Πορνεία: νόμιμη η «προσφορά», ποινικά κολάσιμη η «ζήτηση»

Την νο­μι­μο­ποί­η­ση της πορ­νεί­ας όσον αφορά στον «πω­λη­τή» αλλά την ποι­νι­κο­ποί­η­σή της όσον αφορά στον αγο­ρα­στή ψή­φι­σαν, μετά από έντο­νες συ­ζη­τή­σεις, οι ευ­ρω­βου­λευ­τές, την Τε­τάρ­τη, με 343 ψή­φους υπέρ, 139 κατά και 102 απο­χές. Η λο­γι­κή της από­φα­σης αντα­να­κλά, ου­σια­στι­κά, το λε­γό­με­νο «σκαν­δι­να­βι­κό μο­ντέ­λο», όπου γυ­ναί­κες και άν­δρες που εκ­πορ­νεύ­ο­νται δεν αντι­με­τω­πί­ζουν ποι­νι­κές κυ­ρώ­σεις αλλά τις αντι­με­τω­πί­ζουν όσοι επι­ζη­τούν τις υπη­ρε­σί­ες τους. Την πρό­τα­ση είχε φέρει προς συ­ζή­τη­ση στο κοι­νο­βού­λιο τον Ια­νουά­ριο η επι­τρο­πή δι­καιω­μά­των των γυ­ναι­κών υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η πορ­νεία, της οποί­ας συχνά προη­γεί­ται η δια­δι­κα­σία του trafficking συ­νι­στούν θε­με­λιώ­δεις πα­ρα­βιά­σεις αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των. Η υιο­θέ­τη­ση της πρό­τα­σης την με­τα­τρέ­πει ου­σια­στι­κά σε «ευ­ρω­παϊ­κή στάση», που ση­μαί­νει ότι μπο­ρούν ν’ ασκη­θούν πιέ­σεις από τις Βρυ­ξέλ­λες προ­κει­μέ­νου να «συμ­μορ­φω­θούν» στα­δια­κά οι ξε­χω­ρι­στές εθνι­κές νο­μο­θε­σί­ες.

Η Σου­η­δία ήταν η πρώτη χώρα που εφάρ­μο­σε τη συ­γκε­κρι­μέ­νη νο­μι­κή φόρ­μου­λα στην Ευ­ρώ­πη, το 1999, και έκτο­τε μια σειρά από χώρες (Νορ­βη­γία, Ισλαν­δία και τε­λευ­ταία η Γαλ­λία) έχουν ακο­λου­θή­σει. Η κυ­ρί­αρ­χη άλλη στάση είναι αυτή που τη­ρεί­ται στη Γερ­μα­νία και στην Ολ­λαν­δία, όπου έχει πλή­ρως νο­μι­μο­ποι­η­θεί η πορ­νεία και δεν απει­λεί­ται με ποι­νι­κή δίωξη ούτε ο πε­λά­της ούτε ο εκ­πορ­νευό­με­νος.

Το σκε­πτι­κό πίσω από την υπο­στή­ρι­ξη του «σκαν­δι­να­βι­κού μο­ντέ­λου» είναι ότι η πορ­νεία είναι εκ των πραγ­μά­των εκ­με­τάλ­λευ­ση και ως εκ τού­του η απει­λή της άσκη­σης ποι­νι­κής δί­ω­ξης κατά του πε­λά­τη θα οδη­γή­σει σε πτώση του «κύ­κλου ερ­γα­σιών», άρα και σε μεί­ω­ση της πορ­νεί­ας αφού το επάγ­γελ­μα δεν θα είναι προ­σο­δο­φό­ρο. Κατά τους υπο­στη­ρι­κτές της συ­γκε­κρι­μέ­νης τα­κτι­κής με τον τρόπο αυτό πλήτ­τε­ται η πραγ­μα­τι­κά ουσία της δια­δι­κα­σί­ας της αγο­ρα­πω­λη­σί­ας αν­θρώ­πων (trafficking) γιατί μειώ­νο­νται τα κέρδη. Με δύο λόγια, το σκε­πτι­κό τους βα­σί­ζε­ται στο ότι αν μειω­θεί η ζή­τη­ση, ανα­γκα­στι­κά θα μειω­θεί και η προ­σφο­ρά.

Την λο­γι­κή αυτή δεν συμ­με­ρί­ζο­νται πολ­λοί άλλοι, με­τα­ξύ των οποί­ων και πολ­λές ορ­γα­νώ­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται κατά της εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων (trafficking). Οι 450 τέ­τοιες ορ­γα­νώ­σεις και οι 45 ερευ­νη­τές που ασχο­λού­νται με το θέμα εκτι­μούν ότι η ποι­νι­κο­ποί­η­ση της αγο­ράς σεξ όχι μόνο δεν θα είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κή ως προς την μεί­ω­ση της εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων αλλά αντί­θε­τα θα εντεί­νει το trafficking καθώς θα οδη­γή­σει στα­δια­κά στο να πε­ρά­σει η όλη ιστο­ρία στην πα­ρα­νο­μία, γε­γο­νός που θα κλι­μα­κώ­σει τις πιέ­σεις που δέ­χο­νται τα θύ­μα­τα της εμπο­ρί­ας από τα κυ­κλώ­μα­τα, ενώ ταυ­τό­χρο­να με­γι­στο­ποιεί­ται το κοι­νω­νι­κό στίγ­μα σε βάρος τους. Και όσο πιο στιγ­μα­τι­σμέ­νος τόσο πιο πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νος είσαι άρα και τόσο πιο αβο­ή­θη­τος, κα­τα­λή­γουν οι επι­κρι­τές του «σκαν­δι­να­βι­κού» μο­ντέ­λου. Ου­σια­στι­κά, εκτι­μούν, τα θύ­μα­τα της εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων κα­θί­στα­νται με τον τρόπο αυτό πιο ευά­λω­τα και πιο αδύ­να­μα απέ­να­ντι στους δυ­νά­στες τους.

Με βάση τα στοι­χεία της Europol, το 96% των θυ­μά­των των κυ­κλω­μά­των εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων είναι γυ­ναί­κες και κο­ρί­τσια, και το 91% των πε­ρι­πτώ­σε­ων προ­ο­ρί­ζο­νται για σε­ξουα­λι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση. Η πλειο­ψη­φία δε των γυ­ναι­κών αυτών με­τα­φέ­ρο­νται σε χώρες που η πορ­νεία είναι κα­θό­λα νό­μι­μη και δεν ισχύ­ει το «σκαν­δι­να­βι­κό» μο­ντέ­λο.