Νεκρά πλατώνια στη Ρόδο: Ενα φρικτό γεγονός ζητά απαντήσεις

Οι απο­τρό­παιες εικόνες από το δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο στο πάρκο Ροδίνι, οι οποίες είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας πριν από μερικές ημέρες, πυρο­δό­τη­σαν μια σειρά από εξε­λί­ξεις

Νεκρά πλα­τώ­νια σε απο­σύν­θεση δίπλα από παλιά οστά ελαφιών, σε ένα υπο­βαθ­μι­σμένο και ακα­τάλ­ληλο περι­βάλ­λον στο οποίο διαβιεί ένας άγνω­στος αριθμός ελαφιών. Οι απο­τρό­παιες εικόνες από το δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο στο πάρκο Ροδίνι, οι οποίες είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας πριν από μερικές ημέρες, πυρο­δό­τη­σαν, μετά το αρχικό σοκ, μια σειρά από εξε­λί­ξεις στο νησί της Ρόδου.

Η πιο πρό­σφατη, η διε­νέρ­γεια προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης την οποία παρήγ­γειλε στο Αστυ­νο­μικό Τμήμα Ρόδου η Εισαγ­γε­λέας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου, ώστε να διε­ρευ­νη­θούν τα τυχόν αδι­κή­ματα της κακο­ποί­η­σης ζώου και της παρά­βα­σης καθή­κο­ντος.

Σύμφωνα με τη Διεύ­θυνση Δασών Δωδε­κα­νή­σου με την οποία επι­κοι­νώ­νησε η «Κ» -και η οποία ως υπη­ρε­σία του υπουρ­γείου Ενέρ­γειας και Περι­βάλ­λο­ντος είναι υπεύ­θυνη για την προ­στα­σία της άγριας ζωής- τα νεκρά πλα­τώ­νια υπο­λο­γί­ζο­νται γύρω στα 15. Μάλιστα έπειτα από αυτοψία η πρώτη υπόθεση που έκαναν και ενώ η έρευνα βρί­σκε­ται σε εξέλιξη, είναι πως τα νεκρά πλα­τώ­νια, τα οποία είναι όλα αρσε­νικά, πέθαναν το περα­σμένο φθι­νό­πωρο την περίοδο της ανα­πα­ρα­γω­γής τους. Στη φάση διεκ­δί­κη­σης των θηλυκών, τα αρσε­νικά παλεύ­ουν μεταξύ τους μέχρι θανάτου. Το βέβαιο είναι ότι έμειναν άταφα επί του­λά­χι­στον τέσ­σε­ρις μήνες. Στον χώρο βρέ­θη­καν και πιο παλιά οστά, για τα οποία δεν έχει γίνει ακόμα εκτί­μηση σε πόσα ελάφια αντι­στοι­χούν.

«Είδα κου­φά­ρια και ελάφια σε απο­σύν­θεση. Είδα διά­σπαρτα κόκαλα. Είδα και ελάφια να τρέχουν».

Η Τρια­ντα­φυλ­λιά Μαύρου, πρό­ε­δρος της ακτι­βι­στι­κής ομάδας Liber Life στη Ρόδο, ήταν το πρώτο άτομο που αντί­κρισε απο κοντά τις σοκα­ρι­στι­κές εικόνες, τράβηξε τις φωτο­γρα­φίες, τις δημο­σιο­ποί­ησε και στη συνέ­χεια κατέ­θεσε μήνυση.

Μία από τις απο­τρό­παιες εικόνες που αντί­κρισε η Τρια­ντα­φυλ­λιά Μαύρου κατά την είσοδο της στο δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο.

«Το πρωί της Καθαράς Δευ­τέ­ρας, μετά από ανα­φο­ρές εθε­λο­ντών της οργά­νω­σης που είχαν τρα­βή­ξει μερικές εικόνες από την περί­φραξη, μπήκα μέσα στον χώρο. Μέσα σε λίγα λεπτά δια­πί­στωσα ότι στην ουσία πρό­κει­ται για ένα νεκρο­τα­φείο ζώων. Είδα κου­φά­ρια και ελάφια σε απο­σύν­θεση. Είδα διά­σπαρτα κόκαλα. Είδα και ελάφια να τρέχουν» λέει περι­γρά­φο­ντας το θλιβερό θέαμα που αντί­κρισε και συνε­χί­ζει: «Οι ταΐ­στρες ήταν άδειες. Υπήρχαν κόκαλα ακόμα και μέσα στις γούρνες. Ενη­μέ­ρωσα άμεσα τη διεύ­θυνση δασών, τον πρω­το­γενή τομέα του Δήμου, την κτη­νια­τρική υπη­ρε­σία, τους αρμό­διους αντι­δη­μάρ­χους. Την επόμενη ημέρα επι­κοι­νώ­νησε μαζί μου ένας πολίτης για να μου πει ότι έχει αντί­στοιχο φωτο­γρα­φικό υλικό από το 2022. Παρα­δό­θηκε κι αυτό στην εισαγ­γε­λέα».

Η ανα­κοί­νωση του Δήμου

Μια μέρα μετά τη δημο­σί­ευση των σκληρών εικόνων, ο δήμος Ρόδου, ο οποίος είναι ο κύριος υπεύ­θυ­νος για τη λει­τουρ­γία της δομής, εξέδωσε μια ανα­κοί­νωση στην οποία ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «η Δημο­τική Αρχή ανα­λαμ­βά­νει άμεσες πρω­το­βου­λίες και ότι ο αρμό­διος αντι­δή­μαρ­χος Θωμάς Κώστας παρήγ­γειλε ΕΔΕ και ζήτησε άμεση διε­ρεύ­νηση για να απο­δο­θούν ευθύνες, όπου αντι­στοι­χούν». Επίσης, σημειώ­νε­ται στην ανα­κοί­νωση ότι «στο πλαίσιο ανά­λη­ψης των καθη­κό­ντων της νέας Δημο­τι­κής Αρχής δεν έγινε καμία ενη­μέ­ρωση για τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των ελαφιών. Δια­πι­στώ­θηκε επάρ­κεια νερού και φαγητού, ωστόσο γίνεται διε­ρεύ­νηση για να δια­πι­στω­θούν οι συν­θή­κες κάτω από τις οποίες έχασαν τη ζωή τους τα ελάφια, τα οποία είναι όλα αρσε­νικά».

Ο Δήμος Ρόδου προ­χώ­ρησε επίσης σε αυτοψία στο δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο μια μέρα μετά την καταγ­γε­λία της κ. Μαύρου|φωτ. δήμος Ρόδου

Σημειώ­νε­ται πως το δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο ξεκί­νησε να λει­τουρ­γεί πριν από 20 περίπου χρόνια. Τότε, ένας μικρός αριθμός πλα­τω­νιών μετα­φέρ­θη­καν εκεί με στόχο να δημιουρ­γη­θεί ένα βιο­γε­νε­τικό απόθεμα πλα­τω­νιών, σε περί­πτωση που ο πλη­θυ­σμός αντι­με­τώ­πιζε προ­βλή­ματα.

Τη δια­βί­ωση των πλα­τω­νιών οφείλει να παρα­κο­λου­θεί με περιο­δι­κούς ελέγ­χους και η Διεύ­θυνση Δασών, όμως, καθώς η υπη­ρε­σία δια­θέ­τει μόνο πέντε δασο­φύ­λα­κες για ολό­κληρο το νησί, οι έλεγχοι δεν γίνο­νται με τον τρόπο που πρέπει.

Μιλώ­ντας στην «Κ» ο δήμαρ­χος Ρόδου Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, σημειώ­νει πως ερω­τη­μα­τικά δια­τυ­πώ­νο­νται και για το καθε­στώς λει­τουρ­γίας του ελα­φο­κο­μείου, καθώς οι αρμο­διό­τη­τες ανάμεσα σε δήμο και Διεύ­θυνση Δασών ήταν πάντα θολές, αλλά και για την παρα­κο­λού­θηση του όλα τα προη­γού­μενα χρόνια, την καταλ­λη­λό­τητα και νομι­μό­τητα του χώρου μέσα στο πάρκο κ.τ.λ.

Οπως ανα­φέ­ρει ο ίδιος: «Η κατά­σταση στο ελα­φο­κο­μείο δεν είναι η πρέ­πουσα του­λά­χι­στον τα τελευ­ταία πέντε χρόνια. Δεν είχε ποτέ τη φρο­ντίδα που έπρεπε αυτός ο χώρος. Επίσης ο δήμος δεν είναι ο αρμό­διος για να πλη­ρώ­νει τις τροφές των πλα­τω­νιών. Πρέπει να δούμε σε συνεν­νό­ηση με τη Διεύ­θυνση Δασών και το υπουρ­γείο τι πρέπει να γίνει με αυτή τη δομή. Σε κάθε περί­πτωση, τα πλα­τώ­νια δεν πρέπει να δια­βιούν με αυτόν τον τρόπο σε αυτό το μέρος».

Χωρίς συνο­λικό πλάνο η δια­χεί­ριση των ελαφιών στη Ρόδο

Ο Δημή­τρης Μπα­κα­λού­δης, Καθη­γη­τής Οικο­λο­γίας και Δια­χεί­ρι­σης Αγριας Πανίδας στο ΑΠΘ, παρα­κο­λου­θεί συστη­μα­τικά τον πλη­θυ­σμό των πλα­τω­νιών στο νησί από το 2018. Το 2021, μετά από πρό­σκληση του ΟΦΥΠΕΚΑ ανέλαβε ένα πρό­γραμμα εκτί­μη­σης του πλη­θυ­σμού και της κατα­νο­μής των πλα­τω­νιών. Τον Ιούνιο του 2023, μία εβδο­μάδα πριν από τη μεγάλη πυρ­κα­γιά στη Ρόδο, το πόρισμα με τις προ­τά­σεις μέτρων από την ομάδα του κ. Μπα­κα­λούδη παρα­δό­θηκε στον ΟΦΥΠΕΚΑ. Οι καται­γι­στι­κές εξε­λί­ξεις που ακο­λού­θη­σαν όμως, άφησαν το πόρισμα στην άκρη.

«Είδα εγκα­τα­στά­σεις και υπο­δο­μές αρκετά κατα­πο­νη­μέ­νες σε έναν χώρο ο οποίος φαι­νό­ταν να μην καλύ­πτει επαρκώς τις ανάγκες του αιχ­μα­λω­τι­σμέ­νου πλη­θυ­σμού. Oμως, αυτός ο πλη­θυ­σμός πρέπει να παρα­κο­λου­θεί­ται με μεγάλη προσοχή, επειδή ανα­πα­ρά­γε­ται εύκολα και μπορεί να αυξηθεί σε μικρό χρονικό διά­στημα».

Ειδι­κό­τερα, για το δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο, ο καθη­γη­τής, μιλώ­ντας στην «Κ», σημειώ­νει τα εξής:  «Επι­σκέ­φτηκα το 2018 αυτήν τη δομή. Είδα εγκα­τα­στά­σεις και υπο­δο­μές αρκετά κατα­πο­νη­μέ­νες σε έναν χώρο ο οποίος φαι­νό­ταν να μην καλύ­πτει επαρκώς τις ανάγκες του αιχ­μα­λω­τι­σμέ­νου πλη­θυ­σμού. Oμως, αυτός ο πλη­θυ­σμός πρέπει να παρα­κο­λου­θεί­ται με μεγάλη προσοχή, επειδή ανα­πα­ρά­γε­ται εύκολα και μπορεί να αυξηθεί σε μικρό χρονικό διά­στημα. Ο πλε­ο­νά­ζων αριθμός θα έπρεπε να απε­λευ­θε­ρώ­νε­ται στο φυσικό περι­βάλ­λον. Ο αρχικός στόχος φαί­νε­ται λοιπόν πως εγκα­τα­λεί­φθηκε. Τα πλα­τώ­νια είναι ένα εμβλη­μα­τικό είδος για το νησί και σημα­ντικό είδος άγριας ζωής για την Ελλάδα, γιατί ο φυσικός πλη­θυ­σμός του είδους συνα­ντά­ται μόνο στο νησί της Ρόδου».

φωτ. Τρια­ντα­φυλ­λιά Μαύρου

Ο κ. Μπα­κα­λού­δης προ­σθέ­τει πάντως πως το πρό­βλημα της δια­χεί­ρι­σης των πλα­τω­νιών στη Ρόδο δεν περιο­ρί­ζε­ται στο ελα­φο­κο­μείο. Ο ίδιος θεωρεί πως το δημο­τικό ελα­φο­κο­μείο όπως και η πρό­σφατη πρόταση της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για τη δημιουρ­γία πέντε περι­φρά­ξεων σε όλο το νησί, για να απο­φεύ­γο­νται τα οδικά ατυ­χή­ματα με τα πλα­τώ­νια αλλά και για να κατευ­να­στούν τα παρά­πονα των αγροτών πως τα πλα­τώ­νια κατα­στρέ­φουν τις καλ­λιέρ­γειες τους, είναι εξ ορισμού λαν­θα­σμέ­νος.

Οπως εξηγεί, τα άγρια ζώα δεν μπορούν να αιχ­μα­λω­τί­ζο­νται σε έναν αφύσικο τρόπο ζωής. Κατά τον ίδιο, το θέμα της συνο­λι­κής δια­χεί­ρι­σης του πλα­τω­νιού στο νησί χρειά­ζε­ται ένα ολι­στικό σχέδιο, με συγκε­κρι­μένα μέτρα, ιεραρ­χη­μένα χρονικά και προσ­διο­ρι­σμένα χωρικά. Αυτό το σχέδιο δια­χεί­ρι­σης έχει παρα­δο­θεί στον ΟΦΥΠΕΚΑ και αυτή τη στιγμή πρέπει να εφαρ­μο­στεί από τους αρμό­διους φορείς (Περι­φέ­ρεια, Δασική Υπη­ρε­σία, ΟΦΥΠΕΚΑ, ΥΠΑΑΤ κλπ).

Πηγή kathimerini.gr

Δήμητρα Τρια­ντα­φύλ­λου