Aλ. Aγγελόπουλος: «Ο τουριστικός κλάδος αντιμετωπίζεται στενόμυαλα»

Απο­κα­λυ­πτι­κός εμ­φα­νί­ζε­ται σή­με­ρα, σε συ­νέ­ντευ­ξη του στην “δ” για όλα τα θέ­μα­τα του του­ρι­σμού ενό­ψει της νέας του­ρι­στι­κής σεζόν, ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της ADLEMAR RESORTS κ. Αλέ­ξαν­δρος Αγ­γε­λό­που­λος.

Εν­δια­φέ­ρον ιδιαι­τέ­ρως, πα­ρου­σιά­ζει το γε­γο­νός πως ανα­λύ­ει την κα­τά­στα­ση τόσο σε οι­κο­νο­μι­κό – επι­χει­ρη­μα­τι­κό επί­πε­δο όσο και σε ό,τι έχει να κάνει με τις αγο­ρές και τις εξε­λί­ξεις που θα παί­ξουν ρόλο στον του­ρι­σμό, φέτος.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Αγ­γε­λό­που­λε, ποιες είναι οι εκτι­μή­σεις σας για την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο; Είναι εν­θαρ­ρυ­ντι­κά τα στοι­χεία;

Είναι σε κάθε πε­ρί­πτω­ση μια πολύ… πε­ρί­ερ­γη χρο­νιά. Δε νο­μί­ζω ότι κά­ποιος μπο­ρεί με ασφά­λεια να εκτι­μή­σει το “πού θα κά­τσει η μπί­λια” αλλά σα­φέ­στα­τα κι έχου­με έναν προ­βλη­μα­τι­σμό ως προς την ακα­νό­νι­στη ροή. Βλέ­που­με ότι οι κρα­τή­σεις στην πε­ρί­ο­δο του Early Booking δεν είναι αυτές που πε­ρι­μέ­να­με ενώ επί­σης ση­μα­ντι­κό είναι το γε­γο­νός πως όλα τα Early Bookings στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες έχουν πάρει πα­ρά­τα­ση, που ση­μαί­νει ότι στο τέλος, και η μέση τιμή δεν θα ακο­λου­θή­σει ανο­δι­κή πο­ρεία. Αυτά μέ­νουν να κρι­θούν, αν και εί­μα­στε ακόμη σε ανα­μο­νή και σε ελα­φρά πτω­τι­κή τάση.

• Όσον αφορά την αγορά της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας, εκτι­μά­τε πως η υπό­θε­ση με το Brexit έχει επη­ρε­ά­σει τις τά­σεις για κρα­τή­σεις;

Κοι­τάξ­τε, η κουλ­τού­ρα των Άγ­γλων, είναι γε­νι­κώς συ­ντη­ρη­τι­κή. Οπότε μι­λά­με για έναν λαό που μόνο που ακού­ει τις “σει­ρή­νες” του Brexit νιώ­θει ανα­σφά­λεια. Σα­φέ­στα­τα και στο σε­νά­ριο του Brexit φο­βού­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο τι θα γίνει στην ισο­τι­μία του ευρώ με την λίρα. Όσο υπήρ­χαν οι προ­σφο­ρές, τα πράγ­μα­τα ήταν καλά και υπήρ­χε μια καλή ροή. Αυτή η ροή φαί­νε­ται να συρ­ρι­κνώ­νε­ται, να έχει μια ελα­φρά οπι­σθο­χώ­ρη­ση κι αυτό γιατί αιω­ρεί­ται συ­νε­χώς το σε­νά­ριο, το οποίο δεν ευ­νο­εί σα­φέ­στα­τα τον λαό μας -όπως και καμία συ­ναλ­λα­γή με την Ε.Ε. Ας πε­ρι­μέ­νου­με να δούμε -αν κι έχω την αί­σθη­ση πως ό,τι και να γίνει στο τέλος, η ανα­σφά­λεια είναι αυτή που θα κρί­νει την πο­ρεία μας.

• Η αλή­θεια είναι πά­ντως πως οι γνώ­μες των πε­ρισ­σο­τέ­ρων πα­ρα­γό­ντων του του­ρι­σμού, δι­ί­στα­νται για την πο­ρεία της φε­τι­νής σεζόν πέραν του γε­γο­νό­τος ότι υπάρ­χουν οι εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις τον Μάιο.

Δεν μπορώ να σας πω ακόμη, διότι όλα αυτά “γεν­νούν” μία άυλη ανα­σφά­λεια την οποία δεν μπο­ρεί κα­νείς να την απο­δώ­σει σε συν – πλην ή κάτι άλλο. Το πρό­βλη­μα που έχου­με και ο λόγος που η χρο­νιά εμ­φα­νί­ζε­ται αμ­φίρ­ρο­πη είναι αφε­νός επει­δή η Τουρ­κία, μας έχει δη­μιουρ­γή­σει έναν πόλο αντα­γω­νι­σμού ενώ την ίδια ώρα, βλέ­πει κά­ποιος πως τα όρια των ξε­νο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων είναι ση­μα­ντι­κά. Αρκεί να σας πω ότι αυτή την στιγ­μή πα­ρα­τη­ρεί­ται σε πα­νελ­λα­δι­κό επί­πε­δο, μια υστέ­ρη­ση στα τε­τρά­στε­ρα ξε­νο­δο­χεία, κυ­ρί­ως λόγω της τι­μο­λο­για­κής πο­λι­τι­κής και των εκ­πτω­τι­κών πο­λι­τι­κών που ακο­λου­θούν τα πε­ντά­στε­ρα. Οπότε τα πε­ντά­στε­ρα –πε­ριέρ­γως- έχουν πολύ μι­κρό­τε­ρη υστέ­ρη­ση, εάν έχουν- ενώ τα τε­τρά­στε­ρα υφί­στα­νται μια πίεση. Άρα ου­σια­στι­κά έχου­με και εσω­τε­ρι­κό αντα­γω­νι­σμό.

• Οι τιμές πώς θα είναι φέτος κύριε Αγ­γε­λό­που­λε; Θα μπο­ρούν να ακο­λου­θή­σουν οι ξε­νο­δό­χοι μια δια­φο­ρε­τι­κή πο­λι­τι­κή στη highseason;

Υπάρ­χει με­γά­λη σε έκτα­ση, επέ­κτα­ση των Early Bookings. Δεν μπορώ να ξέρω την πο­λι­τι­κή που ακο­λου­θεί ο κάθε ξε­νο­δό­χος αλλά το να βλέ­πει κα­νείς αγο­ρές όπως το Νότιο Αι­γαίο με τι­μο­λο­για­κή πίεση λόγω των εκ­πτώ­σε­ων, δεν αφή­νει και πολλά πε­ρι­θώ­ρια να αι­σιο­δο­ξού­με ότι στο τέλος θα έχου­με ένα κα­λύ­τε­ρο οι­κο­νο­μι­κό απο­τέ­λε­σμα. Ας πε­ρι­μέ­νου­με να δούμε γιατί, τον τε­λευ­ταίο μήνα π.χ. η Τουρ­κία ανέ­βα­σε τις τιμές της στην προ­σπά­θειά της να ελέγ­ξει την ροή και να δη­μιουρ­γή­σει τζίρο με απο­τέ­λε­σμα να λει­τουρ­γή­σει αυτό -έστω και πα­ρο­δι­κά- θε­τι­κά για εμάς.

• Να πε­ρά­σου­με στις αγο­ρές. Ποιες θα επι­κρα­τή­σουν φέτος κατά την εκτί­μη­σή σας;

Το μείγ­μα των αγο­ρών δεν θεωρώ ότι θα έχει με­γά­λη δια­φο­ρο­ποί­η­ση από αυτό που εί­χα­με. Πα­ρου­σιά­ζε­ται αυτή η πε­ρί­ερ­γη συ­μπε­ρι­φο­ρά της Αγ­γλί­ας, που είναι μια με­γά­λη αγορά για την Ελ­λά­δα. Τώρα εί­μα­στε ορια­κά πίσω. Αυτό θα κρι­θεί στο επό­με­νο διά­στη­μα αλλά, η αλή­θεια είναι πως δεν έχω δει την Αγ­γλία ποτέ να συ­μπε­ρι­φέ­ρε­ται επι­θε­τι­κά μετά την πε­ρί­ο­δο του Early Booking. Οπότε ας πε­ρι­μέ­νου­με να δούμε πώς θα εξε­λι­χθούν τα σε­νά­ρια. Εντύ­πω­ση ίσως προ­κα­λεί η Γερ­μα­νία, που είναι και η με­γα­λύ­τε­ρη αγορά της Ελ­λά­δας, η οποία δεν δεί­χνει ιδιαί­τε­ρα σί­γου­ρη. Τα νού­με­ρα είναι ορια­κά πίσω σε πα­νελ­λή­νιο επί­πε­δο. Αυτό που με εκ­πλήσ­σει είναι μια σχε­τι­κή ψυ­χραι­μία από την πλευ­ρά των γερ­μα­νών τουρ οπε­ρέι­τορ. Αυτό συ­νι­στά προς εμάς ένα θε­τι­κό πρό­ση­μο. Αφού αυτοί δεν ανη­συ­χούν γιατί να ανη­συ­χού­με εμείς;

Να προ­σθέ­σω, πως επει­δή υπάρ­χει μεί­ω­ση των αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων, από μόνο του αυτό δεν λέει κάτι. Είχαν μπει πολ­λές αε­ρο­πο­ρι­κές θέ­σεις πέρσι, οι οποί­ες δεν κα­λύ­φθη­καν. Οπότε εάν το δούμε έτσι, δεν θα πρέ­πει να μας ανη­συ­χεί. Η μόνη αγορά που με ανη­συ­χεί πε­ρισ­σό­τε­ρο, είναι η 3η σε δύ­να­μη αγορά του 2018, που ήταν η Πο­λω­νία. Πα­ρου­σιά­ζει σο­βα­ρή υστέ­ρη­ση και αντί­στοι­χα σο­βα­ρή αύ­ξη­ση προς την Τουρ­κία. Μι­λά­με για μια αγορά που είναι ευαί­σθη­τη τι­μο­λο­για­κά γι αυτό και ακο­λου­θούν το φτη­νό­τε­ρο προ­ϊ­όν. Αυτό θα πρέ­πει να μας ανη­συ­χεί κα­θό­τι αντι­με­τω­πι­ζό­μα­στε και φο­ρο­λο­γού­μα­στε με ευ­ρω­παϊ­κά κρι­τή­ρια.

• Είναι γε­γο­νός πά­ντως πως ο του­ρι­σμός έχει δε­χθεί πάρα πολύ με­γά­λο πλήγ­μα από την φο­ρο­λο­γία -το βλέ­που­με ιδιαί­τε­ρα στα νησιά όπου όλοι οι κλά­δοι (ξε­νο­δο­χεία, εστί­α­ση κ.λπ.) δεν μπο­ρούν να αντε­πε­ξέλ­θουν και βέ­βαια, δεν μπο­ρούν να συ­γκρα­τή­σουν τις τιμές τους.

Δυ­στυ­χώς το πρό­βλη­μα είναι πως δεν κά­νου­με έναν διά­λο­γο επί ίσοις όροις με την Πο­λι­τεία. Ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Ν. Αι­γαί­ου κ. Γ. Χα­τζη­μάρ­κος, μου είχε πει κά­πο­τε ότι το 85% της οι­κο­νο­μί­ας του Ν. Αι­γαί­ου εξαρ­τά­ται από τον Του­ρι­σμό. Και μι­λά­με για το σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μί­ας της φι­λο­ξε­νί­ας. Εμείς λέμε το αυ­το­νό­η­το: εάν πρέ­πει να δώ­σου­με δου­λειές, να κά­νου­με ανα­και­νί­σεις κ.λπ. πρέ­πει να βγά­ζου­με και χρή­μα­τα. Είναι ένα “ντό­μι­νο” αφού ταυ­τό­χρο­να θί­γε­ται όλη η αλυ­σί­δα της οι­κο­νο­μί­ας και συ­μπα­ρα­σύ­ρει πάρα πολλά επαγ­γέλ­μα­τα όπως η εστί­α­ση, η με­τα­ποί­η­ση, ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας… ούκ έστιν αριθ­μός. Χρειά­ζε­ται σί­γου­ρα να γίνει ένας σω­στός διά­λο­γος.

• Είχε γίνει με­γά­λη συ­ζή­τη­ση για τον φόρο δια­νυ­κτέ­ρευ­σης ο οποί­ος, τε­λι­κά, επι­βλή­θη­κε και η Πο­λι­τεία δεν ει­σά­κου­σε τις αντιρ­ρή­σεις.

Μπορώ να σας το οπτι­κο­ποι­ή­σω: δείτε πόσα ξε­νο­δο­χεία αλ­λά­ζουν χέρια. Μπο­ρεί να αλ­λά­ξουν για 100 δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους. Το θέμα είναι όχι μόνον γιατί αλ­λά­ζουν χέρια, αλλά πού κα­τα­λή­γουν και τε­λι­κά τι πο­ρεία ακο­λου­θούν. Όταν τα βάλει κα­νείς σε ένα πλάνο εξα­ε­τί­ας, κα­τα­λα­βαί­νει πόσο στε­νό­μυα­λα αντι­με­τω­πί­ζε­ται ο κλά­δος.

• Είναι γε­γο­νός πως όλα μαζί, λει­τουρ­γούν σωρ­ρευ­τι­κά.

Να σας πω ένα γε­λοίο; Ο φόρος στο αλ­κο­όλ που επι­βλή­θη­κε. Αν σκε­φτεί κα­νείς ότι ο κύ­ριος όγκος των επι­σκε­πτών που δε­χό­μα­στε είναι All Inclusive, ο φόρος επι­βα­ρύ­νει απο­κλει­στι­κά και μόνο τον επι­χει­ρη­μα­τία. Δεν με­τα­κυ­λί­ε­ται αυτό στον επι­σκέ­πτη. Θα έπρε­πε να είχε γίνει πρό­βλε­ψη γι αυτό. Είναι ένα συ­νε­χό­με­νο “βρα­χυ­κύ­κλω­μα” όπου τε­λι­κά, δεν φαί­νε­ται κα­νείς να παίρ­νει το μέρος αυτού που κάνει την δου­λειά.

• Να σας ρω­τή­σω για το All Inclusive. Υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο βελ­τί­ω­σης κατά την άποψή σας;

Το All Inclusive, μας επι­βλή­θη­κε. Ζούμε σε μια ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­νο­μία συρ­ρι­κνού­με­νη και πιε­ζό­με­νη. Οι φήμες περί ενός επό­με­νους κύ­μα­τος συ­μπί­ε­σης των οι­κο­νο­μι­κών με­γε­θών στην Ευ­ρώ­πη δεί­χνουν πραγ­μα­τι­κές. Έχου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με ουκ ολίγα. Απ την άλλη πλευ­ρά, έχου­με αγο­ρές όπως η Ρωσία που είναι μια τε­ρά­στια και ση­μα­ντι­κή αγορά για την Ελ­λά­δα, αλλά στο πλαί­σιο της εξω­τε­ρι­κής μας πο­λι­τι­κής ανοί­γου­με ένα μέ­τω­πο το οποίο δεν ξέ­ρου­με πώς θα το κλεί­σου­με. Είναι όλα σύν­θε­τα. Και την ίδια ώρα, δεν υπάρ­χει διά­λο­γος με την Πο­λι­τεία.

• Μιας και μι­λή­σα­με για την ρω­σι­κή αγορά. Ποια είναι τα μη­νύ­μα­τα για φέτος;

Έχει μια ελα­φρά ανο­δι­κή τάση σε αντί­θε­ση με το πώς ξε­κί­νη­σε. Αυτό έγινε επει­δή οι Τούρ­κοι ανέ­βα­σαν ση­μα­ντι­κά τις τιμές -σε σχέση με την αρχή της εμπο­ρι­κής σεζόν. Τις τε­λευ­ταί­ες 2-3 εβδο­μά­δες πα­ρου­σιά­ζει συ­γκρά­τη­ση. Είναι μια αγορά εξαι­ρε­τι­κά ευαί­σθη­τη. Η οι­κο­νο­μία δεν είναι σε καλή κα­τά­στα­ση και αυτό συ­νε­πά­γε­ται σε πιέ­σεις που δέ­χο­νται οι τουρ οπε­ρέι­τορ στην Ρωσία. Εμείς ως πο­λι­τι­κή κοι­τά­με ποιοι τουρ οπε­ρέι­τορ υπό­σχο­νται ασφά­λεια στον τα­ξι­διώ­τη και στα του­ρι­στι­κά γρα­φεία και προ­σπα­θού­με να προ­στα­τεύ­σου­με τον κα­τα­να­λω­τή. Όπως ξέ­ρε­τε το 2015-6 εί­χα­με ση­μα­ντι­κές χρε­ω­κο­πί­ες ρώσων τουρ οπε­ρέι­τορ. Κι επει­δή δια­φαί­νε­ται ότι θα γίνει κάτι τέ­τοιο και τώρα, προ­σπα­θού­με να κά­νου­με συμ­φω­νί­ες με όποιον είναι πιο αξιό­πι­στος.

• Εκεί­να τα χρό­νια, είχαν προ­κλη­θεί πολλά προ­βλή­μα­τα με τις πτω­χεύ­σεις ρώσων τουρ οπε­ρέι­τορ που είχαν ως απο­τέ­λε­σμα να αφή­σουν πολ­λές εκ­κρε­μό­τη­τες και να δη­μιουρ­γή­σουν προ­βλή­μα­τα σε ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις. Ήδη υπάρ­χουν πλη­ρο­φο­ρί­ες ότι έχουν βγει δια­τα­γές πλη­ρω­μής σε κά­ποιους τουρ οπε­ρέι­τορ.

Γε­νι­κό­τε­ρα υπάρ­χουν εκ­κρε­μό­τη­τες προς Έλ­λη­νες ξε­νο­δό­χους γι’ αυτό είναι ση­μα­ντι­κό να προ­σέ­ξει κα­νείς με ποιον θα συ­νά­ψει συμ­φω­νί­ες. Οι συ­νερ­γα­σί­ες με την Ρωσία θέ­λουν πολλή προ­σο­χή. Καλό είναι ο κό­σμος να έχει το νου του και να είναι προ­σε­κτι­κός σε τέ­τοιες συ­ναλ­λα­γές.