Πώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που πετάμε

Tο Ντου­μπάι απο­τε­λεί έναν από τους βασι­κούς πυλώνες του κλάδου της αερο­πο­ρίας, και το Διεθνές Αερο­δρό­μιο του Ντου­μπάι (DXB) είναι η καρδιά του. Το 2024, περισ­σό­τε­ροι από 92 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες πέρασαν από τις λαμπε­ρές αίθου­σές του με τα μαρ­μά­ρινα δάπεδα και τα αστρα­φτερά, φωτεινά εμπο­ρικά κέντρα.

Αυτό καθιστά το DXB το πιο πολυ­σύ­χνα­στο αερο­δρό­μιο στον κόσμο για διε­θνείς επι­βά­τες – ξεπερ­νώ­ντας κατά πολύ το Heathrow του Λον­δί­νου, το οποίο εξυ­πη­ρέ­τησε λίγο λιγό­τερα από 83 εκα­τομ­μύ­ρια. Τα αερο­δρό­μια στο Αμπού Ντάμπι και τη Ντόχα, δεν είναι τόσο πολυ­σύ­χνα­στα, αλλά εξυ­πη­ρέ­τη­σαν συνο­λικά περίπου 87 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες.

Υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, αυτά τα τρία αερο­δρό­μια του Κόλπου εξυ­πη­ρε­τούν συνο­λικά περισ­σό­τε­ρες από 3.000 πτήσεις καθη­με­ρινά, η πλειο­ψη­φία των οποίων πραγ­μα­το­ποιεί­ται από τις τοπικές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, Emirates, Etihad και Qatar Airways.

Ωστόσο, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είχε δρα­μα­τική επί­δραση στην παγκό­σμια αερο­πο­ρία. Αρχικά, υπήρξε η παρά­λυση των πτήσεων σε μερι­κούς από τους πιο πολυ­σύ­χνα­στους ενα­έ­ριους χώρους στον κόσμο, με απο­τέ­λε­σμα τα αερο­σκάφη στα μεγάλα αερο­δρό­μια να παρα­μεί­νουν καθη­λω­μένα στο έδαφος και εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες επι­βά­τες να εγκλω­βι­στούν. Η εναέρια κυκλο­φο­ρία στην περιοχή παρα­μέ­νει σε μεγάλο βαθμό δια­τα­ραγ­μένη.

Στη συνέ­χεια, υπάρχει το ζήτημα των καυ­σί­μων. Με την διακοπή των προ­μη­θειών από τα διυ­λι­στή­ρια του Κόλπου, αφού το Ιράν μπλο­κά­ρισε ουσια­στικά τα Στενά του Ορμούζ, το θέμα έχει εξε­λι­χθεί σε σοβαρό πρό­βλημα. Η περιοχή καλύ­πτει κανο­νικά περίπου το ήμισυ των εισα­γω­γών καυ­σί­μων αερο­σκα­φών της Ευρώπης και οι φόβοι για έλλειψη έχουν προ­κα­λέ­σει διπλα­σια­σμό των τιμών από την έναρξη της σύγκρου­σης. Ορι­σμέ­νες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες έχουν ήδη αρχίσει να μειώ­νουν τις πτήσεις ως αντί­δραση.

Ωστόσο, ενώ αυτά τα ζητή­ματα είναι πιθανό να κυριαρ­χή­σουν στις σκέψεις του κλάδου βρα­χυ­πρό­θε­σμα – και πιθα­νό­τατα θα οδη­γή­σουν σε υψη­λό­τε­ρες τιμές τους επό­με­νους μήνες – υπάρχει επίσης ένα ερω­τη­μα­τικό σχετικά με τις μακρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις.

Συγκε­κρι­μένα, οι ειδικοί ανα­ρω­τιού­νται τι σημαί­νει όλο αυτό για το εξαι­ρε­τικά επι­τυ­χη­μένο «μοντέλο του Κόλπου» στην αερο­πο­ρία – το οποίο έχει ανα­γνω­ρι­στεί ευρέως ότι μετα­μόρ­φωσε τα ταξίδια μεγάλων απο­στά­σεων και τα έκανε φθη­νό­τερα. Αυτό έχει σοβαρές επι­πτώ­σεις για τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, τους επι­βά­τες και τις επι­χει­ρή­σεις στη Μέση Ανατολή που βασί­ζο­νται στις άφθονες αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις της περιο­χής.

Οι κόμβοι του Περ­σι­κού Κόλπου, που συνήθως λει­τουρ­γούν εξαι­ρε­τικά, στα­μά­τη­σαν απότομα μετά τις πρώτες αμερικανο-ισραηλινές επι­θέ­σεις ενα­ντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουα­ρίου.

Δεκάδες χιλιά­δες επι­βά­τες έμειναν εγκλω­βι­σμέ­νοι στο Ντου­μπάι, το Αμπού Ντάμπι και το Κατάρ, πολλοί από τους οποίους είχαν φτάσει στην περιοχή μόνο για να αλλά­ξουν πτήση. Εν τω μεταξύ, τόσο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα όσο και το Κατάρ δέχο­νταν αντί­ποινα χτυ­πή­ματα με drones και πυραύ­λους από το Ιράν, δημιουρ­γώ­ντας ένα τετα­μένο και τρο­μα­κτικό κλίμα για όσους είχαν παγι­δευ­τεί σε αερο­δρό­μια και ξενο­δο­χεία.

Οι Emirates και η Etihad άρχισαν να εκτε­λούν περιο­ρι­σμέ­νες πτήσεις για να επα­να­πα­τρί­σουν τους επι­βά­τες μέσα σε λίγες ημέρες και η Qatar Airways ακο­λού­θησε το παρά­δειγμά τους λίγο αργό­τερα. Άλλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες εκτός της περιο­χής πραγ­μα­το­ποί­η­σαν επίσης πτήσεις. Ορι­σμέ­νες κυβερ­νή­σεις ναύ­λω­σαν δικά τους αερο­σκάφη για να βοη­θή­σουν τους πολίτες να εγκα­τα­λεί­ψουν την περιοχή.

Έκτοτε, η κατά­σταση έχει στα­θε­ρο­ποι­η­θεί κάπως, με τις τρεις μεγάλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες να εκτε­λούν τακτι­κές πτήσεις από τους κόμβους τους. Ωστόσο, τα δρο­μο­λό­για παρα­μέ­νουν περιο­ρι­σμένα και επιρ­ρεπή σε δια­τα­ρα­χές. Σύμφωνα με ανα­λυ­τές της Cirium, περισ­σό­τε­ρες από 30.000 πτήσεις προς τη Μέση Ανατολή συνο­λικά έχουν ακυ­ρω­θεί από την έναρξη της σύγκρου­σης.

Πώς οι κόμβοι έγιναν τόσο επι­τυ­χη­μέ­νοι

Οι υπε­ρα­τλα­ντι­κές πτήσεις από τη Δύση προς την Ανατολή με μία μόνο στάση στον Περσικό Κόλπο έθεσαν τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες της περιο­χής σε ιδανική θέση για να εκμε­ταλ­λευ­τούν την ταχεία ανά­πτυξη αγορών όπως η Κίνα και η Ινδία, τις οποίες οι ευρω­παϊ­κές και αμε­ρι­κα­νι­κές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες αρχικά παρέ­βλε­ψαν.

Οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου, ως σχετικά νεοει­σερ­χό­με­νες στον κλάδο, μπό­ρε­σαν επίσης να επεν­δύ­σουν σε σύγ­χρο­νους στόλους που ται­ριά­ζουν ιδανικά στο μοντέλο που δημιουρ­γού­σαν.

Ως απο­τέ­λε­σμα, οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου και οι κόμβοι που εξυ­πη­ρε­τούν έχουν ανα­πτυ­χθεί ραγδαία από την αρχή της χιλιε­τίας, μετα­τρέ­πο­ντας τους σε βασικό κόμβο για τις πτήσεις μεγάλων απο­στά­σεων.

Ωστόσο, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει τα δεδο­μένα, σύμφωνα με τον Κρί­στιαν Κόουτς Ούλ­ριχ­σεν, εμπει­ρο­γνώ­μονα για τη Μέση Ανατολή στο Ινστι­τούτο Μπέικερ. Ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει ότι μια μακρο­χρό­νια σύγκρουση θα μπο­ρούσε να απο­τρέ­ψει τους ταξι­διώ­τες από το να περά­σουν από τον Κόλπο – και να έχει μακρο­πρό­θε­σμο αντί­κτυπο στον τρόπο λει­τουρ­γίας των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών της περιο­χής.

Εν τω μεταξύ, η μακρο­πρό­θε­σμη απώλεια χωρη­τι­κό­τη­τας που παρέ­χουν συνήθως οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου θα οδη­γή­σει ανα­πό­φευ­κτα σε αύξηση των τιμών των ναύλων.

BBC

Οι ευρω­παϊ­κές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες έχουν ήδη αντα­πο­κρι­θεί στην κρίση στη Μέση Ανατολή αλλά­ζο­ντας τα δικά τους δρο­μο­λό­για και προ­σθέ­το­ντας πτήσεις που απο­φεύ­γουν την ανάγκη για ενδιά­μεση στάση στον Κόλπο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Γουίλι Γουόλς, Γενικό Διευ­θυ­ντή της IATA, οι ευρω­παϊ­κές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες απλά δε δια­θέ­τουν τους πόρους για να αντι­κα­τα­στή­σουν σε μεγάλο βαθμό τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου, οι οποίες συνήθως αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 9,5% της παγκό­σμιας χωρη­τι­κό­τη­τας.

Ο ίδιος δήλωσε ότι «δεν υπάρχει κανένας τρόπος να αντι­κα­τα­στα­θεί η χωρη­τι­κό­τητα που παρέ­χουν οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου από τις ευρω­παϊ­κές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες», προ­σθέ­το­ντας ότι ανα­μέ­νει η αερο­πο­ρική βιο­μη­χα­νία του Κόλπου να ανα­κάμ­ψει γρήγορα μόλις η σύγκρουση υπο­χω­ρή­σει.

Το τέλος του ονείρου

Αξίζει να ανα­φερ­θεί ότι το μέλλον του μοντέ­λου του Κόλπου έχει αμφι­σβη­τη­θεί στο παρελ­θόν, ιδίως κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, όταν ορι­σμέ­νοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που βασί­ζο­νται σε δρο­μο­λό­για μεγάλων απο­στά­σεων και σε δια­με­τα­κο­μι­στική κίνηση, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας στόλους μεγάλων αερο­σκα­φών, δεν ήταν αρκετά ευέ­λι­κτες για να αντα­πο­κρι­θούν στις μετα­βαλ­λό­με­νες συν­θή­κες. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η ανά­καμψη ήταν ταχεία, με τις Emirates, την Etihad και την Qatar Airways να παρου­σιά­ζουν όλες υγιή κέρδη τα τελευ­ταία χρόνια.

Ωστόσο, δια­κυ­βεύ­ο­νται πολλά και όχι μόνο για τον κλάδο των αερο­με­τα­φο­ρών. Τα τελευ­ταία χρόνια, το Ντου­μπάι, ειδι­κό­τερα, έχει εξε­λι­χθεί σε έναν κόμβο για τις επι­χει­ρή­σεις και τον του­ρι­σμό γενι­κό­τερα.

Αυτή η ευη­με­ρία, ωστόσο, θα μπο­ρούσε ενδε­χο­μέ­νως να τεθεί σε κίνδυνο εάν η αερο­πο­ρική κίνηση προς την περιοχή δεν ανα­κάμ­ψει γρήγορα, με τον του­ρι­στικό τομέα να φαί­νε­ται ιδιαί­τερα εκτε­θει­μέ­νος.

Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι, του­λά­χι­στον βρα­χυ­πρό­θε­σμα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει απο­τε­λέ­σει σοβαρό πλήγμα για τις μεγάλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες του Κόλπου και τους κόμβους στους οποίους βασί­ζο­νται. Η περιοχή είναι πιθανό να αντι­με­τω­πί­ζε­ται πλέον με κάποια ανη­συ­χία τόσο από τους του­ρί­στες όσο και από τους επαγ­γελ­μα­τίες ταξι­διώ­τες

Σύμφωνα με το BBC, η αντι­με­τώ­πιση αυτών των προ­βλη­μά­των μπορεί να ξεκι­νή­σει πραγ­μα­τικά μόνο όταν οι εχθρο­πρα­ξίες έχουν υπο­χω­ρή­σει. Εάν ο Κόλπος μπορεί να ανα­κτή­σει τον ρόλο του ως κόμβου προς τον κόσμο, τότε ο κλάδος θα είναι σε θέση να συνε­χί­σει όπως πριν – αλλά εάν αυτό δεν είναι δυνατό, οι επι­πτώ­σεις για τις πτήσεις μεγάλων απο­στά­σεων σε όλο τον κόσμο θα μπο­ρού­σαν να είναι βαθιές.

Πηγή: newmoney.gr