Ποια επιδόματα κινδυνεύουν αν… σωθούν οι συντάξεις

Το δύ­σκο­λο δη­μο­σιο­νο­μι­κό σταυ­ρό­λε­ξο κα­λεί­ται να λύσει άμεσα το οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο της κυ­βέρ­νη­σης, πα­ράλ­λη­λα με την πο­λι­τι­κή προ­σπά­θεια να πεί­σει τους Ευ­ρω­παί­ους εταί­ρους ότι το μέτρο της πε­ρι­κο­πής των συ­ντά­ξε­ων δεν είναι ούτε λο­γι­στι­κά, ούτε διαρ­θρω­τι­κά ανα­γκαίο. Και αυτό γιατί ακόμη και αν οι πε­ρι­κο­πές «πα­γώ­σουν» για το 2019, θα πρέ­πει σε έναν εξαι­ρε­τι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νο «δη­μο­σιο­νο­μι­κό χώρο» της τάξης των 750 με 800 εκατ. ευρώ να χω­ρέ­σουν μέτρα κοι­νω­νι­κού χα­ρα­κτή­ρα αλλά και αντί­με­τρα που θυ­σιά­ζο­νται, προ­κει­μέ­νου να σω­θούν οι συ­ντα­ξιού­χοι.

Αν και οι δια­βε­βαιώ­σεις υψη­λό­βαθ­μων στε­λε­χών αλλά και υπουρ­γών ότι οι συ­ντά­ξεις δεν θα μειω­θούν ή, για την ακρί­βεια, ότι οι συ­ντά­ξεις δεν πρέ­πει να μειω­θούν, βρί­σκο­νται πλέον κα­θη­με­ρι­νά στην κυ­βερ­νη­τι­κή ατζέ­ντα, στο οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο γνω­ρί­ζουν καλά πως για να λη­φθεί μια τέ­τοια από­φα­ση, θα πρέ­πει να υπάρ­ξει συμ­φω­νία με τους θε­σμούς. Όπως γνω­ρί­ζουν επί­σης ότι μο­νο­με­ρής από­φα­ση θα με­τα­φέ­ρει λάθος μη­νύ­μα­τα στο διε­θνές ακρο­α­τή­ριο της χώρας.

Αυτό όμως που τους δη­μιουρ­γεί «πο­νο­κέ­φα­λο» είναι το γε­γο­νός ότι η ανα­στο­λή των πε­ρι­κο­πών για ένα χρόνο μπο­ρεί να είναι λο­γι­στι­κά εφι­κτή, όμως συ­νε­πά­γε­ται και μη εφαρ­μο­γή των λε­γό­με­νων «αντί­με­τρων», που θα έδι­ναν ανάσα σε χι­λιά­δες οι­κο­γέ­νειες.

Σύμ­φω­να με πηγές των θε­σμών, εάν για οποιο­δή­πο­τε λόγο η πε­ρι­κο­πή του τμή­μα­τος της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς ανα­βαλ­λό­ταν ή ανα­κα­λού­νταν, τότε δεν θα μπο­ρού­σαν να υλο­ποι­η­θούν και τα αντί­με­τρα. Ούτε βέ­βαια και κά­ποια άλλα μέτρα που θα επι­φέ­ρουν ελα­φρύν­σεις σε εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες επαγ­γελ­μα­τί­ες, όπως η μεί­ω­ση της επι­βά­ρυν­σης από ει­σφο­ρές και φό­ρους.

Οι προ­βλέ­ψεις στο με­σο­πρό­θε­σμο πρό­γραμ­μα που ψη­φί­στη­κε πρό­σφα­τα είναι απο­κα­λυ­πτι­κές: Οι πε­ρι­κο­πές σε κύ­ριες και επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις θα επι­φέ­ρουν -εφό­σον εφαρ­μο­στούν- δη­μο­σιο­νο­μι­κό όφε­λος 2,9 δισ. ευρώ, και αντί­στοι­χες βέ­βαια απώ­λειες για τους συ­ντα­ξιού­χους. Ει­δι­κά κατά το 2019, το μέτρο έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να απο­δώ­σει 2,88 δισ. ευρώ για τις κύ­ριες και επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις, ενώ επι­πλέ­ον 138 εκατ. ευρώ θα πλη­ρώ­σουν οι μη μι­σθω­τοί από τη νέα αλ­λα­γή στη βάση υπο­λο­γι­σμού των ει­σφο­ρών τους.

Στο Με­σο­πρό­θε­σμο λαμ­βά­νε­ται ως δε­δο­μέ­νη η μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων και βάσει αυτής, εκτι­μά­ται ότι φέτος η συ­νο­λι­κή δα­πά­νη για συ­ντά­ξεις θα φτά­σει τα 28,7 δισ. ευρώ κι ένα χρόνο μετά θα πε­ριο­ρι­στεί στα 25,48 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγ­μή, προ­βλέ­πε­ται ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση εσό­δων από ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές κατά 482 εκατ. ευρώ, γε­γο­νός που «φω­το­γρα­φί­ζει» τον τερ­μα­τι­σμό της έκ­πτω­σης κατά 15% που εφαρ­μό­στη­κε φέτος στις ει­σφο­ρές των μη μι­σθω­τών ασφα­λι­σμέ­νων, αλλά και την αύ­ξη­ση της απα­σχό­λη­σης. Η αυ­ξη­τι­κή πο­ρεία των ει­σφο­ρών -ή αντί­στρο­φα η επι­πλέ­ον επι­βά­ρυν­ση των αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νων, ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών και αγρο­τών- θα συ­νε­χι­στεί, με απο­κο­ρύ­φω­μα το 2022, όπου εκτι­μά­ται ότι θα ανέλ­θουν στα 14,73 δισ. ευρώ, αυ­ξη­μέ­νες κατά 1,63 δισ. ευρώ συ­γκρι­τι­κά με το 2018.

Στην άλλη πλευ­ρά του νο­μί­σμα­τος-Με­σο­πρό­θε­σμου πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο­χευ­μέ­να μέτρα ενί­σχυ­σης των πλέον ευαί­σθη­των κοι­νω­νι­κών ομά­δων, με πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο σε αυτά να δια­δρα­μα­τί­ζουν τα λε­γό­με­να «αντί­με­τρα» και συ­γκε­κρι­μέ­να οι προ­βλέ­ψεις για επι­δό­τη­ση ενοι­κί­ου ύψους 600 εκατ. ευρώ εντός του 2019 καθώς και για επι­πλέ­ον πα­ρο­χές μέσω του νέου επι­δό­μα­τος παι­διού, ύψους 260 εκατ. ευρώ, για βρε­φο­νη­πια­κούς σταθ­μούς 140 εκατ. ευρώ και επι­πλέ­ον 190 εκατ. ευρώ για σχο­λι­κά γεύ­μα­τα.

Εάν οι πε­ρι­κο­πές δεν εφαρ­μο­στούν, τότε και τα αντί­με­τρα θα πα­γώ­σουν, όπως θα πα­γώ­σει και το χα­μό­γε­λο σε εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες οι­κο­γέ­νειες που πε­ρί­με­ναν εντός του 2019 κυ­ρί­ως το μέτρο της επι­δό­τη­σης ενοι­κί­ου ή της επι­χο­ρή­γη­σης της δόσης του στε­γα­στι­κού τους δα­νεί­ου. Αυτό που φαί­νε­ται να δια­σώ­ζε­ται σί­γου­ρα είναι το επί­δο­μα παι­διού, καθώς ήδη οι αυ­ξη­μέ­νες δα­πά­νες έχουν πε­ρά­σει στον τρέ­χο­ντα προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και το νέο επί­δο­μα κα­τα­βάλ­λε­ται απρό­σκο­πτα.

Όλα τα υπό­λοι­πα, και κυ­ρί­ως οι υπο­σχέ­σεις για στή­ρι­ξη της ελ­λη­νι­κής μι­κρο­με­σαί­ας οι­κο­γέ­νειας μέσω της επι­δό­τη­σης ενοι­κί­ου (ελ­λεί­ψει μά­λι­στα κά­ποιου άλλου μέ­τρου στε­γα­στι­κής πο­λι­τι­κής στη χώρα) αλλά και ση­μα­ντι­κών ελα­φρύν­σε­ων στις ει­σφο­ρές κυ­ρί­ως των με­σαί­ων ει­σο­δη­μά­των των αυ­το­τε­λώς απα­σχο­λού­με­νων πρέ­πει να χω­ρέ­σουν στον πε­ριο­ρι­σμέ­νο δη­μο­σιο­νο­μι­κό χώρο των 750 εκατ. ευρώ…