Ακτοπλοϊκά εισιτήρια: Για απότομη αύξηση τιμών μιλά για πρώτη φορά το υπουργείο Ναυτιλίας

Με τις τιμές των ακτο­πλοϊ­κών εισι­τη­ρίων να έχουν φτάσει σε προ­κλη­τικά υψηλά επίπεδα, καθι­στώ­ντας τις δια­κο­πές για τον μέσο μισθωτό είδος πολυ­τε­λείας, θέμα που το in έχει ανα­δεί­ξει ανα­ζη­τώ­ντας τις αιτίες και φωτί­ζο­ντας την κοι­νω­νική διά­στασή του, το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας ανα­γνω­ρί­ζει επι­τέ­λους το πρό­βλημα και επι­χει­ρεί να δώσει απα­ντή­σεις.

Για πρώτη φορά μιλά ξεκά­θαρα, έστω μέσω πηγών, για «απότομη αύξηση τιμών», ενώ είχε προη­γη­θεί η γνω­στο­ποί­ηση της απεύ­θυν­σης στην Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού προς εξέταση μιας περί­πτω­σης ενδε­χό­με­νης κατα­χρη­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς από ακτο­πλοϊκή εται­ρεία.

Ειδι­κό­τερα, πηγές του υπουρ­γείου παρα­δέ­χο­νται πως υπάρχει «απότομη αύξηση τιμών» σε τρεις γραμμές και συγκε­κρι­μένα στις Σπο­ρά­δες (προ­φα­νώς από Βόλο) στη γραμμή Λαύριο – Λήμνος, και Ραφήνα – Άνδρος, ανα­τι­μή­σεις που είχε ανα­δεί­ξει ο ΟΤ σε ρεπορ­τάζ. Για αυτές τις περι­πτώ­σεις εξε­τά­ζε­ται, με την συν­δρομή της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού, η μη τήρηση των κανόνων του υγιούς αντα­γω­νι­σμού, αλλά και γενι­κό­τερα η τήρηση της νομο­θε­σίας.

Στην περί­πτωση της γραμμής Λαύριο-Λήμνος πάντως κύκλοι της ακτο­πλο­ΐας εκφρά­ζουν την απορία τους πως είναι δυνατόν να κατα­γρά­φε­ται «απότομη άνοδος τιμών», τη στιγμή που ισχύει κρατικό ναυ­λο­λό­γιο.

Πρό­βλημα οι τιμές στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια στα ταχύ­πλοα

Το αρμόδιο υπουρ­γείο εντο­πί­ζει ότι το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα των υψηλών τιμών στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια εμφα­νί­ζε­ται στις μετα­κι­νή­σεις με ταχύ­πλοα σκάφη και κυρίως στις ενδο­νη­σιω­τι­κές συν­δέ­σεις. Για παρά­δειγμα στη γραμμή Πει­ραιάς – Μύκονος ενώ με το συμ­βα­τικό πλοίο η μέση τιμή του εισι­τη­ρίου είναι μειω­μένη κατά 5,25%,  με ταχύ­πλοο σκάφος η μέση τιμή του εισι­τη­ρίου έχει αυξηθεί κατά 11.76%.

Επίσης, στη γραμμή Νάξος-Πάρος ενώ με το συμ­βα­τικό πλοίο η μέση τιμή του εισι­τη­ρίου είναι μειω­μένη κατά 3,63%, με ταχύ­πλοο σκάφος έχει αυξηθεί κατά 32,80%.

Κατά τα λοιπά το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας ισχυ­ρί­ζε­ται ότι η αντα­πό­κριση της ακτο­πλοϊ­κής αγοράς στις προ­σπά­θειες του Υπουρ­γείου για συγκρά­τηση των τιμών είναι θετική κατά την φετινή σεζόν, επι­ση­μαί­νο­ντας πως οι τιμές είναι στα­θε­ρές, έως και μειού­με­νες στα συμ­βα­τικά πλοία.

Σημειώ­νει ακόμη ότι εκτός από τις στα­θε­ρές τιμές, είναι ακόμα περισ­σό­τε­ρες οι προ­σφο­ρές και οι εκπτώ­σεις και ανα­φέ­ρει μάλιστα ότι εκτός της οικο­νο­μι­κής θέσης σε κάποιες εται­ρείες έχει προ­στε­θεί και η «έξτρα οικο­νο­μική θέση».

Το Παρα­τη­ρη­τή­ριο Τιμών στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια

Το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας ανα­φέ­ρε­ται ακόμη στα μέτρα που έχει λάβει για την συγκρά­τηση των τιμών, κάνο­ντας ειδική μνεία στη δημιουρ­γία του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Τιμών που όπως λέει «ελέγχει σε χρόνους (σχεδόν) real time όλα τα εκδι­δό­μενα εισι­τή­ρια της ακτο­πλο­ΐας και δια­θέ­τει παράλ­ληλα ιστο­ρικό αρχείο».

Το Παρα­τη­ρη­τή­ριο βρί­σκε­ται σήμερα σε πιλο­τική λει­τουρ­γία και ανα­μέ­νε­ται πολύ σύντομα να εκδίδει εβδο­μα­διαία, μηνιαία και ετήσια reports για επι­λεγ­μέ­νες γραμμές, τόσο για συμ­βα­τικά όσο και για τα ταχύ­πλοα σκάφη.

Η Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού και οι έλεγχοι στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια

Άλλο μέτρο που επι­κα­λεί­ται ο υπουρ­γός Χρήστος Στυ­λια­νί­δης είναι η επι­στολή που απέ­στειλε στον πρόεδρο της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού ζητώ­ντας στε­νό­τερη συνερ­γα­σία ώστε να υπάρχει ταχύ­τερη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη αντι­με­τώ­πιση τυχών περι­στα­τι­κών κατα­χρη­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς στην αγορά εκ μέρους ακτο­πλοϊ­κών επι­χει­ρή­σεων. Ήδη, έχει απο­στα­λεί στην Αρχή μια (1) σχετική περί­πτωση προς εξέταση.

Παράλ­ληλα προ­χώ­ρησε σε ελέγ­χους από 07/06/2024 έως και 16/06/2024 σε επι­βα­τηγά και επι­βα­τηγά οχη­μα­τα­γωγά πλοία της ακτο­πλο­ΐας και βεβαιώ­θη­καν επτά (7) παρα­βά­σεις για παρά­λειψη ενη­μέ­ρω­σης της αρμό­διας Αρχής σχετικά με μετα­βο­λές των τιμών των εισι­τη­ρίων (άρθρο 44 πργ. 13 του ν.4948/2022). Ταυ­τό­χρονα, ξεκί­νησε η δια­δι­κα­σία επι­βο­λής διοι­κη­τι­κών κυρώ­σεων και των προ­βλε­πό­με­νων προ­στί­μων. Υπο­γραμ­μί­ζει ότι οι εντα­τι­κοί έλεγχοι θα συνε­χι­στούν κατά τη διάρ­κεια όλης της καλο­και­ρι­νής περιό­δου ενώ τονίζει ότι διε­νερ­γού­νται έλεγχοι για την τήρηση ή μη του κρα­τι­κού ναυ­λο­λο­γίου, όπου απαι­τεί­ται.

Ελεύ­θερη η αγορά και η υπο­χρέ­ωση ενη­μέ­ρω­σης 3 ημέρες νωρί­τερα

Το υπουρ­γείο υπο­στη­ρί­ζει ακόμη ότι οι τιμές καθο­ρί­ζο­νται ελεύ­θερα, σύμφωνα με τις γενι­κό­τε­ρες αρχές του αντα­γω­νι­σμού και της υγιούς λει­τουρ­γίας της αγοράς. Στην περί­πτωση αυτή, όπως και στην αερο­πο­ρική αγορά, οι τιμές των εισι­τη­ρίων μπορούν να μετα­βάλ­λο­νται ανάλογα με την προ­σφορά και την ζήτηση, ακόμη και κατά την διάρ­κεια της ημέρας.

Να σημειω­θεί πάντως ότι κάθε εταιρία έχει υπο­χρέ­ωση να ενη­με­ρώ­νει το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής μέσα σε 3 μέρες, για την μετα­βολή αυτή. Σε περί­πτωση που μια εταιρία δεν ενη­με­ρώ­σει το αρμόδιο Υπουρ­γείο αντι­με­τω­πί­ζει διοι­κη­τι­κές κυρώ­σεις και επιβολή προ­στί­μου.

Οι μηχανές ανα­ζή­τη­σης

Για το Υπουρ­γείο τα δημο­σιεύ­ματα που ανα­φέ­ρουν διά­φο­ρες τιμές  στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια είναι εικόνα της στιγμής από τις διά­φο­ρες μηχανές ανα­ζή­τη­σης και υπο­στη­ρί­ζει πώς έχει πραγ­μα­τική εικόνα των εισι­τη­ρίων που εκδί­δο­νται, των τιμών τους, των θέσεων τους (οικο­νο­μική, δια­κε­κρι­μένη κ.ο.κ), των τυχών εκπτώ­σεών τους κ.ο.κ.

Τι λέει για τις συγκρί­σεις τιμών

Το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας ισχυ­ρί­ζε­ται ότι είναι αδόκιμο να συγκρί­νε­ται το εισι­τή­ριο ενός πλοίου, με το κόστος ή με το εισι­τή­ριο των χερ­σαίων μετα­φο­ρών (Ι.Χ., Ταξί, Σιδη­ρό­δρο­μος ή ΚΤΕΛ) ή των ενα­έ­ριων μετα­φο­ρών, καθώς οι υπη­ρε­σίες δια­φέ­ρουν ενώ είναι δύσκολο να υπο­λο­γί­σεις, σε κάθε περί­πτωση την ανα­λο­γία χιλιο­μέ­τρων με ναυτικά μίλια, σε σχέση με την κατα­νά­λωση και το είδος του καυ­σί­μου που χρη­σι­μο­ποιεί κάθε μετα­φο­ρικό μέσο.

Επι­πλέον, όπως λέει είναι αδόκιμο να συγκρί­νο­νται οι ακτο­πλοϊ­κές συν­δέ­σεις της Ελλάδας με άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Και αυτό γιατί η Ελλάδα έχει ένα πυκνό εσω­τε­ρικό δίκτυο ακτο­πλο­ΐας που καμία άλλη χώρα ευρω­παϊκή ή μεσο­γειακή δεν έχει. Η Μάλτα (η οποία έχει 3 κατοι­κή­σιμα νησιά), η Ιταλία λόγω Σικε­λίας και Σαρ­δη­νίας και οι Σκαν­δι­να­βι­κές χώρες που έχουν κάποια μικρά πορ­θμεία, είναι οι μόνες με εσω­τε­ρικό ακτο­πλοϊκό δίκτυο. Ως εκ τούτου, λέει το υπουρ­γείο, οι έρευνες που συγκρί­νουν τις τιμές των ακτο­πλοϊ­κών εισι­τη­ρίων μεταξύ ευρω­παϊ­κών ή μεσο­γεια­κών χωρών δεν αντι­κα­το­πτρί­ζουν την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Άγονες γραμμές

Ιδιαί­τερη αναφορά γίνεται στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια και στις άγονες γραμμές, με το υπουρ­γείο να επι­ση­μαί­νει πως τα μισθώ­ματα έχουν αυξηθεί από 90 εκατ. ευρώ το 2019, σε 154 εκατ. ευρώ φέτος και να συμπλη­ρώ­νει πως στα μικρά νησιά οι μετα­κι­νή­σεις των μόνιμων κατοί­κων είναι δωρεάν.

Λέει ακόμη ότι το κρατικό ναυ­λο­λό­γιο, υπο­χρε­ώ­νει τις ακτο­πλοϊ­κές εται­ρίες να έχουν για όλους τους επι­βά­τες, οχήματα και εμπο­ρεύ­ματα εξαι­ρε­τικά χαμηλές τιμές π.χ. €3, €5, €10 ευρώ στις άγονες γραμμές.

Υιο­θε­τεί τα επι­χει­ρή­ματα των ακτο­πλόων

Όσον αφορά στην τιμή ενός εισι­τη­ρίου και πως από ποιους παρά­γο­ντες επη­ρε­ά­ζε­ται, το Υπουρ­γείο απαντά αξιο­ποιώ­ντας τα επι­χει­ρή­ματα του ακτο­πλοϊ­κού κλάδου. Συγκε­κρι­μένα σημειώ­νει ότι εκτός από τον αντα­γω­νι­σμό και από τον τύπο του πλοίου, το μέγεθός του (οικο­νο­μίες κλί­μα­κας), την ώρα έναρξης ή την επι­θυ­μητή ώρα προ­σέγ­γι­σης του πλοίου στον λιμένα επι­λο­γής, την ταχύ­τητα και τις ανέσεις του πλοίου, επη­ρε­ά­ζο­νται από το κόστος καυ­σί­μου.

Το κόστος καυ­σί­μου, λέει, είναι το πιο σημα­ντικό στοι­χείο στην δια­μόρ­φωση της τιμής του εισι­τη­ρίου ενώ προ­σθέ­τει πως λόγω του πολέμου στην Ουκρα­νία (Φεβρουά­ριος του 2022) η τιμή του καυ­σί­μου πολ­λα­πλα­σιά­στηκε, χωρίς να υπάρχει αντί­στοιχη αύξηση των εισι­τη­ρίων των πλοίων (σημ. οι αυξή­σεις ήταν 15% περίπου).

Εκτός του καυ­σί­μου σημειώ­νε­ται πως και στο κόστος δια­μόρ­φω­σης του εισι­τη­ρίου συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται κυρίως:

Το μισθο­λο­γικό κόστος (μισθοί και έξτρα μισθο­δο­σία), το οποίο έχει από το 2021 έως σήμερα αυξηθεί κατά 24% περίπου.

Το επι­σκευα­στικό κόστος (ανταλ­λα­κτικά, συντη­ρή­σεις, δεξα­με­νι­σμοί κ.ά.), μεταξύ 2021 και 2023, έχει αυξηθεί κατά 14%.

Μείωση τιμών μόλις 1,61%

Τέλος ισχυ­ρί­ζε­ται ότι περίπου 3,4 εκατ. επι­βά­τες της ακτο­πλο­ΐας πέρυσι το Α’ εξάμηνο του 2023 πλή­ρω­σαν καθαρό ναύλο (δηλ. χωρίς εκπτώ­σεις και προ­σφο­ρές) κατά μέσο όρο 29,13 Ευρώ το εισι­τή­ριο τους ενώ φέτος για το ίδιο διά­στημα οι περίπου 3,8 εκατ. επι­βά­τες πλή­ρω­σαν κατά μέσο όρο 28,66 Ευρώ το εισι­τή­ριο τους, που σημαί­νει ότι η μείωση των τιμών των ακτο­πλοϊ­κών εισι­τη­ρίων (καθαροί ναύλοι χωρίς εκπτώ­σεις) για το Α’ εξάμηνο του έτους φέτος είναι στο -1,61%, σε σχέση με πέρυσι.

Πηγή in.gr