Μαραζώνουν τα ιστορικά κτήρια της Βίλας Ντε Βέκκι και του πρώην Σανατορίου Ελεούσας

• Aκαρποι μέχρι στιγμής οι δια­γω­νι­σμοί για την αξιο­ποί­ησή τους από το ΤΑΙΠΕΔ

Η «Βίλα του Κυβερ­νήτη» ή «Βίλα ντε Βέκκι» ένας θησαυ­ρός ανε­κτί­μη­της πολι­τι­στι­κής και ιστο­ρι­κής αξίας του τόπου, κιν­δυ­νεύει με κατάρ­ρευση από την φθορά του χρόνου. Οι προ­σπά­θειες της παρα­χώ­ρη­σης του κτηρίου στο παρελ­θόν στην Τ.Α. δεν απέ­δω­σαν κι ένα από τα μονα­δικά σε κάλλος κτήρια της Ρόδου που έμεινε όρθιο και στα χρόνια του πολέμου, μαρα­ζώ­νει.

Η ιδιαί­τερη αξία της βίλας και του ναού του Αγ. Γεωρ­γίου, δεν αρκεί σήμερα για να εξα­σφα­λί­σει την επι­βί­ωσή τους. Από τα πέτρινα χρόνια των μνη­μο­νίων που η Βίλα πέρασε στα χέρια του ΤΑΙΠΕΔ μέχρι τώρα δεν έχουν απο­δώ­σει οι προ­σπά­θειες της πρόσκλησης- ενδια­φέ­ρο­ντος από το Ταμείο Ανά­πτυ­ξης Περιου­σια­κών Στοι­χείων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου για αυτό το ιστο­ρικό κτήριο.

Με εξαί­ρεση λίγα δια­τη­ρη­τέα κτήρια, τα περισ­σό­τερα «δια­μά­ντια» της Ιτα­λι­κής περιό­δου έχουν εγκα­τα­λει­φθεί στην τύχη τους και στο πέρασμα του χρόνου με απο­τέ­λε­σμα να απο­τε­λούν μία θλιβερή εικόνα για τη σημε­ρινή Ρόδο.

Έρμαιο στις δια­θέ­σεις βέβηλων επι­σκε­πτών

Απε­ρί­γρα­πτη είναι η κατά­σταση που συναντά ο επι­σκέ­πτης όταν φθάνει στην βίλα. Το κτήριο κατ’ ουσία τμήμα του συγκρό­τη­μα­τος του Προφήτη Ηλία με μονα­δικά αισθη­τικό αρχι­τε­κτο­νικό πλαίσιο, σε αλπικό στυλ, ψήγματα της πέτρας, ξύλινα μπαλ­κό­νια με κιγκλι­δώ­ματα, βιτρό, ψηφι­δωτά καθώς και ειδική εσω­τε­ρική πλα­κό­στρωση έχει δια­βρω­θεί. Τα ξύλινα παράθυρα-μπαλκόνια έχουν απο­ψι­λω­θεί ενώ «κάποιοι» σήκωσαν και τμήμα του εσω­τε­ρι­κού δαπέδου. Στην πίσω πλευρά του κτηρίου πόρτες και παρά­θυρα έχουν κατα­στρα­φεί.

Η τοι­χο­ποιία παρου­σιά­ζει εκτε­τα­μέ­νες απο­φλοιώ­σεις κονια­μά­των, ενώ υπάρ­χουν ρωγμές στους εσω­τε­ρι­κούς δοκούς, στο υπόγειο δε, επίσης εμφα­νείς οπλι­σμοί. Η συνο­λική εκτί­μηση είναι ότι το κτήριο αυτό, δείγμα ανυ­πο­λό­γι­στης αισθη­τι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής αξίας και κλη­ρο­νο­μιάς, βρέθηκε αντι­μέ­τωπο για αρκετές δεκα­ε­τίες με την έλλειψη συντή­ρη­σης σε μία δύσκολη κλι­μα­το­λο­γικά περιοχή.

Απο­μέ­νει τώρα με χρήση οργάνων, η εμπε­ρι­στα­τω­μένη αξιο­λό­γηση της στα­τι­κής επάρ­κειάς του, ώστε να συνε­χί­σει με ασφά­λεια να σημα­το­δο­τεί την ιστο­ρική περίοδο της Ρόδου και να επα­να­φέ­ρει μνήμες σε ανθρώ­πους που με οποιο­δή­ποτε τρόπο συν­δέ­θη­καν μαζί του. Από σύγκριση φωτο­γρα­φιών προ­κύ­πτει ότι καμία αλλαγή στην αρχι­τε­κτο­νική όψη του κτηρίου δεν έχει επέλθει από την αρχική του κατα­σκευή. Το κτήριο βρί­σκε­ται μέσα στην οριο­θε­τη­μένη, από το ρυθ­μι­στικό σχέδιο του 1926, δασική ζώνη και σε συμ­φω­νία με τον εκσυγ­χρο­νι­στικό οικο­δο­μικό κανο­νι­σμό του 1925 του Mario Lago. Η βίλα κατα­σκευά­στηκε μεταξύ 1934-37 και ήταν η έδρα του στρα­τιω­τι­κού διοι­κητή της Ρόδου. Το γεγονός ότι ανε­γέρ­θηκε στην θητεία του περί­φη­μου Τζεζάρε Μαρία Ντε Βέκκι (τετράρχη του φασι­σμού) είχε ως συνέ­πεια να επι­κρα­τή­σει η ονο­μα­σία Βίλα Ντε Βέκκι. Μετά την απε­λευ­θέ­ρωση πέρασε στα χέρια της ΚΕΔ. Στις αρχές της δεκα­ε­τίας του 2000 ο πρώην δήμος Καμεί­ρου μετά την από­κτηση του Έλαφος και Ελαφίνα διεκ­δί­κησε το εν λόγω κτήριο και το συγκρό­τημα του πρώην Σανα­το­ρίου της Ελε­ού­σας χωρίς απο­τέ­λε­σμα. Στις συνα­ντή­σεις με την Κτη­μα­τική Εται­ρεία Δημο­σίου απο­σπούσε την δια­βε­βαί­ωση για την παρα­χώ­ρηση των ακι­νή­των προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για κοι­νω­φελή σκοπό.

Στόχος η δια­τή­ρηση και η διάσωση των ιστο­ρι­κής σημα­σίας κτηρίων.

Σε συνερ­γα­σία μάλιστα και με άλλους φορείς είχε προ­τα­θεί η ίδρυση Μου­σείου και βιβλιο­θή­κης Από­δη­μου Ελλη­νι­σμού (Ελεούσα) και Ιστο­ρι­κού Μου­σείου Ρόδου (βίλα Nτε Bέκκι) που θα περι­λάμ­βανε εκθέ­ματα από την εποχή της αρχαιό­τη­τας έως την ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου με την Μητέρα Ελλάδα. Για την υλο­ποί­ηση της πρό­τα­σης είχε υπο­γρα­φεί συνερ­γα­σία με το Κέντρο Λαο­γρα­φίας της Ακα­δη­μίας Αθηνών και την Ελλη­νική Εται­ρεία Παι­δείας (που εδρεύει στις H.Π.A.).

Τα χρόνια όμως πέρασαν και φθάσαμε στα χρόνια της κρίσης και των μνη­μο­νίων που η περιου­σία της χώρας δεσμεύ­τηκε στα «χέρια» των δανει­στών. Η βίλα πέρασε στο Ταμείο Ανά­πτυ­ξης Περιου­σια­κών Στοι­χείων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου (ΤΑΙΠΕΔ) που διέθεσε τη βίλα στην αγορά το 2014. Παρα­δό­ξως, παρα­μέ­νει στην αγορά μέχρι σήμερα, αφού δεν έχει βρεθεί επεν­δυ­τής. Στην ιστο­σε­λίδα του ΤΑΙΠΕΔ σε περί­ο­πτη θέση παρα­μέ­νει και το ακίνητο του πρώην Σανα­τα­ρίου Αγ. Ελε­ού­σας. Πρό­κει­ται βεβαίως για κτίσμα με σημα­ντι­κούς περιο­ρι­σμούς που κατα­λαμ­βά­νει έκταση 2,588.52 τ.μ. με δομη­μένη επι­φά­νεια: 1,325.40 τ.μ. και έτος κατα­σκευής 1935-36.

Το Σανα­τό­ριο ανήκει σε ένα συγκρό­τημα τριών δια­τη­ρη­τέων κτηρίων που είναι χτι­σμένα γύρω από την κεντρική πλατεία του πρώην αγρο­τι­κού χωριού της Ιτα­λι­κής περιό­δου, όπου υφί­στα­νται πολε­ο­δο­μι­κοί περιο­ρι­σμοί καθώς και κατα­πα­τή­σεις και διεκ­δι­κή­σεις ιδιωτών, ενώ το βασικό σενάριο ανά­πτυ­ξης προ­τεί­νει την δημιουρ­γία Boutique Hotel.