Ηρωική Νήσος Κάσος: Στο επίκεντρο τα προβλήματα των μικρών νησιών και η ανάγκη για ουσιαστικά κίνητρα

Η ανά­γκη να στη­ρι­χθούν έμπρα­κτα τα μικρά νησιά, να δια­τη­ρή­σουν τον πλη­θυ­σμό τους και να δη­μιουρ­γή­σουν προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την επι­στρο­φή νέων αν­θρώ­πων βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο του 17ου Συ­νε­δρί­ου του Δι­κτύ­ου Μι­κρών Νη­σιών, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στην Ηρω­ι­κή Νήσο Κάσο, με συν­διορ­γα­νω­τές τον Δήμο και την Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ένωση Δήμων Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Σε δη­λώ­σεις του, ο δή­μαρ­χος του νη­σιού κ. Μι­χά­λης Ερω­τό­κρι­τος, χα­ρα­κτή­ρι­σε τη συ­ζή­τη­ση γό­νι­μη, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των μι­κρών νη­σιών απαι­τούν στο­χευ­μέ­νες πο­λι­τι­κές, χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και ου­σια­στι­κά κί­νη­τρα για όσους ζουν και δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε αυτά.

Συμ­με­το­χή αυ­το­διοι­κη­τι­κών και κυ­βερ­νη­τι­κών εκ­προ­σώ­πων

Το συ­νέ­δριο δι­ήρ­κε­σε, όπως ανέ­φε­ρε ο δή­μαρ­χος, πε­ρί­που τέσ­σε­ρις ημέ­ρες και συ­γκέ­ντρω­σε εκ­προ­σώ­πους της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης από πε­ρισ­σό­τε­ρα από δέκα μικρά νησιά. Στις ερ­γα­σί­ες συμ­με­τεί­χαν, με­τα­ξύ άλλων, ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας, κ. Κου­του­λά­κης, ο ευ­ρω­βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ κ. Σάκης Αρ­να­ού­το­γλου, καθώς και οι βου­λευ­τές Δω­δε­κα­νή­σου της πε­ριο­χής μας. Πα­ρό­ντες ήταν επί­σης υπη­ρε­σια­κοί πα­ρά­γο­ντες από διά­φο­ρα υπουρ­γεία. Η πα­ρου­σία εκ­προ­σώ­πων της αυ­το­διοί­κη­σης και της κε­ντρι­κής διοί­κη­σης έδωσε τη δυ­να­τό­τη­τα να τε­θούν ζη­τή­μα­τα που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα τη λει­τουρ­γία των μι­κρών νη­σιω­τι­κών δήμων. Στό­χος, όπως προ­κύ­πτει από τις το­πο­θε­τή­σεις, ήταν να ανα­δει­χθούν οι ανά­γκες των νη­σιών και να ανα­ζη­τη­θούν λύ­σεις που θα λαμ­βά­νουν υπόψη τις δια­φο­ρε­τι­κές συν­θή­κες σε σχέση με με­γα­λύ­τε­ρους και πε­ρισ­σό­τε­ρο ανε­πτυγ­μέ­νους προ­ο­ρι­σμούς.

Στο επί­κε­ντρο η νέα πο­λι­τι­κή συ­νο­χής και τα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία

Με­τα­ξύ των βα­σι­κών θε­μά­των που συ­ζη­τή­θη­καν ήταν η νέα αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της πο­λι­τι­κής συ­νο­χής για την προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δο 2028-2034 και το Εθνι­κό Πε­ρι­φε­ρεια­κό Εται­ρι­κό Σχέ­διο, στο πλαί­σιο της συ­ζή­τη­σης για την επό­με­νη ημέρα των ευ­ρω­παϊ­κών χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων. Στην ατζέ­ντα βρέ­θη­καν, ακόμη, η νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή, καθώς και πρω­το­βου­λί­ες που αφο­ρούν στο μέλ­λον των νέων στα μικρά νησιά. Ο κ. Ερω­τό­κρι­τος ανα­φέρ­θη­κε ει­δι­κό­τε­ρα στις προ­σεγ­γί­σεις «Right to Stay» και «Right to Return»: το δι­καί­ω­μα των νέων να πα­ρα­μεί­νουν στον τόπο τους, αλλά και η δυ­να­τό­τη­τα όσων έχουν φύγει να επι­στρέ­ψουν και να ανα­πτύ­ξουν επαγ­γελ­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Όπως ση­μεί­ω­σε, η συ­ζή­τη­ση γύρω από αυτά τα ζη­τή­μα­τα ήταν γό­νι­μη, ενώ ανα­κοί­νω­σε ότι θα εκ­δο­θεί ψή­φι­σμα με τα συ­μπε­ρά­σμα­τα του συ­νε­δρί­ου.

«Πρέ­πει να δο­θούν πολλά κί­νη­τρα στα μικρά νησιά»

Την ανά­γκη ει­δι­κής μέ­ρι­μνας υπο­γράμ­μι­σε ο δή­μαρ­χος, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι τα μικρά νησιά αντι­με­τω­πί­ζουν πολ­λα­πλά προ­βλή­μα­τα και χρειά­ζο­νται διευ­κο­λύν­σεις για τους κα­τοί­κους τους. «Πρέ­πει να δο­θούν πολλά κί­νη­τρα στα μικρά νησιά, κυ­ρί­ως στους αν­θρώ­πους που μέ­νουν εκεί, αλλά και διευ­κο­λύν­σεις», ανέ­φε­ρε, προ­σθέ­το­ντας ότι υπάρ­χουν σχε­τι­κές προ­βλέ­ψεις τόσο στο ελ­λη­νι­κό όσο και στο ευ­ρω­παϊ­κό θε­σμι­κό πλαί­σιο.

Κατά τον ίδιο, οι προ­βλέ­ψεις αυτές πρέ­πει να αξιο­ποιού­νται με τον κα­τάλ­λη­λο τρόπο, ώστε να με­τα­τρέ­πο­νται σε απτά μέτρα στή­ρι­ξης. Στο πλαί­σιο αυτό, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται επαφή αντι­προ­σω­πεί­ας εκ­προ­σώ­πων των μι­κρών νη­σιών με τον αρ­μό­διο Ευ­ρω­παίο επί­τρο­πο στις Βρυ­ξέλ­λες, μέσα στους επό­με­νους μήνες. Όπως είπε ο κ. Ερω­τό­κρι­τος, ο ευ­ρω­βου­λευ­τής Σάκης Αρ­να­ού­το­γλου ανα­μέ­νε­ται να συμ­βά­λει στον προ­γραμ­μα­τι­σμό της συ­νά­ντη­σης.

Σκο­πός της επί­σκε­ψης θα είναι να εξε­τα­στούν οι δια­θέ­σι­μες δυ­να­τό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης και τα ερ­γα­λεία που μπο­ρούν να αξιο­ποι­ή­σουν οι μι­κροί νη­σιω­τι­κοί δήμοι. «Να δούμε τις δυ­να­τό­τη­τες που υπάρ­χουν και για τα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία που πρέ­πει να έχου­με στα χέρια μας και να τα προ­χω­ρή­σου­με, αλλά και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που έχουν τα μικρά νησιά», ση­μεί­ω­σε.

Ο δή­μαρ­χος διευ­κρί­νι­σε ότι η συ­ζή­τη­ση αφορά νησιά με ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες, όχι με­γά­λους νη­σιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η Ρόδος, η Κως και η Σα­ντο­ρί­νη. Ζη­τού­με­νο, όπως τό­νι­σε, είναι πρώτα να συ­γκρα­τη­θεί ο πλη­θυ­σμός και στη συ­νέ­χεια να δη­μιουρ­γη­θούν οι συν­θή­κες για την αύ­ξη­σή του. «Γιατί είναι και το δη­μο­γρα­φι­κό, αλλά είναι και θέ­μα­τα εθνι­κής ασφά­λειας και εθνι­κής ση­μα­σί­ας», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Η ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση, η πό­ντι­ση του κα­λω­δί­ου και η διά­στα­ση της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής

Κλη­θείς να σχο­λιά­σει την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση με την πό­ντι­ση του κα­λω­δί­ου από το νησί (ένα έργο που έχει φέρει την Κάσο στο επί­κε­ντρο της δη­μό­σιας συ­ζή­τη­σης λόγω των γε­γο­νό­των του Ιου­λί­ου του 202) ο δή­μαρ­χος ση­μεί­ω­σε ότι στην πε­ριο­χή είχαν γίνει αντι­λη­πτές οι εξε­λί­ξεις ήδη από τότε, καθώς, όπως είπε, οι κι­νή­σεις πλοί­ων νότια της Κάσου ήταν ορα­τές στους κα­τοί­κους.

«Τέ­τοια θέ­μα­τα απο­τε­λούν θέ­μα­τα εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής και άμυ­νας», τό­νι­σε, εξη­γώ­ντας ότι είναι δύ­σκο­λο να το­πο­θε­τη­θεί δη­μό­σια για ένα ζή­τη­μα που χει­ρί­ζε­ται η κυ­βέρ­νη­ση. Ανα­φέρ­θη­κε, ωστό­σο, στην πα­ρου­σία πο­λε­μι­κών φρε­γα­τών έξω από τα έξι ναυ­τι­κά μίλια και υπο­γράμ­μι­σε ότι η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά επι­κα­λεί­ται το διε­θνές δί­καιο. Σε ό,τι αφορά στην πο­ρεία του έργου, ο δή­μαρ­χος ανέ­φε­ρε ότι, με την ανά­λη­ψη της προ­σπά­θειας από νέα εται­ρεία και τη συ­νερ­γα­σία Ελ­λά­δας και Κύ­πρου, με εν­δε­χό­με­νη μελ­λο­ντι­κή συμ­με­το­χή του Ισ­ρα­ήλ, ανα­μέ­νε­ται να φανεί πώς θα προ­χω­ρή­σει η δια­δι­κα­σία. «Έχου­με μια συ­γκρα­τη­μέ­νη αι­σιο­δο­ξία», είπε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι πρό­κει­ται για ζή­τη­μα εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής, το οποίο πρέ­πει να δια­χει­ρί­ζο­νται τα αρ­μό­δια υπουρ­γεία.

Να πα­ρα­μεί­νουν τα νησιά ζω­ντα­νά και η αντι­με­τώ­πι­ση του δη­μο­γρα­φι­κού

Το βα­σι­κό μή­νυ­μα του συ­νε­δρί­ου, όπως ανα­δει­κνύ­ε­ται από τις δη­λώ­σεις του δη­μάρ­χου, αφορά στη βιω­σι­μό­τη­τα των μι­κρών νη­σιών και την ανά­γκη να μη λει­τουρ­γούν μόνο ως τόποι επο­χι­κής πα­ρου­σί­ας. Η ενί­σχυ­ση των υπο­δο­μών, η πρό­σβα­ση σε χρη­μα­το­δο­τή­σεις, η στή­ρι­ξη των κα­τοί­κων και οι ευ­και­ρί­ες απα­σχό­λη­σης για τους νέους απο­τε­λούν κρί­σι­μες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να πα­ρα­μεί­νουν οι κοι­νό­τη­τες ενερ­γές όλο τον χρόνο.

Η συ­γκρά­τη­ση και η στα­δια­κή αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού συν­δέ­ο­νται, σύμ­φω­να με τον κ. Ερω­τό­κρι­το, τόσο με την αντι­με­τώ­πι­ση του δη­μο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος όσο και με την εθνι­κή ση­μα­σία της δια­τή­ρη­σης μιας στα­θε­ρής αν­θρώ­πι­νης πα­ρου­σί­ας στα ακρι­τι­κά νησιά. Το συ­νέ­δριο στην Κάσο επι­χεί­ρη­σε να με­τα­φέ­ρει αυτές τις ανά­γκες στο επί­πε­δο του δη­μό­σιου δια­λό­γου, με το επό­με­νο βήμα να είναι η κα­τα­γρα­φή των συ­μπε­ρα­σμά­των και η διεκ­δί­κη­ση συ­γκε­κρι­μέ­νων λύ­σε­ων σε εθνι­κό και ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο.