Αθηνά Γιομπλιάκη: «Θέλω να αφήσω κάτι πίσω μου…»

Κυρία Γιο­μπλιάκη, ποιο ήταν το κίνητρο να ασχο­λη­θείτε με την ιππο­τική περίοδο του νησιού, ξεκι­νώ­ντας από την ζωγρα­φική τέχνη και δίνο­ντας τώρα συνέ­χεια με την έκδοση ενός βιβλίου για την «Ιστορία των Μαγί­στρων της Ρόδου»;

-Από το 2000 περίπου άρχισα κυρία Παμπρή να στρέ­φο­μαι στο Μεσαί­ωνα. Να ζωγρα­φίζω παράλ­ληλα με τις αγιο­γρα­φίες μου. Η ιστορία των ιπποτών της Ρόδου με εντυ­πω­σί­ασε και μελε­τώ­ντας την συνει­δη­το­ποιούσα πόσα προ­σέ­φε­ραν αυτοί οι άνθρω­ποι στη Ρόδο. Με τα κάστρα, τις οχυ­ρώ­σεις για την προ­στα­σία των κατοί­κων από τις επι­δρο­μές των βαρ­βά­ρων, με την ελευ­θε­ρία που παρεί­χαν στους ντό­πιους, στη γλώσσα, στο θρή­σκευμα, στο εμπόριο. Και ενώ η υπό­λοιπη Ελλάδα, δεν έζησε την Ανα­γέν­νηση, στη Ρόδο έχουμε τοι­χο­γρα­φίες με ανα­γεν­νη­σιακά στοι­χεία και δυτική επιρροή, όπως η Αγία Λουκία στην Παναγία του Κάστρου, ή οι ιππότες στον Άγιο Γεώργιο τον Xωστό στη Φιλέ­ρημο. Μαζί με το Τάγμα στη Ρόδο, είχαν έρθει έμποροι, επι­στή­μο­νες, αλλά και καλ­λι­τέ­χνες. Δια­πί­στωσα πως δεν υπάρχει ζωγρα­φικό απο­τύ­πωμα της μεσαιω­νι­κής περιό­δου, όπως επίσης και μια γενι­κό­τερη άγνοια ή ενδε­χο­μέ­νως και αδια­φο­ρία από ένα μέρος του πλη­θυ­σμού. Τι ήταν το παλάτι του Μαγί­στρου. Ποιος ήταν αυτός; Σε ποιους ανήκουν και γιατί υπάρ­χουν οικό­σημα στα τείχη της πόλης; Απορίες που μετε­ξε­λί­χθη­καν σε γνώση και παράλ­ληλα σε έργα ζωγρα­φι­κής.

Με το σύγ­χρονο Τάγμα των Ιωαν­νι­τών Ιπποτών πώς ήρθατε σε επαφή και ανα­πτύ­ξατε συνερ­γα­σία;

-Σε έκθεση στο Παρίσι που περι­λάμ­βανε αγιο­γρα­φίες και πίνακες από την πρώτη πολιορ­κία του 1480- που πρώτη φορά εντο­πί­σαμε στο βιβλίο του αεί­μνη­στου Ηλία Κόλλια- ήρθε στην έκθεση ένας αρχαιο­λό­γος ο οποίος ήταν μέλος των Ιωαν­νι­τών Ιπποτών και μας πρό­τεινε να πάμε να συνα­ντή­σουμε τον πρί­γκηπα S.E. Dominique de la Rochefoucauld- Montbel, τρίτο στην ιεραρ­χία του Τάγ­μα­τος.

Όταν είδε την δουλειά μου ενθου­σιά­στηκε και δεσμεύ­τηκε για καλ­λι­τε­χνική συμπα­ρά­σταση. Εγώ δεν κατά­λαβα τότε τι μπο­ρούσε να σημαί­νει αυτό, αλλά το συνει­δη­το­ποί­ησα αργό­τερα. Ήρθε στα εγκαί­νια της έκθεσής μου με τίτλο «Ηρωική Ρόδος» στο Γαλλικό Κατά­λυμα το 2013 και το 2014 μου πρό­τεινε να εκθέσω πίνακές μου στο μεγάλο Παγκό­σμιο Συνέ­δριο των Ιπποτών που διορ­γα­νώ­θηκε στο Rhodos Palace.

Κατα­φέ­ρατε όμως να φωτο­γρα­φί­σετε τις γκρα­βού­ρες μικρο­γρα­φίες από το βιβλίο του G. Caursin;

-Ο σύζυγός μου Μάριος Κατσι­δώ­νης, Γάλλος υπήκοος και λάτρης της ιστο­ρίας της Ρόδου, βρήκε το πρω­τό­τυπο βιβλίο του χρο­νι­κο­γρά­φου της πολιορ­κίας του 1480 G. Caursin και μπόρεσε να φωτο­γρα­φί­σει τις 50 μικρο­γρα­φίες. Αυτό ήταν για μένα το πολύ­τιμο υλικό και έτσι πλέον άρχισα να ζωγρα­φίζω πίνακες μεγάλων δια­στά­σεων. Οι πίνακες έγιναν 33 σε μουσαμά, δύο πορ­τραίτα και δύο παρά­θυρα με οικό­σημα της Παλιάς Πόλης, σύνολο 37. Οι πίνακες της πολιορ­κίας της Ρόδου του 1480, ήταν ιστο­ρι­κοί και όχι εμπο­ρι­κοί για ένα πολύ ιδιαί­τερο κοινό. Και όσο τους δούλευα, ένοιωθα ότι ανήκαν στη Ρόδο.

Πώς προ­έ­κυψε η δωρεά αυτών των 37 έργων ζωγρα­φι­κής στο Δήμο Ρόδου;

-Με προ­έ­τρε­ψαν φίλοι μου να επι­σκε­φθώ τον τότε αντι­δή­μαρχο Πολι­τι­σμού, Μεσαιω­νι­κής Πόλης & Μνη­μείων Τέρη Χατζη­ιω­άν­νου, όπου και ζήτησα την συμ­βουλή του για το πώς θα μπο­ρούσα να προ­στα­τέψω αυτά τα έργα. Ο κ. Χατζη­ιω­άν­νου μου πρό­τεινε να τα δωρίσω στο Δήμο Ρόδου, γιατί ανήκουν δικαιω­μα­τικά στην κλη­ρο­νο­μιά του τόπου. Ενθου­σιά­στηκα και με μεγάλη χαρά συμ­φώ­νησα. Η υπο­γραφή της δωρεάς εγκρί­θηκε από το δημο­τικό συμ­βού­λιο και δεν μετά­νιωσα στιγμή γι’ αυτό. Θα ήθελα με την ευκαι­ρία που μου δίνετε να ευχα­ρι­στήσω τον κ. Χατζη­ιω­άν­νου, τον κ. Γ. Κακούλη, πρώην πρόεδρο της ΔΕΡΜΑΕ και τον εκλι­πό­ντα δήμαρχο Χατζη­διάκο που αμέσως αγκά­λιασε την πρόταση και θέλησε να βρει κατάλ­ληλο χώρο έκθεσής τους. Ήταν μια ευτυχής συγκυ­ρία ανθρώ­πων. Η επόμενη έκθεσή μου έγινε το 2018 στη αίθουσα De Milly με πολλή μεγάλη επι­τυ­χία. Είχαν έρθει σχολεία και οι καθη­γη­τές έκαναν μάθημα ιστο­ρίας και έβαζαν τεστ στα παιδιά, πάνω στους πίνακές μου. Απε­ρί­γρα­πτη η χαρά μου, γιατί σκοπός του καλ­λι­τέ­χνη ποιος είναι; Η επι­κοι­νω­νία, τι άλλο; Η έκθεση επα­να­λή­φθηκε το 2021 στο κατά­λυμα της Γαλλίας με την συμπα­ρά­σταση της προ­ξέ­νου Αλίκης Μόσχη. Ο χώρος συγκλο­νι­στι­κός για μένα, γιατί ένας πίνακας μου που εικο­νί­ζει το γεύμα του Πρί­γκιπα Τζεμ με τον Μάγι­στρο d’Aubusson έγινε εκεί στην κεντρική αίθουσα του κατα­λύ­μα­τος. Κι εγώ το ιστό­ρησα.

Και πώς φτάσατε στην συγ­γραφή του βιβλίου;

-Παράλληλα με την ζωγρα­φική έγραφα μικρές περι­λή­ψεις για την ιστορία του κάθε πίνακα. Στην προ­σπά­θειά μου να κατα­νο­ήσω το έργο των Μαγί­στρων είχα ήδη σημειώ­σεις από τις διά­φο­ρες έρευνες. Έτσι έγινε ένα ιστο­ρικό βιβλίο 303 σελίδων που η παρου­σί­ασή του θα γίνει στις 2 Αυγού­στου, μαζί με όλο το ζωγρα­φικό υλικό που υπάρχει σε αυτό. 45 πίνακες 20 πορ­τραίτα και διά­φο­ρες γκρα­βού­ρες. Το εξέδωσε ο εκδο­τι­κός οίκος Ocelotos και δια­τί­θε­ται στη Ρόδο στα Βιβλιο­πω­λεία «Ακα­δη­μία», «Δέντρο» και «Καρα­βάκι». Σε Αθήνα, Θεσ­σα­λο­νίκη, Πάτρα και Κύπρο. Επειδή ανέλαβα εξο­λο­κλή­ρου όλα τα έξοδα της έκδοσης του βιβλίου, θα περι­μένω λίγο ώστε να συγκε­ντρω­θεί ένα ποσόν για να προ­χω­ρήσω και στην αγγλική έκδοση.

Τι θα κάνετε με τους υπό­λοι­πους πίνακες που έχετε φτιάξει;

-Σκοπός μου είναι να χαρίσω και τους υπό­λοι­πους πίνακες στο Δήμο Ρόδου όταν βρεθεί ένας κατάλ­λη­λος χώρος ούτως ώστε να υπάρχει μια μόνιμη έκθεση για να μπορούν οι επι­σκέ­πτες της Ρόδου αλλά και οι Ροδίτες να βλέπουν μια ιστο­ρική αναφορά της πρώτης πολιορ­κίας του 1480. Γιατί 5.000 Ρόδιοι περίπου μαζί με 500 Ιππότες αντι­με­τώ­πι­σαν 100.000 Οθω­μα­νούς και τους νίκησαν. Μια φράση που την σκέ­φτο­μαι συχνά είναι η εξής: «Ζούμε σαν θνητοί και δημιουρ­γούμε σαν αθά­να­τοι..». Γιατί από όλους εμάς θα μείνει το έργο μας, κι εγώ θέλω να αφήσω κάτι πίσω μου…

Ποια είναι τα καλ­λι­τε­χνικά σας σχέδια για το μέλλον;

-Να εκθέσω στη Μάλτα η οποία εξέ­φρασε ενδια­φέ­ρον λόγω της κοινής μας ιστο­ρίας. Επίσης να γράψω την ιστορία της βασί­λισ­σας της Κύπρου Regina Cornaro η οποία ήρθε στη Ρόδο για να ζητήσει βοήθεια από τους ιππότες της Ρόδου για να διεκ­δι­κή­σει το βασί­λειό της από τον αδελφό της που σφε­τε­ρί­στηκε τον θρόνο της.

Ο Μ.Μ. αρνή­θηκε και οι Ενετοί την έστει­λαν στο Βένετο. Έζησε στην πόλη Asolo πολύ κοντά στο Castelfranco, την πόλη του ζωγρά­φου Giorgione του οποίου έγινε ερωμένη. Όταν άρχισα να πηγαίνω στην περιοχή, μου είπαν για μια Βασί­λισσα της Κύπρου, η οποία είχε σχέσεις με τον Giorgione, αλλά τότε δεν μπο­ρούσα να φαντα­στώ κάτω από ποιες συν­θή­κες θα την ξανα­συ­να­ντούσα και μετά από πόσα χρόνια…