Γιώργος Χατζημάρκος: «Οι κρίσεις και οι δυσκολίες, είναι τα στοιχεία που σε χαλυβδώνουν»

Κύριε πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, βρι­σκό­σα­στε ακρι­βώς στο μέσον της δεύ­τε­ρης θη­τεί­ας σας και εκτι­μώ ότι είναι η κα­τάλ­λη­λη αφορ­μή να δώσω απο­λο­γι­στι­κό χα­ρα­κτή­ρα σε αυτή τη συ­ζή­τη­σή μας. Συ­γκρί­νο­ντας τις δύο θη­τεί­ες σας, βλέπω ότι και στις δύο, κλη­θή­κα­τε να δια­χει­ρι­στεί­τε κρί­σεις μεί­ζο­νος ση­μα­σί­ας. Τότε ήταν το με­τα­να­στευ­τι­κό και προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα, τώρα είναι η παν­δη­μία. Μήπως είστε λίγο… «άτυ­χος»;

Κύριε Αθα­να­σί­ου, θα ήταν πολύ εγω­ι­στι­κό αλλά και δείγ­μα πο­λι­τι­κής αφέ­λειας και ανω­ρι­μό­τη­τας να χα­ρα­κτη­ρί­σω τον εαυτό μου «άτυχο», όπως λέτε, επει­δή η δική μου θη­τεία συ­νέ­πε­σε με ιστο­ρι­κά κρί­σι­μες πε­ριό­δους, όχι μόνο για τα νησιά μας, όχι μόνο για τη χώρα μας. Πα­γκό­σμια η υγειο­νο­μι­κή κρίση, διε­θνής η αν­θρω­πι­στι­κή κρίση του με­τα­να­στευ­τι­κού, η οποία, σας θυ­μί­ζω, συ­νέ­πε­σε χρο­νι­κά με την οι­κο­νο­μι­κή κρίση και τις επι­πτώ­σεις της σε πο­λι­τι­κό επί­πε­δο. Θα με έχετε ακού­σει εκα­το­ντά­δες φορές να μιλάω για τις κρί­σεις ως ευ­και­ρί­ες να γί­νου­με κα­λύ­τε­ροι, να σπά­σου­με στε­γα­νά, να απαλ­λα­γού­με από τις κα­κο­δαι­μο­νί­ες του πα­ρελ­θό­ντος, που εν πολ­λοίς προ­κά­λε­σαν τις κρί­σεις. Θα με έχετε ακού­σει επί­σης να λέω ότι οι κρί­σεις είναι το απο­τέ­λε­σμα, όχι το αίτιο. Ανέ­κα­θεν οι πε­ρί­ο­δοι κρί­σε­ων λει­τουρ­γού­σαν ως κα­τα­λύ­τες για την ανα­νέ­ω­ση που έχου­με ανά­γκη και που είναι επι­βε­βλη­μέ­νο να συ­ντε­λε­στεί. Δεν είναι «ατυ­χία» λοι­πόν, είναι πρό­κλη­ση να αντα­πο­κρι­θού­με στα ζη­τού­με­να που θέτει η ίδια η ζωή και η εξέ­λι­ξή της.

• Σύμ­φω­νοι, αλλά δεν θα προ­τι­μού­σα­τε να είστε πε­ρι­φε­ρειάρ­χης σε πιο ομα­λές συν­θή­κες όπως οι προ­κά­το­χοί σας; Τότε που η κρίση ήταν μάλ­λον άγνω­στη ως λέξη και ως κα­τά­στα­ση και τα χρή­μα­τα άφθο­να και μά­λι­στα χωρίς τους πε­ριο­ρι­σμούς και τους ελέγ­χους που πλέον τί­θε­νται για την δια­χεί­ρι­σή τους;

Η ιστο­ρία, κύριε Αθα­να­σί­ου, απέ­δει­ξε ότι ούτε οι συν­θή­κες ούτε τα χρή­μα­τα μπο­ρούν να εμπο­δί­σουν την άσκη­ση πο­λι­τι­κής, όταν έχεις συ­ναί­σθη­ση του κα­θή­κο­ντος που ανα­λαμ­βά­νεις. Κα­νέ­νας δεν επι­λέ­γει το πε­ρι­βάλ­λον μέσα στο οποίο θα κυ­βερ­νή­σει. Άλ­λω­στε, οι δυ­σκο­λί­ες είναι αυτές που ανα­δει­κνύ­ουν την πεμ­πτου­σία της πο­λι­τι­κής. Η αφθο­νία των χρη­μά­των είναι πολύ εύ­κο­λο να οδη­γή­σει στην πα­γί­δα υπο­βάθ­μι­σης της πο­λι­τι­κής σε επί­πε­δο απλής δια­χεί­ρι­σης και όχι πάντα επι­τυ­χη­μέ­νης. Θα σας θυ­μί­σω ότι ο τόπος αυτός οδη­γή­θη­κε στα βρά­χια από εκεί­νους που τον κυ­βέρ­νη­σαν στις ιδα­νι­κές συν­θή­κες που πε­ρι­γρά­φε­τε. Οι πλη­γές που σή­με­ρα κλεί­νου­με τη μια μετά την άλλη, πλη­γές βα­θιές, δε­κα­ε­τιών, δη­μιουρ­γή­θη­καν στις πε­ριό­δους που οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις έρ­ρε­αν άφθο­νες και – αν όχι ανε­ξέ­λεγ­κτα – σί­γου­ρα με ευ­κο­λία.

• Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά λοι­πόν, οι κρί­σεις δεν σας φο­βί­ζουν και δεν σας πτο­ούν.

Απε­να­ντί­ας! Οι κρί­σεις και οι δυ­σκο­λί­ες είναι αυτές που σε χα­λυ­βδώ­νουν, σε πει­σμώ­νουν, σε κά­νουν να σκε­φτείς out of the box. Μόνο όφε­λος μπο­ρεί να προ­κύ­ψει μέσα από τέ­τοιες κα­τα­στά­σεις υπό τον όρο ότι η κρίση και η έλ­λει­ψη χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων δεν θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ως άλ­λο­θι αδρά­νειας, για να κα­λύ­ψουν την πο­λι­τι­κή έν­δεια αυτών που φο­βού­νται να ανα­με­τρη­θούν με τις κρί­σεις. Στη δική μας θη­τεία, η αδρά­νεια δεν ήταν ποτέ με­τα­ξύ των επι­λο­γών μας, ακόμα και όταν μπο­ρού­σα­με να κτί­σου­με το τέ­λειο άλ­λο­θι, για το τέ­λειο, το πιο ανώ­δυ­νο και το πιο ασφα­λές «τί­πο­τα».

• Το ό,τι η αδρά­νεια δεν ήταν ποτέ με­τα­ξύ των επι­λο­γών σας, είναι προ­φα­νές από το έργο σας. Παρά τις δυ­σκο­λί­ες, στο διά­στη­μα αυτό προ­χω­ρή­σα­τε ένα εντυ­πω­σια­κό αριθ­μό έργων σε όλα τα νησιά. Πώς τα κα­τα­φέ­ρα­τε;

Με αν­θρω­πο­θυ­σί­ες, όπως σας έχω ξα­να­πεί. Με αν­θρώ­πους που θυ­σιά­ζουν πολλά από τον εαυτό τους, για να αντε­πε­ξέλ­θουν σε έναν απί­στευ­το όγκο δου­λειάς. Όπως το κά­νουν χρό­νια τώρα με αυ­το­θυ­σία – και τους ευ­χα­ρι­στώ – παρά το γε­γο­νός ότι πα­ρα­μέ­νου­με τρα­γι­κά υπο­στε­λε­χω­μέ­νοι. Όμως δεν ανα­ζη­τή­σα­με άλ­λο­θι στην υπο­στε­λέ­χω­ση. Όπως δεν ανα­ζη­τή­σα­με άλ­λο­θι ούτε στην παν­δη­μία. Η παν­δη­μία είναι πρό­βλη­μα, όχι δι­καιο­λο­γία. Δεν μας στα­μά­τη­σε, γιατί είναι από­φα­ση μας να πάμε μπρο­στά, να τε­λειώ­σου­με με το χθες. Αν σή­με­ρα στα­μα­τού­σα­με τις δη­μο­πρα­τή­σεις, θα εί­χα­με ήδη να πα­ρου­σιά­σου­με έναν πάρα πολύ υψηλό αριθ­μό έργων για το 2021. Ωστό­σο, το όποιο αριθ­μη­τι­κό ρεκόρ δεν είναι ούτε αυ­το­σκο­πός, ούτε λέει από μόνο του τί­πο­τα. Κάθε ένα από αυτά τα έργα, είναι ένα χα­μό­γε­λο αι­σιο­δο­ξί­ας στα πρό­σω­πα αυτών των πο­λι­τών, την ζωή των οποί­ων επη­ρε­ά­ζει. Είναι μια λύση σε μία ανά­γκη. Είναι μια υπό­σχε­ση που τη­ρή­θη­κε.

• Δεν είναι δυ­να­τόν φυ­σι­κά να απα­ριθ­μή­σε­τε εκα­το­ντά­δες έργα. Γι αυτό θα σας ζη­τή­σω να ξε­χω­ρί­σε­τε ορι­σμέ­να από αυτά.

Δεν μπορώ να ξε­χω­ρί­σω έργα γιατί κάθε δράση ση­μαί­νει δια­φο­ρε­τι­κά πράγ­μα­τα από νησί σε νησί. Στο οδικό δί­κτυο, δη­μο­πρα­τή­σα­με και υλο­ποιού­με τις ιστο­ρι­κά με­γα­λύ­τε­ρες πα­ρεμ­βά­σεις που αφο­ρούν όλα τα νησιά μας, ταυ­τό­χρο­να. Το ίδιο και στην αντι­πλημ­μυ­ρι­κή προ­στα­σία, όπου ποτέ στην ιστο­ρία των νη­σιών μας δεν εκτε­λέ­στη­κε τόσο με­γά­λο πλή­θος έργων κα­θα­ρι­σμού ρε­μά­των και πο­τα­μών, ενώ ταυ­τό­χρο­να δη­μο­πρα­τή­θη­κε και ο με­γα­λύ­τε­ρος αριθ­μός έργων κα­θα­ρι­σμού ρε­μά­των και αυτό για όλα επί­σης τα νησιά μας και με διάρ­κεια τριών ετών. Στην υγεία, ο ια­τρι­κός υλι­κο­τε­χνι­κός εξο­πλι­σμός των δομών υγεί­ας, με έμ­φα­ση στα νο­σο­κο­μεία μας, είναι ο κα­λύ­τε­ρος που έχει δια­τε­θεί στην ιστο­ρία τους και για πρώτη φορά ενι­σχύ­ου­με και με 204 για­τρούς και νο­ση­λευ­τές τις δομές υγεί­ας. Στην Παι­δεία, δε­κά­δες σχο­λι­κές μο­νά­δες έχουν συ­ντη­ρη­θεί σε όλα τα νησιά μας μέσα από το Ει­δι­κό Πρό­γραμ­μα Συ­ντή­ρη­σης Σχο­λι­κών Μο­νά­δων που η Πε­ρι­φέ­ρεια μας , πρώτη στην Ελ­λά­δα σχε­δί­α­σε και υλο­ποιεί. Το ίδιο ακρι­βώς και στον αθλη­τι­σμό, όπου επί­σης μέσω του Ει­δι­κού Προ­γράμ­μα­τος Συ­ντή­ρη­σης Αθλη­τι­κών Εγκα­τα­στά­σε­ων που η Πε­ρι­φέ­ρεια μας πρώτη στην Ελ­λά­δα σχε­δί­α­σε και υλο­ποιεί, δε­κά­δες γή­πε­δα έχουν ήδη πα­ρα­δο­θεί σύγ­χρο­να και ασφα­λή στη νε­ο­λαία μας και δε­κά­δες ακόμα βρί­σκο­νται σε στά­διο κα­τα­σκευ­ής. Σε πολλά νησιά μας κα­τα­σκευά­ζου­με Βιο­λο­γι­κούς και δί­κτυα που τα πε­ρί­με­ναν δε­κα­ε­τί­ες, για πα­ρά­δειγ­μα Χάλκη, Σύμη, Σίφ­νος, Κέα κ.α..

• Στο με­γα­λύ­τε­ρο νησί της Πε­ρι­φέ­ρειας, στη Ρόδο, τι θα ξε­χω­ρί­ζα­τε;

Την έναρ­ξη των ερ­γα­σιών κα­τα­σκευ­ής της νέας Γέ­φυ­ρας Κρε­μα­στής. Σε πε­ρί­που ένα χρόνο από σή­με­ρα, σε αυτή την θέση θα στέ­κει μια σύγ­χρο­νη κα­τα­σκευή. Λυ­πά­μαι που κά­ποιοι θα χά­σουν έτσι το μο­νό­το­νο αφή­γη­μα των τε­λευ­ταί­ων ετών, το τε­λευ­ταίο τους «οχυρό» για να εκτο­ξεύ­ουν τη λάσπη τους. Στο έργο της Ύδρευ­σης της Νό­τιας Ρόδου, Λίν­δου, Αρ­χαγ­γέ­λου και Αφά­ντου, που πήρε έγκρι­ση από το Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο για τις απαλ­λο­τριώ­σεις του, εξέ­λι­ξη που ανοί­γει τον δρόμο για την υλο­ποί­η­σή του και το κλεί­σι­μο μιας με­γά­λης πλη­γής. Η πιο έντο­να ανα­πτυσ­σό­με­νη του­ρι­στι­κή πε­ριο­χή του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, η Νότια Ρόδος, μαζί με Λίνδο, Αρ­χάγ­γε­λο και Αφά­ντου θα απο­κτή­σουν επι­τέ­λους το δί­κτυο ύδρευ­σης που θα τους δώσει επάρ­κεια και ασφά­λεια νερού, από το Φράγ­μα Γα­δου­ρά.

• Θα προ­σέ­θε­τα εδώ και τα έργα του ΦΟΔΣΑ για το πε­ρι­βάλ­λον.

Με προ­λα­βαί­νε­τε. Το τρίτο έργο στο οποίο θέλω να ανα­φερ­θώ είναι όντως το με­γα­λύ­τε­ρο πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό έργο, μετά το Φράγ­μα Γα­δου­ρά, η Μο­νά­δα Επε­ξερ­γα­σί­ας Απορ­ριμ­μά­των Ρόδου, με τα συ­νο­δά της έργα, και το πρώτο με την δια­δι­κα­σία ΣΔΙΤ, που δη­μο­πρα­τεί­ται. Το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό έργο ΣΔΙΤ της Ρόδου, το πρώτο του ΦΟΔΣΑ Ν. Αι­γαί­ου, είναι ανά­με­σα στα 10 με­γα­λύ­τε­ρα της χώρας και πε­ρι­λαμ­βά­νει κάθε λύση στην ανά­γκη για πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά ορθή επε­ξερ­γα­σία μετά την απο­κο­μι­δή.

Από εκεί και πέρα, όσον αφορά στο πε­ρι­βάλ­λον, ολο­κλη­ρώ­σα­με τις με­λέ­τες και κα­τα­θέ­σα­με την πρό­τα­ση μας για την Ανα­κύ­κλω­ση στα νησιά μας. Δου­λέ­ψα­με με τους 32 απο τους 34 Δή­μους της Πε­ρι­φέ­ρειας μας για την πρό­τα­ση που κα­τα­θέ­σα­με στο Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα Πε­ρι­βάλ­λο­ντος του ΕΣΠΑ 2014-2020 για την ανα­κύ­κλω­ση. Στον ΦΟΔΣΑ Ν. Αι­γαί­ου ΑΕ, την εται­ρεία της αυ­το­διοί­κη­σης που ιδρύ­θη­κε πριν ένα χρόνο για το πε­ρι­βάλ­λον, δεν χά­σα­με ούτε μέρα. Από την πρώτη στιγ­μή, κλεί­νου­με θέ­μα­τα, με­λέ­τες, χρη­μα­το­δο­τή­σεις, έρ­γα­που με την ολο­κλή­ρω­ση τους θα δια­μορ­φώ­σουν ένα εντε­λώς νέο πε­ρι­βάλ­λον δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των στα νησιά μας

• Πα­ρό­λα αυτά κ. πε­ρι­φε­ρειάρ­χα, υπάρ­χει ένα μέ­τω­πο που συ­στη­μα­τι­κά βρί­σκε­ται απέ­να­ντί σας, ασκώ­ντας κρι­τι­κή στα πε­πραγ­μέ­να σας.

Δεν είναι κρι­τι­κή αυτή, κύριε Αθα­να­σί­ου. Η κρι­τι­κή όταν δεν είναι κα­κο­προ­αί­ρε­τη, όταν υπό­κει­ται σε στοι­χειώ­δεις κα­νό­νες δε­ο­ντο­λο­γί­ας, είναι απα­ραί­τη­τη και επι­βε­βλη­μέ­νη.

Στην πε­ρί­πτω­σή τους, έχου­με εκτρο­πή της δη­μό­σιας συ­ζή­τη­σης στην υστε­ρία, σε μια κα­τά­στα­ση όπου όλοι οι κα­νό­νες, γρα­πτοί και άγρα­φοι, κα­τα­λύ­ο­νται.

Και δεν υπάρ­χει «μέ­τω­πο». Πρό­κει­ται για ελά­χι­στα πρό­σω­πα, άσχε­τα με­τα­ξύ τους, που θα πε­ριέ­γρα­φα τη λει­τουρ­γία τους σαν τους ομό­κε­ντρους κύ­κλους. Δια­φο­ρε­τι­κά τα κί­νη­τρα και δια­φο­ρε­τι­κές οι στο­χεύ­σεις τους, αλλά συ­να­ντώ­νται στο μίσος κατά της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Αρχής. Κά­ποιοι από αυ­τούς είναι εξω­θε­σμι­κοί. Πίσω τους κρύ­βο­νται πο­λι­τι­κά πρό­σω­πα.

Αυ­τούς τους εξω­θε­σμι­κούς αφή­νουν να τους εκ­φρά­ζουν – ενί­ο­τε τους υπα­γο­ρεύ­ουν ακόμη και τις επί­ση­μες θέ­σεις που πρέ­πει να πά­ρουν επί δια­φό­ρων ζη­τη­μά­των – σε ένα παι­χνί­δι χωρίς κα­νό­νες, με όπλα τη χυ­δαιό­τη­τα, τη συ­κο­φα­ντία, τα fake news, τη σπί­λω­ση προ­σω­πι­κο­τή­των, τις ύβρεις, τις πρα­κτι­κές δη­μό­σιας δια­πό­μπευ­σης. Είναι η από­λυ­τη κα­τά­ντια για έναν πο­λι­τι­κό φορέα αυτή.

• Ανα­φέ­ρε­στε στην πα­ρά­τα­ξη του Μα­νώ­λη Γλυ­νού;

Σε αυτήν, στον επι­κε­φα­λής της ει­δι­κό­τε­ρα και σε εκεί­νους που κά­νουν όλη τη «βρώ­μι­κη» δου­λειά και πίσω τους κρύ­βε­ται ο ίδιος για να μπο­ρέ­σει να στη­ρί­ξει το αφή­γη­μα των «καλών παι­διών».

Στην πε­ρί­πτω­ση της πα­ρά­τα­ξης Γλυ­νού, η χυ­δαιό­τη­τα απέ­κτη­σε την πο­λι­τι­κή της έκ­φρα­ση. Δυ­σκο­λεύ­ο­μαι να ανα­κα­λέ­σω στη μνήμη μου άλλη εποχή κατά την οποία τέ­τοια άθλια φαι­νό­με­να έχουν τέ­τοια έντα­ση. Ρε­σι­τάλ χυ­δαιο­λο­γί­ας χα­μαι­τυ­πεί­ου από άτομα που δρουν στον βούρ­κο του δια­δι­κτύ­ου και της πα­ρα­δη­μο­σιο­γρα­φί­ας. Τί­πο­τα από όλα αυτά δεν αφή­νου­με ανα­πά­ντη­το. Όσο κι αν οι απα­ντή­σεις μας τους εξορ­γί­ζουν και τους κά­νουν να επι­τί­θε­νται με ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη σφο­δρό­τη­τα. Οφεί­λου­με να προ­στα­τεύ­σου­με τους θε­σμούς, να προ­στα­τεύ­σου­με να πρό­σω­πα που υπη­ρε­τούν τους θε­σμούς, να προ­στα­τεύ­σου­με την ποιό­τη­τα της Δη­μο­κρα­τί­ας.

• Πι­στεύ­ε­τε ότι σας βλά­πτει πο­λι­τι­κά αυτή η πο­λε­μι­κή ενα­ντί­ον σας;

Κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά θα σας απα­ντή­σω: Όχι! Άλ­λω­στε, αυτό που σή­με­ρα αντι­με­τω­πί­ζου­με ως Πε­ρι­φε­ρεια­κή Αρχή, εγώ και οι συ­νερ­γά­τες μου, ήταν ανα­με­νό­με­νο, αφού εμείς το προ­κα­λέ­σα­με. Το προ­κα­λέ­σα­με με την λει­τουρ­γία μας, το προ­κα­λέ­σα­με με την αλή­θεια που προ­τά­ξα­με σε κάθε μας βήμα, το προ­κα­λέ­σα­με με την άρ­νη­σή μας να υπο­κύ­ψου­με σε πιέ­σεις κάθε εί­δους. Έχει κα­νέ­νας αμ­φι­βο­λία ότι αν είχα υπο­κύ­ψει, όλοι αυτοί θα ήταν δίπλα μου και θα μου έπλε­καν το εγκώ­μιο; Όλοι αυτοί, λοι­πόν, φα­νε­ρώ­θη­καν. Βγή­καν στο φως και τώρα που συ­γκε­ντρώ­θη­καν όλοι μαζί, μας δί­νε­ται επι­τέ­λους η ευ­και­ρία να τε­λειώ­νου­με μαζί τους. Μια και καλή. Θα έπρε­πε, μέχρι τώρα να το είχαν κα­τα­λά­βει. Ότι δεν κά­νου­με βήμα πίσω και ότι όσο μας χτυ­πά­νε, τόσο δυ­να­μώ­νου­με.

• Αν θυ­μά­μαι καλά, αυτό το εί­χα­τε ανα­φέ­ρει και στο τέλος της πρώ­της θη­τεί­ας σας.

Πολύ καλά θυ­μά­στε. Δεν πα­ρεκ­κλί­νου­με ούτε στο ελά­χι­στο στην πο­ρεία που έχου­με χα­ρά­ξει όλα αυτά τα χρό­νια που υπη­ρε­τού­με με αφο­σί­ω­ση το Νότιο Αι­γαίο.

Συ­νε­χί­ζου­με το ίδιο δυ­να­τοί, το ίδιο απο­φα­σι­σμέ­νοι να κλεί­σου­με τις πλη­γές, που κλη­ρο­νο­μή­σα­με από τα “καλά παι­διά” που, από την πολλή ευαι­σθη­σία ρή­μα­ξαν τον τόπο, να τε­λειώ­νου­με με το χθες, να τε­λειώ­νου­με με εκεί­νους που δη­μιούρ­γη­σαν τις πλη­γές και τις κρά­τη­σαν ανοι­χτές για δε­κα­ε­τί­ες. Θα τις κλεί­σου­με σή­με­ρα, που περ­νά­με την πιο δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο της σύγ­χρο­νης ιστο­ρί­ας μας,

Τον πλήρη απο­λο­γι­σμό μας, κύριε Αθα­να­σί­ου, θα τον κά­νου­με στο τέλος της θη­τεί­ας μας. Εκεί θα τρα­βή­ξου­με ορι­στι­κά και πολύ βαθιά πλέον την δια­χω­ρι­στι­κή γραμ­μή με ό,τι μας πλή­γω­σε. Με το χθες θα τε­λειώ­σου­με. Ορι­στι­κά και αμε­τά­κλη­τα. Είναι υπό­σχε­ση και δέ­σμευ­ση μαζί.

• Θα επα­νέλ­θω στις κρί­σεις, στο βαθμό που αυτές επη­ρε­ά­ζουν στο έπα­κρο τη μο­να­δι­κή πηγή επι­βί­ω­σης των νη­σιών της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας. Τον του­ρι­σμό. Και ήταν κρί­σεις απα­νω­τές. Ωστό­σο, πα­ρα­μέ­νου­με όρ­θιοι. Πώς κα­τα­φέ­ρα­τε να τις δια­χει­ρι­στεί­τε;

Είναι πολύ σωστό αυτό που λέτε, κύριε Αθα­να­σί­ου. Το 95% του ΑΕΠ στο Νότιο Αι­γαίο εξαρ­τά­ται από τον του­ρι­σμό. Κι ο του­ρι­σμός είναι εκ της φύ­σε­ώς του ένας το­μέ­ας ευά­λω­τος σε αστάθ­μη­τους και εξω­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες που επη­ρε­ά­ζουν την από­δο­σή του, δη­μιουρ­γώ­ντας κλυ­δω­νι­σμούς στις επι­δό­σεις του. Σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές όπως είναι το Νότιο Αι­γαίο, επα­κό­λου­θο είναι να επι­δρά ως ντό­μι­νο και σε άλ­λους το­μείς της οι­κο­νο­μί­ας, όπου ο βαθ­μός εξάρ­τη­σης από τον του­ρι­σμό είναι τε­ρά­στιος. Αυτό το γνω­ρί­ζα­με και πριν τις κρί­σεις και ανα­λό­γως εί­χα­με προ­σαρ­μό­σει τη στρα­τη­γι­κή μας, τολμώ να πω από την πρώτη μέρα που ανα­λά­βα­με το 2014. Για να θω­ρα­κί­σου­με κατά το δυ­να­τόν την μο­να­δι­κή πηγή ΑΕΠ και θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας στα νησιά μας, απέ­να­ντι σε κάθε πι­θα­νό κίν­δυ­νο ή αστάθ­μη­το πα­ρά­γο­ντα.

• Ανα­φέ­ρε­στε προ­φα­νώς στο προ­σφυ­γι­κό.

Ακρι­βώς! Τα όσα ακο­λού­θη­σαν το 2015 με την κο­ρύ­φω­ση της με­τα­να­στευ­τι­κής και προ­σφυ­γι­κής κρί­σης, ήταν ένα crash test για μας, στη δια­χεί­ρι­ση κρί­σε­ων. Τότε που έπρε­πε να κι­νη­θού­με σε δύο επί­πε­δα: Δια­χεί­ρι­σης αυτής κα­θαυ­τής της αν­θρω­πι­στι­κής κρί­σης με όρους αν­θρω­πι­σμού που αρ­μό­ζουν σε μια πο­λι­τι­σμέ­νη κοι­νω­νία με αρχές και αξίες από τη μία, θω­ρά­κι­σης της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας των το­πι­κών κοι­νω­νιών που υφί­στα­ντο τε­ρά­στια πίεση, από την άλλη. Απόρ­ροια της τι­τά­νιας και «εξω­πραγ­μα­τι­κής» για κά­ποιους, επι­κοι­νω­νια­κής προ­σπά­θειας που κα­τα­βά­λα­με τότε σε διε­θνές επί­πε­δο, ήταν το του­ρι­στι­κό ρεκόρ του 2016. Ένα ρεκόρ που το Νότιο Αι­γαίο συ­νέ­χι­σε να σπάει κάθε χρόνο, ανελ­λι­πώς, ως πρω­τα­θλη­τής του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, μέχρι το 2020 που προ­έ­κυ­ψε η παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού, η πα­γκό­σμια υγειο­νο­μι­κή κρίση, για να θέσει νέα δε­δο­μέ­να και νέες προ­κλή­σεις.

• Θα έλεγα λοι­πόν εδώ, ότι, τη­ρου­μέ­νων των ανα­λο­γιών, δια­χει­ρι­ζό­με­νοι και τις δύο κρί­σεις, με την ίδια φι­λο­σο­φία, φέ­ρα­τε και το 2020 ανά­λο­γα απο­τε­λέ­σμα­τα με το 2016.

Και εί­μα­στε πολύ υπε­ρή­φα­νοι για αυτό. Τόσο το 2020, όσο και φέτος, αυτό που κα­τα­φέ­ρα­με, ήταν ένας πραγ­μα­τι­κός άθλος, που για όλους εμάς που ερ­γα­στή­κα­με γι’ αυτό το απο­τέ­λε­σμα, έχει με­γα­λύ­τε­ρη αξία ακόμη και από το ιστο­ρι­κό ρεκόρ του 2019. Για προ­φα­νείς λό­γους, Γιατί δεν υπάρ­χει προη­γού­με­νο στην ιστο­ρία να επι­χει­ρεί­ται του­ρι­σμός εν μέσω παν­δη­μί­ας. Δεν θα κου­ρα­στώ να το επα­να­λαμ­βά­νω αυτό.

Τα κα­τα­φέ­ρα­με όταν με­γά­λοι προ­ο­ρι­σμοί δεν άνοι­ξαν καν. Το Νότιο Αι­γαίο έγινε διε­θνώς ση­μείο σύ­γκρι­σης και ανα­φο­ράς. Ίσως αυτός ο άθλος να στε­νο­χώ­ρη­σε τις κατ’ επάγ­γελ­μα «μοι­ρο­λο­γί­στρες» του το­πι­κού πο­λι­τι­κού μας βίου, αλλά δεν είναι αυτές οι συ­νο­μι­λη­τές μας. Συ­νο­μι­λη­τές μας είναι η διε­θνής κοι­νό­τη­τα που στο Νότιο Αι­γαίο βλέ­πει ένα ώριμο, αξιό­πι­στο, υπεύ­θυ­νο προ­ο­ρι­σμό. Όπως το εί­χα­με προ­βλέ­ψει, το Νότιο Αι­γαίο φέτος κε­φα­λαιο­ποί­η­σε την επι­τυ­χή δια­χεί­ρι­ση που έγινε πέ­ρυ­σι, πρώτη χρο­νιά της παν­δη­μί­ας.

• Θα προ­σέ­θε­τα εδώ, κύριε πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, ότι ο βαθ­μός ωρι­μό­τη­τας απο­τυ­πώ­θη­κε και στη συ­νερ­γα­σία των φο­ρέ­ων για τον του­ρι­σμό, κάτι που οφεί­λω να πω ότι για πρώτη φορά συμ­βαί­νει στα το­πι­κά μας πράγ­μα­τα. Ίσως και πα­νελ­λα­δι­κά. Δεν είναι συ­νη­θι­σμέ­νο να βγαί­νουν όλοι προς τα έξω με κοινή γραμ­μή και κοινή φωνή και να αντι­στέ­κο­νται στον πει­ρα­σμό να κάνει ο κα­θέ­νας το δικό του επι­κοι­νω­νια­κό παι­χνί­δι.

Χαί­ρο­μαι που «δια­βά­σα­τε» σωστά, κύριε Αθα­να­σί­ου, αυτό που έγινε. Όντως δεν είναι συ­νη­θι­σμέ­νο. Ίσως να είναι και η μο­να­δι­κή πε­ρί­πτω­ση πα­νελ­λα­δι­κά. Η αντί­λη­ψη της κρι­σι­μό­τη­τας της κα­τά­στα­σης και η ανά­γκη να σώ­σου­με ό,τι μπο­ρού­σε να σωθεί από τον όλε­θρο της παν­δη­μί­ας, δεν άφη­σαν πε­ρι­θώ­ρια για προ­σω­πι­κές ατζέ­ντες και εγω­ι­σμούς. Το δια­κύ­βευ­μα ήταν και πα­ρα­μέ­νει πολύ με­γά­λο. Μας ξε­περ­νού­σε όλους ως μο­νά­δες. Αν δεν είναι αυτό δείγ­μα ωρι­μό­τη­τας, σο­βα­ρό­τη­τας και αξιο­πι­στί­ας ενός προ­ο­ρι­σμού, τότε τι είναι; Η Πρω­το­βου­λία λει­τούρ­γη­σε και έφερε εξαι­ρε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα. Ίσως τε­λι­κά έπρε­πε να συμ­βεί μια κρίση για να μας βοη­θή­σει να ανα­κα­λύ­ψου­με τις δυ­νά­μεις και τις δυ­να­τό­τη­τές μας, αυτά που μας ενώ­νουν και που γι’ αυτά μπο­ρού­με να βα­δί­σου­με και να τα διεκ­δι­κή­σου­με όλοι μαζί. Να λοι­πόν που στις κρί­σεις υπάρ­χουν και θε­τι­κές πλευ­ρές!

• Τα μέχρι σή­με­ρα απο­τε­λέ­σμα­τα της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου σας ικα­νο­ποιούν;

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι εξαι­ρε­τι­κά Είναι πραγ­μα­τι­κά μο­να­δι­κή η χρο­νιά αυτή. Ιστο­ρι­κά. Όλα τα νησιά μας πέ­τυ­χαν υψη­λές επι­δό­σεις φέτος και στα διε­θνή αε­ρο­δρό­μια της Ρόδου, της Κω, της Σα­ντο­ρί­νης και της Μυ­κό­νου, ο Σε­πτέμ­βριος μας δίνει εξαι­ρε­τι­κή μέχρι στιγ­μής ει­κό­να. Στην Ρόδο, που είναι και το με­γα­λύ­τε­ρο του­ρι­στι­κά νησί μας, ξε­πε­ρά­σα­με σή­με­ρα κάτι που έμοια­ζε όνει­ρο όταν σχε­διά­ζα­με την φε­τι­νή πε­ρί­ο­δο. Ξε­πε­ρά­σα­με το 1.000.000 διε­θνείς αφί­ξεις στο αε­ρο­δρό­μιο “Δια­γό­ρας” της Ρόδου και τα 2.300.000 στα πέντε διε­θνή αε­ρο­δρό­μια της Πε­ρι­φέ­ρειάς μας. Οι επι­σκέ­πτες μας, είναι υψη­λό­τε­ρης του­ρι­στι­κής δα­πά­νης σε σχέση ακόμα και με το 2019. Η οι­κο­νο­μία των νη­σιών μας λει­τούρ­γη­σε, ενώ σε πολλά από αυτά, κυ­ρί­ως τα μι­κρό­τε­ρα, ήδη έπια­σε ή ξε­πέ­ρα­σε και το “άπια­στο” 2019. Kαι το ακόμα κα­λύ­τε­ρο νέο είναι ότι έχου­με συ­νέ­χεια. Πα­ντού έχου­με συ­νέ­χεια! Η σεζόν δεν έχει τε­λειώ­σει.

Όχι, δεν ήρθαν τυ­χαία τα καλά απο­τε­λέ­σμα­τα. Σε ένα εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο και απρό­βλε­πτο τοπίο, εμείς συ­νε­χί­ζου­με να κερ­δί­ζου­με πτή­σεις, επι­σκέ­πτες, ει­σό­δη­μα. Όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο μπο­ρού­με και για όσο με­γα­λύ­τε­ρο διά­στη­μα οι συν­θή­κες μας το επι­τρέ­ψουν. Γιατί η από­φα­ση να πε­τύ­χου­με τον στόχο μας, είναι στάση ζωής όλων. Ερ­γα­ζο­μέ­νων, επαγ­γελ­μα­τιών, επι­χει­ρη­μα­τιών, φο­ρέ­ων, κοι­νω­νι­κών εταί­ρων, πο­λι­τι­κών.

• Όχι όλων. Υπάρ­χουν και οι… «μοι­ρο­λο­γί­στρες» που εί­πα­τε νω­ρί­τε­ρα.

Σωστά! Όχι ακρι­βώς όλων, αλλά σί­γου­ρα όλων όσων μπο­ρούν να ερ­γα­στούν υπεύ­θυ­να, συλ­λο­γι­κά, δη­μιουρ­γι­κά. Ευ­τυ­χώς, είναι η πλειο­ψη­φία. Γιατί, τα απο­τε­λέ­σμα­τα δεν έρ­χο­νται μόνα τους. Ο πρω­τα­θλη­τι­σμός είναι μια προ­σπά­θεια συλ­λο­γι­κή. Με συ­νέ­νω­ση των κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων και συ­νερ­γα­σία σε όλα τα επί­πε­δα, τα νησιά μας απέ­δει­ξαν στην πα­γκό­σμια αγορά την αξία και την προ­ο­πτι­κή τους. Απέ­δει­ξαν ότι, ως ώρι­μοι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί που είναι, μπο­ρούν και στα πολύ δύ­σκο­λα, την ίδια στιγ­μή που κά­ποιοι πε­ρι­χα­ρα­κώ­νο­νται στο πα­ρελ­θόν, για να βρουν λόγο ύπαρ­ξης στο παρόν. Αντέ­ξα­με, αντέ­χου­με κι έχου­με ακόμη δρόμο μπρο­στά μας. Συγ­χα­ρη­τή­ρια σε όλη την κοι­νω­νία των νη­σιών, επαγ­γελ­μα­τί­ες και ερ­γα­ζό­με­νους, που στα πιο δύ­σκο­λα, έδει­ξαν από τι είναι φτιαγ­μέ­νη η καρ­διά του πρω­τα­θλη­τή!