Η μοιραία λίστα θανάτου των γερασμένων Καναντέρ

Η ανα­γκα­στική «βαριά» προ­σγεί­ωση του Κανα­ντέρ CL-215 ανέ­δειξε την… ηλικία των 45 χρόνων πτήσεων, των πυρο­σβε­στι­κών αερο­σκα­φών αυτού του τύπου, και την οξυ­δέρ­κεια και αυτο­θυ­σία των χει­ρι­στών του. Τα τελευ­ταία χρόνια, έχουν κατα­πέ­σει τρία από αυτά, με το τελευ­ταίο να κάνει ανα­γκα­στική προ­σγεί­ωση σαν την χθεσινή στα Δερ­βε­νο­χώ­ρια, στις 17 Ιουλίου 2015, στο χωριό Φαρακλό Λακω­νίας, όπου οι σμη­να­γοί Χρήστος Λύτρας 36 ετών και Πανα­γιώ­της Τσάμης 33 ετών, είχαν σωθεί.

Η τρα­γω­δία όμως των ενα­έ­ριων «σωτήρων» είχε γραφτεί στις 22 Ιουλίου, το φρικτό καλο­καίρι του 2007, στα Στύρα Ευβοίας. Η πυρ­κα­γιά είχε ξεσπά­σει στην περιοχή Τσα­καίοι, και λόγω των ισχυρών ανέμων κινού­νταν προς τον προς τον οικισμό Διλησός. Ο 34χρονος σμη­να­γός Δημή­τρης Στοϊ­λί­δης και ο 28χρονος υπο­σμη­να­γός Γιάννης Χατζού­δης, χει­ρι­στές του «και­νούρ­γιου» Κανα­ντέρ CL-415 επι­χεί­ρη­σαν χαμηλή πτήση και ρίψη νερού προ­κει­μέ­νου να απο­τρέ­ψουν την είσοδο της φωτιάς στα σπίτια του οικι­σμού. Μετά τη ρίψη, το αερο­σκά­φος είχε απώλεια στή­ρι­ξης και καρ­φώ­θηκε στο έδαφος παρα­σύ­ρο­ντας στον θάνατο τους ηρω­ι­κούς χει­ρι­στές του. Ο σμη­να­γός είχε στο ενερ­γη­τικό του 996 ώρες πτήσης, ενώ ο υπο­σμη­να­γός είχε 146 ώρες πτήσης. Ο Δημή­τρης Στοϊ­λί­δης ήταν έγγαμος και πατέρας δύο δίδυμων παιδιών. Στον μοιραίο λόφο των Νέων Στύρων, στο σημείο της πτώσης βρί­σκο­νται επι­βλη­τι­κές οι προ­το­μές τους.

Στις 15 Ιουλίου του 2000, είχε συντρι­βεί Κανα­ντέρ τύπου CL-215 στην Αργα­λα­στή του Πηλίου, με απο­τέ­λε­σμα να σκο­τω­θούν δύο ακόμη πιλότοι.

Τα «γερα­σμένα» αερο­σκάφη

Στην εναέρια πυρό­σβεση το φετινό καλο­καίρι είναι ετοι­μο­πό­λεμα 8 Κανα­ντέρ CL-215, τα οποία χρο­νο­λο­γού­νται τη δεκα­ε­τία του 1970, και 4 Κανα­ντέρ CL-415, που είναι 15ετίας. Επίσης, επι­χει­ρούν πέντε ελι­κό­πτερα (δύο Σούπερ Πούμα και τρία ΡΚ), και 10 ακόμη νοι­κια­σμένα ελι­κό­πτερα εκ των οποίων τρία βαρέως τύπου. Όλα τα παρα­πάνω εναέρια μέσα αρκετές φορές λόγω παλαιό­τη­τάς τους καθη­λώ­νο­ντας στο έδαφος με βλάβες ή για «ξεκού­ραση».

Τα CL-215 λόγω της ηλικίας τους δεν μπορούν να πετά­ξουν όταν η θερ­μο­κρα­σία ξεπερνά τους 38 βαθμούς Κελσίου με απο­τέ­λε­σμα να γίνεται πολλές φορές μετα­στάθ­μευσή τους για να επι­χει­ρή­σουν σε τόπους με χαμη­λό­τερη θερ­μο­κρα­σία. Αυτή φαί­νε­ται να ήταν η αιτία της μοι­ραίας πτώσης το 2007, παρότι πετού­σαν με Κανα­ντέρ νέας γενιάς, καθώς οι χει­ρι­στές πέταξαν χαμηλά, μέσα σε καπνούς και ισχυρά ρεύματα θερμών μαζών, τα οποία προ­κά­λε­σαν την αιφ­νι­δια­στική απώλεια στή­ρι­ξης.

Τα εναέρια μέσα πυρό­σβε­σης έχουν περάσει έναν επι­πλέον χρόνο σκληρής κατα­πό­νη­σης, με τους αξιω­μα­τι­κούς του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος να εύχο­νται να μην υπάρ­ξουν ταυ­τό­χρο­νες φωτιές υψηλής έντασης σε απο­μα­κρυ­σμένα γεω­γρα­φικά σημεία, καθώς η αντα­πό­κρισή τους θα είναι εξαι­ρε­τικά μειω­μένη, παρά τις αξιέ­παι­νες προ­σπά­θειες των χει­ρι­στών τους.

Οχήματα και μία… φόρμα

Στα παρα­πάνω «ηλι­κιακά» προ­βλή­ματα προ­στί­θε­ται ο γερα­σμέ­νος στόλος των περίπου 3.000 οχη­μά­των του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, εκ των οποίων τα 1.700 υδρο­φόρα. Τα υπό­λοιπα είναι γερα­νο­φόρα, κλι­μα­κο­φόρα, δια­σω­στικά και μετα­φο­ράς προ­σω­πι­κού. Από αυτόν τον στόλο οχη­μά­των περίπου το 40%, βρί­σκε­ται τακτικά στο συνερ­γείο, ενώ στις περι­πτώ­σεις πυρ­κα­γιών κατα­πο­νού­νται περισ­σό­τερο με μικρό­τερο χρονικό περι­θώ­ριο επι­σκευής των προ­βλη­μα­τι­κών. Η «ηλικία» των οχη­μά­των του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος στην πλειο­ψη­φία τους είναι πάνω από 25 χρόνια και πολύ λίγα κάτω από τα 20 έτη.

Οι ελλεί­ψεις δεν αφορούν μόνο τα εναέρια μέσα και τα οχήματα αλλά και τον υλι­κο­τε­χνικό εξο­πλι­σμό του προ­σω­πι­κού. Πολλοί μάχιμοι πυρο­σβέ­στες δεν έχουν… δεύτερη φόρμα να αλλά­ξουν. Η συγκε­κρι­μένη κατά­σταση οφεί­λε­ται σε μεγάλο βαθμό στην διαρκή μείωση της χρη­μα­το­δό­τη­σης που προ­βλέ­πει ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός για την Πυρο­σβε­στική, καθώς κάθε χρόνο τα χρήματα είναι 15-20% λιγό­τερα από τον προη­γού­μενο. Κάθε χρόνο ξεκι­νούν «δια­πραγ­μα­τεύ­σεις» με τη Γενική Γραμ­μα­τεία Εμπο­ρίου προ­κει­μέ­νου να γίνουν οι προ­μή­θειες σε κράνη, στολές, άρβυλα.

Η «λίστα θανάτου»

Το Κανα­ντέρ τύπου CL-415, που είχε πέσει στα Στύρα Ευβοίας οδη­γώ­ντας στο θάνατο τους χει­ρι­στές του, ήταν από εκείνα που είχε παρα­λά­βει η Ελλάδα το 2004, κατα­σκευής του 2001, προ­κει­μέ­νου να αντι­κα­τα­στή­σουν στα­διακά τα παλαιό­τερα CL-215. Τα και­νούρ­για δια­θέ­τουν τουρ­μπί­νες και είναι ικανά να πετάνε με θερ­μο­κρα­σίες μεγα­λύ­τε­ρες από των 38 βαθμών Κελσίου, ενώ τα παλιά καθη­λώ­νο­νται. Το αερο­σκά­φος που έπεσε το 2007 είχε πραγ­μα­το­ποι­ή­σει 1.400 ώρες πτήσης.

Πριν από επτά χρόνια, στις 15 Ιουλίου του 2000, είχε συντρι­βεί Κανα­ντέρ τύπου CL-215 στην Αργα­λα­στή του Πηλίου, με απο­τέ­λε­σμα να σκο­τω­θούν δύο πιλότοι. Δυστυ­χή­ματα είχαμε και με δύο πυρο­σβε­στικά τύπου Πεζετέλ, το πρώτο τον Αύγου­στο του 2000 στην Κέρκυρα και το δεύτερο τον Αύγου­στο του 2003 στη Λέσβο, όπου είχαν χάσει τη ζωή τους οι πιλότοι τους.

Η λίστα των ηρωικών πιλότων:

7 Αυγού­στου 2000. Χάνει τη ζωή του ο 28χρονος υπο­σμη­να­γός, Θανάσης Μπε­σλε­μές, κατά τη διάρ­κεια κατά­σβε­σης πυρ­κα­γιάς στην περιοχή Αλειμ­μα­τά­δων, της Κέρ­κυ­ρας. Ο άτυχος πιλότος ανα­σύ­ρε­ται ζωντα­νός λίγο μετά την πτώση του αερο­σκά­φους και μετα­φέ­ρε­ται στο Νομαρ­χιακό Νοσο­κο­μείο της Κέρ­κυ­ρας. Λίγο αργό­τερα υπο­κύ­πτει στα βαριά τραύ­ματα του.

25 Αυγού­στου 2003. Ο 42χρovoς Στέ­φα­νος Κου­ρε­λιάς σκο­τώ­νε­ται κατά τη διάρ­κεια πυρό­σβε­σης σε δασική πυρ­κα­γιά στα Βασι­λικά της Λέσβου. Ο εν απο­στρα­τεία επι­σμη­να­γός της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας, που είχε ανα­κλη­θεί στην υπη­ρε­σία του, ήταν ένας πολύ πεπει­ρα­μέ­νος πιλότος, ο οποίος είχε γράψει 4.500 ώρες πτήσεις σε μετα­γω­γικά αερο­σκάφη C-130 και κατόπιν είχε εργα­στεί για ιδιω­τική αερο­πο­ρική εται­ρεία και λίγο καιρό πριν από τον θάνατο του είχε βρα­βευ­θεί μαζί με άλλους πιλό­τους για το έργο τους.

27 Αυγού­στου 2009. Σκο­τώ­νε­ται ο 55χρovoς Στ. Κωτού­λας, πατέρας δύο παιδιών. Η συνο­λική πτητική εμπει­ρία του ήταν 4.025 ώρες πτήσης σε μαχη­τικά, μετα­γω­γικά και ψεκα­στικά αερο­σκάφη, εκ των οποίων 524 ώρες σε Πετζε­τέλ.

Ο κατά­λο­γος εκείνων που δια­σώ­θη­καν:

17 Μαΐου 1984. Πυρο­σβε­στικό αερο­σκά­φος έπεσε σε δασική περιοχή στο Καπαν­δρίτι, πήρε φωτιά και κατα­στρά­φηκε. Ο πιλότος, Ευάγ­γε­λος Μαρ­κά­κης, κατά­φερε και σύρθηκε έξω από τα συντρίμ­μια. Τη γλίτωσε με μώλωπες στο σώμα και εγκε­φα­λική διά­σειση.

23 Ιουλίου 1984. Καρ­φώ­θηκε στα πεύκα πολι­τικό πυρο­σβε­στικό αερο­πλάνο μπροστά στα μάτια του τότε ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού Εθνικής Άμυνας, Αντώνη Δρο­σο­γιάννη, κατά τη διάρ­κεια της προ­σπά­θειας του πιλότου να κατέβει όσο πιο χαμηλά μπο­ρούσε για να σβήσει μεγάλη δασική πυρ­κα­γιά στην Οινόη. Ο πιλότος Μιχάλης Καρα­μαν­λής, 35 ετών, μετα­φέρ­θηκε στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Αερο­πο­ρίας και σώθηκε.

26 Ιουνίου 1985. Πέφτει Πετζε­τέλ κατά τη διάρ­κεια αερο­πυ­ρό­σβε­σης. Ο χει­ρι­στής του δια­σώ­θηκε.

7 Αυγού­στου 1986. Συνε­τρίβη Πετζε­τέλ σε αγρο­τική περιοχή των χωριών Κάτω Πούλιες και Λευ­κο­χώρι Ηρα­κλείου. Ο πιλότος Ανα­στά­σιος Ευαγ­γέ­λου, 34 χρόνων, τραυ­μα­τί­στηκε ελαφρά.

15 Αυγού­στου 1991. Πυρο­σβε­στικό αερο­σκά­φος τύπου Πετζε­τέλ έπεσε στη θαλάσ­σια περιοχή των Καμένων Βούρλων. Ο χει­ρι­στής του αερο­σκά­φους Αθα­νά­σιος Παπα­γε­ωρ­γίου δια­σώ­θηκε.

Συνο­λικά από την πρώτη μέρα πτήσεων των ενα­έ­ριων μέσων αερο­πυ­ρό­σβε­σης, η χώρα μας έχει θρη­νή­σει εννέα χει­ρι­στές σε ισά­ριθ­μες πτώσεις Κανα­ντέρ (CL-215), τέσ­σε­ρις σε πτώσεις δύο αερο­σκα­φών Κανα­ντέρ (CL-415), δύο σε εννέα πτώσεις «Grumman».