Ισορροπίες τρόμου στην Ανατoλική Μεσόγειo

Μια παρ­τί­δα ρι­ψο­κίν­δυ­νου δι­πλω­μα­τι­κού πόκερ με αβέ­βαιο απο­τέ­λε­σμα και πα­γί­δες θυ­μί­ζουν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των τε­λευ­ταί­ων ημε­ρών στο τρί­γω­νο Αθή­νας, Αγκυ­ρας και Βε­ρο­λί­νου, το οποίο έχει ανα­λά­βει ιδιαί­τε­ρα ενερ­γη­τι­κό ρόλο. Η προ­σω­πι­κή εμπλο­κή της κα­γκε­λα­ρί­ου Αγκε­λα Μέρ­κελ στην προ­σπά­θεια με­σο­λά­βη­σης ανά­με­σα στην Αθήνα και την Αγκυ­ρα μαρ­τυ­ρεί μια ου­σια­στι­κή αλ­λα­γή στις συ­νή­θεις ισορ­ρο­πί­ες, καθώς αυτή κα­τα­γρά­φε­ται εν μέσω της ανά­λο­γης κι­νη­το­ποί­η­σης από πλευ­ράς ΗΠΑ, παρά τις προ­σε­κτι­κές δη­λώ­σεις των στε­λε­χών του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ. Η επί­σπευ­ση του πλου του αε­ρο­πλα­νο­φό­ρου «Dwight D. Eisenhower» στα νότια της Κρή­της και η συ­νο­δεία μιας φρε­γά­τας και ενός υπο­βρυ­χί­ου που έστει­λε το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό (Π.Ν.) στην ομάδα κρού­σης, έχει τη ση­μα­σία της, δεν συν­δέ­ε­ται όμως ευ­θέ­ως με την κρίση που πυ­ρο­δό­τη­σε στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο η αναγ­γε­λία ερευ­νών από την Αγκυ­ρα. Η χλια­ρό­τη­τα των αμε­ρι­κα­νι­κών αντι­δρά­σε­ων ήταν άλ­λω­στε ανα­με­νό­με­νη, δε­δο­μέ­νης της πρό­σβα­σης του Τούρ­κου προ­έ­δρου στον Λευκό Οίκο, κυ­ρί­ως όμως λόγω της κα­τά­στα­σης στην οποία βρί­σκο­νται οι ΗΠΑ ενό­ψει των εκλο­γών του Νο­εμ­βρί­ου.

Αρ­κε­τοί έμπει­ροι πα­ρα­τη­ρη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι η κι­νη­το­ποί­η­ση της κα­γκε­λα­ρί­ας ξε­περ­νά­ει τα συ­νή­θη όρια της γερ­μα­νι­κής δι­πλω­μα­τί­ας, ενώ το­νί­ζουν πως η ενα­σχό­λη­ση με ζη­τή­μα­τα που αγ­γί­ζουν τον σκλη­ρό πυ­ρή­να της κρα­τι­κής κυ­ριαρ­χί­ας είναι ένα πεδίο το οποίο η κ. Μέρ­κελ αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι δεν μπο­ρεί να απο­τε­λεί τα­μπού για το Βε­ρο­λί­νο, μά­λι­στα σε μια πε­ρί­ο­δο κατά την οποία η Ευ­ρώ­πη πε­ρι­τρι­γυ­ρί­ζε­ται συ­νο­λι­κό­τε­ρα από μια σειρά σο­βα­ρών γε­ω­πο­λι­τι­κών κρί­σε­ων. Ενας δεύ­τε­ρος πα­ρά­γο­ντας ο οποί­ος δια­δρα­μά­τι­σε ρόλο σε αυτή την πα­ρέμ­βα­ση, ήταν και το γε­γο­νός ότι ο Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν ανα­γνω­ρί­ζει στο πρό­σω­πο της κ. Μέρ­κελ έναν συ­νο­μι­λη­τή με κύρος και δυ­να­τό­τη­τα επιρ­ρο­ής των πραγ­μά­των εντός της Ε.Ε. Δεν θα πρέ­πει να λη­σμο­νεί­ται ότι η Αγκυ­ρα έχει ανά­γκη από τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των όρων της Τε­λω­νεια­κής Ενω­σης, ιδιαί­τε­ρα εφό­σον η οι­κο­νο­μία της Τουρ­κί­ας βρί­σκε­ται υπό διαρ­κή πίεση. Ο κ. Ερ­ντο­γάν απα­γό­ρευ­σε την Πα­ρα­σκευή τις απο­λύ­σεις για έναν ακόμα χρόνο, εκ­με­ταλ­λευό­με­νος τη συ­γκυ­ρία (κο­ρω­νο­ϊ­ός), ωστό­σο ανα­λυ­τές υπο­δει­κνύ­ουν ότι η πραγ­μα­τι­κή ανερ­γία στην Τουρ­κία αγ­γί­ζει δυ­σθε­ώ­ρη­τα ύψη. Σε δι­πλω­μα­τι­κό επί­πε­δο το Βε­ρο­λί­νο έχει με­σο­λα­βή­σει πρό­σφα­τα, ιδιαί­τε­ρα σε ό,τι αφορά δια­δι­κα­σί­ες που συν­δέ­ο­νται με τον ΟΗΕ και το Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας, ώστε η Ελ­λά­δα να είναι πα­ρού­σα σε συ­ζη­τή­σεις για τη Λιβύη και άλλα πε­ρι­φε­ρεια­κά ζη­τή­μα­τα.

Το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο ήταν μια κί­νη­ση η οποία έπει­σε τους Ευ­ρω­παί­ους για τις επι­θε­τι­κές βλέ­ψεις της Αγκυ­ρας, ακόμη και κατά κρα­τών-μελών της Ε.Ε., γι’ αυτό και η πα­ρέμ­βα­ση του Βε­ρο­λί­νου ήταν τόσο άμεση. Η Γαλ­λία προ­φα­νώς απο­τε­λεί σύμ­μα­χο υψί­στης ση­μα­σί­ας για τα ελ­λη­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα, καθώς εμ­φα­νί­ζε­ται δια­τε­θει­μέ­νη να συμ­βά­λει στην ανα­κο­πή της επέ­κτα­σης της τουρ­κι­κής επιρ­ρο­ής στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, ωστό­σο οι κά­κι­στες σχέ­σεις Πα­ρι­σιού – Αγκυ­ρας τη με­τα­το­πί­ζουν εκ των πραγ­μά­των από την κε­ντρι­κή ει­κό­να των δι­πλω­μα­τι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων. Στο πε­ρι­φε­ρεια­κό πεδίο, η Αθήνα συ­νε­χί­ζει εντα­τι­κά τις συ­ζη­τή­σεις με το Κάιρο, με την πι­θα­νό­τη­τα κα­τά­λη­ξης οριο­θέ­τη­σης απο­κλει­στι­κής οι­κο­νο­μι­κής ζώνης (ΑΟΖ) ανά­με­σα σε Ελ­λά­δα και Αί­γυ­πτο να θε­ω­ρεί­ται, από ορι­σμέ­νες πηγές, ακόμη και ζή­τη­μα λίγων ημε­ρών.

Η αμ­φι­θυ­μία της Τουρ­κί­ας

Ο δί­αυ­λος επι­κοι­νω­νί­ας ανά­με­σα σε Ελ­λά­δα και Γερ­μα­νία (αλλά και με τη Γαλ­λία, παρά τις δια­φο­ρές που υπήρ­χαν στο θέμα των γαλ­λι­κών φρε­γα­τών) είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κός, ωστό­σο άπα­ντες στην Αθήνα πα­ρα­μέ­νουν επι­φυ­λα­κτι­κοί, καθώς η Αγκυ­ρα εμ­φα­νί­ζε­ται διαρ­κώς αμ­φί­θυ­μη. Είναι απο­λύ­τως σαφές ότι η Αγκυ­ρα επι­θυ­μεί κά­ποιου εί­δους διά­λο­γο για την κα­τά­στα­ση στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, είναι ωστό­σο ασα­φές με ποιους όρους επι­θυ­μεί τη διε­ξα­γω­γή του. Ο τρό­πος με τον οποίο κι­νή­θη­κε τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες και, κυ­ρί­ως, η δη­μο­σιο­ποί­η­ση των συ­νο­μι­λιών Ιμπρα­ήμ Καλίν, Ελέ­νης Σου­ρα­νή και Γιαν Χέκερ, προ­δί­δει ότι η Αγκυ­ρα δεν επι­θυ­μεί με­σο­λα­βη­τές ανά­με­σα σε αυτήν και την Αθήνα. Την ίδια στιγ­μή, βέ­βαια, απο­δει­κνύ­ε­ται ότι, παρά τις δυ­σκο­λί­ες, υπάρ­χει ένας δί­αυ­λος επι­κοι­νω­νί­ας ανά­με­σα στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου και το Προ­ε­δρι­κό Πα­λά­τι στην Αγκυ­ρα. Επι­πλέ­ον, η αναγ­γε­λία ερευ­νών σε ένα τμήμα της ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, το οποίο βρί­σκε­ται, κατά τη δια­τύ­πω­ση του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, σε «δια­φι­λο­νι­κού­με­να» ύδατα, λει­τουρ­γεί για την τουρ­κι­κή πλευ­ρά ως ένα εν­διά­με­σο στά­διο πί­ε­σης, καθώς στην Αγκυ­ρα γνω­ρί­ζουν πολύ καλά ότι σε πε­ρί­πτω­ση ερευ­νών τα πο­λι­τι­κά πε­ρι­θώ­ρια αντί­δρα­σης της Αθή­νας θα ήταν εξαι­ρε­τι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­να. Η έκ­δο­ση NAVTEX (οδη­γί­ας προς ναυ­τιλ­λο­μέ­νους) σε πε­ριο­χή που έχει αδειο­δο­τη­θεί ήδη από το 2012 (όπως ήδη προει­δο­ποί­η­σε η «Κ» την προη­γού­με­νη Κυ­ρια­κή), δεί­χνει την πρό­θε­ση της Αγκυ­ρας να κι­νη­θεί κλι­μα­κω­τά. Η Αθήνα έχει κα­τα­στή­σει απο­λύ­τως σαφές προς όλες τις κα­τευ­θύν­σεις ότι αν η Αγκυ­ρα προ­χω­ρή­σει σε έρευ­νες στην πε­ριο­χή που έχει οριο­θε­τη­θεί με βάση το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο, τότε η αντί­δρα­σή της θα είναι άμεση και δίχως πε­ρι­θώ­ριο πα­ρερ­μη­νεί­ας.

Στο επι­χει­ρη­σια­κό πεδίο, οι Ενο­πλες Δυ­νά­μεις πα­ρα­μέ­νουν σε κα­θε­στώς επι­φυ­λα­κής, καθώς την ίδια στιγ­μή, το τουρ­κι­κό ναυ­τι­κό δεν έχει επι­στρέ­ψει στις βά­σεις του, παρά κά­ποιες κι­νή­σεις ανα­διά­τα­ξης στο Αι­γαίο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Στο υπουρ­γείο Εθνι­κής Αμυ­νας υπάρ­χει σαφής οδη­γία να μην ανα­κλη­θούν οι θε­ρι­νές άδειες παρά μόνο σε πε­ρι­πτώ­σεις από­λυ­της ανά­γκης, όπως για πα­ρά­δειγ­μα όσον αφορά το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό (η πλή­ρης στε­λέ­χω­ση των μο­νά­δων απο­τε­λού­σε προ­ϋ­πό­θε­ση για την ανά­πτυ­ξή του). Στην Αθήνα υπάρ­χει ικα­νο­ποί­η­ση για την τα­χύ­τη­τα ανά­πτυ­ξης σχε­δόν του συ­νό­λου του στό­λου (άνω του 85%) σε όλη την έκτα­ση του Αι­γαί­ου και της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, από τη Λήμνο μέχρι το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Ακόμα και το πρωί της Πα­ρα­σκευ­ής, ο Ναύ­σταθ­μος Σα­λα­μί­νας δεν θύ­μι­ζε τη συ­νή­θη ει­κό­να του και το μο­να­δι­κό πλοίο που ήταν ελ­λι­με­νι­σμέ­νο ήταν το με­τα­φο­ρι­κό του… αμε­ρι­κα­νι­κού ναυ­τι­κού «USS-Trenton», το οποίο βρι­σκό­ταν στην Ελ­λά­δα για επί­σκε­ψη ρου­τί­νας. Η ικα­νο­ποί­η­ση αφορά κατά κύριο λόγο τα πλη­ρώ­μα­τα που κα­τά­φε­ραν σε ανύ­πο­πτο χρόνο να θέ­σουν τις μο­νά­δες σε πλήρη πο­λε­μι­κή λει­τουρ­γία, ενώ με συ­γκί­νη­ση οι επι­τε­λείς δια­πί­στω­σαν ότι πολ­λοί από τους προ­μη­θευ­τές έθε­σαν τις επι­χει­ρή­σεις τους στη διά­θε­ση του Ναυ­τι­κού, επι­ση­μαί­νο­ντας μά­λι­στα ότι προ­έ­χει η απο­στο­λή του Π.Ν. και όχι το ισο­ζύ­γιο πλη­ρω­μών…

Πηγή : kathimerini.gr

ΒΑ­ΣΙ­ΛΗΣ ΝΕΔΟΣ