«Αναζητώντας τον ελκυστή των ελπίδων μας»

Γρά­φει ο Στέ­φα­νος Δρά­κος, PhD

Υπάρ­χουν στιγ­μές που βρι­σκό­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι με κα­τα­στά­σεις που ίσως δεν εί­χα­με φα­ντα­στεί ποτέ. Αυτό ίσως να είναι εντο­νό­τε­ρο για εμάς που ζούμε τα τε­λευ­ταία χρό­νια στην Ελ­λά­δα της κρί­σης και που οι κα­θη­με­ρι­νές μας συν­θή­κες είναι ευά­λω­τες ακόμα και σε γε­γο­νό­τα μι­κρής κλί­μα­κας που κλο­νί­ζουν την προ­σω­πι­κή μας ισορ­ρο­πία. Αυτό που χα­ρα­κτη­ρί­ζει την ζωή μας θα μπο­ρού­σα­με να το φα­ντα­στού­με σαν ένα κομ­μά­τι ενός ευ­ρύ­τε­ρου συ­στή­μα­τος που οι πα­ρά­με­τροι του θα είχαν να κά­νουν με τις απο­φά­σεις και τις ενέρ­γειες όλων μας.

Σκε­φτεί­τε ότι το σύ­στη­μα αυτό εξε­λίσ­σε­ται με τον χρόνο και κάθε φορά ανα­ζη­τά να βρει την νέα του ισορ­ρο­πία. Κά­ποιοι θε­ω­ρη­τι­κοί με­λε­τούν τέ­τοια συ­στή­μα­τα σύμ­φω­να με την θε­ω­ρία του χάους κατά την οποία εξε­τά­ζο­νται συ­στή­μα­τα τα οποία έχουν εξάρ­τη­ση και είναι ευαί­σθη­τα από τις αρ­χι­κές τους συν­θή­κες. Μια μικρή ίσως και απει­ρο­ε­λά­χι­στη με­τα­βο­λή στις αρ­χι­κές συν­θή­κες του συ­στή­μα­τος μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει γι­γά­ντιες με­τα­βο­λές στην εξέ­λι­ξη του που θα ανα­ζη­τή­σει όμως να βρει την νέα κα­τά­στα­ση ισορ­ρο­πί­ας του. Αυτό που συμ­βαί­νει είναι ότι τα συ­στή­μα­τα αυτά στην πο­ρεία της εξέ­λι­ξης τους έλ­κο­νται από κά­ποια με­γέ­θη που ονο­μά­ζο­νται ελ­κυ­στές. Για να κα­τα­νο­ή­σου­με κα­λύ­τε­ρα την έν­νοια αυτή θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με ένα πα­ρά­δειγ­μα από την κλα­σι­κή θε­ω­ρία της μη­χα­νι­κής σύμ­φω­να με το οποίο θέ­του­με σε κί­νη­ση ένα απλό εκ­κρε­μές και τότε αυτό μετά από κά­ποιο χρόνο θα ισορ­ρο­πή­σει στο κα­τώ­τε­ρο ση­μείο της τρο­χιάς που απο­τε­λεί το ση­μείο έλξης του συ­στή­μα­τος.

Η κί­νη­ση αυτή του εκ­κρε­μούς οδη­γεί­ται ου­σια­στι­κά προς έναν ελ­κυ­στη. Στα χα­ο­τι­κά συ­στή­μα­τα τα πράγ­μα­τα είναι πιο πε­ρί­πλο­κα και η εξέ­λι­ξη τους έλ­κε­ται σε διά­φο­ρες κα­τα­στά­σεις που πολ­λές φορές είναι δύ­σκο­λο ακόμα και να ερ­μη­νευ­τούν. Αν σκε­φτού­με ένα ευρύ φάσμα κα­τα­στά­σε­ων που έχει ως ορια­κές συν­θή­κες την αι­τιο­κρα­τία και την τυ­χαιό­τη­τα αυτό που συμ­βαί­νει στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι κάτι με­τα­ξύ των δύο και το χάος έρ­χε­ται να πα­ντρέ­ψει αυτές τις ορια­κές κα­τα­στά­σεις ψά­χνο­ντας να απο­κα­τα­στή­σει την αρ­μο­νία του συ­στή­μα­τος γύρω από έναν ελ­κυ­στή. Ας φα­ντα­στού­με την ζωή μας τώρα, μπο­ρεί σε προ­σω­πι­κό μπο­ρεί σε επαγ­γελ­μα­τι­κό ή σε όποιο άλλο επί­πε­δο θέ­λου­με και ας ανα­λο­γι­στού­με πόσα γε­γο­νό­τα έχουν συμ­βεί στην πο­ρεία της που έχουν με­τα­βά­λει την ισορ­ρο­πία που βρι­σκό­μα­σταν και οδή­γη­σαν την ζωή μας προς έναν ελ­κυ­στή που μας δια­μόρ­φω­σε τα νέα μας δε­δο­μέ­να.

Στην προ­σπά­θεια μας να κα­τα­νο­ή­σου­με τους νό­μους και τους κα­νό­νες της εξέ­λι­ξης αυτής θα δια­πι­στώ­σου­με ότι αυτοί διέ­πο­νται από στοι­χεία λο­γι­κής και αι­τί­ου αλλά και από κα­τα­στά­σεις τυ­χαιό­τη­τας και απροσ­δό­κη­των γε­γο­νό­των που συμ­βά­λουν στην τε­λι­κή θέση των κα­τα­στά­σε­ων που βιώ­νου­με.

Ζώ­ντας σε μια πε­ρί­ο­δο έντο­νων με­τα­σχη­μα­τι­σμών τα τε­λευ­ταία χρό­νια αυτό που ίσως μας συμ­βαί­νει συχνά είναι η ανα­ζή­τη­ση κάθε φορά του γε­γο­νό­τος ή του προ­σώ­που που θα μας οδη­γή­σει στην νέα κα­τά­στα­ση ισορ­ρο­πί­ας. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό βέ­βαια πα­ρά­δειγ­μα του με­τα­σχη­μα­τι­σμού αυτού απο­τε­λεί η κα­τάρ­ρευ­ση του πο­λι­τι­κού συ­στή­μα­τος πριν από τέσ­σε­ρα χρό­νια και η εξέ­λι­ξη του μέχρι σή­με­ρα που κα­θο­ρί­ζε­ται από ένα ελ­κυ­στή που αδυ­να­τού­με να δια­κρί­νου­με και κα­τα­νο­ή­σου­με.

Αυτό που μπο­ρού­με να αντι­λη­φθού­με με βε­βαιό­τη­τα όμως είναι ότι συμ­με­τέ­χου­με όλοι μας σε αυτό το σύγ­χρο­νο χα­ο­τι­κό σύ­στη­μα και οι επι­λο­γές και οι ενέρ­γειες μας στα μι­κρο­συ­στή­μα­τα της κα­θη­με­ρι­νής μας ζωής μπο­ρούν να απο­τε­λέ­σουν την αιτία με­τα­βο­λής των αρ­χι­κών συν­θη­κών του σή­με­ρα για να προ­κλη­θεί έτσι η εξέ­λι­ξη του συ­στή­μα­τος αυτού. Το ζη­τού­με­νο κάθε φορά είναι να ανα­ζη­τή­σου­με να δια­μορ­φώ­σου­με και να ελέγ­ξου­με τους νό­μους και τους κα­νό­νες που θα δη­μιουρ­γή­σουν τις νέες μας ισορ­ρο­πί­ες. Στο μο­νο­πά­τι της ανα­ζή­τη­σης αυτής ίσως τε­λι­κά συ­να­ντή­σου­με τον ελ­κυ­στή των ελ­πί­δων μας.