Το ανατολικό τμήμα της νησίδας “Γυαλί”, ανήκει από σήμερα στο Δήμο Νισύρου

Σή­με­ρα, Πα­ρα­σκευή 28 Ιου­λί­ου,σε μια ιστο­ρι­κή για τη Νί­συ­ρο από­φα­ση της Βου­λής των Ελ­λή­νων, με­τα­φέρ­θη­κε το Ανα­το­λι­κό τμήμα της νη­σί­δας Γυα­λιού στο Δήμο Νι­σύ­ρου από το Δη­μό­σιο. Στην ολο­μέ­λεια της Ελ­λη­νι­κής βου­λής ψη­φί­στη­κε ο νόμος «Προ­σαρ­μο­γή της Ελ­λη­νι­κής Νο­μο­θε­σί­ας στις δια­τά­ξεις της οδη­γί­ας ΕΕ2016/881 και άλλες δια­τά­ξεις», όπου στο μέρος 1^ο Άρθρο 26, πα­ρα­χω­ρή­σεις Δη­μο­σί­ων ακι­νή­των, πα­ρά­γρα­φος 4, γί­νε­ται η πα­ρα­χώ­ρη­ση του Ανα­το­λι­κού τμή­μα­τος του Γυα­λιού στο Δημο Νι­σύ­ρου.

Η πα­ρά­γρα­φος 4 ανα­φέ­ρει ακρι­βώς: «Πα­ρα­χω­ρεί­ται χωρίς αντά­λαγ­μα στον Δήμο Νι­σύ­ρου Νομού Δω­δε­κα­νή­σου η κυ­ριό­τη­τα του Δη­μο­σί­ου ακι­νή­του με ΑΒΚ8, Γε­νι­κού Βι­βλί­ου κα­τα­γρα­φής του Αυ­το­τε­λούς Γρα­φεί­ου ΔΗ­ΜΟ­ΣΙΑΣ ΠΕ­ΡΙΟΥ­ΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΔΩ­ΔΕ­ΚΑ­ΝΗ­ΣΟΥ (νη­σί­δα Γυαλί), Ανα­το­λι­κό τμήμα (με στοι­χείο Α΄) με τα συ­στα­τι­κά και τα πα­ραρ­τή­μα­τα του, όπως αυτό εμ­φαί­νε­ται στο συν­νη­μέ­νο στο παρόν το­πο­γρα­φι­κό διά­γραμ­μα (πα­ράρ­τη­μα IV), για την ενί­σχη­ση της οι­κο­νο­μι­κής ζωής και την ανά­πτυ­ξη του Ακρι­τι­κού Δήμου»

Το Γυαλί μετά από πα­ρα­λεί­ψεις της δε­κα­ε­τί­ας του 50, ενε­γρά­φει στο Δη­μό­σιο αντί να εγ­γρα­φεί στην τότε κοι­νό­τη­τα του Εμπο­ρειού­Νι­σύ­ρου όπως συ­νέ­βη με το Δυ­τι­κό τμήμα του νη­σιού με ελα­φρό­πε­τρα που ενε­γρά­φει στον Δή­μο­Μαν­δρα­κί­ου Νι­σύ­ρου  μετά από τις άο­κνες προ­σπά­θειες του αεί­μνη­στου Δη­μάρ­χου Γε­ωρ­γί­ου Για­λού­ρη. Εκτο­τε παρά τις κατά και­ρούς προ­σπά­θειες δια­φό­ρων Δη­μο­τι­κών Αρχών δεν κα­τέ­στη δυ­να­τό να φθά­σου­με στο επι­θυ­μη­τό απο­τέ­λε­σμα.

Έπρε­πε να πε­ρά­σουν έξι δε­κα­ε­τί­ες για να φθά­σου­με στη ση­με­ρι­νή μέρα.

Έπρε­πε να πε­ρά­σουν από τη χώρα μας κυ­βερ­νή­σεις της ΕΡΕ, της Ένω­σης Κέ­ντρου, να πε­ρά­σει η φα­σι­στι­κή χού­ντα, να πε­ρά­σουν κυ­βερ­νή­σεις της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας και του ΠΑΣΟΚ, για να φθά­σου­με στην κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ για να ανα­τρα­πεί μια αδι­κία και να ευο­δω­θεί ο πόθος όλων των Νι­σύ­ριων να ανή­κει ολό­κλη­ρο το νησί του Γυα­λιού στη Νί­συ­ρο.

Η ση­με­ρι­νή Δη­μο­τι­κή Αρχή μετά από προ­σπά­θειες 2 ετών και με την τε­ρά­στια συμ­βο­λή του Πρω­θυ­πουρ­γού μας Αλέξη Τσί­πρα και των Υπουρ­γών της κυ­βέρ­νη­σης, το όνει­ρο δε­κα­ε­τιών γί­νε­ται πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

ΤΟ ΓΥΑΛΙ ΟΛΟ­ΚΛΗ­ΡΟ ΑΝΗ­ΚΕΙ ΣΤΗ ΝΙ­ΣΥ­ΡΟ.

Ευ­χα­ρι­στού­με θερμά τον Πρω­θυ­πουρ­γό μας Αλέξη Τσί­πρα, τον Υπουρ­γο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής κ. Πα­να­γιώ­τη Κου­ρου­μπλή, τον Υφυ­πουρ­γό Νη­σιω­τι­κης Πο­λι­τι­κής κ. Νε­κτά­ριο Σα­ντο­ρι­νιό, την Υφυ­πουρ­γό Οι­κο­νο­μι­κών κ. Αι­κα­τε­ρί­νη Πα­πα­νά­τσιου, τον υπουρ­γό Εθνι­κής Άμυ­νας κ. Πάνο Καμ­μέ­νο, τον Διευ­θυ­ντή του γρα­φεί­ου της Υφυ­πουρ­γού Οι­κο­νο­μι­κών κ. Κων­στα­ντί­νο Φω­θια­δά­κη και τους Βου­λευ­τές Δω­δε­κα­νή­σου. Ευ­χα­ρι­στού­με τα κόμ­μα­τα που ψή­φι­σαν το νο­μο­σχέ­διο στη βουλή, ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, Δη­μο­κρα­τι­κή Συ­μπα­ρά­τα­ξη, τους Ανε­ξάρ­τη­τους Έλ­λη­νες και την Ένωση Κε­ντρώ­ων. Από­ντες από την ψη­φο­φο­ρία ήταν η Νέα Δη­μο­κρα­τία, το ΚΚΕ και το Πο­τά­μι. Όχι ψή­φι­σε η Χρυσή Αυγή.

Ευ­χα­ρι­στού­με την κ. Θε­ο­δω­σία Οι­κο­νο­μί­δου για την νο­μι­κή υπο­στή­ρι­ξη της προ­σπά­θειας μας.

Η προ­σάρ­τη­ση του Ανα­το­λι­κού τμή­μα­τος του Γυα­λιού στη Νί­συ­ρο, πέραν της απο­κα­τά­στα­σης της τάξης των πραγ­μά­των θα επι­φέ­ρει στον Δήμο μας ένα με­γά­λο οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος.

ΣΥ­ΝΕ­ΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟ­ΦΑ­ΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛ­ΛΗ­ΝΙ­ΚΟΥ ΚΟΙ­ΝΟ­ΒΟΥ­ΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑ­ΡΑ­ΧΩ­ΡΗ­ΣΗ  ΤΟΥ ΑΝΑ­ΤΟ­ΛΙ­ΚΟΥ ΤΜΗ­ΜΑ­ΤΟΣ ΤΗΣ ΝΗ­ΣΙ­ΔΑΣ ΓΥΑΛΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΝΙ­ΣΥ­ΡΟΥ

 

Σε συ­νέ­χεια της ιστο­ρι­κής για τη Νί­συ­ρο από­φα­σης της Βου­λής των Ελ­λή­νων, της 28^ης Ιου­λί­ου 2017 με την ψή­φι­ση του νόμου «Προ­σαρ­μο­γή της Ελ­λη­νι­κής Νο­μο­θε­σί­ας στις δια­τά­ξεις της οδη­γί­ας ΕΕ2016/881 και άλλες δια­τά­ξεις», όπου στο μέρος 1^ο Άρθρο 26, πα­ρα­χω­ρή­σεις Δη­μο­σί­ων ακι­νή­των, πα­ρά­γρα­φος 4, γί­νε­ται η πα­ρα­χώ­ρη­ση του Ανα­το­λι­κού τμή­μα­τος του Γυα­λιού στο Δημο Νι­σύ­ρου, είναι ανα­γκαίο να γίνει μια ανα­φο­ρά στην ιστο­ρία της νη­σί­δας Γυαλί και του ιδο­κτη­σια­κού της κα­θε­στώ­τος μέχρι χθές.

 

ΓΕ­Ω­ΓΡΑ­ΦΙ­ΚΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑ­ΦΟ­ΛΟ­ΓΙ­ΚΟΣ ΠΡΟΣ­ΔΙΟ­ΡΙ­ΣΜΟΣ

 

Η νη­σί­δα Γυαλί είναι ένα από τα έξι μι­κρο­νή­σια που πε­ρι­βάλ­λουν τη Νί­συ­ρο. Τα υπό­λοι­πα πέντε είναι η Πα­χειά, η Πυρ­γού­σα, η Καν­δε­λιού­σα, η Στρογ­γυ­λή και ο Άγιος Αντώ­νιος.

Είναι νησί ηφαι­στεια­κής προ­έ­λευ­σης και κατά τους γε­ω­λό­γους, δη­μιουρ­γή­θη­κε πριν από 200.000 χρό­νια, από συσ­σώ­ρευ­ση πυ­ρο­κλα­στι­κών υλι­κών, τα οποία εκτι­νά­χθη­καν από το ηφαί­στειο της Νι­σύ­ρου, ίσως δε και από άλλα γει­το­νι­κά ηφαί­στεια, που πρό­σφα­τα εντο­πί­στη­καν στον γύρω θα­λάσ­σιο βυθό.

Βρί­σκε­ται στα Βό­ρεια της Νι­σύ­ρου και σε από­στα­ση 3 ν. μι­λί­ων από αυτή, απέ­χει περί τα 8 ν. μίλια από τις Νό­τιες ακτές της Κω, ενώ στα Ανα­το­λι­κό και σε από­στα­ση περί τα 16 ν. μίλια βρί­σκο­νται οι ακτές της Μ. Ασίας.

Η έκτα­ση του νη­σιού φτά­νει τα 4,5 τ. χι­λιό­με­τρα, έχει σχήμα μα­κρό­στε­νο, με μήκος περί τα 4 χι­λιό­με­τρα. Το με­σαίο τμήμα του νη­σιού μή­κους 90 και πλά­τους 300 μέ­τρων είναι επί­πε­δο και καλ­λιερ­γή­σι­μο, γι’ αυτό και πήρε την ονο­μα­σία «κάμπα» (από το κά­μπος). Το τμήμα αυτό συν­δέ­ει τα δυο άκρα του νη­σιού, καθ’ ένα από τα οποία είναι υπε­ρυ­ψω­μέ­νο σε μορφή λόφου, με υψό­με­τρο ο κα­θέ­νας περί τα 180 μ., κα­τα­λή­γουν δε το μεν Ανα­το­λι­κό στο ακρω­τή­ριο Κα­μά­ρα, το δε Δυ­τι­κό στο ακρω­τή­ριο Κα­λού­τσι.

Ο λόφος προς την Ανα­το­λι­κή πλευ­ρά κα­λύ­πτε­ται σε αρ­κε­τά τμή­μα­τα από πυκνή θα­μνώ­δη βλά­στη­ση, υπάρ­χουν καλ­λιερ­γή­σι­μα τμή­μα­τα, ενώ στο υπέ­δα­φος κρύ­βο­νται πλού­σια κοι­τά­σμα­τα από Περ­λί­τη και Οψια­νό.

Στη Δυ­τι­κή πλευ­ρά ο λόφος κα­λύ­πτε­ται από πυκνό δάσος από πεύκα,κου­μα­ριές ενώ κατά δια­στή­μα­τα έχουν φυ­τρώ­σει και κέ­δροι. Και είναι όντως αξιο­πε­ρί­ερ­γο το ότι κα­νέ­να από τα δέν­δρα αυτό δεν ευ­δο­κι­μεί στο­πα­ρα­κεί­με­νο νησί της Νι­σύ­ρου. Όλος ο λόφος απο­τε­λεί­ται από ελα­φρό­πε­τρα, της οποί­ας γί­νε­ται συ­στη­μα­τι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση.

 

ΙΔΙΟ­ΚΤΗ­ΣΙΑ­ΚΟ ΚΑ­ΘΕ­ΣΤΩΣ

 

Μετά την κα­τά­λη­ψη των Δω­δε­κα­νή­σων από τους Οθω­μα­νούς το 1520, η κυ­ριό­τη­τα της νη­σί­δας ΓΥΑΛΙ πε­ρι­ήλ­θε στην Οθω­μα­νι­κή Αυ­το­κρα­το­ρία. Σύμ­φω­να με στοι­χεία, που τη­ρού­νται στο ισχύ­σαν κατά το πα­ρελ­θόν Κτη­μα­το­λό­γιο του Δήμου Μαν­δρα­κί­ου Νι­σύ­ρου, (σελ. 282), το δι­καί­ω­μα ιδιο­κτη­σί­ας της νη­σί­δας πα­ρα­χω­ρή­θη­κε με την υπ’ αριθμ. 52/1.5.1869 βε­ζι­ρι­κή δια­τα­γή σε Νι­συ­ρί­ους καλ­λιερ­γη­τές για βοσκή και καλ­λιέρ­γεια. Όμως εκεί­νοι, θέ­λο­ντας να βοη­θή­σουν πτω­χό­τε­ρους συ­μπα­τριώ­τες τους, με­τα­βί­βα­σαν τα δι­καιώ­μα­τα κυ­ριό­τη­τας, με την από 12 Σε­πτεμ­βρί­ου 1869 πράξη τους στις Κοι­νό­τη­τες του νη­σιού «προς όφε­λος των πτω­χών και από­ρων κα­τοί­κων».

Ύστε­ρα από την εξέ­λι­ξη αυτή, η κυ­ριό­τη­τα του ΒΑ τμή­μα­τος του νη­σιού πε­ρι­ήλ­θε στην Κοι­νό­τη­τα Εμπο­ρειού, το δε υπό­λοι­πο νησί στο Δήμο Μαν­δρα­κί­ου, κα­θε­στώς που τη­ρή­θη­κε ως τα πρώτα χρό­νια της κα­τά­λη­ψης των νη­σιών από τους ιτα­λούς. Γιατί μετά, το Γυαλί έπεσε θύμα των σχε­δί­ων των Ιτα­λι­κών αρχών κα­το­χής, τα οποία απέ­βλε­παν στην απαλ­λο­τρί­ω­ση εκτά­σε­ων, που προ­σφέ­ρο­νταν για ανά­πτυ­ξη επι­χει­ρή­σε­ων, ανέ­γερ­ση στε­γα­στι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων, λει­τουρ­γία και εκ­με­τάλ­λευ­ση ορυ­χεί­ων κ.λ.π.. Με το σκε­πτι­κό αυτό αφαί­ρε­σαν επ’ ωφε­λεία τους την πλήρη κυ­ριό­τη­τα νομή και κα­το­χή από το Δήμο Μαν­δρα­κί­ου και την Κοι­νό­τη­τα Εμπο­ριού και την δια­τή­ρη­σαν εφε­ξής απο­κλει­στι­κώς οι ίδιοι, μέχρι την πτώση και τη συν­θη­κο­λό­γη­σή τους, κατά το Β’ πα­γκό­σμιο πό­λε­μο.

Μετά το τέλος του πο­λέ­μου και την πα­ρα­χώ­ρη­ση, όπως προ­α­να­φέρ­θη­κε, των νη­σιών στην Ελ­λά­δα, ο Νόμος 547/ 48 άρθ. 1(ΦΕΚ 39Α14.2.1948) απο­κα­τέ­στη­σε, με­τα­ξύ άλλων και τη διοι­κη­τι­κή διάρ­θρω­ση της Νι­σύ­ρου, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα Δήμο και δύο Κοι­νό­τη­τες. Η εδα­φι­κή έκτα­ση του δήμου και των Κοι­νο­τή­των δια­μορ­φώ­θη­κε σύμ­φω­να με το προ­ϋ­φι­στά­με­νο κα­θε­στώς, δη­λα­δή ο δήμος Μαν­δρα­κί­ου πε­ρι­λάμ­βα­νε τη δυ­τι­κή πλευ­ρά της νη­σί­δας Γυαλί, και τις νη­σί­δες, Καν­δε­λιού­σα και Πυρ­γού­σα, η Κοι­νό­τη­τα Εμπο­ρειού την Δυ­τι­κή πλευ­ρα της νη­σί­δας Γυαλί, τον Άγιο Αντώ­νιο και τη Στρογ­γυ­λή και η Κοι­νό­τη­τα Νι­κιών την Πα­χειά.

Έτσι είχαν τα πράγ­μα­τα, όταν το Υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών, θέ­λο­ντα­ςνα τα­κτο­ποι­ή­σει εκ­κρε­μό­τη­τες κτη­μά­των του δη­μο­σί­ου τα οποία κα­τεί­χαν και ενέ­μο­ντο ιδιώ­τες ή νο­μι­κά πρό­σω­πα, προ­ώ­θη­σε το Ν.3800/1957 ΦΕΚ 256Α/57 με το άρθρο 18 του οποί­ου «με­τε­βί­βα­σε δω­ρε­άν κατά πλή­ρες δι­καί­ω­μα κυ­ριό­τη­τος, νομής και κα­το­χής νη­σί­δες χρη­σι­μο­ποιού­με­νες υπό των δήμων προς βό­σκη­σιν ζώων πε­ριελ­θού­σες εις το Δη­μό­σιον, δυ­νά­μει δια­τά­ξε­ων της παρ. 1 του ΧIV Πα­ραρ­τή­μα­τος της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης με­τα­ξύ των Συμ­μά­χων και της Ιτα­λί­ας, κυ­ρω­θεί­σης δια του Ν.Δ. 423/1947». Με την πε­ρί­πτω­ση «ζ» της παρ. 1 του αρθ. 18 του νόμου αυτού, πα­ρα­χω­ρή­θη­καν στο δήμο Μαν­δρα­κί­ου Νι­σύ­ρου οι νη­σί­δες Πυρ­γού­σα, Καν­δε­λιού­σα και το δυ­τι­κό τμήμα της νη­σί­δας Γυαλί, «το ως βο­σκό­το­πος χρη­σι­μο­ποιού­με­νον».

Προ της ψη­φί­σε­ως του νόμου, το υπουρ­γείο ζή­τη­σε από τους οι­κεί­ους Δή­μους να υπο­βά­λουν εντός τα­κτής προ­θε­σμί­ας τους κα­τε­χο­μέ­νους τί­τλους ιδιο­κτη­σί­ας ή να επι­βε­βαιώ­σουν την κα­το­χή και νομή των νη­σί­δων, πι­θα­νόν, για να υπάρ­χει δι­καιο­λο­γη­τι­κός λόγος για την δω­ρε­άν πα­ρα­χώ­ρη­ση που θα ακο­λου­θού­σε. Και ενώ ο Δήμος, -τότε – Μαν­δρα­κί­ου συμ­μορ­φώ­θη­κε εμπρό­θε­σμα, οι Κοι­νό­τη­τες Εμπο­ρεί­ου, και Νι­κιών δεν υπέ­βα­λαν δή­λω­ση ότι χρη­σι­μο­ποιούν τις ανω­τέ­ρω νη­σί­δε­ςπου είχαν στη νομή και κα­το­χή τους και χρη­σι­μο­ποιού­σαν ως βο­σκο­τό­πους, με απο­τέ­λε­σμα οι νη­σί­δες να μην πα­ρα­χω­ρη­θούν στις Κοι­νό­τη­τες αυτές. Αξιο­ση­μεί­ω­το είναι ότι οι Κοι­νό­τη­τες αυτές δεν υπέ­βα­λαν δή­λω­ση και όταν με με­τα­γε­νέ­στε­ρο Νόμο πα­ρε­χω­ρή­θη νέα προ­θε­σμία ενός έτους.

 

Το Ανα­το­λι­κό τμήμα του Γυα­λιού από την πα­ρα­χώ­ρη­σή του το 1869 έως το έτος 1969, ήτοι για έναν ολό­κλη­ρο αιώνα, κα­τεί­χε και νε­μό­ταν δια­νοία κυ­ρί­ου με την βε­ζυ­ρι­κή δια­τα­γή η Κοι­νό­τη­τα Εμπο­ρειού.

Το έτος 1969, όμως, το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, πα­ρα­γνω­ρί­ζο­ντας την πρό­δη­λη κυ­ριό­τη­τα της Κοι­νό­τη­τας και αμ­φι­σβη­τώ­ντας ανοι­χτά αυτήν αφού δεν είχε υπο­βλη­θεί δή­λω­ση για πα­ρα­χώ­ρη­ση από το Ελ­λη­νι­κό δη­μό­σιο, προ­έ­βη σε προ­κή­ρυ­ξη δια­γω­νι­σμού για την εκ­με­τάλ­λευ­ση του ανα­το­λι­κού τμή­μα­τος της νήσου Γυαλί.

Αμέ­σως, η Κοι­νό­τη­τα Εμπο­ρειού απο­τά­θη­κε στο Γνω­μο­δο­τι­κό Συμ­βού­λιο Δη­μο­σί­ων Κτη­μά­των, προ­κει­μέ­νου να ανα­γνω­ρι­σθεί η κυ­ριό­τη­τά της. Το Συμ­βού­λιο, με την αι­τιο­λο­γία ότι πα­ρα­λή­φθη­κε η ανα­γνώ­ρι­ση της κυ­ριό­τη­τας της Κοι­νό­τη­τας επί του ανα­το­λι­κού τμή­μα­τος με τον προ­α­να­φε­ρό­με­νο νόμο 3800/1957, έκρι­νε, δυ­νά­μει της υπ’ αριθ­μό 41/1970 γνω­μο­δό­τη­σής του, ότι η από­δο­ση της νήσου «….μόνον διά νόμου δύ­να­ται να χω­ρή­σει ….».

Με την χθε­σι­νή ψή­φι­ση του νόμου το Γυαλί ανή­κει πιά εξ’ ολο­κλή­ρου στον Δήμο Νι­σύ­ρου.

Η νήσος Γυαλί απο­τε­λεί ιστο­ρι­κό, πο­λι­τι­στι­κό και οι­κο­νο­μι­κό τμήμα, ανα­πό­σπα­στο της Νι­σύ­ρου.