Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών σε έκδοση για τη Ρόδο του Κωνσταντίνου Καρανάσου

Κατά την Πα­νη­γυ­ρι­κή Συ­νε­δρία της (18.12.2025), η Ακα­δη­μία Αθη­νών απέ­νει­με Βρα­βείο στον κ. Κων­στα­ντί­νο Κα­ρα­νά­σο, δι­δά­κτο­ρα της Αρ­χι­τε­κτο­νι­κής Σχο­λής του Εθνι­κού Με­τσό­βιου Πο­λυ­τε­χνεί­ου, για την πρό­σφα­τη έκ­δο­ση του Πο­λι­τι­στι­κού Ιδρύ­μα­τος Ομί­λου Πει­ραιώς με τίτλο «Ρόδος 1912- 1947. Η πο­λι­τι­κή για τον σχε­δια­σμό του χώρου και τη δια­χεί­ρι­ση των μνη­μεί­ων κατά την ιτα­λι­κή κα­το­χή».

Γρά­φει ο Χρή­στος Μυ­στι­λιά­δης

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τα Βρα­βεία της Ακα­δη­μί­ας Αθη­νών απο­νέ­μο­νται κάθε χρόνο σε φο­ρείς και προ­σω­πι­κό­τη­τες, ως έν­δει­ξη τιμής για τη συμ­βο­λή τους στην επι­στή­μη, τον πο­λι­τι­σμό και την κοι­νω­νία.

Το βι­βλίο είχε πα­ρου­σια­στεί σε μια βρα­διά υψη­λού επι­στη­μο­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος, δο­σμέ­νη με τρόπο κα­τα­νοη­τό στο ευρύ κοινό. στο Νε­στο­ρί­δειο Μέ­λα­θρο της Ρόδου, στις 28.11.2025, πα­ρου­σία πο­λυ­πλη­θούς ακρο­α­τη­ρί­ου, που είχε την ευ­και­ρία να γίνει κοι­νω­νός ενός πλού­σιου αρ­χεια­κού υλι­κού από ελ­λη­νι­κά και ιτα­λι­κά αρ­χεία, και να ακού­σει ανα­λύ­σεις για τις απο­κα­τα­στά­σεις και τις πο­λε­ο­δο­μι­κές πα­ρεμ­βά­σεις που κα­θό­ρι­σαν τη ση­με­ρι­νή μορφή της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου.

Για το έργο του συγ­γρα­φέα στην εκ­δή­λω­ση της Ρόδου μί­λη­σαν με ει­δι­κή γνώση του θέ­μα­τος:

Κα­τε­ρί­να Μα­νού­σου-Ντέλ­λα: δρ αρ­χι­τέ­κτων, Προϊ­στα­μέ­νη Τμή­μα­τος Με­λε­τών & Έργων της ΥΝΜΤΕ Δω­δε­κα­νή­σου ε.τ.

Πάνος Βε­νέ­ρης: αρ­χι­τέ­κτων μη­χα­νι­κός, πρώην Γε­νι­κός Διευ­θυ­ντής Ανά­πτυ­ξης Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και πρώην Πρό­ε­δρος ΤΕΕ Δω­δε­κα­νή­σου.

Γιώτα Ψαρρή: αρ­χαιο­λό­γος, Τμήμα Βυ­ζα­ντι­νών & Με­τα­βυ­ζα­ντι­νών Αρ­χαιο­τή­των, Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου.

Ο συγ­γρα­φέ­ας Κων­στα­ντί­νος Δ. Κα­ρα­νά­σος, δρ αρ­χι­τέ­κτο­νας–μη­χα­νι­κός.

Όπως ανέ­δει­ξαν οι ομι­λη­τές, στην ιτα­λι­κή πε­ρί­ο­δο (1912-1947), η πόλη της Ρόδου με­τα­μορ­φώ­θη­κε ρι­ζι­κά. Η πο­λι­τι­κή εξου­σία χρη­σι­μο­ποί­η­σε τον χώρο, τα μνη­μεία και την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή ως ισχυ­ρά ερ­γα­λεία προ­βο­λής, ιδε­ο­λο­γί­ας και ταυ­τό­τη­τας.

Γιατί το Βι­βλίο Είναι Ση­μα­ντι­κό Σή­με­ρα

Το βι­βλίο του Κώστα Κα­ρα­νά­σου δεν είναι απλώς μια ιστο­ρι­κή κα­τα­γρα­φή. Είναι ένα πο­λύ­τι­μο ερ­γα­λείο για με­λε­τη­τές ιστο­ρί­ας της αρ­χι­τε­κτο­νι­κής, πο­λε­ο­δο­μί­ας και ιστο­ρί­ας του Αι­γαί­ου, καθώς συν­δυά­ζει την τε­χνι­κή/αρ­χι­τε­κτο­νι­κή ανά­λυ­ση με την πο­λι­τι­κή/θε­σμι­κή ανά­γνω­ση των επι­λο­γών της ιτα­λι­κής διοί­κη­σης.

Τα βα­σι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα για τη ση­με­ρι­νή Ρόδο:

Η δια­τή­ρη­ση των τει­χών, του ιστού και των βα­σι­κών μνη­μεί­ων της Με­σαιω­νι­κής Πόλης οφεί­λε­ται σε με­γά­λο βαθμό στις επι­λο­γές που έγι­ναν κατά την ιτα­λι­κή Κα­το­χή.

Η με­λέ­τη απο­κα­λύ­πτει ότι η «προ­στα­σία» των μνη­μεί­ων δεν ήταν ποτέ μόνο αρ­χαιο­λο­γι­κό ζή­τη­μα, αλλά συν­δε­ό­ταν άμεσα με πο­λι­τι­κές, ιδε­ο­λο­γι­κές, κοι­νω­νι­κές και του­ρι­στι­κές επι­διώ­ξεις.

Ένα βι­βλίο, μια ιστο­ρία…

Η εκ­δή­λω­ση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Ρόδο συν­δύ­α­σε επι­στη­μο­νι­κό εν­δια­φέ­ρον και προ­σβα­σι­μό­τη­τα, φω­τί­ζο­ντας με τρόπο κα­τα­νοη­τό τις συν­θή­κες και τις επι­λο­γές της ιτα­λι­κής Κα­το­χής και το αρ­χι­τε­κτο­νι­κό–πο­λε­ο­δο­μι­κό τους απο­τύ­πω­μα στο νησί.

Το πιο εντυ­πω­σια­κό στοι­χείο της βρα­διάς ήταν η συ­νει­δη­το­ποί­η­ση ότι η ση­με­ρι­νή ει­κό­να της Με­σαιω­νι­κής Πόλης — εκεί όπου περ­πα­τά­με κα­θη­με­ρι­νά, εκεί όπου ακού­γο­νται οι ομι­λί­ες του κα­λο­και­ριού και το βου­η­τό των επι­σκε­πτών — είναι απο­τέ­λε­σμα εκεί­νων των πα­ρεμ­βά­σε­ων.Όλα όσα θε­ω­ρού­με «αυ­το­νό­η­τα»: τα τείχη, ο πο­λε­ο­δο­μι­κός ιστός, η αι­σθη­τι­κή συ­νο­χή, η αντι­με­τώ­πι­ση του ιστο­ρι­κού κέ­ντρου ως μνη­μεια­κού συ­νό­λου — όλα ξε­κί­νη­σαν τότε.