Βαρύτατο πλήγμα στον Τουρισμό-«Λαβύρινθος» στα ελληνικά νησιά και τα ύποπτα “κανόνια”

Η ρωσική «του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία» χτυ­πή­θηκε από μια κρίση – αστραπή. Σε τρεις εβδο­μά­δες, χρε­ω­κό­πη­σαν οκτώ tour operators, με απο­τέ­λε­σμα να υπο­στούν πρω­το­φανή ταλαι­πω­ρία περίπου 100 χιλιά­δες ρώσοι του­ρί­στες. Μερικοί απ’ αυτούς, δεν μπορούν ακόμη να επι­στρέ­ψουν στην πατρίδα τους. Οι κύριες αιτίες της κρίσης απο­δί­δο­νται σε οικο­νο­μι­κούς και πολι­τι­κούς παρά­γο­ντες, καθώς και στις επι­πτώ­σεις των κυρώ­σεων που επέ­βα­λαν στη Ρωσία οι ΗΠΑ και η ΕΕ.

Σύμφωνα με τον Ομο­σπον­διακό Οργα­νι­σμό Του­ρι­σμού της Ρωσίας «Rostourism» (ρωσικός ΕΟΤ), σήμερα, εξαι­τίας του «λου­κέ­του» ορι­σμέ­νων του­ρι­στι­κών πρα­κτο­ρείων, βρί­σκο­νται μετέ­ω­ροι στο εξω­τε­ρικό περίπου έξι χιλιά­δες του­ρί­στες (στην αρχή της κρίσης, ήταν 25.000). Η κατάρ­ρευση της του­ρι­στι­κής αγοράς είναι συγκρί­σιμη σε μέγεθος με την αντί­στοιχη κρίση που «χτύπησε» τον κλάδο το 2009 (ένα χρόνο μετά τη διεθνή χρη­μα­το­πι­στω­τική κρίση που έπληξε και τη Ρωσία), που ήταν μια από τις πιο απο­τυ­χη­μέ­νες σεζόν στην ιστορία της ρωσικής του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Η ρωσική «του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία» χτυ­πή­θηκε από μια κρίση – αστραπή. Σε τρεις εβδο­μά­δες, χρε­ω­κό­πη­σαν οκτώ tour operators, με απο­τέ­λε­σμα να υπο­στούν πρω­το­φανή ταλαι­πω­ρία περίπου 100 χιλιά­δες ρώσοι του­ρί­στες. Μερικοί απ’ αυτούς, δεν μπορούν ακόμη να επι­στρέ­ψουν στην πατρίδα τους. Οι κύριες αιτίες της κρίσης απο­δί­δο­νται σε οικο­νο­μι­κούς και πολι­τι­κούς παρά­γο­ντες, καθώς και στις επι­πτώ­σεις των κυρώ­σεων που επέ­βα­λαν στη Ρωσία οι ΗΠΑ και η ΕΕ.

«Λαβύ­ριν­θος» στα ελλη­νικά νησιά

Φέτος, το κύμα των πτω­χεύ­σεων άρχισε στο μέσον Ιουλίου, όταν ανα­κοι­νώ­θηκε η ανα­στολή λει­τουρ­γίας ενός από τους παλαιό­τε­ρους και μεγα­λύ­τε­ρους tour operators στη Ρωσία, της εται­ρείας «Neva». Το του­ρι­στικό πρα­κτο­ρείο, σύμφωνα με την επίσημη ιστο­σε­λίδα του, εξυ­πη­ρε­τούσε περισ­σό­τε­ρους από 720 χιλιά­δες του­ρί­στες ετησίως με δικές του πτήσεις charter, στους περισ­σό­τε­ρους από τους πιο δημο­φι­λείς παγκό­σμιους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Κατά την κήρυξη της πτώ­χευ­σής της, η εται­ρεία είχε στείλει σε δια­κο­πές στο εξω­τε­ρικό, 7.000 άτομα. Η κρίση κορυ­φώ­θηκε όταν κατέρ­ρευσε η εται­ρεία «Labirint», που επη­ρέ­ασε άμεσα περίπου 60.000 του­ρί­στες, αρκετοί από τους οποίους βρί­σκο­νταν σε δια­κο­πές στα ελλη­νικά νησιά.

Η Ιρίνα Τιού­ρινα, εκπρό­σω­πος Τύπου του Συν­δέ­σμου Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων της Ρωσίας (Russian Union of Travel Industry – PCT) είχε επα­νει­λημ­μένα προ­ε­διο­ποι­ή­σει ότι η τρέ­χουσα του­ρι­στική σεζόν θα απο­δει­χθεί ακόμη πιο δύσκολη απ’ ό,τι η του­ρι­στική περί­ο­δος του 2009. Κατά την ίδια, ο κύριος λόγος για το νέο κύμα πτω­χεύ­σεων στη του­ρι­στική αγορά, είναι πρω­τί­στως η ασταθής πολι­τική συγκυ­ρία. Επίσης, την κατά­σταση επι­δεί­νω­σαν η απότομη αύξηση του κόστους για την αγορά συναλ­λάγ­μα­τος και οι Δυτικές κυρώ­σεις, τις οποίες πολλοί Ρώσοι πήραν τόσο σοβαρά υπόψη που φοβή­θη­καν ότι η Ευρώπη θα περιο­ρί­σει την έκδοση θεω­ρή­σεων εισόδου. Κάτι τέτοιο, βέβαια, επου­δενί έγινε.

Τα απο­τε­λέ­σματα αυτής της κατά­στα­σης δεν άργησαν να φανούν και οι αφίξεις ρώσων του­ρι­στών στα περισ­σό­τερα ευρω­παϊκά και ασια­τικά θέρετρα άρχισαν να μειώ­νο­νται. Σύμφωνα με την εκπρό­σωπο της «Rostourism», Ιρίνα Στσε­γκόλ­κοβα, η ζήτηση για ταξίδια σε του­ρι­στικά θέρετρα στο εξω­τε­ρικό μειώ­θηκε κατά 20%-25%. Αυτή η τάση επη­ρέ­ασε ιδιαί­τερα τους ευρω­παϊ­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Επι­πλέον, οι Ρώσοι άρχισαν να φοβού­νται ότι θα ξεμεί­νουν στο εξω­τε­ρικό από χρήματα, είτε λόγω του κιν­δύ­νου πτώ­χευ­σης του του­ρι­στι­κού τους γρα­φείου, είτε επειδή οι Δυτικές κυρώ­σεις θα πλήξουν την Τράπεζα τους, κατά συνέ­πεια και τη δυνα­τό­τητα χρήσης της πιστω­τι­κής τους κάρτας. Ως γνωστόν, οι αμε­ρι­κα­νι­κές κυρώ­σεις δημιούρ­γη­σαν πολλά προ­βλή­ματα στις Visa και Master που είχαν εκδώσει οι ρωσικές Τρά­πε­ζες.

Τα πραγ­μα­τικά μεγάλα προ­βλή­ματα

Το κύριο όμως πρό­βλημα στον κλάδο, είναι οικο­νο­μικό. Στη ρωσική του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία το περι­θώ­ριο κέρδους είναι χαμηλό, κατά μέσο όρο 3,5%. «Ο του­ρι­σμός είναι μια επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα που προ­ϋ­πο­θέ­τει λόγω της φύσης του κλάδου, μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό και ορθο­λο­γι­στική δια­χεί­ριση των κιν­δύ­νων», λέει ο γενικός διευ­θυ­ντής της εται­ρείας «Multitour» Αλεξέι Βισο­κά­νοφ.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, πολλά του­ρι­στικά γραφεία προ­α­γο­ρά­ζουν μπλοκ θέσεων σε πτήσεις τσάρτερ και κλεί­νουν μεγάλο αριθμό δωμα­τίων στα ξενο­δο­χεία, υπε­ρε­κτι­μώ­ντας τον όγκο της του­ρι­στι­κής κίνησης. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο στην αγορά εμφα­νί­ζο­νται «σούπερ προ­σφο­ρές» ταξι­διω­τι­κών πακέτων της τελευ­ταίας στιγμής, που όμως είναι οικο­νο­μικά ασύμ­φο­ρες για τα του­ρι­στικά γραφεία. Εάν το ποσοστό των «καυτών» προ­σφο­ρών απο­τε­λεί το 15%-20% του όγκου των προ­τά­σεων των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, τότε τα γραφεία αυτά μπορεί να κρα­τη­θούν στη ζωή. Αλλά τώρα, οι «καυτές» προ­σφο­ρές καλύ­πτουν ήδη περί το 50% του κατα­λό­γου των ταξι­διω­τι­κών προ­τά­σεων των του­ρι­στι­κών πρα­κτο­ρείων, που είναι οριακός δείκτης για τη βιω­σι­μό­τητά τους.

Επι­πλέον, ειδικά αυτό το χρόνο, οι ρώσοι του­ρί­στες άρχισαν ολοένα περισ­σό­τερο να εγκα­τα­λεί­πουν την πρα­κτική της έγκαι­ρης κρά­τη­σης, προ­τι­μώ­ντας να αγο­ρά­ζουν τα εκδρο­μικά πακέτα δια­κο­πών, μόλις λίγες ημέρες πριν από την πτήση. Πολύ περισ­σό­τερο, κλεί­νουν μόνοι τους ξενο­δο­χεία, θεωρούν τα δια­βα­τή­ρια τους όπου χρειά­ζε­ται βίζα και αγο­ρά­ζουν τα εισι­τή­ριά τους δια­δι­κτυακά. Οι «ανε­ξάρ­τη­τοι» του­ρί­στες, εκτι­μά­ται ότι απο­τε­λούν περίπου το ένα τρίτο όσων μετα­βαί­νουν στο εξω­τε­ρικό για δια­κο­πές. Πάντως, δεν είναι όλοι οι επαγ­γελ­μα­τίες της αγοράς που θεωρούν κάτι τέτοιο ως απειλή. «Αυτοί οι του­ρί­στες, είναι μια σταγόνα στον ωκεανό», λένε. «Επίσης, στους καλούς παρα­λια­κούς προ­ο­ρι­σμούς, στους του­ρί­στες έρχεται πιο οικο­νο­μικά να αγο­ρά­σουν το προ­σφε­ρό­μενο «πακέτο δια­κο­πών», από το να οργα­νώ­σουν μόνοι τους το ταξίδι τους», λέει ο Αλεξέι Βισο­κά­νοφ. Κατά μέσο όρο, το του­ρι­στικό πακέτο με προ­ο­ρι­σμό σε παρα­θα­λάσ­σιο θέρετρο, θα κοστί­σει κατά 30% λιγό­τερο. Κυρίως, λόγω των φθη­νό­τε­ρων αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρίων στις πτήσεις charter.

‘Υποπτα «κανόνια»

Ωστόσο, υπάρχει μια ακόμη εκδοχή για τα «κανόνια» που βάρεσαν οι tour operators: Ότι οι πτω­χεύ­σεις ήταν σκόπιμα «κατα­σκευα­σμέ­νες» και ότι ένας αριθμός από τους επι­χει­ρη­μα­τίες που πτώ­χευ­σαν, πολύ απλά, ήθελε να βγει έξω από μια μη κερ­δο­φόρα επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα. Η Ανα­κρι­τική Επι­τροπή της Ρωσίας, έχει ξεκι­νή­σει τη διε­ρεύ­νηση πέντε ποι­νι­κών υπο­θέ­σεων που αφορούν στη δρα­στη­ριό­τητα του­ρι­στι­κών εται­ρειών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των πρα­κτο­ρείων «Neva» και «Labirint». Ήδη, διε­νερ­γού­νται οι σχε­τι­κοί έλεγχοι σε αυτές τις επι­χει­ρή­σεις.

Όπως και να’ χει, μετά από το μπαράζ των πτω­χεύ­σεων, νομο­τε­λειακά έχει τεθεί επί τάπητος η ανάγκη μεταρ­ρυθ­μί­σεων στον του­ρι­στικό κλάδο. Για να προ­χω­ρή­σουν γρήγορα, έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί η αρμόδια κυβερ­νη­τική ομάδα εργα­σίας. Η Ομο­σπον­διακή Υπη­ρε­σία Του­ρι­σμού προ­τεί­νει να μειωθεί ο αριθμός των παικτών στην αγορά. Γνω­ρί­ζουμε, ακόμα, ότι θα εξε­τα­στούν προ­τά­σεις που αφορούν στην αύξηση του ανα­γκαίου μετο­χι­κού κεφα­λαίου για την είσοδο νέων επι­χει­ρή­σεων στον κλάδο. Επι­πλέον, η πρόταση που προ­βλέ­πει αύξηση στους πόρους (μέσω των αυξη­μέ­νων εισφο­ρών) του οργα­νι­σμού «Turpomosch» (Σύν­δε­σμος των Tour Operators της Ρωσίας, που παρέχει επεί­γουσα βοήθεια στους εξερ­χό­με­νους του­ρί­στες), καθώς και η εισα­γωγή δια­φό­ρων τύπων αδειών για τις επι­χει­ρή­σεις. Αντί­θετα, έως τώρα αρκούσε μόνο μία άδεια για την άσκηση του­ρι­στι­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

Πηγή :gr.rbth.com