Ποιες είναι οι… 7 «πληγές» για τα ελληνικά ξενοδοχεία

Επο­χι­κό­τη­τα, χα­μη­λές ει­σπρά­ξεις, αδύ­να­μη εγ­χώ­ρια ζή­τη­ση, μικρή πα­ρου­σία στο internet, με­γά­λη εξάρ­τη­ση από ξένα του­ρι­στι­κά πρα­κτο­ρεία, αυ­ξη­μέ­νες πτή­σεις charter και ανε­παρ­κής αριθ­μός τα­κτι­κών αε­ρο­πο­ρι­κών δρο­μο­λο­γί­ων, ελ­λι­πείς υπο­δο­μές.

Αυτές είναι οι επτά ”πλη­γές” για τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία, όπως τις πε­ρι­γρά­φει σχε­τι­κή με­λέ­τη της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας, η οποία, από ένα δείγ­μα 250 ξε­νο­δο­χεί­ων, δια­πί­στω­σε ότι μόνο τα μισά από αυτά κα­τά­φε­ραν να αυ­ξή­σουν τις πω­λή­σεις τους την πε­ρί­ο­δο 2008- 2014 παρά τις αντι­στά­σεις που επέ­δει­ξε ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός ακόμη και μέσα στην κρίση.

Με ετή­σια έσοδα της τά­ξε­ως των 6 δισ. ευρώ για το 2014, η ”απε­ξάρ­τη­ση” από τα ξένα του­ρι­στι­κά πρα­κτο­ρεία θα μπο­ρού­σε να φέρει στους Έλ­λη­νες ξε­νο­δό­χους επι­πλέ­ον 900 εκατ. ευρώ άμε­σων εσό­δων και -αν αυτό συν­δυα­ζό­ταν και με προ­σθή­κη νέων κλι­νών- το αντί­στοι­χο νού­με­ρο, σε με­σο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, θα ανέ­βαι­νε στο 1,8 δισ. ευρώ, με την προ­σέλ­κυ­ση επι­πλέ­ον 2,1 εκα­τομ­μυ­ρί­ων του­ρι­στών.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην με­λέ­τη, ει­δι­κά ως προς την υψηλή επο­χι­κό­τη­τα, το 70% των αφί­ξε­ων αλ­λο­δα­πών του­ρι­στών γί­νε­ται τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες (Ιού­νιος-Σε­πτέμ­βριος) ένα­ντι 50% κατά μέσο όρο στην ΕΕ αλλά και στις βα­σι­κές αντα­γω­νί­στριες χώρες. Ταυ­τό­χρο­να, η μέση δα­πά­νη ανά άφιξη έχει πα­ρα­μεί­νει στα­θε­ρή σε ονο­μα­στι­κούς όρους την τε­λευ­ταία 15ετία (δη­λα­δή, μεί­ω­ση σε πραγ­μα­τι­κούς όρους), καθώς οι του­ρί­στες μας από τη Νο­τιο­α­να­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη (8% των αφί­ξε­ών μας) είναι χα­μη­λού ει­σο­δή­μα­τος, και οι δα­πά­νες των του­ρι­στών από Ρωσία και Νότια Ευ­ρώ­πη πε­ριο­ρί­ζο­νται δια­χρο­νι­κά.

Tην ίδια στιγ­μή, η εγ­χώ­ρια ζή­τη­ση για τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία πε­ριο­ρί­στη­κε κατά 4% ετη­σί­ως την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία – δη­μιουρ­γώ­ντας έτσι ση­μα­ντι­κά κενά κυ­ρί­ως σε χει­με­ρι­νούς προ­ο­ρι­σμούς, κα­λύ­πτο­ντας το 34% της συ­νο­λι­κής το 2014, από 45% που ήταν το αντί­στοι­χο νού­με­ρο πρίν από μία δε­κα­ε­τία, το 2005.

Το on line booking

Μία ακόμη ση­μα­ντι­κή τάση στην του­ρι­στι­κή αγορά της Ευ­ρώ­πης είναι η πραγ­μα­το­ποί­η­ση κρα­τή­σε­ων μέσω δια­δι­κτύ­ου (online booking), είτε μέσω της ιστο­σε­λί­δας του ίδιου του ξε­νο­δο­χείο, είτε μέσω δια­δι­κτυα­κών πρα­κτό­ρων (online travel agencies – π.χ. booking.com).

Τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία ακο­λού­θη­σαν την ανο­δι­κή αυτή τάση, πα­ρα­μέ­νο­ντας ωστό­σο σε χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα και πραγ­μα­το­ποιώ­ντας 6% των πω­λή­σε­ών τους μέσω δια­δι­κτύ­ου στο διά­στη­μα 2011-2014, ένα­ντι 23% στην Ευ­ρώ­πη. Αντί­θε­τα, εντο­νό­τε­ρη ώθηση στις πω­λή­σεις των ελ­λη­νι­κών ξε­νο­δο­χεί­ων δό­θη­κε από την αύ­ξη­ση της – ήδη υψη­λής – συ­νει­σφο­ράς των πρα­κτο­ρεί­ων εξω­τε­ρι­κού.

Στο δείγ­μα των 250 ελ­λη­νι­κών ξε­νο­δο­χεί­ων που έλα­βαν υπόψη οι ανα­λυ­τές της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας, η κι­νη­τή­ριος δύ­να­μη της ανά­πτυ­ξης φαί­νε­ται να είναι ο μα­ζι­κός του­ρι­σμός (καθώς η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των ξε­νο­δο­χεί­ων που στη­ρί­χθη­καν σε πρα­κτο­ρεία εξω­τε­ρι­κού (79%) αύ­ξη­σαν τις πω­λή­σεις τους ένα­ντι πε­ρί­που 30% των υπο­λοί­πων). Το φαι­νό­με­νο αυτό οδή­γη­σε σε ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση των υπη­ρε­σιών all-inclusive σε όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες ξε­νο­δο­χεί­ων (κα­λύ­πτο­ντας πλέον κατά μέσο όρο το 23% των αφί­ξε­ων από 16% το 2008).

Δε­δο­μέ­νου ότι τα πρα­κτο­ρεία εξω­τε­ρι­κού κα­τευ­θύ­νουν τους πε­λά­τες τους κυ­ρί­ως σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές (κα­λύ­πτο­ντας πε­ρί­που το 60% των αφί­ξε­ων σε νησιά ένα­ντι 20% σε λοι­πές πε­ριο­χές), τα ξε­νο­δο­χεία στα νησιά ήταν οι κερ­δι­σμέ­νοι της τε­λευ­ταί­ας επτα­ε­τί­ας (με το 79% των ξε­νο­δο­χεί­ων στο Αι­γαίο να δη­λώ­νει αυ­ξη­μέ­νες πω­λή­σεις).

Πα­ράλ­λη­λα, τα πρα­κτο­ρεία εξω­τε­ρι­κού κα­τευ­θύ­νουν τους πε­λά­τες τους κυ­ρί­ως σε ξε­νο­δο­χεία 4 ή 5 αστέ­ρων (κα­λύ­πτο­ντας το 1/2 των αφί­ξε­ων ένα­ντι 27% σε ξε­νο­δο­χεία 2-3 αστέ­ρων), με απο­τέ­λε­σμα τα 2/3 των πο­λυ­τε­λών ξε­νο­δο­χεί­ων να έχουν αυ­ξη­μέ­νες πω­λή­σεις ένα­ντι μόλις 1/3 των λοι­πών.

Ο εγ­χώ­ριος κλά­δος ξε­νο­δο­χεί­ων, λοι­πόν, φαί­νε­ται να έχει υψηλή εξάρ­τη­ση από πρα­κτο­ρεία εξω­τε­ρι­κού καθώς οι αφί­ξεις με πτή­σεις charter (που σε με­γά­λο βαθμό πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στα τα­ξι­διω­τι­κά πα­κέ­τα πρα­κτο­ρεί­ων) κα­λύ­πτουν το 1/2 των του­ρι­στι­κών αφί­ξε­ων στην Ελ­λά­δα, ένα­ντι 15% στην Ισπα­νία και μόλις 6% στην Ιτα­λία.

Αξιο­ση­μεί­ω­τη είναι η ει­κό­να που πα­ρου­σιά­ζει η Ισπα­νία, η οποία κα­τά­φε­ρε κατά τη διάρ­κεια της προη­γού­με­νης δε­κα­ε­τί­ας να πε­ριο­ρί­σει ση­μα­ντι­κά την εξάρ­τη­σή της από πτή­σεις charter με προ­σέλ­κυ­ση τα­κτι­κών πτή­σε­ων από εται­ρεί­ες χα­μη­λού κό­στους, διευ­κο­λύ­νο­ντας την ανε­ξάρ­τη­τη πρό­σβα­ση των του­ρι­στών στη χώρα.

Όσον αφορά τις online υπη­ρε­σί­ες, η Ελ­λά­δα συν­δυά­ζει χα­μη­λό πο­σο­στό ξε­νο­δο­χεί­ων με δια­δι­κτυα­κή πα­ρου­σία (36% ένα­ντι 55% στην Ευ­ρώ­πη) και χα­μη­λό πο­σο­στό πω­λή­σε­ων που προ­κύ­πτουν από online κρα­τή­σεις (11% των πω­λή­σε­ων ένα­ντι 28% στην Ευ­ρώ­πη το 2014).

Ση­μειώ­νε­ται ότι εν μέρει η χα­μη­λή δια­θε­σι­μό­τη­τα online κρα­τή­σε­ων συ­ντη­ρεί το μο­ντέ­λο υψη­λής εξάρ­τη­σης από πρα­κτο­ρεία καθώς οι του­ρί­στες του εξω­τε­ρι­κού δεν έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα εύ­κο­λης άμε­σης επι­κοι­νω­νί­ας με τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία.

Βάσει εκτι­μή­σε­ων της ΕΤΕ, εν­δε­χό­με­νη αύ­ξη­ση διείσ­δυ­σης του online booking από το 11% των ξε­νο­δο­χεια­κών εσό­δων στο 25% (μ.ο. Με­σο­γεια­κών χωρών ΕΕ) με πα­ράλ­λη­λη απε­ξάρ­τη­ση από το μο­ντέ­λο πρα­κτο­ρεί­ων, θα οδη­γού­σε σε αύ­ξη­ση του­ρι­στι­κών εσό­δων κατά 0,9 δισ. ευρώ ετη­σί­ως (μέσω πε­ριο­ρι­σμού επο­χι­κό­τη­τας και αύ­ξη­σης τιμών) σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα. Το όφε­λος αυτό δεν απαι­τεί αύ­ξη­ση κλι­νών αλλά με­τα­στρο­φή του προ­τύ­που λει­τουρ­γί­ας των μι­κρο­με­σαί­ων ξε­νο­δο­χεί­ων από πώ­λη­ση των υπη­ρε­σιών τους στον εν­διά­με­σο φορέα, σε πώ­λη­ση στον τε­λι­κό κα­τα­να­λω­τή (είτε μέσω εται­ρι­κής ιστο­σε­λί­δας είτε μέσω δια­δι­κτυα­κών tour operators).

Συ­γκε­κρι­μέ­να, απαι­τεί­ται έμ­φα­ση στην αυ­τό­νο­μη προ­ώ­θη­ση και δια­φή­μι­ση των ποιο­τι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών των ξε­νο­δο­χεί­ων αλλά και της πε­ριο­χής.

Σε πιο με­σο­πρό­θε­σμη προ­ο­πτι­κή, θα μπο­ρού­σε να ακο­λου­θη­θεί μια πιο επε­κτα­τι­κή στρα­τη­γι­κή με αύ­ξη­ση κλι­νών και δια­τή­ρη­ση στα τρέ­χο­ντα επί­πε­δα του όγκου του­ρι­στών μέσω πρα­κτο­ρεί­ων. Σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση, η Ελ­λά­δα θα κα­τα­λάμ­βα­νε με­ρί­διο στη με­σο­γεια­κή online ξε­νο­δο­χεια­κή αγορά αντί­στοι­χο με αυτό που κα­τέ­χει στην πα­ρα­δο­σια­κή (9% από 2%), με συ­νέ­πεια την προ­σέλ­κυ­ση 2,1 εκ. επι­πλέ­ον του­ρι­στών και 1,8 δισ. ευρώ εσό­δων ετη­σί­ως (αύ­ξη­ση κατά 30%).

Η προ­σέλ­κυ­ση ει­δι­κών μορ­φών του­ρι­σμού θε­ω­ρεί­ται ση­μα­ντι­κή, καθώς μόνο το 40% των Ευ­ρω­παί­ων του­ρι­στών επι­λέ­γει sea-and-sun προ­ο­ρι­σμούς – συ­νε­πώς το υπό­λοι­πο 60% της ευ­ρω­παϊ­κής του­ρι­στι­κής ζή­τη­σης πα­ρα­μέ­νει σε με­γά­λο βαθμό μια ανα­ξιο­ποί­η­τη αγορά για τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία.

Πα­ράλ­λη­λα, με την ανά­πτυ­ξη της ψη­φια­κής παι­δεί­ας, απα­ραί­τη­τη είναι η κα­λύ­τε­ρη δια­σύν­δε­ση με τις χώρες προ­έ­λευ­σης μέσω επαρ­κών τα­κτι­κών δρο­μο­λο­γί­ων, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λυν­θεί η προ­σέλ­κυ­ση του­ρι­στών χωρίς τη με­σο­λά­βη­ση πρα­κτο­ρεί­ων. Στο ση­μείο αυτό κρί­νε­ται ση­μα­ντι­κή η προ­σέλ­κυ­ση αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών χα­μη­λού κό­στους που δυ­νη­τι­κά θα μπο­ρού­σαν να υπο­κα­τα­στή­σουν ένα πο­σο­στό των πτή­σε­ων charter (σε αντι­στοι­χία με το πα­ρά­δειγ­μα της Ισπα­νί­ας). Ση­μειώ­νε­ται ότι η ανά­γκη κα­λύ­τε­ρης δια­σύν­δε­σης μαζί με τις ανε­παρ­κώς ανε­πτυγ­μέ­νες υπο­δο­μές της χώρας (π.χ. με­τα­φο­ρές, αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις) εντο­πί­ζο­νται ως οι βα­σι­κό­τε­ροι πε­ριο­ρι­στι­κοί πα­ρά­γο­ντες για τα ελ­λη­νι­κά μι­κρο­με­σαία ξε­νο­δο­χεία, με ση­μα­ντι­κή επί­δρα­ση στο ½ του κλά­δου.

Πηγή: newmoney.gr