Άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας – Μείωση της βουλευτικής θητείας θέλουν οι πολίτες

Την άμεση εκλογή του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας από το λαό και παράλ­ληλα η δια­δι­κα­σία να μην οδηγεί σε γενικές εκλογές ζητούν με μεγάλη τους πλειο­ψη­φία οι πολίτες, όπως φαί­νε­ται από την πρώτη φάση του δια­λό­γου για την Συνταγ­μα­τική Ανα­θε­ώ­ρηση που ολο­κλη­ρώ­θηκε πρό­σφατα. Παράλ­ληλα, προ­βλη­μα­τί­ζο­νται σχετικά με τον τρόπο λει­τουρ­γίας της Βουλής και ζητούν να περιο­ρι­στεί ο αριθμός των βου­λευ­τι­κών θητειών που μπορεί να κάνει κάποιος.

Πλέον, βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη η β’ φάση του δια­λό­γου για τη Συνταγ­μα­τική Ανα­θε­ώ­ρηση για λίγες ακόμη, ημέρες, με κεντρικό μότο, «αν θέλεις η γνώμη σου να μετρή­σει, πάρε μέρος».

Η Επι­τροπή έως τώρα οργά­νωσε και συμ­με­τείχε σε 16 δια ζώσης πολύ­ω­ρες δια­δι­κα­σίες στην Αθήνα, ενώ υψηλό το ενδια­φέ­ρον ήταν και έξω από την πρω­τεύ­ουσα, καθώς συμ­με­τείχε σε 8 ημε­ρί­δες/ διη­με­ρί­δες, στις πρω­τεύ­ου­σες των Περι­φε­ρειών. Συμ­με­τείχε, ακόμη, σε 12 επι­στη­μο­νι­κές και άλλες συνα­ντή­σεις. Ιδιαί­τερα ποιο­τική, επι­πλέον, ήταν η συμ­με­τοχή των πολιτών και συλ­λο­γι­κο­τή­των στην α’ φάση δια­λό­γου, σε μια δια­δι­κα­σία δύσκολη μεν, αδιά­βλητη δε. Γεω­γρα­φικά ισορ­ρο­πη­μένη η συμ­με­τοχή ενώ η υπο­εκ­προ­σώ­πηση των γυναι­κών και των νέων σε αυτήν την α’ φάση εξι­σορ­ρο­πεί­ται από την αυξη­μένη συμ­με­τοχή τους στην β΄ φάση. Στα «συν», το γεγονός ότι η Επι­τροπή κέρδισε σε νομι­μο­ποί­ηση.

Στα συμπε­ρά­σματα με αρνη­τικό πρόσημο, η απουσία επί­ση­μων φορέων των εργα­ζο­μέ­νων -παρότι όπως θα φανεί και από τη συνέ­χεια, το Σύνταγμα αφορά ευθέως τον κόσμο της εργα­σίας.

Τα πρώτα κύρια συμπε­ρά­σματα

Από αυτήν την α’ φάση δια­λό­γου, όπως και από τις συνα­ντή­σεις που είχε η Επι­τροπή, δια­πι­στώ­θη­καν κάποιες κυρί­αρ­χες «τάσεις», θα μπο­ρούσε να πει κανείς ανά θέμα ή ‘Αρθρο. Αυτές είναι οι εξής:

-Για τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας: Από τις πρώτες επαφές-απαντήσεις συνά­γε­ται διχα­σμός ανάμεσα στην επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα και τους πολίτες ανα­φο­ρικά με την αύξηση αρμο­διο­τή­των και την άμεση εκλογή. Η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα αντί­θετη, όταν οι συμ­με­τέ­χο­ντες πολίτες προ­κρί­νουν τις αλλαγές στην κατεύ­θυνση αυτή. Αντι­θέ­τως, απόλυτη σχεδόν, είναι η σύγκλιση στη θέση ότι η εκλογή Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας δεν θα πρέπει να οδηγεί σε γενικές εκλογές.

-Για τη Βουλή: Οι απόψεις συγκλί­νουν στην ιδέα περιο­ρι­σμού των θητειών των βου­λευ­τών. Δια­πι­στώ­νε­ται επίσης ισχυρή συμ­φω­νία στην ανάγκη περιο­ρι­σμού των βου­λευ­τι­κών ασυλιών.

-Για τα πολι­τικά κόμματα: Η δια­φά­νεια στη λει­τουρ­γία των πολι­τι­κών φορέων όπως και οι περιο­ρι­σμοί χρη­μα­το­δό­τη­σης από ιδιώτες είναι δύο ισχυρές απόψεις.

-Για τις Ανε­ξάρ­τη­τες Αρχές: Δια­τυ­πώ­νο­νται έντονες όσο και σοβαρές επι­φυ­λά­ξεις για το ρόλο, τη λει­τουρ­γία και τον τρόπο εκλογής των μη συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μέ­νων Ανε­ξάρ­τη­των Αρχών.

-Για τα δημο­ψη­φί­σματα: Στο θέμα αυτό συναντά κανείς ισχυρές επι­φυ­λά­ξεις στην επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα. Στον αντί­ποδα οι πολίτες είναι ανοι­χτοί σε προ­τά­σεις «λαϊκής νομο­θε­τι­κής πρω­το­βου­λίας».

-Για τις σχέσεις κράτους-εκκλησίας: Δια­τυ­πώ­θηκε μεγάλος προ­βλη­μα­τι­σμός -αντιρρήσεις για την ανα­θε­ώ­ρηση των ‘Αρθρων 3 και 13. Σοβαρές προ­τά­σεις κατα­τέ­θη­καν από πολίτες, επι­στη­μο­νι­κούς φορείς αλλά και μέρος της εκκλη­σίας για τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των σχέσεων κράτους-εκκλησίας, αλλά όχι για χωρισμό πάντως.

-Για τα άτομα με Ειδικές Ανάγκες: Προ­τά­σεις για πιο ουσια­στική προ­στα­σία τους.

-Για τη Δικαιο­σύνη: Υπήρξαν προ­τά­σεις για «αυτο­διοί­κητο» και συμ­με­τοχή του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας στην τελική επιλογή.

-Για τη σύσταση Συνταγ­μα­τι­κού Δικα­στη­ρίου: Έχουν κατα­τε­θεί αντιρ­ρή­σεις για την εισα­γωγή του θεσμού τόσο από την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα όσο και από την πλειο­ψη­φία των πολιτών που συμ­με­τεί­χαν.

-Για την εκκρε­μο­δι­κία: Έντονος ο προ­βλη­μα­τι­σμός στην καθυ­στέ­ρηση απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης. Χαρα­κτη­ρί­ζε­ται «στίγμα» για τη Δημο­κρα­τία.

-Για τα εργα­σιακά δικαιώ­ματα: Σε ό,τι αφορά τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, είναι σαφής η πρόθεση να ενι­σχυ­θεί η προ­στα­σία τους, με έμφαση στη δυνα­τό­τητα δια­πραγ­μά­τευ­σης του μισθού. Ακόμη, υπήρξαν προ­τά­σεις για μετριο­παθή ενί­σχυση των απερ­για­κών δικαιω­μά­των. Και για την αντα­περ­γία, είναι σαφής η τάση να μην επι­τρα­πεί κάτι τέτοιο.

-Για τα κοι­νω­νικά δικαιώ­ματα: Ισχυ­ρό­τατη είναι η τάση για απόλυτη προ­στα­σία του νερού και της ενέρ­γειας ως κοι­νω­νι­κών αγαθών, επίσης της δωρεάν πρό­σβα­σης όλων -ανεξαρτήτως, δηλαδή, οικο­νο­μι­κής δυνατότητας- σε Παιδεία και Υγεία. Επίσης, ισχυρή βούληση για την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, επίσης δια­φύ­λαξη του δημό­σιου χαρα­κτήρα των φορέων που την δια­χει­ρί­ζο­νται.

-Το τελευ­ταίο θέμα που τέθηκε είναι το επο­νο­μα­ζό­μενο «Οικο­νο­μικό Σύνταγμα». Μέρος του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου και ορι­σμέ­νοι επι­στη­μο­νι­κοί φορείς τάχθη­καν υπέρ της συνταγ­μα­τι­κής κατο­χύ­ρω­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, της επι­χει­ρη­μα­τι­κής πρω­το­βου­λίας και της δημο­σιο­νο­μι­κής πει­θαρ­χίας. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, κατα­τέ­θη­καν ισχυρές προ­τά­σεις από κοι­νω­νι­κούς φορείς και κινή­ματα για τη συνταγ­μα­τική ανα­γνώ­ριση της αρχής της κοι­νω­νι­κής αλλη­λεγ­γύης και του θεσμού της κοι­νω­νι­κής οικο­νο­μίας.

protothema.gr