21χρονος Ρομά ελεύθερος με περιοριστικούς όρους για την κλοπή των προσκυνηταρίων από την Φιλέρημο

• Ο νεαρός ημεδαπός αρνήθηκε ότι είναι ο δράστης της κλοπής και ισχυρίστηκε ότι απλώς ειδοποίησε τις Αρχές αφού είδε κάποιον να πετά τα αντικείμενα, ενώ το δικαστήριο αποφάσισε ομοφώνως να μην τον κρατήσει

Μία από τις πλέον αξιοσημείωτες υποθέσεις αρχαιολογικής κλοπής που εκτυλίχθηκαν τα τελευταία χρόνια στο νησί της Ρόδου έλαβε χθες μια νέα, καθοριστική τροπή με την απολογία του 21χρονου ημεδαπού που αντιμετωπίζει ως κύριος κατηγορούμενος σχετική δικογραφία.
Ο Β’ τακτικός Ανακριτής και η Εισαγγελέας Υπηρεσίας αποφάσισαν ομοφώνως την αποφυλάκισή του με περιοριστικούς όρους, κλείνοντας προς το παρόν τον κύκλο της προδικαστικής φάσης, χωρίς ωστόσο να ολοκληρώνεται η διερεύνηση της υπόθεσης στο σύνολό της.
Τι ισχυρίστηκε ο νεαρός στην απολογία του
Ενώπιον του Ανακριτή, παρουσία του συνηγόρου του κ. Σταύρου Σκάρου ο 21χρονος Ρομά ανέπτυξε μία συγκεκριμένη και αμετακίνητη γραμμή άμυνας. Αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι αφαίρεσε ο ίδιος τις 7 χαλκογραφίες από τα κτιστά προσκυνητάρια του «δρόμου του Γολγοθά», διατεινόμενος ότι δεν έχει καμία σχέση με την κλοπή. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η εμπλοκή του περιορίζεται αποκλειστικά σε αυτό που περιέγραψε ως τυχαία παρατήρηση: είδε κάποιο πρόσωπο να πετά τα αντικείμενα στην περιοχή κοντά στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, σε χώρο στον οποίο έτυχε να βρίσκεται. Όταν άρχισε να γίνεται «ντόρος» γύρω από την κλοπή, υποστηρίζει ότι επέλεξε να ειδοποιήσει ο ίδιος τις Αρχές για το σημείο όπου είχε δει τα αντικείμενα να εγκαταλείπονται, από αίσθηση υπευθυνότητας και όχι από αλλόθι.
Η εκδοχή αυτή, αν και εξωτερικά συνεκτική, παραμένει αντικείμενο ανακριτικής αξιολόγησης. Τα ερωτήματα που τίθενται σχετικά με την ταυτότητα του αγνώστου που φέρεται να είδε να πετά τα αντικείμενα, τις ακριβείς συνθήκες της παρατήρησης αυτής και τους λόγους για τους οποίους ο 21χρονος δεν ειδοποίησε τις Αρχές αμέσως, είναι ζητήματα που η δικογραφία φέρεται να μην έχει ακόμη απαντήσει με πλήρη τεκμηρίωση.
Ομόφωνη απόφαση για αποφυλάκιση υπό όρους
Ο Β’ τακτικός Ανακριτής και η Εισαγγελέας Υπηρεσίας, αφού άκουσαν την απολογία του κατηγορούμενου και αξιολόγησαν τα υπάρχοντα στοιχεία, κατέληξαν ομοφώνως στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την επιβολή προσωρινής κράτησης. Ο 21χρονος αφέθηκε ελεύθερος με 2 περιοριστικούς όρους. Ο πρώτος είναι η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, γεγονός που διασφαλίζει ότι δεν μπορεί να απομακρυνθεί από την ελληνική επικράτεια κατά τη διάρκεια της εκκρεμούς ποινικής διαδικασίας. Ο δεύτερος είναι η υποχρέωση εμφάνισής του 1 φορά κάθε μήνα στο αστυνομικό τμήμα του τόπου κατοικίας του.

Η κλοπή που κλόνισε έναν ολόκληρο αρχαιολογικό χώρο
Για να αποτιμηθεί σωστά το βάρος της υπόθεσης στην οποία απολογήθηκε χθες ο 21χρονος, είναι αναγκαίο να υπενθυμιστεί το τι ακριβώς συνέβη εκείνες τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου 2024. Στις 3 Φεβρουαρίου, κατά τον απογευματινό έλεγχο του χώρου, ο αρχαιοφύλακας του «δρόμου του Γολγοθά» διαπίστωσε ότι από 7 κτιστά προσκυνητάρια, τα αριθμημένα VI έως XIV, είχαν αφαιρεθεί οι χαλκογραφίες που κοσμούσαν τον ιερό αυτό χώρο από τα τέλη της δεκαετίας του 1920. Τα κοιλώματα που άφησε πίσω της η απόσπαση, μαζί με εγχαράξεις και ίχνη βίαιης επέμβασης στα προσκυνητάρια, αποτύπωναν με γλαφυρότητα την αδυσώπητη λογική αυτής της πράξης.
Τα αντικείμενα δεν ήταν τυχαία. Χρονολογούμενα μεταξύ 1926 και 1928, σε μια περίοδο εντατικής αρχαιολογικής και θρησκευτικής αξιοποίησης του λόφου υπό ιταλική διοίκηση, οι χαλκογραφίες αυτές απεικονίζουν τα πάθη του Χριστού και αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας του χώρου. Η νομική τους προστασία είναι αυστηρότατη, καθώς ο λόφος της Φιλερήμου φέρει χαρακτηρισμό αρχαιολογικού χώρου αδόμητης ζώνης Α’, την υψηλότερη βαθμίδα προστασίας που προβλέπει ο ισχύων νόμος για την Πολιτιστική Κληρονομιά.
Τα ίχνη των αντικειμένων και η κρίσιμη ειδοποίηση
Τέσσερις ημέρες μετά την κλοπή, στις 7 Φεβρουαρίου 2024, οι 7 χαλκογραφίες εντοπίστηκαν σε εξωτερικό χώρο έπειτα από ειδοποίηση που διοχέτευσε στις Αρχές ο ίδιος ο νεαρός που αργότερα θα καθίστατο κατηγορούμενος. Το στοιχείο αυτό υπήρξε το κύριο σημείο εκκίνησης για τη διερεύνησή του. Πώς γνώριζε πού βρίσκονταν αντικείμενα που είχαν κλαπεί μόλις λίγες νύχτες νωρίτερα από έναν από τους πλέον φρουρούμενους αρχαιολογικούς χώρους του νησιού; Η ερώτηση αυτή έγινε άξονας της έρευνας.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Δημοκρατικής», στη διερεύνηση αξιοποιήθηκαν δεδομένα από την άρση απορρήτου των τηλεφωνικών επικοινωνιών του υπόπτου, καθώς και το στίγμα του κινητού του τηλεφώνου κατά τις επίμαχες νυχτερινές ώρες της 2ης προς την 3η Φεβρουαρίου 2024. Τα δεδομένα αυτά φέρεται να τον τοποθετούν στην ευρύτερη περιοχή κατά τις ώρες που εκτιμάται ότι διαπράχθηκε η κλοπή, ενισχύοντας το πλέγμα ενδείξεων που οδήγησε στο σχηματισμό δικογραφίας σε βάρος του.

Η ζημιά στα αντικείμενα και η γνωμάτευση της ειδικού
Οι χαλκογραφίες που περισυλλέχθηκαν εξετάστηκαν από βυζαντινολόγο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρόδου. Η γνωμάτευση που εκδόθηκε επιβεβαίωσε αφενός την προστατευόμενη φύση τους και αφετέρου κατέγραψε τις φθορές που υπέστησαν. Σε όλες τις χαλκογραφίες εντοπίστηκαν εγχάρακτα ίχνη που αποδίδονται στον τρόπο απόσπασης και μεταφοράς. Η σοβαρότερη περίπτωση αφορά στο αντικείμενο με αριθμό VI, στο οποίο λείπει η τριγωνική απόληξη, φέρει εμφανή ίχνη μεταλλικού εργαλείου και παρουσιάζει θραύση μήκους 79 εκατοστών.
Η εικόνα που παρουσίαζαν τα αντικείμενα κατά την ανεύρεσή τους αποκάλυπτε ότι δεν είχαν τύχει καμιάς ιδιαίτερης μεταχείρισης μετά την αφαίρεσή τους. Αντιθέτως, η βία που χρησιμοποιήθηκε για την απόσπασή τους από τα κτιστά ερείσματα των προσκυνηταρίων είχε αφήσει τα σημάδια της πάνω τους, μαρτυρώντας μια πράξη χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τη διατήρηση της αρχαιολογικής τους ακεραιότητας.