Capital Economics: Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία – οι μεγάλοι χαμένοι του τουρισμού

Οι ταξι­διω­τι­κοί περιο­ρι­σμοί που έχουν εφαρ­μο­στεί επίσημα σε συν­δυα­σμό με την πολύ προ­σε­κτική στάση που τηρούν οι του­ρί­στες σε ό,τι αφορά την επιλογή του προ­ο­ρι­σμού των δια­κο­πών τους, είναι πιθανό να “χτυ­πή­σουν” έντονα την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορ­το­γα­λία, όπως εκτιμά η Capital Economics. Η Γερ­μα­νία θα την “γλι­τώ­σει” με μικρές επι­πτώ­σεις λόγω του συγκρι­τικά μικρό­τε­ρου του­ρι­στι­κού κλάδου σε σχέση με το ΑΕΠ της, τον σχετικά μικρό αριθμό ξένων του­ρι­στών και την πιθανή αύξηση των “δια­κο­πών στο σπίτι” (staycation).

Ο ποσο­τι­κός προσ­διο­ρι­σμός της οικο­νο­μι­κής σημα­σίας του του­ρι­σμού δεν είναι απλός, όπως σημειώ­νε­ται. Το 2008, η Eurostat, τα Ηνωμένα Έθνη, ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού και ο ΟΟΣΑ υπέ­βα­λαν από κοινού στα­θε­ρούς ορι­σμούς και μεθό­δους για να το πράξουν. Μετρούν την άμεση συμβολή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ με το άθροι­σμα της ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας που δημιουρ­γεί­ται ως απά­ντηση στην του­ρι­στική κατα­νά­λωση, συν τους καθα­ρούς φόρους στα προ­ϊ­ό­ντα και τις εισα­γω­γές που σχε­τί­ζο­νται με αυτήν την κατα­νά­λωση. Αυτό περι­λαμ­βά­νει δαπάνες τόσο από εγχώ­ριους όσο και από διε­θνείς του­ρί­στες. Σε αυτό το μέτρο, μεταξύ των χωρών της ευρω­ζώ­νης, ο του­ρι­σμός είναι πιο σημα­ντι­κός για την Ελλάδα, με ποσοστό άνω του 8% του ΑΕΠ. Αντι­προ­σω­πεύει περίπου το 6% του ΑΕΠ στην Ιταλία και την Ισπανία, αλλά λιγό­τερο από 4% στη Γαλλία και τη Γερ­μα­νία.

Αυτό όμως δεν λέει ολό­κληρη την… ιστορία, καθώς ο του­ρι­σμός αυξάνει επίσης έμμεσα το ΑΕΠ. Το Παγκό­σμιο Συμ­βού­λιο Εμπο­ρίου και Του­ρι­σμού εκτιμά τον συνο­λικό αντί­κτυπο του του­ρι­σμού συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας το άμεσο απο­τέ­λε­σμα, τις επι­πτώ­σεις της αλυ­σί­δας εφο­δια­σμού, τις σχε­τι­κές με τον του­ρι­σμό επεν­δύ­σεις και τις κυβερ­νη­τι­κές δαπάνες, καθώς και την επα­γό­μενη κατα­νά­λωση από τους εργα­ζο­μέ­νους που απα­σχο­λού­νται στον τομέα του του­ρι­σμού. Σε αυτή τη βάση, η Ελλάδα είναι και πάλι στην πρώτη θέση, με τον του­ρι­σμό να αντι­προ­σω­πεύει πάνω από το ένα πέμπτο του ΑΕΠ. Αντι­προ­σω­πεύει το 14% στην Ισπανία, το 13% στην Ιταλία, το 9% στη Γερ­μα­νία και το 8,5% στη Γαλλία.

Κατά τη διάρ­κεια των πρό­σφα­των lockdowns, ο του­ρι­στι­κός τομέας έκλεισε σχεδόν εντελώς, με την πλη­ρό­τητα των ξενο­δο­χείων να είναι σχεδόν μηδε­νική τον Απρίλιο. Τον Μάιο η πλη­ρό­τητα ήταν πολύ χαμηλή, ενώ τα διεθνή ταξίδια ήταν πολύ χαμη­λό­τερα από τα κανο­νικά επίπεδα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Τα κρού­σματα κορο­νοϊού αυξά­νο­νται ήδη στην Ισπανία, ωστόσο υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι δεν υπάρχει ένα μεγάλο νέο κύμα της παν­δη­μίας, κατά τους προ­σε­χείς μήνες οι αριθμοί του­ρι­στών στην ευρω­ζώνη είναι πιθανό να αυξη­θούν προς τα πιο κανο­νικά επίπεδα για τη συγκε­κρι­μένη περίοδο του έτους. Ωστόσο, οι εται­ρείες στον κλάδο των δια­κο­πών θα έχουν ακόμη χάσει ένα μεγάλο μέρος των εσόδων τους.

Οι χώρες που εξαρ­τώ­νται περισ­σό­τερο από ξένους του­ρί­στες είναι πιθανό να αντι­με­τω­πί­σουν βρα­δύ­τερη ανά­καμψη. Οι κυβερ­νή­σεις είναι πιο πιθανό να επι­βά­λουν περιο­ρι­σμούς στα διεθνή παρά στα εγχώρια ταξίδια, και αυτό θα μπο­ρούσε να κάνει τους παρα­θε­ρι­στές πιο προ­σε­κτι­κούς να ταξι­δέ­ψουν εκτός συνόρων, ακόμη και αν εξα­κο­λου­θεί να επι­τρέ­πε­ται. Ανα­λύ­ο­ντας τις δαπάνες από εγχώ­ριους και ξένους του­ρί­στες σε χώρες της ζώνης του ευρώ το 2019, δεν απο­τε­λεί έκπληξη το γεγονός ότι οι μικρό­τε­ρες οικο­νο­μίες όπως η Κύπρος και η Μάλτα, αλλά και η Ελλάδα, βασί­ζο­νται περισ­σό­τερο στους ξένους του­ρί­στες. Μεταξύ των μεγάλων οικο­νο­μιών, πάνω από το ήμισυ των του­ρι­στι­κών δαπανών στην Ισπανία προ­έρ­χε­ται από μη κατοί­κους. Το μερίδιο είναι περίπου το ένα τρίτο στη Γαλλία, το ένα τέταρτο στην Ιταλία και μόνο περίπου το 15% στη Γερ­μα­νία.

Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας αυτούς τους δείκτες και τη συνο­λική συμβολή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ, η Capital Economics υπο­λό­γισε τη συμβολή του ξένου του­ρι­σμού. Η Ελλάδα βρί­σκε­ται στην κορυφή της λίστας (πάνω από 14%), με την Πορ­το­γα­λία να μην είναι πολύ πίσω. Η Γερ­μα­νία βρί­σκε­ται στο αντί­θετο άκρο, με λίγο περισ­σό­τερο από το 1% του ΑΕΠ να προ­έρ­χε­ται από ξένους του­ρί­στες.

Ορι­σμέ­νες χώρες θα μπο­ρού­σαν πραγ­μα­τικά να επω­φε­λη­θούν από την αύξηση των παρα­θε­ρι­στών που επι­λέ­γουν να μείνουν εντός της χώρας τους για δια­κο­πές, όπως η Γερ­μα­νία, για παρά­δειγμα, δεδο­μέ­νου ότι οι Γερ­μα­νοί του­ρί­στες συνήθως ξοδεύ­ουν περίπου το 2,5% του ΑΕΠ σε άλλες χώρες, πολύ περισ­σό­τερο από ό, τι οι ξένοι του­ρί­στες ξοδεύ­ουν στη Γερ­μα­νία. Έτσι, η Γερ­μα­νία θα μπο­ρούσε ακόμη και να κερ­δί­σει περισ­σό­τερα από όσα θα χάσει από την πτώση του διε­θνούς του­ρι­σμού.

Τέλος, η Capital Economics προει­δο­ποιεί πως τα προ­βλή­ματα στον του­ρι­στικό τομέα θα παρα­μεί­νουν για μεγάλο χρονικό διά­στημα. Εάν τα κρού­σματα αυξη­θούν αργό­τερα μέσα στο έτος, η μείωση του του­ρι­σμού θα βλάψει μια δια­φο­ρε­τική ομάδα χωρών από εκείνες που υπέ­φε­ραν το καλο­καίρι. Για παρά­δειγμα, ο του­ρι­σμός στην Αυστρία κορυ­φώ­νε­ται το καλο­καίρι και ξανά τον χειμώνα, λόγω της δημο­τι­κό­τη­τάς της ως χιο­νο­δρο­μικό θέρετρο. Και φυσικά, εάν δεν βρεθεί εμβόλιο, ο διεθνής του­ρι­σμός θα μπο­ρούσε να μειωθεί για τα επόμενα χρόνια. Αυτός είναι ένας από τους βασι­κούς άγνω­στους κιν­δύ­νους γύρω από τις οικο­νο­μι­κές προ­βλέ­ψεις. Πάντως, σε γενικές γραμμές στην ευρω­ζώνη, η Ισπανία, η Πορ­το­γα­λία και η Ελλάδα φαί­νο­νται οι πιο ευά­λω­τες στο σοκ που βιώνει ο του­ρι­σμός λόγω της παν­δη­μίας.

Πηγή: capital.gr