Τι σηματοδοτεί η πανηγυρική επανεκλογή του Μακρόν

Η πανη­γυ­ρική νίκη του Εμα­νουέλ Μακρόν με 58,% έναντι του 42% που έλαβε η αντί­πα­λος του, Μαρίν Λεπέν, απο­τε­λεί μια νίκη τριών επι­πέ­δων: (α) Μια νίκη της Δημο­κρα­τίας έναντι του Εθνι­κι­σμού, (β) Μια νίκη της Πολι­τι­κής έναντι του Λαϊ­κι­σμού, (γ) Μια νίκη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

H νίκη του Γάλλου Προ­έ­δρου έχει διπλή ανά­γνωση καθώς αφενός, ο νικητής των Ηλυσίων είναι ένας δημο­κρα­τι­κός Πρό­ε­δρος και αφε­τέ­ρου, η εκλογή του μπορεί να σημάνει και την επι­κρά­τηση του κόμ­μα­τος του, «Εμπρός Γαλλία» στις βου­λευ­τι­κές εκλογές που θα διε­ξα­χθούν τον Ιούνιο του 2022, εκμε­ταλ­λευό­μενο τη δυνα­μική της μεγάλης νίκης του στις προ­ε­δρι­κές εκλογές. Όμως, ίσως αυτό να είναι δυσκο­λό­τερο σε σχέση με το παρελ­θόν καθώς σήμερα στη Γαλλία υπάρχει ένα πρω­τό­γνωρο πολι­τικό σκηνικό, καθώς τρία κόμματα κινή­θη­καν στον α’ γύρω πάνω από το 20% και πολλά άλλα που κινού­νται κάτω από το 10%.

 

§ MACRON VERSUS LEPIN: ΤΑ ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

 

i. Ποιος είναι ο ρόλος του Προ­έ­δρου της Γαλ­λι­κής Δημο­κρα­τίας

 

Για να αντι­λη­φθούμε τη σημα­ντι­κό­τητα των Προ­ε­δρι­κών εκλογών της 24ης Απρι­λίου, είναι σημα­ντικό να γνω­ρί­ζουμε το ρόλο του Προ­έ­δρου καθώς σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο Πρό­ε­δρος της Γαλ­λι­κής Δημο­κρα­τίας απο­τε­λεί τον εγγυητή των θεσμών της Πέμπτης Δημο­κρα­τίας και ενσαρ­κώ­νει την εξουσία του κράτους. Μετά την εκλογή του με άμεση και καθο­λική ψηφο­φο­ρία, δίνει τις βασικές κατευ­θύν­σεις της

πολι­τι­κής που θα εφαρ­μο­στεί, εφόσον λάβει την κοι­νο­βου­λευ­τική πλειο­ψη­φία στις βου­λευ­τι­κές εκλογές1, οι οποίες εν προ­κει­μένω θα διε­ξα­χθούν τον Ιούνιο 2022.

 

Ο Γάλλος Πρό­ε­δρος διο­ρί­ζει τον πρω­θυ­πουργό της Γαλλίας. Σε περί­πτωση που το κόμμα ή το συμ­μα­χικό πολι­τικό μπλοκ από το οποίο προ­έρ­χε­ται ο πρό­ε­δρος έχει και την πλειο­ψη­φία της Εθνο­συ­νέ­λευ­σης, τότε πρα­κτικά ο αρχηγός του κράτους ηγείται του κυβερ­νη­τι­κού έργου, αν και κάτι τέτοιο δεν προ­βλέ­πε­ται ρητά από το Σύνταγμα. Σε διεθνές επίπεδο, ο Πρό­ε­δρος της Γαλ­λι­κής Δημο­κρα­τίας, είναι ο εγγυ­η­τής της ανε­ξαρ­τη­σίας της Γαλλίας, της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας και του σεβα­σμού των διεθνών συν­θη­κών που έχει υπο­γρά­ψει η Γαλλία. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο αρχηγός του κράτους είναι επίσης αρχηγός των ενόπλων δυνά­μεων. Ως εκ τούτου, προ­ε­δρεύει των ανώ­τε­ρων συμ­βου­λίων και επι­τρο­πών της Εθνικής Άμυνας. Είναι επίσης ο μονα­δι­κός κάτοχος της “πυρη­νι­κής” δύναμης της Γαλλίας («feu nucléaire»).

 

ii. Ποια θέματα επι­κρά­τη­σαν στην προ­ε­κλο­γική ανα­μέ­τρηση των δυο υπο­ψη­φίων.

 

Η Ευρω­παϊκή Ένωση, η οικο­νο­μία, η αγο­ρα­στική δύναμη, το συντα­ξιο­δο­τικό, η μετα­νά­στευση, η κλι­μα­τική κρίση και άλλα πολλά απο­τέ­λε­σαν τα πεδία αντι­πα­ρά­θε­σης των δύο αντι­πά­λων για το δρόμο προς τα Ηλύσια Πεδία , οι οποίοι μοιά­ζουν να ενσαρ­κώ­νουν περισ­σό­τερο από ποτέ τα δυο πρόσωπα της Γαλλίας, μετά από μια πεντα­ε­τία με πολ­λα­πλές κρίσεις, από τα “κίτρινα γιλέκα” μέχρι την παν­δη­μία του Covid-19. Εκτός από τις δια­φο­ρές τους στην εσω­τε­ρική σκηνή, η Μαρίν Λεπέν και ο Εμα­νουέλ Μακρόν αντι­πα­ρα­τί­θε­νται και στη διεθνή σκηνή, με δύο οράματα για τον κόσμο και το ρόλο της Γαλλίας για την Ευρώπη, για το ΝΑΤΟ, για τον πόλεμο στην Ουκρα­νία. Επίσης, ο πόλεμος στην Ουκρα­νία απο­τέ­λεσε ένα σημα­ντικό θέμα αντι­πα­ρά­θε­σης μεταξύ των δυο υπο­ψη­φίων, όπου η Λεπέν «χρε­ώ­θηκε» τις φιλικές της σχέσεις με το Ρώσο Πρόεδρο, και σαφώς αυτό απο­δυ­νά­μωσε τα εκλο­γικά της ποσοστά γιατί οι Γάλλοι , όπως και κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, τάσ­σε­ται κατά του πολέμου στην Ουκρα­νία και κατά του Πούτιν.

 

Ωστόσο, ο Μακρόν δεν μοιάζει σχεδόν καθόλου με τον άνθρωπο που εξελέγη το 2017. Ο πρώην τρα­πε­ζί­της του Rothschild και φιλικός προς τις επι­χει­ρή­σεις υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών υπό τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας Φραν­σουά Ολάντ, φαί­νε­ται πλέον να έχει ξεχάσει τις προη­γού­με­νες αμφι­λε­γό­με­νες δεσμεύ­σεις του για την ανα­μόρ­φωση της αγοράς εργα­σίας, του συντα­ξιο­δο­τι­κού συστή­μα­τος και του διοι­κη­τι­κού μηχα­νι­σμού της Γαλλίας. Έχοντας ανα­στεί­λει σε μεγάλο βαθμό τις δημο­σιο­νο­μι­κές ανη­συ­χίες και τις νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες μεταρ­ρυθ­μί­σεις που απο­τε­λού­σαν σήμα κατα­τε­θέν της πολι­τι­κής του ταυ­τό­τη­τας, κατά την προ­ε­κλο­γική του εκστρα­τεία έδωσε έμφαση στην ανάγκη για μια νέα βιο­μη­χα­νική πολι­τική, ώστε οι βασικές ιατρι­κές προ­μή­θειες της Γαλλίας να μην εξαρ­τώ­νται από αλυ­σί­δες εφο­δια­σμού που εκτεί­νο­νται σε όλο τον κόσμο. Από την αρχή της πρώτης του προ­ε­δρι­κής εκστρα­τείας, ο Μακρόν υπήρξε ένας πολι­τι­κός ικανός για μετα­μορ­φώ­σεις στη στρα­τη­γική του λόγου. Αυτές, ωστόσο, ήταν σταθερά στην υπη­ρε­σία ενός πολι­τι­κού ορά­μα­τος που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται, ακριβώς, από τη δύναμη του λόγου.

 

Είναι ο γνωστός Μακρο­νι­σμός, που εκφρά­ζει την πολι­τική του Γάλλου Προ­έ­δρου στα νέα δια­κυ­βεύ­ματα που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ως μια συλ­λο­γική δια­δι­κα­σία δημιουρ­γίας νοή­μα­τος που δια­τη­ρεί την ικα­νό­τητά να συγκρα­τεί μια ομάδα μέσω μιας κοινής κατα­νό­η­σης του κόσμου. Ενη­με­ρω­μέ­νος από τον πνευ­μα­τικό του μέντορα, τον φιλό­σοφο Paul Ricœur2, και τον πολι­τικό του προ­κά­τοχο, τον κεντρο­α­ρι­στερό πρω­θυ­πουργό Michel Rocard, ο Macron έχει επε­ξερ­γα­στεί μια αντί­ληψη για την πολι­τική που θέτει το κράτος -και τον εαυτό του επι­κε­φα­λής του- σε ερμη­νευ­τικό ρόλο, προ­σφέ­ρο­ντας στους Γάλλους πολίτες εξη­γή­σεις και ερμη­νείες για να τους προ­σαρ­μό­σει στις αμε­τά­βλη­τες πραγ­μα­τι­κό­τη­τες της οικο­νο­μι­κής παγκο­σμιο­ποί­η­σης.

 

iii : Tο Μέλλον της Eυρωπαϊκής Ένωσης στο επί­κε­ντρο των δυο υπο­ψη­φίων

 

Ο «Μακρο­νι­σμός» έναντι της «Κυριαρ­χι­σμού» απο­τε­λεί μια συζή­τηση για το μέλλον της ΕΕ που διε­ξά­γε­ται σε πολλά επίπεδα με κύριο άξονα της δια­μά­χης, τη μορφή της ευρω­παϊ­κής ολο­κλή­ρω­σης, με το Γάλλο Πρόεδρο να δηλώνει υπέρ­μα­χος της πολι­τι­κής ενο­ποί­η­σης (γνωστό ως Μακρο­νι­σμός) και εκείνων που ζητούν την προ­στα­σία των εθνικών αρμο­διο­τή­των και -σε πολλές δια­φο­ρε­τι­κές μορφές- τη δια­τή­ρηση της εθνικής

κυριαρ­χίας ( «κυριαρ­χι­σμός»). Αυτές οι δύο κύριες ομάδες απόψεων δια­φέ­ρουν σημα­ντικά ως προς τα οράματά τους για την επι­θυ­μητή θεσμική δομή της ΕΕ και το περιε­χό­μενο των πολι­τι­κών της ΕΕ, όμως και οι δύο ανα­φέ­ρο­νται στην κυριαρ­χία ως κύρια έννοια που διέπει τη φύση της ευρω­παϊ­κής Πολι­τείας και τη σχέση της με το εθνικό κράτος.

 

Αδιαμ­φη­σβή­τητα, ο Εμα­νουέλ Μακρόν εκφρά­ζο­ντας σθεναρά την ευρω­παϊκή πολι­τική ενο­ποί­ηση, κατά τη διάρ­κεια της πρώτης δια­κυ­βέρ­νη­σης του έριξε μεγάλο βάρος στην ΕΕ, πρω­τα­γω­νι­στώ­ντας σε σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες για την Ένωση. Ως φιλο­ευ­ρω­παίος, ο Μακρόν θεωρεί την Ευρώπη ως τον κεντρικό πυλώνα της γαλ­λι­κής διπλω­μα­τίας και ως λύση στα περι­βαλ­λο­ντικά προ­βλή­ματα και τα προ­βλή­ματα ασφά­λειας της Γαλλίας καθώς τάσ­σε­ται υπέρ της ενί­σχυ­σης της ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας και των στρα­τιω­τι­κών δυνα­το­τή­των της, της ενί­σχυ­σης των εξω­τε­ρι­κών συνόρων της Ευρώπης και της εναρ­μό­νι­σης των κανόνων για το άσυλο και τη στήριξη των προ­σφύ­γων και των μετα­να­στών.

 

Εν αντι­θέ­σει, η Λεπέν εκφρά­ζο­ντας τον «κυριαρ­χι­σμό», μετά το Frexit που ζητούσε η Γαλλίδα υπο­ψή­φια πρό­ε­δρος το 2012 και την έξοδο από το ευρώ το 2017, σε αυτές τις εκλογές τάχθηκε υπέρ μιας φαι­νο­με­νικά μετριο­πα­θούς μεταρ­ρύθ­μι­σης της ΕΕ, καθώς ζητούσε να ξανα­δούμε την Ευρώπη. Αυτό που επί της ουσίας εννο­ούσε η Μαρίν Λεπέν, ήταν η αντι­κα­τά­σταση της ΕΕ με μια νέα Συμ­μα­χία “ελεύ­θε­ρων και κυρί­αρ­χων εθνών”, στο πλαίσιο της οποίας κάθε μέλος θα μπορεί να επι­λέ­γει τους κανόνες που θα ακο­λου­θεί, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του σεβα­σμού του κράτους δικαίου. Στις προ­τά­σεις της μιλούσε για τη διε­ξα­γωγή δημο­ψη­φί­σμα­τος προ­κει­μέ­νου να επα­να­ξιο­λο­γη­θεί η υπεροχή του γαλ­λι­κού δικαίου έναντι του ενω­σια­κού δικαίου κάτι που για τους επι­κρι­τές της ισο­δυ­να­μεί με ένα “Frexit”, την εγκα­τά­λειψη της “ευρω­παϊ­κής κυριαρ­χίας”, και το τέλος της Διεύ­ρυν­σης της Ένωσης. Η υπο­ψή­φια του Εθνικού Συνα­γερ­μού (RN), δήλωνε επίσης τη μείωση της συνει­σφο­ράς της Γαλλίας στον ενω­σιακό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό κατά 5 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ και τον περιο­ρι­σμό των εξου­σιών της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, ενώ ανα­φο­ρικά με το χώρο Schengen σκόπευε να επα­να­φέ­ρει προ­σω­ρι­νούς συνο­ρια­κούς ελέγ­χους για να εξα­να­γκά­σει τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για μια νέα συνθήκη. Ως εκ τούτου, μια νίκη της Λεπέν θα δυνα­μί­τιζε τη δια­δι­κα­σία της ευρω­παϊ­κής ολο­κλή­ρω­σης και θα απο­τε­λούσε μια οπι­σθο­δρό­μηση της Ένωσης.

 

§ ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Η Ευρω­παϊκή Ένωση και η Δημο­κρα­τία νίκησαν στις Γαλ­λι­κές Προ­ε­δρι­κές εκλογές της 24ης Απρι­λίου 2022

 

Είναι γεγονός πως οι πολ­λα­πλές κρίσεις που αντι­με­τω­πί­ζουν τα κράτη μέλη της ΕΕ, τόσο σε οικο­νο­μικό, υγειο­νο­μικό, περι­βαλ­λο­ντικό, ασφά­λειας, όσο και σε ενω­σιακό επίπεδο, δυνα­μι­τί­ζει την κοι­νω­νική συνοχή των ευρω­παϊ­κών κοι­νω­νιών, δημιουρ­γώ­ντας αντι­συ­στη­μικά αντα­να­κλα­στικά στους πολίτες. Απο­τέ­λε­σμα αυτών των συστη­μι­κών αλλαγών, είναι η άνοδος των ακραίων δεξιών δυνά­μεων και η απο­ξέ­νωση του εκλο­γι­κού σώματος από τις κυβερ­νη­τι­κές ελίτ.

 

Μια τέτοια πολι­τική συμπε­ρι­φορά απο­τυ­πώ­θηκε έντονα στον α’ γύρο των Προ­ε­δρι­κών Γαλ­λι­κών εκλογών, με την πρω­το­φανή άνοδο ακραίων κομ­μά­των, με τη Μαρίν Λεπέν να κατα­λαμ­βά­νει το 23,4% και το Ζεμούρ το 7,5%., δηλ. αθροι­στικά σχεδόν το 30% του εκλο­γι­κού σώματος.

 

Όμως το δημο­κρα­τικό φρόνημα των Γάλλων, ανέ­δειξε τον Εμα­νουέλ Μακρόν νικητή της εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης της 24ης Απρι­λίου 2022, απο­δει­κνύ­ο­ντας πως οι δημο­κρα­τίες δια­θέ­τουν ισχυρά αντα­να­κλα­στικά απέ­να­ντι στο λαϊ­κι­σμό και τα ακραία εθνι­κι­στικά μορ­φώ­ματα. Η νίκη του Μακρόν, απο­τε­λεί μια νίκη κατά της άκρας δεξιά, όπως άλλωστε δήλωσε και ο ίδιος κατά την πανη­γυ­ρική του ομιλία στο Πεδίον του Άρεως. Είναι άλλωστε χαρα­κτη­ρι­στική η δήλωση του Μακρόν για αυτούς που τον ψήφισαν, όχι γιατί πεί­στη­καν από τα επι­χει­ρή­ματά του αλλά για να θέσουν έναν φραγμό στην άκρα δεξιά, σεβό­με­νοι τον θεσμό της δημο­κρα­τίας…

 

Επο­μέ­νως, η νίκη Μακρόν σημα­το­δο­τεί τη νίκη της Δημο­κρα­τίας, τη νίκη της Ευρώπης, όμως δεν παύει να θυμίζει την ανάγκη επα­να­προσ­διο­ρι­σμού των πολι­τι­κών προ­τε­ραιο­τή­των του «Μακρο­νι­σμού» τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Η στροφή σε ανθρω­πο­κε­ντρι­κές πολι­τι­κές, η επα­να­φορά της κοι­νω­νι­κής και οικο­νο­μι­κής συνοχής, η άμβλυνση των μεγάλων ανι­σο­τή­των που εμφα­νί­στη­καν τα τελευ­ταία χρόνια, η κατάρ­ρευση του κοι­νω­νι­κού κράτους, η ανα­βάθ­μιση της υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης , της Παι­δείας, αλλά και η ενδυ­νά­μωση της Ασφά­λειας του

πολίτη και η καλύ­τερη δια­χεί­ριση της μετανάστευσης- εντός και εκτός ΕΕ, απο­τε­λούν ζητή­ματα που θα πρέπει να αντι­με­τω­πί­σει ο επα­νε­κλε­γείς Γάλλος Πρό­ε­δρος.

 

Ζητή­ματα που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν σε ευρω­παϊκό επίπεδο προ­κει­μέ­νου η Ένωση να μπο­ρέ­σει να προ­χω­ρή­σει στα επόμενα της βήματα και να δια­λύ­σει κάθε ακραίο δια­σπα­στικό πολι­τικό κίνημα.

Ελευ­θε­ρία Φτα­κλάκη

Πολι­τι­κός

Διε­θνο­λό­γος/ Πολι­τι­κός Επι­στή­μων

Διδά­κτωρ Διεθνών και Ευρω­παϊ­κών Σπουδών/

Μετα- Διδα­κτο­ρική ερευ­νή­τρια & Διδά­σκουσα στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου