Επιστρέφουν οι… μπουλντόζες στα αυθαίρετα

«Σοκ» σε χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των προ­κα­λούν οι νέες εξαγ­γε­λίες του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος, Γ. Τσιρώνη, για ριζικές αλλαγές στον νόμο περί τακτο­ποί­η­σης «που θα βελ­τιώ­νει σημα­ντικά τον υπάρ­χο­ντα» και ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε ισχύ πριν από τη δωδε­κά­μηνη λήξη της ισχύ­ου­σας νομο­θε­σίας.

Στόχος της νέας νομο­θε­σίας, που επε­ξερ­γά­ζε­ται αυτή την περίοδο η ηγεσία του υπουρ­γείου και πρό­κει­ται να παρου­σια­στεί πριν από το τέλος του 2015, είναι να δοθούν προ­τε­ραιό­τη­τες στο συνο­λικό πολε­ο­δο­μικό πρό­βλημα, προ­βλέ­πο­ντας τακτο­ποί­ηση με «εξαι­ρέ­σεις» σε περιο­χές που έχουν μεγάλη συνο­λικά επι­βά­ρυνση.

Πρα­κτικά, στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων επα­νέρ­χο­νται το ζητή­ματα των κατε­δα­φί­σεων σε περιο­χές που θα κριθούν πως ασφυ­κτιούν χωρικά. Ωστόσο, μείζον ζήτημα ανα­κύ­πτει σχετικά με το τι θα ισχύσει για τους ήδη ενταγ­μέ­νους στις ρυθ­μί­σεις τακτο­ποί­η­σης και πώς ο νέος νόμος θα «παγι­δεύ­σει» τους παρα­βά­τες. Στην παρούσα φάση, οι προ­θέ­σεις του Γ. Τσιρώνη είναι ασαφείς τονί­ζο­ντας σε δηλώ­σεις του πως θα υπάρξει «τακτο­ποί­ηση σε κάποια σημεία, ενώ σε κάποια άλλα όχι». Μεγάλη μερίδα αυθαι­ρε­τού­χων προ­βλη­μα­τί­ζο­νται για τα «οφέλη» του νόμου και εάν τελικά θα εντα­χθούν στις δια­τά­ξεις του ή όχι.

Συνε­χείς κλυ­δω­νι­σμοί

Μολο­νότι οι δεσμεύ­σεις του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού για όσους αυθαι­ρε­τού­χους έχουν υπο­βά­λει φάκελο τακτο­ποί­η­σης, το διαρκές «ράβε – ξήλωνε» προ­κα­λεί συνε­χείς κλυ­δω­νι­σμούς ως προς την ισχύ και την εφαρ­μογή μιας στα­θε­ρής κατευ­θυ­ντή­ριας γραμμής στο μείζον ζήτημα των αυθαι­ρέ­των. Ακόμη και τα προ­νό­μια νομι­μο­ποί­η­σης με χαμηλές δόσεις και ευκο­λίες πλη­ρω­μής δεν απέ­φε­ραν τα προσ­δο­κώ­μενα στα γκισέ του υπουρ­γείου, καθώς μόλις οι μισοί αυθαι­ρε­τού­χοι έχουν προ­χω­ρή­σει μέχρι σήμερα σε τακτο­ποί­ηση.

Ακόμη και στην παρούσα κατά­σταση, το υπουρ­γείο δια­μη­νύει πως δεν θίγο­νται οι πολίτες που έχουν εντα­χθεί στον ισχύ­ο­ντα νόμο, ειδικά μάλιστα όσοι έχουν κατα­βά­λει το παρά­βολο και τις δόσεις του ειδικού προ­στί­μου και βρί­σκο­νται στη β΄ φάση της υπο­βο­λής των σχεδίων και των μελετών που συνο­δεύ­ουν τη δήλωση αυθαι­ρέ­του.

Στόχος της νέας κυβέρ­νη­σης είναι η κατά­θεση νέου νόμου για τα αυθαί­ρετα, καθώς θεωρεί πως η υφι­στά­μενη ρύθμιση επι­βα­ρύ­νει το περι­βάλ­λον. Μάλιστα, ανα­φε­ρό­με­νος πρό­σφατα στα στα­τι­στικά στοι­χεία, ο Γ. Τσι­ρώ­νης, απο­κα­λύ­πτει πως μόλις το 50% των αυθαι­ρε­τού­χων που θα μπο­ρού­σαν να εντα­χθούν στην υφι­στά­μενη ρύθμιση δεν έκανε ποτέ εφαρ­μογή της ισχύ­ου­σας νομο­θε­σίας. Μόλις το 20% έχει προ­χω­ρή­σει στο τελικό στάδιο της δια­δι­κα­σίας νομι­μο­ποί­η­σης, ενώ το 30% βρί­σκε­ται στο αρχικό, δηλαδή δεν έχει κατα­θέ­σει τις σχε­τι­κές μελέτες.

850 χιλ. αυθαι­ρε­τού­χοι

Το τελευ­ταίο δίμηνο, ο αριθμός των δηλώ­σεων περί τακτο­ποί­η­σης υπο­λο­γί­ζε­ται στις περίπου 850 χιλ., ενώ σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία του υπουρ­γείου, στο τέλος του 2014 στον νόμο είχαν εντα­χθεί 805.682 αυθαί­ρετα κτί­σματα ή κτί­σματα με αυθαι­ρε­σία.

Μάλιστα, σε περισ­σό­τε­ρες από 490.000 περι­πτώ­σεις έχει κατα­βλη­θεί ήδη το παρά­βολο, ενώ 269.036 έχουν ολο­κλη­ρώ­σει την υπαγωγή. Από το ηλε­κτρο­νικό σύστημα έχουν εκδοθεί 671.720 βεβαιώ­σεις για μετα­βί­βαση ακι­νή­των.

Συνο­λικά από τις δηλώ­σεις αυθαι­ρέ­των προ­κύ­πτει πως το 75% αφορά σε κτί­σματα με οικο­δο­μική άδεια και το 25% σε παντε­λώς αυθαί­ρετα, χωρίς καμία άδεια.

Τι πλη­ρώ­νετε

Όπως προ­βλέ­πει ο νόμος, στη ρύθμιση εντάσ­σο­νται όσες αυθαι­ρε­σίες έχουν υλο­ποι­η­θεί έως τις 28 Ιουλίου 2011 (οπότε είχε κατα­τε­θεί στη Βουλή ο ν.4014/11) και συγκε­κρι­μένα:

1. Αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές σε κτίρια με απο­κλει­στική χρήση κατοι­κία, που υφί­στα­νται πριν από το 1975. Για τη νομι­μο­ποί­ησή τους, οι ιδιο­κτή­τες κατα­βάλ­λουν παρά­βολο ύψους 500 ευρώ. Δεν πλη­ρώ­νουν δηλαδή ενιαίο ειδικό πρό­στιμο.

2. Αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές που υφί­στα­νται πριν από την 01/01/1983. Εξαι­ρού­νται ορι­στικά από την κατε­δά­φιση με την κατα­βολή του παρα­βό­λου και του 15% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου.

3. Αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές και αλλαγή χρήσης που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από 01/01/1983 έως 31/12/2003 και για τις οποίες κατα­βάλ­λε­ται το 80% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου.

4. Αυθαι­ρε­σίες που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν μετά τις 31/12/2003 και πριν από τις 28 Ιουλίου 2011 για τις οποίες κατα­βάλ­λε­ται πρό­στιμο και παρά­βολο.

5. Αυθαί­ρε­τες μικρές παρα­βά­σεις, όπως π.χ. τοπο­θέ­τηση φούρνων, δια­κο­σμη­τι­κών κρουνών σε ακά­λυ­πτο χώρο, πέρ­γκο­λες κτλ. Εξαι­ρού­νται ορι­στικά της κατε­δά­φι­σης, με την κατα­βολή παρα­βό­λου 500 ευρώ. Χωρίς δηλαδή την κατα­βολή ειδικού προ­στί­μου.

6. Αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές ή αλλαγές χρήσης με παρα­βί­αση μέχρι 40% κάλυψης και δόμησης και μέχρι 20% ύψους (σε σύγκριση με την οικοδ. άδεια) (Στα ποσοστά συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται τα δηλω­μένα αυθαί­ρετα και από παλαιό­τε­ρες νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις). Εξαι­ρού­νται της κατε­δά­φι­σης για 30 χρόνια με την κατα­βολή παρα­βό­λου και του ειδικού προ­στί­μου και ορι­στικά μετά την συμπλή­ρωση της ηλε­κτρο­νι­κής ταυ­τό­τη­τας του κτηρίου.

Σημειώ­νε­ται ότι με την κατα­βολή, μόνον παρα­βό­λου ύψους 500 ευρώ νομι­μο­ποιού­νται όλες οι αυθαι­ρε­σίες σε κατοι­κίες που υπήρχαν πριν από το 1975, όπως και όλες οι μικρού μεγέ­θους παρα­βά­σεις.

Οι δόσεις…

Σε όλη την περίοδο της παρά­τα­σης (Φεβρουά­ριος 2016) ισχύει η δυνα­τό­τητα απο­πλη­ρω­μής του προ­στί­μου σε 60 μηνιαίες δόσεις, κάτι που ισχύει και σήμερα για όσους υπο­βάλ­λουν δήλωση τακτο­ποί­η­σης, με δυνα­τό­τητα απο­πλη­ρω­μής του προ­στί­μου, είτε με εξα­μη­νιαίες, είτε με μηνιαίες δόσεις. Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τις προ­βλε­πό­με­νες αλλαγές, για δηλώ­σεις με πληρωμή παρα­βό­λου που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έως και 5/2/2016 ανα­μέ­νε­ται η παροχή των εξής τρόπων εξό­φλη­σης του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου:

i) Εφάπαξ εξό­φληση (έκπτωση 20%) με προ­θε­σμία κατα­βο­λής έως και την 8/2/2016.

ii) Εξό­φληση του 30% (έκπτωση 10%) με προ­θε­σμία κατα­βο­λής έως και την 8/2/2016. Οι επό­με­νες προς εξό­φληση δόσεις δύναται να είναι μηνιαίες ή τρι­μη­νιαίες.

iii) 60 μηνιαίες δόσεις (ελά­χι­στο ποσό δόσης 50 ευρώ) με προ­θε­σμία κατα­βο­λής των πρώτων 6 δόσεων έως και την 8/2/2016.

iv) 10 εξα­μη­νιαίες δόσεις (ελά­χι­στο ποσό δόσης 300 ευρώ) με προ­θε­σμία κατα­βο­λής της πρώτης δόσης έως και την 8/2/2016.

Ημε­ρη­σία