Νέα Αυτοδιοίκηση: Tο τελικό πλάνο του ΥΠΕΣ για τον νέο ενιαίο κώδικα – Οι 20 μεγάλες αλλαγές

Στην τελική φάση βρί­σκε­ται η επε­ξερ­γα­σία του Νέου Ενιαίου Κώδικα Αυτο­διοί­κη­σης, που περι­λαμ­βά­νει τη συνο­λική μεταρ­ρύθ­μιση του θεσμι­κού πλαι­σίου της Αυτο­διοί­κη­σης. Ο εκτε­τα­μέ­νος διά­λο­γος για τον νέο Κώδικα ξεκινά αύριο, έπειτα από την παρου­σί­αση των βασικών σημείων του από τον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών, Θοδωρή Λιβάνιο, στην κοινή συνε­δρί­αση της Κεντρι­κής Ενωσης Δήμων και της Ενωσης Περι­φε­ρειών.

Τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» παρου­σιά­ζουν το τελικό πλάνο του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών για τον Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, που, σύμφωνα με τον σχε­δια­σμό του ΥΠ.ΕΣ., ανα­μέ­νε­ται να τεθεί εντός του Ιουνίου σε δημόσια δια­βού­λευση και να μπει στη Βουλή πριν από τις θερινές δια­κο­πές.

Πηγές του ΥΠ.ΕΣ. κάνουν λόγο για μια ολι­στική μεταρ­ρύθ­μιση, που εκτεί­νε­ται σε περισ­σό­τε­ρους από 10 άξονες, με 20 εμβλη­μα­τι­κές αλλαγές, ενώ στο επί­κε­ντρο του σχε­δια­σμού τίθεται η αλλαγή στο νομο­θε­τικό πλαίσιο που διέπει την Αυτο­διοί­κηση εν συνόλω. Ενδει­κτικό της πολυ­νο­μίας που επι­κρα­τεί στον θεσμό της Αυτο­διοί­κη­σης απο­τε­λεί το γεγονός πως σήμερα για τους μεν δήμους βρί­σκο­νται σε ισχύ πάνω από 1.000 νόμοι, προ­ε­δρικά δια­τάγ­ματα, βασι­λικά δια­τάγ­ματα (ορι­σμένα από τη δεκα­ε­τία του 1950) και υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις, ενώ για τις περι­φέ­ρειες, αν και έχουν περάσει 15 χρόνια από τη λει­τουρ­γία τους, δεν υπάρχει συγκε­ντρω­μένο το κείμενο των δια­τά­ξεων. Απο­τέ­λε­σμα αυτής της πολυ­νο­μίας είναι οι πολίτες πολλές φορές να μην ξέρουν ποια υπη­ρε­σία είναι αρμόδια.

Ο τρόπος ανά­δει­ξης των δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών Αρχών

Σημα­ντι­κές είναι οι προ­ω­θού­με­νες αλλαγές για τον τρόπο ανά­δει­ξης των δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών Αρχών. Η πρόταση του ΥΠ.ΕΣ. είναι οι δημο­τι­κές και οι περι­φε­ρεια­κές εκλογές να διε­ξά­γο­νται σε έναν γύρο την τελευ­ταία Κυριακή του Νοεμ­βρίου, κάθε πέντε χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επό­με­νες δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές θα γίνουν στις 26 Νοεμ­βρίου 2028, ενώ έχει κλει­δώ­σει το ποσοστό 40% για την ανά­δειξη του νικητή των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών. Οποιος επι­θυ­μεί θα μπορεί να ασκήσει το εκλο­γικό του δικαί­ωμα για εκλογή δημάρ­χου, περι­φε­ρειάρχη, δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών συμ­βού­λων με ηλε­κτρο­νική ψήφο, δίχως να χρεια­στεί να μετα­κι­νη­θεί από το σπίτι του. Οι συν­δυα­σμοί μπορούν να έχουν επι­πλέον 15% υπο­ψη­φίων εφόσον αυτοί είναι ηλικίας έως 30 ετών, προ­κει­μέ­νου να αυξηθεί η συμ­με­τοχή των νέων στην Αυτο­διοί­κηση. Ανάλογα με το μέγεθος του δήμου ή της περι­φέ­ρειας, 1 έως 3 δημο­τι­κοί/περι­φε­ρεια­κοί σύμ­βου­λοι θα εκλέ­γο­νται άνευ σταυρού προ­τί­μη­σης, στο πρότυπο του ψηφο­δελ­τίου Επι­κρα­τείας στις βου­λευ­τι­κές εκλογές.

Τέλος στις αλλη­λε­πι­κα­λύ­ψεις μεταξύ κεντρι­κού κράτους, περι­φε­ρειών και δήμων

Σημα­ντι­κές είναι και οι ρυθ­μί­σεις για την ανα­κα­τα­νομή και το ξεκα­θά­ρι­σμα των αρμο­διο­τή­των μεταξύ των τριών επι­πέ­δων του κράτους. Συγκε­κρι­μένα, εξορ­θο­λο­γί­ζε­ται το πλαίσιο των αρμο­διό­τη­των της Αυτο­διοί­κη­σης και ξεκα­θα­ρί­ζο­νται αλλη­λο­ε­πι­κα­λύ­ψεις μεταξύ κεντρι­κού κράτους, περι­φε­ρειών και δήμων. Σε αυτό το πλαίσιο, δίνο­νται εργα­λεία και λύσεις για την άσκηση των αρμο­διο­τή­των από όλους τους δήμους και τις περι­φέ­ρειες ανε­ξαρ­τή­τως πλη­θυ­σμού, ώστε όλοι οι κάτοι­κοι να έχουν την ίδια πρό­σβαση σε υπη­ρε­σίες. Το σημα­ντι­κό­τερο σκέλος είναι ότι κατα­γρά­φο­νται για πρώτη φορά ρητά όλες οι αρμο­διό­τη­τες των δήμων και των περι­φε­ρειών, συγκε­ντρω­μέ­νες σε ένα νομο­θε­τικό κείμενο, ώστε να είναι σαφές «ποιος κάνει τι» και να εκλεί­ψουν τα φαι­νό­μενα διά­χυ­σης ευθυνών.

Απλο­ποιεί­ται το καθε­στώς των δημο­τι­κών τελών

Ακόμα, το ΥΠ.ΕΣ. προωθεί την εφαρ­μογή ενός δυνα­μι­κού προ­γράμ­μα­τος χρη­μα­το­δό­τη­σης των λει­τουρ­γι­κών και επεν­δυ­τι­κών αναγκών των δήμων και των περι­φε­ρειών, το οποίο θα συν­δέ­ε­ται με την πορεία της εθνικής οικο­νο­μίας. Με τον νέο Κώδικα απλο­ποιεί­ται, επίσης, το καθε­στώς των δημο­τι­κών τελών, καθώς συγ­χω­νεύ­ε­ται ο δημο­τι­κός φόρος και το Τέλος Ακί­νη­της Περιου­σίας (ΤΑΠ), ούτως ώστε να δια­φα­λί­ζε­ται η εισπρα­ξι­μό­τητα και παράλ­ληλα ο κάθε δημότης να γνω­ρί­ζει τι οφείλει σε κάθε δήμο και για ποιον λόγο.

Ηλε­κτρο­νικά δημο­ψη­φί­σματα

Αξιο­ση­μεί­ωτη πρό­βλεψη είναι πως οι δήμοι θα μπορούν απο­κλει­στικά για θέματα αρμο­διό­τη­τάς τους να προ­κη­ρύσ­σουν ηλε­κτρο­νικά δημο­ψη­φί­σματα, όπου δικαί­ωμα ψήφου θα έχουν οι δημότες τους. Για παρά­δειγμα, ένα οικό­πεδο ιδιο­κτη­σίας του δήμου να γίνει πολι­τι­στικό κέντρο ή πάρκο; Ακόμα, οι συνε­δριά­σεις των δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών συμ­βου­λίων θα μετα­δί­δο­νται υπο­χρε­ω­τικά δια­δι­κτυακά και τα πρα­κτικά τους θα είναι δια­θέ­σιμα στην ιστο­σε­λίδα κάθε δήμου για ενη­μέ­ρωση κάθε ενδια­φε­ρο­μέ­νου, ενώ κάθε δήμος με πλη­θυ­σμό άνω των 20.000 κατοί­κων (όπως και νησιω­τι­κός δήμος άνω των 5.000 κατοί­κων) και κάθε περι­φέ­ρεια θα έχει υπο­χρε­ω­τικά τον Συμπα­ρα­στάτη του Δημότη και της Επι­χεί­ρη­σης, πρόσωπο εγνω­σμέ­νου κύρους, στο οποίο θα μπορούν να απευ­θύ­νο­νται πολίτες και επι­χει­ρή­σεις όταν αντι­με­τω­πί­ζουν πρό­βλημα. Με τον νέο Κώδικα ο έλεγχος της νομι­μό­τη­τας των πράξεων των δήμων και των περι­φε­ρειών που προ­βλέ­πει το Σύνταγμα θα διε­ξά­γε­ται από επτά αυτο­τε­λείς υπη­ρε­σίες επο­πτείας, των οποίων θα προ­ΐ­στα­νται υψηλών προ­σό­ντων στελέχη, που θα επι­λέ­γο­νται από το ΑΣΕΠ, και θα κατα­γρά­φο­νται όλα σε ειδικό σύστημα, στο οποίο θα παρα­κο­λου­θεί­ται η εξέλιξη όλων των ελέγχων. Συντο­νι­στικό και επο­πτικό ρόλο θα έχει ο γενικός επόπτης νομι­μό­τη­τας, επίσης υψηλών προ­σό­ντων στέ­λε­χος και επι­λε­γό­με­νος από το ΑΣΕΠ, στον οποίο θα υπά­γε­ται ειδικό τμήμα, με απο­κλει­στικό αντι­κεί­μενο την υποδοχή καταγ­γε­λιών πολιτών και τη διε­ρεύ­νησή τους.

Ο πει­θαρ­χι­κός έλεγχος και η επι­βρά­βευση

το ίδιο πλαίσιο, βάσει του σχε­δια­σμού απλο­ποιεί­ται, γίνεται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κός και πιο δίκαιος ο πει­θαρ­χι­κός έλεγχος των αιρετών, οι πει­θαρ­χι­κές ποινές των οποίων θα επι­βάλ­λο­νται από ένα συμ­βού­λιο με συμ­με­τοχή δικα­στών. Τέλος, οι καλύ­τε­ροι ανά κατη­γο­ρία σε επι­δό­σεις δήμοι και περι­φέ­ρειες θα επι­βρα­βεύ­ο­νται ηθικά και υλικά.

Πηγή: parapolitika.gr