Μείζον θέμα ηθικής τάξεως με τους πραγματογνώμονες

Μείζον θέμα ηθικής και νομικής τάξεως έχει ανα­κύ­ψει στο Πρω­το­δι­κείο Ρόδου και στο Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου μετά τη σκαν­δα­λώδη απόφαση επι­τε­λών του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης να απορ­ρί­ψουν την πληρωμή πραγ­μα­το­γνω­μό­νων, που είχαν διο­ρι­στεί, κυρίως από τον Ανα­κριτή και τον Πται­σμα­το­δίκη Ρόδου, για τη διε­νέρ­γεια ειδικών ερευνών, από το έτος 2011 και εντεύ­θεν.

Το ζήτημα ανα­μέ­νε­ται να προ­σλά­βει μεγάλες δια­στά­σεις, καθώς δικα­στική γρα­φο­λό­γος, για έρευνες που διε­νήρ­γησε, παρέ­δωσε αρμο­δίως και χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν προ­κει­μέ­νου να αχθούν συμπε­ρά­σματα και να προ­κύ­ψουν στοι­χεία σε σοβαρές υπο­θέ­σεις από το 2011 και εντεύ­θεν, προ­τί­θε­ται να κινηθεί νομικά κατά των επι­τε­λών του γρα­φείου εντελ­λο­μέ­νων του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης και της πολι­τι­κής του ηγεσίας για τον πρω­το­φανή εμπαιγμό που υπέστη, την οικο­νο­μική και ηθική της βλάβη.

Ταυ­τό­χρονα εξε­τά­ζει, με άλλους πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, το ενδε­χό­μενο, να ζητή­σουν αρμο­δίως να απο­συρ­θούν από τις δικο­γρα­φίες, που εκκρε­μούν σε διάφορα στάδια ποι­νι­κών και αστικών δικών, όλες οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες τους, ως προϊόν προ­σω­πι­κής τους εργα­σίας και πνευ­μα­τι­κής τους ιδιο­κτη­σίας, για την οποία υπάρχει άρνηση πλη­ρω­μής με την επί­κληση απί­θα­νων επι­χει­ρη­μά­των!

Το δημόσιο λογι­στικό δεν προ­βλέ­πει προ­πλη­ρωμή σε εργα­σίες του είδους αλλά πληρωμή μετά την παρά­δοση της δου­λειάς και αφού τα δικαιο­λο­γη­τικά (πίνακες απαι­του­μέ­νων αμοιβών κ.λ.π) ελεγ­χθούν αρμο­δίως.

Ο υπο­λο­γι­σμός των αμοιβών γίνεται βάσει Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος και νόμων.

Από δικα­στική γρα­φο­λόγο ζητή­θηκε αρμο­δίως από το Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης να απο­στεί­λει προς εξό­φληση πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης, της του έτους 2011, από­δειξη. Επι­βα­ρύν­θηκε με τον ΦΠΑ και για το έσοδο, που δεν εισέ­πραξε, και φορο­λο­γή­θηκε.

Τρία έτη μετά, ενη­με­ρώ­θηκε από υπάλ­ληλο του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης ότι η από­δειξη για την αμοιβή της, ύψους 4.000 ευρώ, απορ­ρί­φθηκε από το γραφείο εντελ­λο­μέ­νων, διότι, ενώ της είχε δοθεί προ­θε­σμία τριών ημερών για να ολο­κλη­ρώ­σει την έρευνα, εκείνη την παρέ­δωσε αργό­τερα!

Το γεγονός αυτό εξόρ­γισε την πραγ­μα­το­γνώ­μονα, αφού προ­φο­ρικά είχε λάβει παρά­ταση για την ολο­κλή­ρωση της εργα­σίας της αρμο­δίως γιατί ήταν αδύ­να­τον να περαιώ­σει τον όγκο της δου­λειάς, που της ζητή­θηκε, εντός της αρχικής προ­θε­σμίας.

Πέραν τούτου οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες της εγχει­ρί­στη­καν στην Ανά­κριση, παρε­λή­φθη­καν και χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν από τους δικα­στές κατά το χει­ρι­σμό των υπο­θέ­σεων.

Στην πορεία δια­πι­στώ­θηκε ότι η συγκε­κρι­μένη πρα­κτική απο­τε­λεί σύνηθες φαι­νό­μενο για τους επι­τε­λείς του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, που στις περισ­σό­τε­ρες των περι­πτώ­σεων, χρόνια μετά την παρα­λαβή των ερευνών των πραγ­μα­το­γνω­μό­νων και την έκδοση των προ­βλε­πό­με­νων παρα­στα­τι­κών, ακυ­ρώ­νουν τα παρα­στα­τικά πλη­ρω­μής και ζητούν άλλα μικρό­τε­ρου ύψους!

Πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, που θεωρούν ότι εμπαί­ζο­νται, θα ζητή­σουν να απο­συρ­θούν από τις δικο­γρα­φίες όλες οι έρευνές τους και να επα­να­λη­φθούν οι ανα­θέ­σεις.

Σε περί­πτωση δε, που εκβια­στικά, το Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης, θα ζητήσει να απο­συρ­θούν τα ονόματά τους από τους οικεί­ους κατα­λό­γους πραγ­μα­το­γνω­μό­νων, ετοι­μά­ζο­νται και για αστικές και ποι­νι­κές δίκες.

Ο θεσμός του πραγ­μα­το­γνώ­μονα, καθιε­ρώ­νε­ται από τη νομο­θε­σία, άρθρα 368 έως 392 του Κώδικα Πολι­τι­κής Δικο­νο­μίας, που δίνει τη δυνα­τό­τητα στο Δικαστή να ζητήσει τη γνώμη του ειδικού, εφόσον κρίνει ότι απαι­τού­νται ειδικές γνώσεις για τη μελέτη των στοι­χείων της δικο­γρα­φίας.

Ο ορι­ζό­με­νος πραγ­μα­το­γνώ­μων ορκί­ζε­ται για τη διε­νέρ­γεια της πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης και καθί­στα­ται παράγων της δίκης.

Η σχέση του πραγ­μα­το­γνώ­μονα με τους δια­δί­κους έχει τις παρα­κάτω ιδιαι­τε­ρό­τη­τες: Δεν επι­λέ­γει ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας τους δια­δί­κους ούτε αντί­στροφα. Δεν είναι επι­τρε­πτό ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας να έρθει σε επαφή με δια­δί­κους και να παρα­λά­βει στοι­χεία προ της ορκω­μο­σίας του.

Οι προ­δια­γρα­φές (δηλαδή οι απαι­τή­σεις) του μελ­λο­ντι­κού έργου δια­μορ­φώ­νο­νται συνο­λικά μόνο στο μυαλό του πραγ­μα­το­γνώ­μονα.

Το μέγεθος του έργου στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις, δεν μπορεί να εκτι­μη­θεί στην αρχή της εργα­σίας. Με βάση τις προη­γού­με­νες ιδιαι­τε­ρό­τη­τες αμέσως μετά τον όρκο, ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας ζητεί την υποβολή όλων των χρη­σί­μων για τη πλευρά του κάθε δια­δί­κου στοι­χείων, τα οποία συγκε­ντρώ­νει.

Αφού και μόνο συγκε­ντρώ­σει τα συνο­λικά στοι­χεία, ο πραγ­μα­το­γνώ­μων μπορεί μετά από μια αρχική μελέτη να εκτι­μή­σει το μέγεθος της εργα­σίας του, να συνει­δη­το­ποι­ή­σει ο ίδιος τις προ­δια­γρα­φές της δου­λειάς του και κατά συνέ­πεια να συζη­τή­σει το θέμα της αμοιβής του με τους δια­δί­κους.

Η εκτί­μηση της αμοιβής στη πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη ξεκινά από τον προσ­διο­ρι­σμό της αμοιβής σύμφωνα με το Π.Δ. 696/74, όπως έχει μετα­γε­νέ­στερα τρο­πο­ποι­η­θεί μέχρι σήμερα.