Πολιτιστικός τουρισμός: Χαμένη ευκαιρία ή νέα ευκαιρία;

Πολύ μελάνι έχει χυθεί και ακόμη περισ­σό­τε­ρες είναι οι πολι­τι­κές εξαγ­γε­λίες ανα­φο­ρικά με το «Ανα­πτυ­ξιακό κεφά­λαιο» του Πολι­τι­σμού και της «χαμένης» ευκαι­ρίας του πολι­τι­στι­κού του­ρι­σμού. Η ευκαι­ρία δεν είναι χαμένη, είναι μπροστά μας αρκεί να δρά­σουμε με γνώση των διεθνών τάσεων και με άμεση υλο­ποί­ηση βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών. Διεθνώς, η ανά­πτυξη του του­ρι­σμού επι­δει­κνύει μεγάλη ανθε­κτι­κό­τητα έναντι της παγκό­σμιας γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας και της οικο­νο­μι­κής αστά­θειας με προ­βλέ­ψεις 1,8 δισ. διεθνών του­ρι­στών μέχρι το 2030.

Στη χώρα μας ο του­ρι­σμός έχει πολύ έντονη επο­χι­κό­τητα στους μήνες Ιούνιο-Σεπτέμβριο και, ενώ έχει σχεδόν διπλα­σια­στεί την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία ο αριθμός του­ρι­στών, το έσοδο έχει εμφανή υστέ­ρηση, με βασι­κό­τερη αιτία, τη διάρ­κεια παρα­μο­νής.

Οι πίνακες επι­βε­βαιώ­νουν πώς είμαστε πολύ έντονα «Sea and Sun» προ­ο­ρι­σμός. Αρα, πρέπει να εστιά­σουμε στην άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας και στην αύξηση των εσόδων μέσω της διεύ­ρυν­σης της παρα­μο­νής στον προ­ο­ρι­σμό. Τη συμπλή­ρωση του brand name της χώρας σε προ­ο­ρι­σμό «Sea, Sun and Culture». Σε ποιο βαθμό, όμως, έχουμε πολι­τι­στικό του­ρι­σμό συγκρι­νό­με­νοι με άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες; Ποια είναι η σύνδεση των μεγεθών: Αριθμός του­ρι­στών, αριθμός επι­σκέ­ψεων σε μνημεία και αριθμός μνη­μείων UNESCO; Τα στοι­χεία απο­κα­λύ­πτουν κάτι πολύ ενδια­φέ­ρον (πίνακας 2).

Η δια­πί­στωση δείχνει τη «δυνα­τό­τητα», που όμως δεν αρκεί. Το θέμα είναι πάντα το «πώς» θα επι­τύ­χουμε αυτά τα επίπεδα επι­σκε­πτών. Η δυσκο­λία δεν έγκει­ται στην «υπό­σχεση» και στην «εκφώ­νηση» μιας πολι­τι­κής ή στρα­τη­γι­κής. Το ζητού­μενο είναι πάντα η υλο­ποί­ηση και απο­τέ­λε­σμα μετρή­σιμο με νούμερα και όχι με κοσμη­τικά επίθετα. Ο σχε­δια­σμός χωρίς υλο­ποί­ηση είναι απλά «ασκή­σεις επί χάρτου».

Η «μετα­τροπή» όλων των του­ρι­στών ενός προ­ο­ρι­σμού σε επι­σκέ­πτες αρχ. χώρων και μου­σείων, όπως έχουν κατα­φέ­ρει άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, θα προ­σφέ­ρει σημα­ντικά άμεσα οφέλη μέσω της ενί­σχυ­σης της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας που με τα νούμερα του 2017 θα σήμαινε αύξηση 40% με απλή αναγωγή (ή 40 εκατ. ευρώ) – χωρίς να συμπε­ρι­λά­βουμε οποια­δή­ποτε νέα πολι­τική ανα­φο­ρικά με αύξηση τιμής στο εισι­τή­ριο ή πολι­τι­κές εισι­τη­ρίων ελευ­θέ­ρας εισόδου. Τα δε έμμεσα έσοδα από την αύξηση της παρα­μο­νής στον προ­ο­ρι­σμό ή και τη διεύ­ρυνση της του­ρι­στι­κής σεζόν (κατα­λύ­ματα, εστίαση κ.ά.), δημιουρ­γούν νέα οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα στην τοπική οικο­νο­μία.

Με το δεδο­μένο ότι όλοι οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί στη χώρα μας έχουν σε πολύ κοντινή από­σταση αρχαιο­λο­γικό χώρο ή μουσείο, δίνουμε προ­τε­ραιό­τητα στην προβολή των μνη­μείων χαμηλής επι­σκε­ψι­μό­τη­τας. Δεν θα έχουμε ιδιαί­τερο όφελος από την αύξηση των επι­σκε­πτών στην Ακρό­πολη. Μάλλον κίνδυνο δια­τρέ­χουμε από το «overcrowding».

Πρέπει να στο­χεύ­σουμε επι­κοι­νω­νιακά στις δύο βασικές ηλι­κια­κές ομάδες του­ρι­στών, στους «Millenials» (ηλικίες 20-40) που ενδια­φέ­ρο­νται για εμπει­ρίες  και αυθε­ντι­κό­τητα και είναι προ­σα­να­το­λι­σμέ­νοι στην τεχνο­λο­γία και στους «Baby Boomers» (ηλικίες 60+), τη γενιά με το συγκρι­τικά μεγα­λύ­τερο δια­θέ­σιμο εισό­δημα και δια­θέ­σιμο χρόνο. Επίσης, στις αγορές που δια­μορ­φώ­νουν μια ταχύ­τερα ανα­πτυσ­σό­μενη μεσαία τάξη, την Κίνα και την Ινδία.

Ο του­ρί­στας επι­λέ­γει προ­ο­ρι­σμό με βάση τη δομη­μένη πλη­ρο­φο­ρία που βρίσκει στο Δια­δί­κτυο, γι’ αυτό απαι­τού­νται:

α) Καθο­λική εφαρ­μογή e-ticket σε όλους τους αρχ. χώρους, και στους 275, με προ­τε­ραιό­τητα αυτούς με χαμηλή επι­σκε­ψι­μό­τητα.

β) Συνερ­γα­σία με Booking, Google, AirBnB, Tripadvisor κ.ά., παρό­μοιες βάσεις  για προβολή και δια­φή­μιση όλων των χώρων.

γ) Προ­ώ­θηση του branding της Ελλάδας μέσω της πολι­τι­στι­κής διπλω­μα­τίας στις αγορές της Κίνας και Ινδίας.

Ο πολι­τι­σμός είναι ένα πολύ ισχυρό και με επιρροή δια­φη­μι­στικό εργα­λείο, γιατί οι κατα­να­λω­τές δεν είναι τόσο επι­φυ­λα­κτι­κοί απέ­να­ντι στη δια­φή­μιση πολι­τι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών όσο είναι προς τα εμπο­ρικά μηνύ­ματα. Οσο εμείς παρα­μέ­νουμε προ­σκολ­λη­μέ­νοι σε παλιές πρα­κτι­κές και όχι στα σύγ­χρονα εργα­λεία της τεχνο­λο­γίας, «χάνουμε το τρένο» που το κερ­δί­ζουν άλλοι. Ανε­πι­στρε­πτί.

Ο πολι­τι­στι­κός του­ρι­σμός απο­τε­λεί μία από τις ειδικές μορφές του­ρι­σμού με ισχυρό αντα­γω­νι­στικό του πλε­ο­νέ­κτημα, την «Αυθε­ντι­κό­τητα» και «Μονα­δι­κό­τητα» του κάθε χώρου και η σύνδεσή του με την τεχνο­λο­γία θα του δώσει την ώθηση που του λείπει. Πρέπει, όμως, να ανα­δει­χθούν και αξιακοί λόγοι που επι­βάλ­λουν την άμεση σύνδεση της τεχνο­λο­γίας με τον πολι­τι­σμό. Η πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά έχει άρρηκτη αναφορά στις αξίες του παρελ­θό­ντος και αυτή η νοητή γραμμή δεν δια­κό­πτε­ται, συνε­χί­ζε­ται και συνυ­πάρ­χει αρμο­νικά με τις σύγ­χρο­νες αξίες της εποχής μας, όπως είναι η τεχνο­λο­γία!

πηγή kathimerini.gr

ΑΘΗΝΑ ΚΩΝ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΥ

* Η κ. Αθηνά Κων. Χατζη­πέ­τρου είναι οικο­νο­μο­λό­γος με εξει­δί­κευση στην Επι­χει­ρη­σιακή Ερευνα και στην Πολι­τι­στική Δια­χεί­ριση, πρ. πρό­ε­δρος Δ.Σ. Ταμείου Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων (ΤΑΠ).