Απ. Ασπράκης στον RV για το νέο Δικαστικό Μέγαρο: Τα ΦΕΚ που εκθέτουν τον Δήμο Ρόδου για το “όχι” στο παλιό Νοσοκομείο

Απέναντι στις ενστάσεις του Κώστα Χαλκιά, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης φέρνει τις προηγούμενες τροποποιήσεις του σχεδίου πόλης στο παλιό Νοσοκομείο και θέτει το ερώτημα εάν πρόκειται πράγματι για αδυναμία ή για απροθυμία του Δήμου να προχωρήσει τη διαδικασία

Νέα δεδομένα στη συζήτηση για τη χωροθέτηση του νέου Δικαστικού Μεγάρου της Ρόδου εισάγουν οι δηλώσεις του αναπληρωτή περιφερειάρχη Απόστολου Ασπράκη στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη, που  σε συνδυασμό με τα ΦΕΚ που παρουσίασε για το πολεοδομικό καθεστώς του παλιού Νοσοκομείου, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο Δήμος Ρόδου  – άγνωστο για ποιους λόγους – δεν θέλει να προχωρήσει η διαδικασία.

Ο κ. Ασπράκης αμφισβητεί ευθέως το επιχείρημα ότι η ανέγερση του νέου Δικαστικού Μεγάρου στον συγκεκριμένο χώρο είναι πολεοδομικά αδύνατη. Όπως υποστηρίζει, στο οικοδομικό τετράγωνο του παλιού Νοσοκομείου έχουν γίνει κατά το παρελθόν τουλάχιστον έξι τροποποιήσεις του σχεδίου πόλης, στις οποίες περιλαμβάνονται ο καθορισμός νέων όρων δόμησης, η χάραξη οικοδομικών γραμμών και η προσθήκη νέων κτιρίων.

Το ερώτημα που θέτει είναι ,  εφόσον το σχέδιο πόλης τροποποιήθηκε επανειλημμένα για τη στέγαση άλλων λειτουργιών και υπηρεσιών, για ποιον λόγο παρουσιάζεται σήμερα ως ανυπέρβλητο εμπόδιο η αντίστοιχη διαδικασία για ένα νέο Δικαστικό Μέγαρο;

«Εκεί γιατί μπόρεσαν να κάνουν τροποποίηση και τώρα, με το Δικαστικό Μέγαρο, δεν μπορούν;», διερωτήθηκε και πρόσθεσε πως είναι προφανές ότι “δεν θέλουν”, ζητώντας από τον Δήμο να απαντήσει το συγκεκριμένο ερώτημα και να το αιτιολογήσει με επάρκεια.

Τι αποδεικνύει το ΦΕΚ του 1985

Το πρώτο από τα έγγραφα που παρουσίασε είναι το ΦΕΚ 34/Δ/18.2.1985, με τίτλο «Τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου Ρόδου με τον καθορισμό χώρου Νοσοκομείου και καθορισμό όρων δόμησης αυτού».

Με το συγκεκριμένο Προεδρικό Διάταγμα εγκρίθηκε τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου στο οικοδομικό τετράγωνο 78. Τμήμα του χαρακτηρίστηκε ως χώρος Νοσοκομείου, ενώ καθορίστηκαν και οι θέσεις κτιρίων μέσα στο συγκρότημα.

Παράλληλα, καταργήθηκε το προβλεπόμενο προκήπιο για τα οικόπεδα του οικοδομικού τετραγώνου που έχουν πρόσωπο στις οδούς Ερυθρού Σταυρού, Μεταξά και Παπαλουκά. Καθορίστηκαν επίσης συγκεκριμένοι όροι δόμησης: συνεχές οικοδομικό σύστημα, συντελεστής δόμησης 0,5 και μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός τεσσάρων ορόφων.

Στο ίδιο ΦΕΚ καταγράφεται ότι είχαν προηγηθεί οι υπ’ αριθμόν 52/1983 και 133/1983 πράξεις του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου. Προκύπτει, επομένως, ότι το πολεοδομικό καθεστώς του χώρου μπορούσε να μεταβληθεί με θεσμική διαδικασία και με συμμετοχή του ίδιου του Δήμου.

Νέα τροποποίηση το 1991

Το δεύτερο έγγραφο είναι το ΦΕΚ 733/Δ/29.8.1991. Με την απόφαση ΧΟΠ 3855 εγκρίθηκε νέα τροποποίηση του σχεδίου πόλης στο οικοδομικό τετράγωνο 78, επί της οδού Ερυθρού Σταυρού.

Η τροποποίηση αφορούσε τον καθορισμό οικοδομικής γραμμής στο εσωτερικό του ίδιου οικοδομικού τετραγώνου. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεταξύ των ενστάσεων που έχουν διατυπωθεί από τον αντιδήμαρχο και αναπληρωτή δημάρχου Κώστα Χαλκιά περιλαμβάνεται και η απουσία οικοδομικής γραμμής στον χώρο που εξετάζεται για το νέο Δικαστικό Μέγαρο.

Το ΦΕΚ του 1991 δεν αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο τμήμα στο οποίο προτείνεται σήμερα να κατασκευαστεί το Δικαστικό Μέγαρο είναι ήδη οικοδομήσιμο. Αποδεικνύει, όμως, ότι ο καθορισμός οικοδομικών γραμμών μέσα στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο έχει γίνει στο παρελθόν μέσω τροποποίησης του σχεδίου πόλης.

Τα δύο ΦΕΚ συνεπώς, καταρρίπτουν, ωστόσο, την εικόνα ενός χώρου του οποίου το καθεστώς είναι αμετάβλητο και δεν επιδέχεται καμία νέα ρύθμιση.

Η χρήση περίθαλψης και η σημερινή πραγματικότητα

Σύμφωνα με τον κ. Ασπράκη, στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του 1987 καθορίστηκε χρήση περίθαλψης για το σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου.  Το ΦΕΚ  εγκρίνει  μέσα στο οικοδομικό τετράγωνο 78 συγκεκριμένες θέσεις κτιρίων και καθορίζει τους όρους δόμησής τους, δημιουργώντας το αναγκαίο πολεοδομικό πλαίσιο για την προσθήκη νέου κτιρίου στο συγκρότημα. Με βάση αυτή τη χρήση, τα υφιστάμενα κτίσματα και οι αδόμητοι χώροι μπορούν, κατά την ερμηνεία που παρουσίασε, να αντιμετωπιστούν ως ενιαίος κοινωφελής χώρος.

Το γεγονός αυτό δεν αποκλείει, όπως υποστηρίζει, μια νέα τροποποίηση, με την οποία θα μπορούσε να αλλάξει η ειδικότερη χρήση ενός τμήματος και να επιτραπεί η ανέγερση νέου κτιρίου. Άλλωστε, σήμερα στον χώρο λειτουργούν ήδη υπηρεσίες που δεν συνδέονται με την περίθαλψη, όπως το Κτηματολόγιο, οι τεχνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες προσόδων του Δήμου Ρόδου.

Η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί μια εμφανή αντίφαση. Ενώ για το σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου είχε καθοριστεί χρήση περίθαλψης, στην πράξη στεγάζονται εκεί δικαστικές και διοικητικές υπηρεσίες. Συνεπώς, η χρήση περίθαλψης δεν εμπόδισε στο παρελθόν την εγκατάσταση άλλων λειτουργιών ούτε την πραγματοποίηση πολεοδομικών παρεμβάσεων.

Κατόπιν αυτών, το επιχείρημα του αναπληρωτή περιφερειάρχη  είναι  ότι η αλλαγή μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον Δήμο Ρόδου  με τον ίδιο  τρόπο με τον οποίο έγιναν οι προηγούμενες τροποποιήσεις. Η μεταγενέστερη εγκατάσταση του Κτηματολογίου, μιας χρήσης διαφορετικής από την περίθαλψη, ενισχύει το επιχείρημα του κ. Ασπράκη ότι ο χαρακτηρισμός του χώρου δεν αντιμετωπίστηκε στο παρελθόν ως αμετάβλητος. Όταν υπήρξε συγκεκριμένη δημόσια ανάγκη, το σχέδιο πόλης τροποποιήθηκε και επετράπη η δημιουργία νέων κτιριακών υποδομών. Κατά συνέπεια, το ίδιο θεσμικό εργαλείο μπορεί να εξεταστεί και για το νέο Δικαστικό Μέγαρο.

Η απουσία του Δήμου από την ομάδα εργασίας

Ενδεικτική της διαφαινόμενης πλέον απροθυμίας, είναι  στάση του Δήμου στην ομάδα εργασίας που συγκροτήθηκε μετά τη σύσκεψη της 11ης Μαΐου 2026, υπό τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη.

Σύμφωνα με τον κ. Ασπράκη, η ομάδα δεν είχε αρμοδιότητα να λάβει την οριστική απόφαση. Αποστολή της ήταν να εξετάσει τα δεδομένα και να καταλήξει σε συγκεκριμένη πρόταση, η οποία θα υποβαλλόταν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και στους αρμόδιους φορείς.

Ο Κώστας Χαλκιάς είχε οριστεί ως εκπρόσωπος του Δήμου Ρόδου. Κατά τον κ. Ασπράκη, όμως, δεν συμμετείχε στις εργασίες της ομάδας, παρότι ο Δήμος είναι ο αρμόδιος φορέας για την προώθηση της αναγκαίας τροποποίησης του σχεδίου πόλης.

Ο αναπληρωτής περιφερειάρχης ανέφερε ότι επί ενάμιση μήνα επιχειρήθηκε να πραγματοποιηθεί συνάντηση και ότι συνολικά ακυρώθηκαν πέντε ραντεβού. Αξίζει εδώ να επισημανθεί η  δημόσια δήλωση του κ. Χαλκιά στην πρόσφατη συνέντευξη Τύπου όπου παραδέχτηκε ότι ληταν συνειδητή και εσκεμμένη η απουσία του, υποστηρίζοντας  ότι δεν χρειαζόταν να συμμετάσχει σε κάποια διαδικασία, επειδή θεωρούσε σαφή τα πολεοδομικά δεδομένα του παλιού Νοσοκομείου.

Η στάση αυτή ενισχύει το ερώτημα που διατυπώθηκε από τον κ. Ασπράκη. Εάν ο Δήμος θεωρούσε ακατάλληλη τη λύση του παλιού Νοσοκομείου, γιατί δεν συμμετείχε στην ομάδα εργασίας ώστε να τεκμηριώσει τις αντιρρήσεις του και να καταθέσει εναλλακτική πρόταση;

Οι άλλες δύο θέσεις που είχαν εξεταστεί ήταν το Φυτώριο και η περιοχή του νέου Νοσοκομείου. Πρόκειται, όμως, για χώρους εκτός του κέντρου της πόλης, οι οποίοι δεν συγκέντρωσαν την προτίμηση του νομικού κόσμου. Έτσι, το παλιό Νοσοκομείο παρέμεινε η προκρινόμενη λύση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είχε ληφθεί η οριστική απόφαση.

Δύο διαφορετικές θέσεις από τον ίδιο Δήμο

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η διαφορετική εικόνα που παρουσίασε η δημοτική αρχή πριν και μετά τη σύσκεψη με τον υπουργό Δικαιοσύνης.

Στη συνάντηση του Μαΐου, στην οποία συμμετείχαν τόσο ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης όσο και ο Κώστας Χαλκιάς, δεν είχε εκφραστεί αντίρρηση για την εξέταση της λύσης του παλιού Νοσοκομείου. Αντιθέτως, οι τότε δηλώσεις του δημάρχου είχαν δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο Δήμος θα συνέβαλε με όλες του τις δυνάμεις  στην προώθηση του σχεδιασμού.

Ακολούθησε η δημόσια αντίθεση του κ. Χαλκιά, με επίκληση των χρήσεων γης, της ανάγκης έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος, της οικοδομικής γραμμής και της απώλειας θέσεων στάθμευσης.

Οι ενστάσεις αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης μέσα στην ομάδα εργασίας. Εκείνο που παραμένει αναπάντητο είναι γιατί δεν κατατέθηκαν εγκαίρως στην ομάδα εργασίας και γιατί ο Δήμος δεν αξιοποίησε την αρμοδιότητά του για να προτείνει είτε την απαιτούμενη τροποποίηση είτε άλλη κατάλληλη θέση μέσα στον πολεοδομικό ιστό.

Το ερώτημα που πλέον πρέπει να απαντήσει ο Δήμος

Η Περιφέρεια, όπως διευκρίνισε ο κ. Ασπράκης, έχει επικουρικό ρόλο στο έργο του νέου Δικαστικού Μεγάρου και δηλώνει έτοιμη να συνδράμει όπου της ζητηθεί. Διαφορετικό είναι το έργο συντήρησης του υφιστάμενου Δικαστικού Μεγάρου, για το οποίο η προγραμματική σύμβαση είναι έτοιμη και η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει ανεξάρτητα.

Για τη χωροθέτηση και κατασκευή του νέου κτιρίου, όμως, απαιτείται η ενεργός συμμετοχή του Δήμου. Απαιτείται επίσης σαφής και επίσημα τεκμηριωμένη θέση.

Εάν η δημοτική αρχή θεωρεί ότι η λύση του παλιού Νοσοκομείου είναι νομικά ή τεχνικά αδύνατη, οφείλει να παρουσιάσει την πολεοδομική γνωμοδότηση που το αποδεικνύει και να εξηγήσει στον νομικό κόσμο και στους πολίτες της Ρόδου γιατί οι διαδικασίες που εφαρμόστηκαν επανειλημμένα στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο για να στεγάσουν άλλες υπηρεσίες,  δεν μπορούν να εφαρμοστούν σήμερα για το νέο δικαστικό μέγαρο.