“Νομοσχέδιο έκθεσης ιδεών για την υγεία”

Αρθρο του Δημήτρη Κρε­μα­στι­νού στα ΝΕΑ

Η υλο­ποί­ηση οποιου­δή­ποτε νομο­σχε­δίου, πολλώ δε μάλλον του νομο­σχε­δίου της Υγείας, εξαρ­τά­ται από την έκθεση του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους, η οποία υπο­χρε­ω­τικά συνυ­πο­βάλ­λε­ται μαζί με κάθε νομο­σχέ­διο. Συγκε­κρι­μένα, η ανά­γνωση της έκθεσης του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους για το υπό ψήφιση νομο­σχέ­διο για την Υγεία είναι απο­γοη­τευ­τική. Απλού­στατα η έκθεση επι­βε­βαιώ­νει ότι στην καλύ­τερη περί­πτωση τα άρθρα του νομο­σχε­δίου θα παρα­μεί­νουν ως ιδέες. Στη χει­ρό­τερη, θα αυξή­σουν περισ­σό­τερο το κόστος της Υγείας λόγω της προ­κλη­τής ζήτησης εξε­τά­σεων και θερα­πειών, η οποία ήδη απο­τε­λεί τον δούρειο ίππο του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας.

Για να λει­τουρ­γή­σει το ΕΣΥ με προ­δια­γρα­φές ευρω­παϊ­κού τύπου με πλήρη ανά­πτυξη του νοσο­κο­μεια­κού χάρτη, των Κέντρων Υγείας, του οικο­γε­νεια­κού γιατρού, των αγρο­τι­κών ιατρείων και του ΕΚΑΒ, χρειά­ζο­νται επι­πλέον ετησίως περί τα 12 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σύμφωνα με την έκθεση των επτά σοφών εμπει­ρο­γνω­μό­νων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του εθνικού συστή­μα­τος υγείας της Βρε­τα­νίας ανέρ­χε­ται περίπου σε 120 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως. Το βρε­τα­νικό σύστημα απα­σχο­λεί περί τους 1.300.000 εργα­ζο­μέ­νους, όντας ένας από τους μεγα­λύ­τε­ρους δημό­σιους εργο­δό­τες στον κόσμο μετά τα υπουρ­γεία Αμυνας της Κίνας και των ΗΠΑ. Με απλά λόγια, δη δει χρη­μά­των. Με απλού­στερα λόγια, λείπουν πόροι.

Πρέπει το υπουρ­γείο Υγείας να προ­σγειω­θεί στη σημε­ρινή πραγ­μα­τι­κό­τητα. Σήμερα, ο ιδιω­τι­κός τομέας της Υγείας έχει γιγα­ντω­θεί, ιδιαί­τερα στις μεγα­λύ­τε­ρες πόλεις της χώρας. Από αυτόν αγο­ρά­ζει υπη­ρε­σίες ο ΕΟΠΥΥ, χωρίς να είναι σε θέση να εξα­σφα­λί­σει σοβα­ρούς ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς για να προ­φυ­λα­χθεί το Δημόσιο από την προ­κλητή ζήτηση εργα­στη­ρια­κών εξε­τά­σεων και θερα­πειών.

Το 1948, ο Εργα­τι­κός υπουρ­γός Υγείας της Βρε­τα­νίας, Μπέβαν, που ίδρυσε το εθνικό της σύστημα υγείας, το πρώτο που έπραξε ήταν να κρα­τι­κο­ποι­ή­σει όλα τα ιδιω­τικά ιδρύ­ματα Υγείας και μετά να εντάξει στο σύστημα σχεδόν όλο το ιατρικό και νοση­λευ­τικό δυνα­μικό. Το ίδιο προ­σπά­θησε να πράξει το 1982 ο Παρα­σκευάς Αυγε­ρι­νός, αλλά λόγω έλλει­ψης πόρων δεν το επέτυχε. Εκτοτε, η ιδιω­τική πρω­το­βου­λία πέρασε στην αντε­πί­θεση και μετά το 2004 κατά­φερε ουσια­στικά να ελέγχει τον τομέα της Υγείας στις μεγα­λύ­τε­ρες πόλεις της χώρας.

Σήμερα, ακόμα και να σκεφτεί κάποιος να ακο­λου­θή­σει τον δρόμο του Μπέβαν απο­τε­λεί παρα­φρο­σύνη λόγω έλλει­ψης πόρων. Εκείνο όμως που μπορεί κάποιος να κάνει είναι να εξα­σφα­λί­σει ένα σοβαρό σύστημα ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών για να περιο­ρί­σει δρα­στικά την προ­κλητή ζήτηση. Η ΕΛΣΤΑΤ ανα­κοι­νώ­νει ότι η χώρα είναι πρω­τα­θλή­τρια στην κατα­νά­λωση φαρ­μά­κων, με τελευ­ταία την Ολλαν­δία, παρότι εκείνη έχει μεγα­λύ­τερο πλη­θυ­σμό από την Ελλάδα. Το 2015 η κατα­νά­λωση αντι­βιο­τι­κών στην ΕΕ κυμάν­θηκε από 10,7% στην Ολλαν­δία έως 36,1% στην Ελλάδα. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους.

Αυτό που πρέπει να επι­διω­χθεί σήμερα είναι ένα υβρι­δικό σύστημα ανάλογο του γερ­μα­νι­κού, το οποίο θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σει την ιδιω­τική πρω­το­βου­λία αφού προη­γου­μέ­νως εξα­σφα­λί­σει σοβα­ρούς ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς για να μπο­ρέ­σει να αντε­πε­ξέλ­θει οικο­νο­μικά.

Σήμερα η βάση του συστή­μα­τος Υγείας θα πρέπει να στη­ρι­χθεί στην τρίτης γενιάς τηλεϊ­α­τρική, με «εγκέ­φαλο» ένα πανε­πι­στη­μιακό νοσο­κο­μείο, και στην εξω­νο­σο­κο­μειακή διά­γνωση και θερα­πεία. Ο οικο­γε­νεια­κός γιατρός με τα σημε­ρινά οικο­νο­μικά δεδο­μένα είναι πρα­κτικά ανέ­φι­κτο μέτρο. Ενας, δηλαδή, οικο­γε­νεια­κός γιατρός που δεν θα είναι απλώς συντα­γο­γρά­φος ή παρα­πέ­μπων στα Κέντρα Υγείας ή στα νοσο­κο­μεία, αλλά θα είναι ο ουσια­στι­κός γιατρός που ο πολίτης θα απο­δέ­χε­ται και θα τον εμπι­στεύ­ε­ται ως πραγ­μα­τικό θερά­πο­ντα. Θα είναι διαρκώς εκπαι­δευό­με­νος καθώς θα ανε­βαί­νει συνεχώς η επι­στη­μο­νική του στάθμη από την αμφί­δρομη σχέση ιατρού – νοσο­κο­μείου. Ο γιατρός αυτός θα είναι σε θέση να συγκρα­τεί τα μη σοβαρά περι­στα­τικά και να προωθεί τα σοβαρά στα νοσο­κο­μεία, περι­μέ­νο­ντας την τεκ­μη­ριω­μένη απά­ντηση του νοσο­κο­μείου πριν εφαρ­μό­σει τη δέουσα θερα­πεία, με την απα­ραί­τητη ηλε­κτρο­νική και γραμ­μα­τειακή υπο­στή­ριξη. O σωστός συντο­νι­σμός του οικο­γε­νεια­κού γιατρού χρειά­ζε­ται ετήσια οικο­νο­μική υπο­στή­ριξη μερικών δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ και όχι εκα­τομ­μυ­ρίων.

Χαρα­κτη­ρι­στικό της φιλο­σο­φίας του νομο­σχε­δίου, δηλαδή του «βαφτίζω το κρέας ψάρι και έτσι τρώω ψάρι», είναι το άρθρο 27 που προ­βλέ­πει την ίδρυση νοσο­κο­μείου 22 κλινών στην Κάρπαθο με το όνομα Αγιος Ιωάννης ο Καρ­πά­θιος. Προ­φα­νώς αφήνει τη νοση­λεία των ασθενών στον Αγιο Ιωάννη τον Καρ­πά­θιο, γιατί το άρθρο αυτό εξαιρεί το υπό σύσταση νοσο­κο­μείο από Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα περί νοσο­κο­μείων και μετα­φέ­ρει το Κέντρο Υγείας Καρ­πά­θου στο νοσο­κο­μείο. Ετσι, το νοσο­κο­μείο δεν θα δια­θέ­τει ούτε χει­ρουργό ούτε καρ­διο­λόγο για τα επεί­γο­ντα, ούτε οφθαλ­μί­α­τρο ούτε ΩΡΛ ούτε αναι­σθη­σιο­λόγο. Δηλαδή δεν θα πληροί καμία προ­δια­γραφή που να το καθιστά νοσο­κο­μείο.

Δυστυ­χώς, η ίδια φιλο­σο­φία διέπει και τη λει­τουρ­γία των Τοπικών Μονάδων Υγείας (ΤοΜΥ), δηλαδή θεσμού ανά­λο­γου προς τον οικο­γε­νειακό γιατρό, χωρίς φυσικά καμία ουσια­στική οικο­νο­μική υποδομή. Ισως, τελικά, η λει­τουρ­γία του όλου συστή­μα­τος Υγείας να επα­φί­ε­ται στη χάρη του Αγίου Ιωάννη του Καρ­πά­θιου.

Ο καθη­γη­τής Δημή­τρης Θ. Κρε­μα­στι­νός είναι αντι­πρό­ε­δρος της Βουλής, πρ. υπουρ­γός Υγείας, Πρό­νοιας και Κοι­νω­νι­κών Ασφα­λί­σεων