Εγκαταλελειμμένη και λεηλατημένη η ιστορική Ροδιακή Έπαυλη (φώτο)

Η Ροδιακή Έπαυλη, ένα ιστο­ρικό και αρχι­τε­κτο­νικό κόσμημα της Ρόδου, βρί­σκε­ται σήμερα σε κατά­σταση σοβαρής εγκα­τά­λει­ψης. Μετά την απο­χώ­ρηση του εργο­λά­βου τα έργα για την ανα­στή­λωση του κτηρίου έμειναν στάσιμα, με τα προ­βλή­ματα φθοράς να διο­γκώ­νο­νται με την πάροδο του χρόνου. Το κτήριο έχει υποστεί βαν­δα­λι­σμούς, ενώ η ελλιπής συντή­ρηση έχει οδη­γή­σει σε σοβαρές φθορές.

Και η εργο­λα­βία απο­κα­τά­στα­σης του κήπου δια­κό­πηκε στη μέση, αφή­νο­ντας τον χώρο σε τραγική κατά­σταση, αφρό­ντι­στο και εγκα­τα­λε­λειμ­μένο. Τα μονο­πά­τια και τα δια­κο­σμη­τικά στοι­χεία έχουν υποστεί μεγάλες φθορές, ενώ η έλλειψη συστη­μα­τι­κής συντή­ρη­σης έχει κατα­στή­σει τον χώρο μη επι­σκέ­ψιμο.

Παρότι η Ροδιακή Έπαυλη έχει χαρα­κτη­ρι­στεί ως δια­τη­ρη­τέο κτήριο από το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, η δημο­τική αρχή δεν έχει δείξει την απαι­τού­μενη δέσμευση για τη διάσωσή της, με απο­τέ­λε­σμα να απει­λεί­ται από πλήρη απα­ξί­ωση. Οργα­νώ­σεις, όπως η RICHeS, έχουν ανα­δεί­ξει την ανάγκη άμεσων παρεμ­βά­σεων και την κήρυξη της Έπαυλης ως μνη­μείου για την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής μας κλη­ρο­νο­μιάς.

Ειδι­κό­τερα, η RICHeS κατέ­θεσε αίτημα στην Υπη­ρε­σία Νεό­τε­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Δωδε­κά­νη­σου, του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, για να εξα­σφα­λι­στεί η καλύ­τερη δυνατή προ­στα­σία για το εμβλη­μα­τικό αυτό κτήριο. Η υπη­ρε­σία επι­βε­βαί­ωσε ότι η δια­δι­κα­σία χαρα­κτη­ρι­σμού ξεκι­νάει. Στο πλαίσιο αυτής της δια­δι­κα­σίας, ζητή­θηκε σύμφωνα με δημο­σί­ευμα της «Καθη­με­ρι­νής» επι­σή­μως από τον ιδιο­κτήτη του κτηρίου, τον δήμο Ρόδου, να προ­σκο­μί­σει τα απα­ραί­τητα έγγραφα, μελέτες και στοι­χεία για την ανα­γνώ­ριση του κτηρίου ως μνη­μείου. Η επι­πλέον αυτή προ­στα­σία θα ενι­σχύ­σει τη θεσμική θωρά­κιση του κτηρίου.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι μέσω ειδικού χρη­μα­το­δο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος δια­σφα­λί­στηκε συνο­λική χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 3,5 εκατ. ευρώ για την απο­κα­τά­σταση της Ροδια­κής Έπαυλης. Το έργο κατα­νε­μή­θηκε σε δύο εργο­λα­βίες. Για την ανα­βάθ­μιση του αύλειου χώρου δια­τέ­θη­καν 1,7 εκατ. ευρώ και 1,78 εκατ. ευρώ για την απο­κα­τά­σταση του ίδιου του κτηρίου.

Η απο­κα­τά­σταση της Ροδια­κής Έπαυλης έχει ουσια­στικά «βαλ­τώ­σει», προ­κα­λώ­ντας έντονη ανη­συ­χία και αγα­νά­κτηση στους πολίτες. Αξίζει να τονι­στεί ότι η από­κτηση του μνη­μείου από τον δήμο Ρόδου υπήρξε απο­τέ­λε­σμα πολυ­ε­τών διεκ­δι­κή­σεων απέ­να­ντι στην κεντρική κυβέρ­νηση. Παρόλα αυτά, δεν κατέστη εφικτό να συντη­ρη­θεί και να απο­κα­τα­στα­θεί το κτήριο και ο περι­βάλ­λων χώρος ώστε να εξα­σφα­λι­στεί η πρό­σβαση στους κατοί­κους του νησιού αλλά και στους επι­σκέ­πτες.

Ο χαρα­κτη­ρι­σμός του κτηρίου ως μνη­μείου θα παρέχει αυξη­μένη θεσμική προ­στα­σία, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη δια­τή­ρηση της πολι­τι­στι­κής του αξίας, ενώ παράλ­ληλα θα επι­τρέ­ψει την εφαρ­μογή αυστη­ρό­τε­ρων κανόνων για τη συντή­ρηση και την απο­κα­τά­στα­σής του. Θα απο­τε­λέ­σει όχι μόνο μία ενι­σχυ­μένη θεσμική προ­στα­σία, αλλά και τη μόνη ουσια­στική και θετική εξέλιξη για την προ­στα­σία και διάσωση αυτού του ιστο­ρι­κού, εμβλη­μα­τι­κού κτηρίου, ενώ παράλ­ληλα θα ανα­δεί­ξει τη σημασία του ως σημα­ντι­κού συμ­βό­λου της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ρόδου.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η δημο­τική αρχή εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο να απευ­θυν­θεί στον επι­λα­χό­ντα εργο­λάβο ή να προ­χω­ρή­σει σε νέο δια­γω­νι­σμό. Και οι δύο επι­λο­γές συνε­πά­γο­νται ανα­πό­φευ­κτα καθυ­στε­ρή­σεις στη δια­δι­κα­σία απο­κα­τά­σταση του κτηρίου. Ωστόσο εδώ και έναν χρόνο από την ανάληψη των καθη­κό­ντων της, δεν προέβη σε καμία ουσια­στική ενέρ­γεια για την απο­κα­τά­σταση του κτηρίου, επι­τρέ­πο­ντας στον χρόνο να κυλά, ενώ το κτήριο συνε­χί­ζει να καταρ­ρέει και να υπο­βαθ­μί­ζε­ται, φτά­νο­ντας μάλιστα στο σημείο να απο­τε­λέ­σει κατα­φύ­γιο μετα­να­στών.