Ανοικτό μέτωπο η «Διαύγεια», αναρτάται μόνο το 50% των πράξεων

Η τρο­πο­λο­γία του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών, που ορί­ζει ότι «πρά­ξεις ανα­τρο­πής ανά­λη­ψης υπο­χρέ­ω­σης, που εκ­δί­δο­νται με ημε­ρο­μη­νία την 31η Δε­κεμ­βρί­ου εκά­στου έτους, ισχύ­ουν από την ημε­ρο­μη­νία αυτή και αναρ­τώ­νται στο πρό­γραμ­μα “Διαύ­γεια” το αρ­γό­τε­ρο έως την 31η Ια­νουα­ρί­ου του επό­με­νου έτους», δεν συ­νι­στά την πρώτη από­πει­ρα ει­σα­γω­γής εξαι­ρέ­σε­ων στη «Διαύ­γεια», ούτε μά­λι­στα την πιο σο­βα­ρή. Ομως, απο­τε­λεί την πρώτη εφαρ­μο­στέα, αφού ψη­φί­στη­κε από τη Βουλή μόλις την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα.

Αντί­στοι­χη από­πει­ρα με πα­ρό­μοιο, αν όχι το ίδιο, σκε­πτι­κό είχε επι­χει­ρη­θεί τον Οκτώ­βριο του 2014 με τρο­πο­λο­γία του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών, την οποία δεν είχαν εγκρί­νει εντέ­λει οι τότε αρ­μό­διοι υπουρ­γοί Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης και Εύη Χρι­στο­φι­λο­πού­λου.

Ο λόγος για τον οποίο είναι σο­βα­ρή η πα­ρέκ­κλι­ση από τον κα­νό­να, πα­ρό­τι αφορά μια μικρή κα­τη­γο­ρία οι­κο­νο­μι­κών πρά­ξε­ων του Δη­μο­σί­ου, είναι ότι, όσο κι αν πα­ρου­σιά­ζε­ται σαν τα­μπού η πα­ρα­βί­α­ση της «Διαύ­γειας», στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, πέντε χρό­νια μετά την ει­σα­γω­γή της στη δη­μό­σια διοί­κη­ση, πα­ρα­μέ­νει ένα ανοι­κτό μέ­τω­πο.

Οι κα­ταγ­γε­λί­ες του ανα­πλη­ρω­τή υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού, Νίκου Ξυ­δά­κη, ότι ο πρώην διευ­θυ­ντής του Εθνι­κού Θε­ά­τρου, Σω­τή­ρης Χα­τζά­κης, δεν ανάρ­τη­σε τους λο­γα­ρια­σμούς των πα­ρα­στά­σε­ων της χρο­νιάς στη «Διαύ­γεια», αλλά έστει­λε δύο δια­φο­ρε­τι­κούς απο­λο­γι­σμούς, όταν του ζη­τή­θη­κε από το υπουρ­γείο, είναι μόνο εν­δει­κτι­κή της προ­σπά­θειας ορι­σμέ­νων φο­ρέ­ων να απο­φεύ­γουν την εφαρ­μο­γή του νόμου για διά­φο­ρους λό­γους. «Ο μα­λα­κός πυ­ρή­νας του κρά­τους, όπως είναι τα θέ­α­τρα και κά­ποιοι ορ­γα­νι­σμοί, γε­νι­κά δεν αναρ­τούν τις πρά­ξεις τους στη “Διαύ­γεια”. Κά­ποιοι μι­κροί δήμοι επι­κα­λού­νται έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού. Με­γα­λύ­τε­ροι δήμοι και κά­ποιες υπη­ρε­σί­ες έχουν δια­συν­δέ­σει τα συ­στή­μα­τά τους με το πρω­τό­κολ­λο API και δεν χρειά­ζε­ται καν να απα­σχο­λή­σουν προ­σω­πι­κό γι’ αυτήν τη δου­λειά –όλα γί­νο­νται αυ­τό­μα­τα», εξη­γεί ο κ. Μι­χά­λης Βα­φό­που­λος, επι­στή­μο­νας υπο­λο­γι­στών και ερευ­νη­τής του «Δη­μό­κρι­του» και του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πει­ραιά.

Ο ίδιος ενε­πλά­κη τόσο με τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση της «Διαύ­γειας» όσο και με ερευ­νη­τι­κά προ­γράμ­μα­τα για τα ανοι­κτά δε­δο­μέ­να που πα­ρα­κο­λου­θούν τη λει­τουρ­γία της (publicspending.net). «Υπάρ­χουν, ακόμη, φο­ρείς που είναι από­λυ­τα συ­νε­πείς, άλλοι που κά­νουν λάθος κα­τα­χω­ρί­σεις λόγω άγνοιας ή δόλου και άλλοι που προ­σπα­θούν να εξαι­ρε­θούν, όπως, για πα­ρά­δειγ­μα, ερευ­νη­τι­κά ιν­στι­τού­τα πα­νε­πι­στη­μί­ων, που ισχυ­ρί­ζο­νται ότι το κρά­τος δεν είναι η μο­να­δι­κή πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σής τους».

Προ­τά­σεις για επέ­κτα­ση

Στη «Διαύ­γεια» βρί­σκο­νται αναρ­τη­μέ­νες, ήδη, 15,7 εκα­τομ­μύ­ρια πρά­ξεις του Δη­μο­σί­ου από 4.218 φο­ρείς. Κάθε ημέρα αναρ­τώ­νται από 10.000 έως 20.000 πρά­ξεις από την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση (υπουρ­γεία, γραμ­μα­τεί­ες), ΟΤΑ, πα­νε­πι­στή­μια, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ του ευ­ρύ­τε­ρου δη­μό­σιου τομέα. Ο κ. Βα­φό­που­λος, ωστό­σο, υπο­λο­γί­ζει ότι δεν ξε­περ­νούν το 50% οι πρά­ξεις που αναρ­τώ­νται στο σύ­νο­λό τους. Η Εται­ρεία Ελεύ­θε­ρου Λο­γι­σμι­κού, Λο­γι­σμι­κού Ανοι­κτού Κώ­δι­κα (ΕΕΛ/ΛΑΚ), με αφορ­μή την υπό­θε­ση της τρο­πο­λο­γί­ας του ΥΠΟΙΚ, κα­τέ­θε­σε προ­τά­σεις για επέ­κτα­ση της υπο­χρέ­ω­σης ανάρ­τη­σης κάθε πρά­ξης που αφορά κρα­τι­κό χρήμα. Η κυ­βέρ­νη­ση δη­λώ­νει υπέρ­μα­χος της «Διαύ­γειας» και μά­λι­στα στις 4 Απρι­λί­ου επέ­κτει­νε την εφαρ­μο­γή της για φο­ρείς που συ­νά­πτουν συμ­βά­σεις μί­σθω­σης έργου στο πλαί­σιο επι­χει­ρη­σια­κών προ­γραμ­μά­των του ΕΣΠΑ ή στο πλαί­σιο άλλων ενω­σια­κών ή διε­θνών προ­γραμ­μά­των. Σύμ­φω­να με τον νέο νόμο, οι φο­ρείς αυτοί υπο­χρε­ού­νται πλέον να κοι­νο­ποιούν τις συμ­βά­σεις αυτές στη «Διαύ­γεια», ξε­περ­νώ­ντας έτσι τον σκό­πε­λο των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων. Ωστό­σο, η τρο­πο­λο­γία του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών, συμ­βο­λι­κά και πο­λι­τι­κά, δεί­χνει προς την αντί­θε­τη κα­τεύ­θυν­ση.

Τα δύο… Δη­μό­σια

Η μη­χα­νορ­γά­νω­ση του Δη­μο­σί­ου έρ­χε­ται να θέσει όλες τις λει­τουρ­γί­ες του σε χρό­νους επι­κοι­νω­νί­ας με­τα­ξύ υπο­λο­γι­στών, αντί για τους χρό­νους επι­κοι­νω­νί­ας με­τα­ξύ των αν­θρώ­πων και των ιε­ραρ­χι­κών τους συ­στη­μά­των, ήτοι πολύ γρή­γο­ρους. Από το Δη­μό­σιο της σφρα­γί­δας και της πα­θη­τι­κής αργής διεκ­πε­ραί­ω­σης υπη­ρε­σιών, περ­νά­με σε ένα Δη­μό­σιο που μπο­ρεί να δρα ενερ­γη­τι­κά, γρή­γο­ρα και να διεκ­πε­ραιώ­νει σύν­θε­τες υπο­θέ­σεις. Για να ολο­κλη­ρω­θεί αυτή η δια­δι­κα­σία, που βρί­σκε­ται ήδη σε εξέ­λι­ξη εδώ και πολλά χρό­νια, χρειά­ζε­ται να προ­χω­ρή­σει η δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τα με­τα­ξύ των συ­στη­μά­των του Δη­μο­σί­ου, να ψη­φιο­ποι­η­θεί η απα­ραί­τη­τη γρα­φειο­κρα­τία, να ανοί­ξουν τα δε­δο­μέ­να και να πα­ρα­χθούν νέες δυ­να­τό­τη­τες συμ­με­το­χής των πο­λι­τών και ελέγ­χου της διοί­κη­σης. Η «Διαύ­γεια» δεν είναι τί­πο­τα πα­ρα­πά­νω από τον με­τρο­νό­μο αυτής της ιστο­ρι­κής δια­δι­κα­σί­ας. «Ο συγ­χρο­νι­σμός της έκ­δο­σης μιας πρά­ξης του Δη­μο­σί­ου με τη δη­μο­σί­ευ­σή της και η εξ αυτής επι­κύ­ρω­σή της είναι στην καρ­διά αυτής της με­ταρ­ρύθ­μι­σης», λέει ο πρό­ε­δρος της ΕΕΛ/ΛΑΚ, Διο­μή­δης Σπι­νέ­λης. «Ο δια­χω­ρι­σμός έκ­δο­σης και δη­μο­σί­ευ­σης μάς πη­γαί­νει πίσω στο Δη­μό­σιο της γρα­φειο­κρα­τί­ας», κα­τα­λή­γει ο ίδιος.

Κα­θη­με­ρι­νή