«Ξεφουσκώνει» η δικογραφία με 17 κατηγορούμενους για… εικονικούς γάμους στη Ρόδο

• Έγκρι­τοι νο­μι­κοί επι­ση­μαί­νουν ότι ο φά­κε­λος στη­ρί­ζε­ται κατ’ ου­σί­αν σε κα­τα­θέ­σεις κα­τη­γο­ρου­μέ­νων εις βάρος συ­γκα­τη­γο­ρου­μέ­νων τους, ενώ τα πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να δεν ανα­δει­κνύ­ουν σαφές οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος

Η πο­λύ­κρο­τη υπό­θε­ση των «ει­κο­νι­κών γάμων» στη Ρόδο, με 17 κα­τη­γο­ρού­με­νους, 11 αλ­λο­δα­πούς και 6 ημε­δα­πούς, πο­ρεύ­ε­ται προς εκ­δί­κα­ση με έναν ογκώ­δη αλλά νο­μι­κά επι­σφα­λή φά­κε­λο.

Η πο­ρεία της δι­κο­γρα­φί­ας, οι διοι­κη­τι­κές απο­φά­σεις που προη­γή­θη­καν, οι αντι­φα­τι­κές μαρ­τυ­ρί­ες και κυ­ρί­ως η χρήση απο­λο­γιών συ­γκα­τη­γο­ρου­μέ­νων ως κε­ντρι­κού απο­δει­κτι­κού υλι­κού, δη­μιουρ­γούν σο­βα­ρά ερω­τή­μα­τα για τη βιω­σι­μό­τη­τα του κα­τη­γο­ρη­τη­ρί­ου.

Ως εκ τού­του, πηγές της υπε­ρά­σπι­σης εκτι­μούν ότι στο ακρο­α­τή­ριο θα ανα­δει­χθούν πλημ­μέ­λειες τέ­τοιες ώστε η υπό­θε­ση να απο­μειω­θεί αι­σθη­τά ως προς την έκτα­ση και τη βα­ρύ­τη­τά της.

Το χρο­νι­κό και το πλαί­σιο της κα­τη­γο­ρί­ας

Η δι­κο­γρα­φία σχη­μα­τί­στη­κε στις 31 Οκτω­βρί­ου 2022 από την Υπο­διεύ­θυν­ση Ασφα­λεί­ας Ρόδου, έπει­τα από πο­λυ­ή­με­ρη έρευ­να και προ­α­νά­κρι­ση. Οι αρχές ισχυ­ρί­ζο­νται ότι από το 2019 δρού­σε κύ­κλω­μα που με­σο­λα­βού­σε, ένα­ντι αμοι­βής, σε σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης με­τα­ξύ αλ­λο­δα­πών αν­δρών, κυ­ρί­ως Αι­γυ­πτί­ων ερ­γα­τών αλιεί­ας, και Ελ­λη­νί­δων, με σκοπό την εξα­σφά­λι­ση αδειών δια­μο­νής.

Κατά τη δι­κο­γρα­φία, στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται μία 46χρονη ημε­δα­πή και ένας 49χρο­νος Αι­γύ­πτιος, ενώ συ­γκα­τη­γο­ρού­με­νοι εμ­φα­νί­ζο­νται ένας 45χρο­νος Ρου­μά­νος, μία 62χρονη ομο­ε­θνής του και σειρά νε­ό­τε­ρων ημε­δα­πών γυ­ναι­κών, καθώς και αλ­λο­δα­ποί άν­δρες ηλι­κιών 28 έως 40 ετών. Η απο­τύ­πω­ση αυτή τρο­φο­δο­τεί τις κα­τη­γο­ρί­ες για από­πει­ρα υφαρ­πα­γής ψευ­δούς βε­βαί­ω­σης κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση, από­πει­ρα απά­της, πα­ρα­βά­σεις του Κώ­δι­κα Με­τα­νά­στευ­σης και κυ­ρί­ως, συμ­με­το­χή σε «συμ­μο­ρία».

Τι λέει ο νόμος: το άρθρο 211Α ΚΠΔ και το όριο των «κα­θο­ρι­στι­κών»

κα­τα­θέ­σε­ων

Στην καρ­διά της υπε­ρα­σπι­στι­κής επι­χει­ρη­μα­το­λο­γί­ας βρί­σκε­ται το άρθρο 211Α του Κώ­δι­κα Ποι­νι­κής Δι­κο­νο­μί­ας, το οποίο απα­γο­ρεύ­ει η κα­τα­δί­κη να στη­ρί­ζε­ται «απο­κλει­στι­κά ή σε κα­θο­ρι­στι­κό βαθμό» σε κα­τά­θε­ση ή απο­λο­γία συ­γκα­τη­γο­ρου­μέ­νου, καθώς και σε μαρ­τυ­ρία που αντλεί την πλη­ρο­φό­ρη­σή της απο­κλει­στι­κά από συ­γκα­τη­γο­ρού­με­νο.

Η ση­μα­σία της διά­τα­ξης είναι κε­φα­λαιώ­δης: αν το δι­κα­στή­ριο δια­πι­στώ­σει ότι κρί­σι­μα πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά προ­κύ­πτουν απο­κλει­στι­κά από όσα λένε εις βάρος τρί­των οι ίδιοι οι κα­τη­γο­ρού­με­νοι, το απο­δει­κτι­κό κύρος του φα­κέ­λου υπο­χω­ρεί δρα­μα­τι­κά. Από το υλικό προ­κύ­πτει ότι οι «πυ­λώ­νες» της δι­κο­γρα­φί­ας είναι απο­λο­γί­ες και μαρ­τυ­ρί­ες που «δεί­χνουν» ρό­λους και δια­δρο­μές χρη­μά­των, με ορι­σμέ­νες κα­τη­γο­ρού­με­νες να ανα­φέ­ρουν μι­κρές αμοι­βές που τους δό­θη­καν σε δύο στά­δια, κατά τη σύ­να­ψη του συμ­φώ­νου και κατά την ολο­κλή­ρω­ση της συ­νέ­ντευ­ξης στην αρ­μό­δια υπη­ρε­σία.

Η διά­τα­ξη του άρ­θρου 187 ΠΚ απαι­τεί «ορ­γά­νω­ση με στοι­χειώ­δη δομή» και σκοπό την τέ­λε­ση κα­κουρ­γή­μα­τος ή πλημ­με­λή­μα­τος με επι­δί­ω­ξη οι­κο­νο­μι­κού ή άλλου υλι­κού οφέ­λους. Έγκρι­τοι νο­μι­κοί το­νί­ζουν ωστό­σο ότι δεν πλη­ρού­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις της νο­μο­λο­για­κής απαί­τη­σης για πραγ­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση και συμ­φω­νία προς τέ­λε­ση αξιό­ποι­νων πρά­ξε­ων.

Αντι­πα­ρα­βαλ­λό­με­να με τη νο­μο­θε­τι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση, τα στοι­χεία του φα­κέ­λου δεί­χνουν κυ­ρί­ως εξα­το­μι­κευ­μέ­νες υπο­θέ­σεις υπο­βο­λής αι­τη­μά­των δια­μο­νής, χωρίς ενιαίο μη­χα­νι­σμό που να δια­σφα­λί­ζει απο­τέ­λε­σμα και χωρίς απο­τύ­πω­ση ιε­ραρ­χι­κής δομής, εντο­λών και κα­τα­με­ρι­σμού «ρόλων» με επα­να­λη­πτι­κό­τη­τα. Η ίδια η διοι­κη­τι­κή έκ­βα­ση πολ­λών αι­τη­μά­των (απορ­ρί­ψεις) υπο­σκά­πτει την ει­κό­να ενός απο­τε­λε­σμα­τι­κού συ­στή­μα­τος που «πα­ρή­γα­γε» οφέλη.

Η μαρ­τυ­ρι­κή ύλη: αντι­φά­σεις, αξιο­πι­στία και όρια απο­δει­κτι­κής δύ­να­μης

Τέσ­σε­ρις κα­τη­γο­ρού­με­νες «ομο­λό­γη­σαν» συμ­με­το­χή, πε­ρι­γρά­φο­ντας μι­κρές αμοι­βές κα­τα­βλη­θεί­σες σε δύο δό­σεις, ενώ ανα­φέ­ρο­νται και ρόλοι τρί­των (με­σο­λά­βη­ση, διερ­μη­νεία). Αυτές οι απο­λο­γί­ες και ανα­φο­ρές σε «με­σο­λα­βή­σεις» απο­τε­λούν τον βα­σι­κό κορμό της κα­τη­γο­ρί­ας. Ωστό­σο, κατά την υπε­ρά­σπι­ση, πρό­κει­ται ακρι­βώς για υλικό που προ­σκρού­ει στη ρήτρα του 211Α ΚΠΔ όταν επι­χει­ρεί­ται να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ως κα­θο­ρι­στι­κή βάση ενο­χής εις βάρος άλλων.

Πε­ραι­τέ­ρω, ανα­φέ­ρο­νται ευ­θέ­ως ζη­τή­μα­τα αξιο­πι­στί­ας συ­γκε­κρι­μέ­νων μαρ­τύ­ρων, με επί­κλη­ση αντι­φά­σε­ων και βε­βα­ρη­μέ­νης προ­σω­πι­κής κα­τά­στα­σης, ακό­μης και χρή­σης ναρ­κω­τι­κών, τα οποία κατά την υπε­ρά­σπι­ση επι­βάλ­λουν αυ­ξη­μέ­νη επι­φυ­λα­κτι­κό­τη­τα στην απο­τί­μη­ση των κα­τα­θέ­σε­ων τους. Το δι­κα­στή­ριο, συ­νε­πώς, θα κλη­θεί να σταθ­μί­σει όχι μόνο το «τι» λέ­γε­ται, αλλά και το «ποιος» και «πώς» το λέει.

Η κα­τη­γο­ρία για «εκ κερ­δο­σκο­πί­ας» διευ­κό­λυν­ση δια­μο­νής προ­ϋ­πο­θέ­τει απο­τύ­πω­ση πα­ρά­νο­μου οι­κο­νο­μι­κού οφέ­λους. Όμως οι δι­κο­γρα­φι­κές πα­ρα­δο­χές δεί­χνουν ότι τα χρή­μα­τα που κι­νή­θη­καν αφο­ρού­σαν, στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις, τυ­πι­κές αμοι­βές για νο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες: σύ­ντα­ξη φα­κέ­λων, υπο­βο­λή αι­τή­σε­ων, κα­τά­θε­ση εν­δι­κο­φα­νών προ­σφυ­γών και δι­κα­στι­κών δι­κο­γρά­φων. Υπάρ­χουν συ­γκε­κρι­μέ­νες μνεί­ες: 400€ για σύ­ντα­ξη φα­κέ­λου και λήψη «Μπλε Βε­βαί­ω­σης» με αριθ­μη­τι­κά στοι­χεία, 200€ για εν­δι­κο­φα­νή προ­σφυ­γή, 500€ και 100€ για υπο­μνή­μα­τα και δίκες ενώ­πιον του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κεί­ου, καθώς και μικρά ποσά για δια­δι­κα­στι­κές ενέρ­γειες ανα­νέ­ω­σης ει­δι­κών βε­βαιώ­σε­ων νό­μι­μης δια­μο­νής.

Εν­δει­κτι­κά, γί­νε­ται λόγος για «Μπλε Βε­βαιώ­σεις» με συ­γκε­κρι­μέ­νους αριθ­μούς και ημε­ρο­μη­νί­ες, στοι­χεία που συν­δέ­ο­νται με τυ­πι­κές διοι­κη­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες για συμ­βιού­ντες με Ελ­λη­νί­δες υπη­κό­ους. Η ύπαρ­ξη πα­ρα­στα­τι­κών, απο­δεί­ξε­ων και επί­ση­μων βε­βαιώ­σε­ων ενι­σχύ­ει την εκ­δο­χή της νο­μι­μό­τη­τας των αμοι­βών και απο­δυ­να­μώ­νει τον ισχυ­ρι­σμό συ­στη­μα­τι­κού «πα­ρά­νο­μου κέρ­δους».

Η διοι­κη­τι­κή ει­κό­να: απορ­ρί­ψεις, επι­τρο­πές με­τα­νά­στευ­σης και δι­κα­στι­κός έλεγ­χος

Το υλικό της δι­κο­γρα­φί­ας κα­τα­γρά­φει ότι σε επί­πε­δο Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αι­γαί­ου απορ­ρί­φθη­καν πέντε αι­τή­σεις Αι­γυ­πτί­ων αλιερ­γα­τών που είχαν συ­νά­ψει σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης με Ελ­λη­νί­δες, ενώ εντο­πί­στη­καν έξι ακόμη σχε­τι­κά δι­καιο­λο­γη­τι­κά. Το γε­γο­νός αυτό ανα­δει­κνύ­ει ότι η υπο­τι­θέ­με­νη «μη­χα­νή» δεν πα­ρή­γε συ­στη­μα­τι­κά απο­τέ­λε­σμα.

Πα­ράλ­λη­λα, η διοι­κη­τι­κή δια­δρο­μή πολ­λών εμπλε­κο­μέ­νων συ­νε­χί­στη­κε με εν­δι­κο­φα­νείς προ­σφυ­γές και δι­κα­στι­κές προ­σβο­λές απορ­ρι­πτι­κών απο­φά­σε­ων· σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις έγι­ναν δε­κτές προ­σω­ρι­νές δια­τα­γές ή αι­τή­σεις ανα­στο­λής, εκ­δό­θη­καν ει­δι­κές βε­βαιώ­σεις νό­μι­μης δια­μο­νής με συ­γκε­κρι­μέ­να πρω­τό­κολ­λα και ισχύ, ενώ αλλού οι αι­τή­σεις ακύ­ρω­σης απορ­ρί­φθη­καν τε­λι­κώς, απο­τυ­πώ­νο­ντας μια ετε­ρό­κλη­τη και όχι μο­νο­διά­στα­τη ει­κό­να.

Το μω­σαϊ­κό αυτό διοι­κη­τι­κών απορ­ρί­ψε­ων, προ­σω­ρι­νών μέ­τρων και επι­μέ­ρους δι­κα­στι­κών κρί­σε­ων συ­νά­δει πε­ρισ­σό­τε­ρο με εξα­το­μι­κευ­μέ­νες υπο­θέ­σεις με­τα­να­στευ­τι­κού δι­καί­ου παρά με λει­τουρ­γία δο­μη­μέ­νης εγκλη­μα­τι­κής σύ­μπρα­ξης που απο­κό­μι­ζε στα­θε­ρό οι­κο­νο­μι­κό όφε­λος.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, και ενό­ψει της προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νης εκ­δί­κα­σης, είναι βά­σι­μη η εκτί­μη­ση ότι η υπό­θε­ση θα «ξε­φου­σκώ­σει» ου­σιω­δώς ενώ­πιον του Μο­νο­με­λούς Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου την 22α Σε­πτεμ­βρί­ου 2025, με πι­θα­νή ανα­διά­τα­ξη της βα­ρύ­τη­τας των απο­δι­δό­με­νων πρά­ξε­ων και την απο­δυ­νά­μω­ση του κε­ντρι­κού αφη­γή­μα­τος περί ορ­γα­νω­μέ­νου κυ­κλώ­μα­τος.