«Σταματήστε τον Ντράγκι», το σύνθημα του 2016

Ο ηττη­μέ­νος του 2015 ονο­μά­ζε­ται Μάριο Ντράγκι. Στα βιβλία ιστο­ρίας θα δια­βά­ζουμε κάποτε: ήταν ο άνθρω­πος που άφησε τα φράγ­ματα να σπάσουν, όταν στις αρχές του έτους έθεσε σε ισχύ ένα γιγά­ντιο πρό­γραμμα αγοράς ομο­λό­γων, για να χυθούν στην αγορά εκα­τομ­μύ­ρια εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Το όλο εγχεί­ρημα το εμπλού­τισε ο ανώ­τα­τος φύλακας του ευρω­παϊ­κού νομί­σμα­τος με τόκους της τάξεως του 0%. Όλο αυτό ακού­γε­ται σαν ένα επι­κίν­δυνο μίγμα, και ως έναν βαθμό έτσι ήταν. Ποιος ήταν όμως ο στόχος του ιταλού μάγου από τον πύργο της ΕΚΤ στη Φραν­κφούρτη; Οι τρά­πε­ζες θα μπο­ρού­σαν με αυτόν τον τρόπο να προ­ω­θούν στην οικο­νο­μία φθηνό χρήμα με τη μορφή δανείων, οι επι­χει­ρή­σεις θα έπρεπε να επεν­δύ­ουν, γεγονός που θα έδινε ώθηση στην οικο­νο­μία, θα αύξανε τον πλη­θω­ρι­σμό κι έτσι οι άνθρω­ποι θα μπο­ρού­σαν να αγο­ρά­ζουν, να αγο­ρά­ζουν, να αγο­ρά­ζουν.

Ποιο είναι τώρα το πρό­βλημα; Το σχέδιο δε λει­τουρ­γεί. Οι τρά­πε­ζες προ­τι­μούν να κρα­τή­σουν το χρήμα, παρόλο που θα πρέπει να πλη­ρώ­νουν υψηλούς τόκους για πρό­στιμο. Η οικο­νο­μία δεν επεν­δύει, επειδή η παγκό­σμια κατά­σταση δεν είναι σταθερή. Η ανά­πτυξη κινεί­ται στην Ευρώπη με αργούς ρυθμούς, ο πλη­θω­ρι­σμός μένει σταθερά στο μηδέν. Γιατί οφείλει να κάνει κανείς τα πάντα για να τον επα­να­φέ­ρει στο επι­θυ­μητό 2%; Θα είχε αυτό κάποιο νόημα σε μια εποχή που το πετρέ­λαιο πέφτει από τη μία χαμηλή τιμή στην άλλη; Μήπως εκεί δεν είναι το πρό­βλημα;

Η ώρα των κερ­δο­σκό­πων

Οι άνθρω­ποι απλώς αγο­ρά­ζουν, αγο­ρά­ζουν, αγο­ρά­ζουν. Κι αυτό επειδή προ­τι­μούν να ξοδεύ­ουν τα χρήματά τους παρά να τα φυλάνε στις τρά­πε­ζες με τόκο 0%. Το γιγά­ντιο πείραμα του Ντράγκι είναι μια επέμ­βαση ανοι­χτής καρδιάς, η οποία κατα­φέρ­νει ένα και μόνο πράγμα: μια υπο­τί­μηση του χρή­μα­τος ιστο­ρι­κών δια­στά­σεων. Η πολι­τική των μηδε­νι­κών τόκων είναι σε κάθε περί­πτωση μια κακή συνταγή, διότι οδηγεί τα κεφά­λαια εκεί όπου μπορούν να προ­ξε­νή­σουν το μεγα­λύ­τερο κακό: στα χέρια των κερ­δο­σκό­πων. Για τους ανθρώ­πους που υπο­λό­γι­ζαν στην απο­τα­μί­ευση για την τρίτη ηλικία αυτό είναι απλή δια­στροφή. Φυσικά θα μπο­ρούσε κανείς να επεν­δύ­σει θαυ­μά­σια σε ένα ακίνητο. Όμως αυτή η φούσκα θα σκάσει πιο γρήγορα απ’ όσο θα ήθελαν κάποιο να πιστεύ­ουν.

Η παρέμ­βαση Ντράγκι στόχευε στο εξής: το ευρώ έχει χάσει αξία απέ­να­ντι στο δολάριο, κι αυτό καθιστά τις εξα­γω­γές από την ευρω­ζώνη φθη­νό­τε­ρες. Αυτό του­λά­χι­στον λει­τούρ­γησε, και για τον επόμενο χρόνο προ­βλέ­πε­ται ισο­τι­μία ανάμεσα στα δύο νομί­σματα. Αλλά ποιον βοηθά αυτή η κατά­σταση εκτός από τη γερ­μα­νική οικο­νο­μία και τον προ­σα­να­το­λι­σμό της προς τις εξα­γω­γές; Παράλ­ληλα αυτή η ρευ­στό­τητα φθηνού χρή­μα­τος κρατά μες στο παι­χνίδι χώρες του Νότου όπως η Ιταλία. Ένα δώρο του Ντράγκι στους συμπα­τριώ­τες του. Όμως για πόσο καιρό ακόμη η πολι­τική του χρή­μα­τος θα ανα­λαμ­βά­νει το έργο της πολι­τι­κής του ρεα­λι­σμού;

Κανένα σχέδιο ενάντια στην κρίση

Έτσι ερχό­μα­στε στη δεύτερο υπερ­χεί­λιση φράγ­μα­τος, η οποία έλαβε χώρα στην Ελλάδα. Μέτρησε κανείς πόσες σύνοδοι κορυφής έπρεπε να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στις Βρυ­ξέλ­λες για να τρέξουν πάλι πακέτα βοή­θειας δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ μετά από τις υπο­σχέ­σεις για μεταρ­ρυθ­μί­σεις της αρι­στε­ρής κυβέρ­νη­σης της Αθήνας; Στο τέλος συμ­φω­νή­θηκε ένα νέο πακέτο κι όλα ησύ­χα­σαν.

Όμως τίποτε ουσια­στικό δεν έγινε στην Ελλάδα το 2015, ώστε να μπο­ρέ­σει να σταθεί η χώρα μόνη στα πόδια της. Το ίδιο σενάριο και για το 2016. Τώρα όμως το θέμα δε θα κερ­δί­σει την ίδια προσοχή όπως και το 2015, στρέ­φο­ντας πάλι τα βλέμ­ματα των ιθυ­νό­ντων μακριά από το πραγ­μα­τικά μεγάλο ευρω­παϊκό πρό­βλημα, που είναι και η υπερ­χεί­λιση του τρίτου φράγ­μα­τος: η μεγάλη μετα­να­στευ­τική κίνηση. Καθώς ο προ­ο­ρι­σμός των περισ­σό­τε­ρων προ­σφύ­γων είναι η Γερ­μα­νία κι επειδή η ροή τους δε θα μειωθεί τον επόμενο χρόνο, το γεγονός θα απο­τε­λέ­σει μεγάλη δοκι­μα­σία για τη γερ­μα­νική κοι­νω­νία κι επίσης θα φέρει τη γερ­μα­νική οικο­νο­μία στα όρια της αντοχής της. Το γεγονός ότι η οικο­νο­μία της χώρας πήγε φέτος καλά δε συνε­πά­γε­ται απα­ραί­τητα ότι αυτό θα συνε­χι­στεί και του χρόνου.

Η Γερ­μα­νία είναι εξαρ­τη­μένη από την παγκό­σμια οικο­νο­μία και δεν είναι καθόλου δεδο­μένο πώς θα αντα­πο­κρι­θεί η χώρα σε μια πιθανή παγκό­σμια ύφεση. Η μεγάλη μετα­να­στευ­τική κίνηση ήταν κάτι που μπο­ρούσε να δια­κρί­νει κανείς από την αρχή στη Γερ­μα­νία, αλλά λίγοι ήταν πρό­θυ­μοι να την αντι­κρί­σουν κατά­ματα. Η επόμενη κρίση είναι βέβαιη. Αλλά η γερ­μα­νική κυβέρ­νηση επι­μέ­νει σε ευερ­γε­σίες που κοστί­ζουν δισε­κα­τομ­μύ­ρια όπως η σύνταξη στα 63. Ας ελπί­σουμε μόνο ότι η επόμενη κρίση της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας θα αργήσει να έρθει. Ως τότε ο Μάριο Ντράγκι θα έχει εξα­ντλή­σει όλα τα μέσα για την ανόρ­θωση της οικο­νο­μίας. Η οικο­νο­μι­κο­πο­λι­τική του ατζέντα απο­τε­λεί δηλη­τή­ριο για την Ευρώπη, επειδή εμπο­δί­ζει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Ως εκ τούτου το σύνθημα για το 2016 είναι: στα­μα­τή­στε τον Ντράγκι!

Πηγή www.dw.com