FT: Το πρόβλημα της ζώνης του ευρώ το λένε Γερμανία, όχι Ελλάδα

«Το πρό­βλη­μα της ευ­ρω­ζώ­νης το λένε Γερ­μα­νία, όχι Ελ­λά­δα», ανα­φέ­ρει ο αρ­θρο­γρά­φος των Financial Times Βόλφ­γκανγκ Μουν­χά­ου.

«Αυτή είναι η χώρα που χρειά­ζε­ται άμεσα με­ταρ­ρυθ­μί­σεις κι όχι η ελ­λη­νι­κή αγορά προ­ϊ­ό­ντων», υπο­γραμ­μί­ζει.

Οπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά επι­ση­μαί­νει τα «πε­ρισ­σό­τε­ρα από αυτά που μπο­ρού­σαν να πάνε άσχη­μα στην Ευ­ρω­ζώ­νη, πήγαν, με εξαί­ρε­ση τον χρη­μα­το­πι­στω­τι­κό κλάδο της κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης, ο οποί­ος πα­ρέ­μει­νε στα­θε­ρός. Αυτό όμως θα αλ­λά­ξει σύ­ντο­μα».

Ολό­κλη­ρο το άρθρο του Wolfgang Münchau

Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από όσα μπο­ρού­σαν να πάνε άσχη­μα στην ευ­ρω­ζώ­νη… πήγαν. Από τα λίγα πράγ­μα­τα που έμει­ναν ανέ­πα­φα από τις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις ήταν ο χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κός κλά­δος της κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης. Κι αυτό όμως, μπο­ρεί σύ­ντο­μα να αλ­λά­ξει.

Η προ­φα­νής στα­θε­ρό­τη­τα του κλά­δου μέχρι κά­ποιου ση­μεί­ου προ­κα­λεί έκ­πλη­ξη. Η Γερ­μα­νία, η Ολ­λαν­δία και σε λι­γό­τε­ρο βαθμό η Αυ­στρία κα­τα­γρά­φουν επί­μο­να με­γά­λα πλε­ο­νά­σμα­τα απο­τα­μιεύ­σε­ων, κε­φά­λαια που επέν­δυ­σαν στο εξω­τε­ρι­κό.

Στην Αυ­στρία, ένας αγω­γός για αυτές τις εκρο­ές ήταν η Hypo Alpe Adria, η τρά­πε­ζα που κρα­τι­κο­ποι­ή­θη­κε το 2007 αφού υπέ­στη σο­βα­ρές ζη­μί­ες στην κε­ντρι­κή Ευ­ρώ­πη. Την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα, η bad bank η οποία είχε απορ­ρο­φή­σει όλους τους μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νους τί­τλους της, κή­ρυ­ξε moratorium σε χρέη 11 δισ. ευρώ.

Η Γερ­μα­νία έχει τις δικές της επι­κίν­δυ­νες τρά­πε­ζες. Ο πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος όμως, είναι αλλού: στον κλάδο ασφα­λειών ζωής. Ο οίκος πι­στο­λη­πτι­κής αξιο­λό­γη­σης Moody’s, ήδη προει­δο­ποί­η­σε από τα τέλη του 2013 ότι το πε­ρι­βάλ­λον των χα­μη­λών επι­το­κί­ων θα είναι πολύ επι­κίν­δυ­νο για τις γερ­μα­νι­κές ασφα­λι­στι­κές. Εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο, η από­δο­ση των 10ετών γερ­μα­νι­κών ομο­λό­γων βρί­σκο­νταν στο αξιο­πρε­πές 2%. Την προη­γού­με­νη Πα­ρα­σκευή όμως, άγ­γι­ξε το 0,34%. Για τα 5ετή ομό­λο­γα, η από­δο­ση είναι αρ­νη­τι­κή.

Η ση­με­ρι­νή εκ­κί­νη­ση του προ­γράμ­μα­τος πο­σο­τι­κής χα­λά­ρω­σης από την Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­ση των επι­το­κί­ων της αγο­ράς, όσο συ­νε­χί­ζε­ται το πρό­γραμ­μα – δη­λα­δή του­λά­χι­στον μέχρι το Σε­πτέμ­βριο του 2016. Για να δει κα­νείς τον αντί­κτυ­πο των χα­μη­λών επι­το­κί­ων στον ασφα­λι­στι­κό κλάδο χρειά­ζε­ται να κα­τα­νο­ή­σει το επι­χει­ρη­μα­τι­κό του μο­ντέ­λο. Αυτές οι επι­χει­ρή­σεις που­λούν ασφα­λι­στι­κά και συ­ντα­ξιο­δο­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Επεν­δύ­ουν τα χρή­μα­τα που παίρ­νουν από τους ασφα­λι­σμέ­νους σε κρα­τι­κά και εται­ρι­κά ομό­λο­γα. Για να λει­τουρ­γή­σει αυτό, η μέση από­δο­ση των ομο­λό­γων που έχουν στο χαρ­το­φυ­λά­κιό τους χρειά­ζε­ται να είναι υψη­λό­τε­ρο από την εγ­γυ­η­μέ­νη από­δο­ση που δί­νουν.

Τα πράγ­μα­τα γί­νο­νται χει­ρό­τε­ρα, εάν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς ότι όλα αυτά συμ­βαί­νουν σε μία πε­ρί­ο­δο όπου ο ίδιος ο ασφα­λι­στι­κός κλά­δος αντι­με­τω­πί­ζει αυ­στη­ρό­τε­ρη εγ­χώ­ρια και ευ­ρω­παϊ­κή επο­πτεία. Από το 2011, οι γερ­μα­νι­κές ασφα­λι­στι­κές εται­ρί­ες πρέ­πει να έχουν προ­βλέ­ψεις ένα­ντι της υπο­χώ­ρη­σης των ομο­λο­για­κών απο­δό­σε­ων. Και το νέο ευ­ρω­παϊ­κό επο­πτι­κό κα­θε­στώς θα επι­βά­λει αυ­στη­ρό­τε­ρες κε­φα­λαια­κές απαι­τή­σεις και κα­νό­νες φε­ρεγ­γυό­τη­τας από το 2016.

Με μη­δε­νι­κά επι­τό­κια είναι πολύ δύ­σκο­λο για τον κλάδο συ­νο­λι­κά να δια­τη­ρή­σει τη φε­ρεγ­γυό­τη­τά του. Προ­βλέ­πο­ντας τις δυ­σκο­λί­ες ενό­ψει, οι γερ­μα­νι­κές ασφα­λι­στι­κές άρ­χι­σαν να δια­φο­ρο­ποιού­νται σε άλλες το­πο­θε­τή­σεις όπως τα ακί­νη­τα και το private equity, ανα­λαμ­βά­νο­ντας με­γα­λύ­τε­ρο ρίσκο. Όλα αυτά όμως, είναι μι­κρής κλί­μα­κας.

Μία από τις κα­λύ­τε­ρες ανα­λύ­σεις επί του θέ­μα­τος είναι εκεί­νη που συ­νέ­τα­ξαν δύο στε­λέ­χη της Bundesbank. Έκα­ναν τρία σε­νά­ρια προ­σο­μοί­ω­σης – βα­σι­κό, ήπιου στρες και έντο­νου στρες. Στο δυ­σμε­νές σε­νά­ριο, η μέση από­δο­ση είναι με­τα­ξύ 1% και 2% που είναι υψη­λό­τε­ρη από τα γερ­μα­νι­κά ομό­λο­γα σή­με­ρα.

Βε­βαί­ως, η μέση από­δο­ση στα χαρ­το­φυ­λά­κια των ασφα­λι­στι­κών είναι υψη­λό­τε­ρη. Κι αυτό επει­δή οι ασφα­λι­στι­κές έχουν ομό­λο­γα που αγό­ρα­σαν πριν πολλά χρό­νια, όταν τα επι­τό­κια ήταν υψη­λό­τε­ρα.

Όσο περνά ο και­ρός όμως, το βάρος των ομο­λό­γων με τα χα­μη­λά επι­τό­κια στα χαρ­το­φυ­λά­κια των ασφα­λι­στι­κών θα αυ­ξη­θεί. Για τις ασφα­λι­στι­κές, ο με­γά­λος κίν­δυ­νος τώρα είναι το χρο­νι­κό διά­στη­μα που θα πα­ρα­μεί­νουν χα­μη­λά τα επι­τό­κια.

Το απο­τέ­λε­σμα αυτής της προ­σο­μοί­ω­σης είναι σο­κα­ρι­στι­κό. Στο ηπιό­τε­ρο σε­νά­ριο, 12 από τις 85 γερ­μα­νι­κές ασφα­λι­στι­κές που ερευ­νή­θη­καν θα χρε­ο­κο­πή­σουν μέχρι το 2023. Στο δυ­σμε­νέ­στε­ρο σε­νά­ριο, ο αριθ­μός αυ­ξά­νε­ται στις 32 με συ­νο­λι­κό με­ρί­διο αγο­ράς 43%. Και αυτό αφορά μόνο τον ασφα­λι­στι­κό κλάδο. Πολ­λές γερ­μα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις έχουν υπο­χρη­μα­το­δο­τού­με­να ασφα­λι­στι­κά σχή­μα­τα, που μπο­ρεί επί­σης να αντι­με­τω­πί­σουν προ­βλή­μα­τα.

Όταν ακού­τε τους Γερ­μα­νούς κε­ντρι­κούς τρα­πε­ζί­τες να δια­μαρ­τύ­ρο­νται για τους χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κούς κιν­δύ­νους που προ­κύ­πτουν από τα χα­μη­λά επι­τό­κια, ανα­φέ­ρο­νται σε αυτό ακρι­βώς.

Τα χα­μη­λά επι­τό­κια δεν είναι βε­βαί­ως η αιτία για αυτό το αρ­γο­κί­νη­το τρένο. Η αιτία είναι, βε­βαί­ως, το ίδιο το τρένο. Εάν υπάρ­χει κάτι στην Ευ­ρώ­πη που χρή­ζει άμε­σης με­ταρ­ρύθ­μι­σης, δεν είναι η ελ­λη­νι­κή αγορά προ­ϊ­ό­ντων, αλλά ο γερ­μα­νι­κός και ο αυ­στρια­κός χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κός κλά­δος. Αυτό μπο­ρεί να ακού­γε­ται εντε­λώς απί­θα­νο για τον πε­ρι­στα­σια­κό πα­ρα­τη­ρη­τή. Εάν όμως, η Γερ­μα­νία συ­νε­χί­σει να επι­βά­λει αυτή την πο­λι­τι­κή απο­πλη­θω­ρι­στι­κής προ­σαρ­μο­γής στην ευ­ρω­ζώ­νη και να κα­τα­γρά­φει με­γά­λα πλε­ο­νά­σμα­τα απο­τα­μιεύ­σε­ων, χωρίς να έχει με­ταρ­ρυθ­μί­σει το δικό της χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κό κλάδο, τότε θα πρέ­πει να προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε για την επό­με­νη με­γά­λη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κή κρίση».