Δημ. Σκιαδάς: «Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η Περιφέρεια να μην μπορεί να ασκήσει τις αρμοδιότητές της»!

Ποιές θα είναι οι συνέ­πειες για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου από την δέσμευση των απο­θε­μα­τι­κών της; Πώς θα χαρα­κτη­ρί­ζατε την κίνηση που έγινε από την κυβέρ­νηση;

Για να αντι­λη­φθείτε τη σημασία της κίνησης της Κυβέρ­νη­σης, πρέπει να απο­σα­φη­νι­στούν τόσο η δια­δι­κα­σία που έλαβε χώρα, όσο κυρίως το περιε­χό­μενό της.

Ως προς τη δια­δι­κα­σία επι­ση­μαίνω ότι χωρίς καμία προη­γού­μενη επι­κοι­νω­νία, συνεν­νό­ηση, προει­δο­ποί­ηση ή έστω απλή επαφή, η Κυβέρ­νηση εξέδωσε μια Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου (ΠΝΠ), επι­κα­λού­μενη τις έκτα­κτες συν­θή­κες που υπάρ­χουν λόγω των εξε­λί­ξεων στα δημόσια οικο­νο­μικά της χώρας και λόγω της πορείας των σχε­τι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τους εταί­ρους και τους δανει­στές μας. Οι δυο αυτοί λόγοι, μέχρι στιγμής του­λά­χι­στον, απο­τε­λούν σκο­τεινά σημεία για όλους μας, καθώς κανείς δεν έχει παρά­σχει μια σαφή εικόνα για το επίπεδο των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών αλλά και για τις εξε­λί­ξεις στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Υπάρ­χουν μόνο διαρ­ροές, άτυπες και χωρίς δυνα­τό­τητα επι­βε­βαί­ω­σης, από τις οποίες η εικόνα που προ­κύ­πτει είναι τελείως θολή. Αιφ­νι­δίως λοιπόν η Κυβέρ­νηση εξέδωσε μια ΠΝΠ, πρα­κτική την οποία είχε στη­λι­τεύ­σει κατ’ επα­νά­ληψη ως αντι­πο­λί­τευση – και σε πολλές περι­πτώ­σεις δικαίως – αλλά φαί­νε­ται να την υιο­θε­τεί για τα κρίσιμα ζητή­ματα. Η δε επιλογή αυτή ελέγ­χε­ται ως προς τη συνταγ­μα­τι­κό­τητά της, καθώς, όπως απο­δεί­χθηκε εκ των υστέρων, θα μπο­ρούσε να κατα­τε­θεί ως κανο­νική νομο­θε­τική ρύθμιση – ενέρ­γεια που τελικά έγινε, μετά την κατα­κραυγή, για την κύρωση της ΠΝΠ – και να υποστεί τη βάσανο της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής νομο­θε­τι­κής δια­δι­κα­σίας.

Ως προς το περιε­χό­μενό της, η ΠΝΠ λέει το εξής απλό: υπο­χρε­ω­τικά όλα τα ταμειακά δια­θέ­σιμα και όλες οι προ­θε­σμια­κές κατα­θέ­σεις μιας σειράς φορέων του Δημο­σίου – μεταξύ αυτών και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου – πρέπει να κατα­τε­θούν στην Τράπεζα της Ελλάδος. Η δε Τράπεζα της Ελλάδος θα συγκε­ντρώ­σει όλους αυτούς τους πόρους σε έναν λογα­ρια­σμό, μια ομάδα περιου­σίας με την ονο­μα­σία Κοινό Κεφά­λαιο, στο οποίο μετέ­χουν με «μερίδες κεφα­λαίου» οι φορείς των οποίων οι πόροι βρί­σκο­νται εκεί (οι μερίδες αντι­στοι­χούν στο ισόποσο των πόρων του κάθε φορέα), και το οποίο Κεφά­λαιο υπο­χρε­ού­ται η Τράπεζα να επεν­δύει σε ομόλογα του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, repos, κλπ, χωρίς να ρωτά τους φορείς, απλώς τους ενη­με­ρώ­νει για την επέν­δυση. Από αυτόν το λογα­ρια­σμό, οι φορείς, των οποίων οι πόροι έχουν ενσω­μα­τω­θεί εκεί, δικαιού­νται να υπο­βάλ­λουν αίτημα χρη­μα­το­δό­τη­σης κάθε 15 ημέρες για την κάλυψη των ταμεια­κών αναγκών τους. Οι πόροι που θα ζητούν θα προ­έρ­χο­νται από τις μερίδες τους. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα εξε­τά­ζει το αίτημα και θα χορηγεί τους αιτού­με­νους πόρους ή μέρος αυτών ή και τίποτα. Από τι εξαρ­τά­ται το πόσα χρήματα θα χορη­γού­νται; Όπως ανα­φέ­ρε­ται σε έγγραφο της ίδιας της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, «η τρέ­χουσα αξία των μερίδων που συμ­με­τέ­χουν στην ομάδα περιου­σίας θα ταυ­τί­ζε­ται με την ονο­μα­στική αξία, εφόσον το Ελλη­νικό Δημόσιο εκπλη­ρώ­νει εγκαί­ρως, προ­ση­κό­ντως και στο ακέραιο τις υπο­χρε­ώ­σεις του». Άρα, εάν η αξία του ομο­λό­γου, ή του repos, έχει μειωθεί καθώς το Δημόσιο δεν είναι συνεπές στις υπο­χρε­ώ­σεις του – κάτι πασί­δηλο – είναι προ­φα­νές ότι τα χρήματα των φορέων που θα είναι σε μερίδες του Κοινού Κεφα­λαίου και θα έχουν επεν­δυ­θεί, πολύ απλά δε θα υπάρ­χουν. Άρα το αίτημα χρη­μα­το­δό­τη­σης δεν θα μπορεί να ικα­νο­ποι­η­θεί. Και για αυτό το επεν­δυ­τικό ρίσκο, η μεν Τράπεζα της Ελλάδος δε θα έχει καμία ποινική, αστική, διοι­κη­τική ή άλλη ευθύνη, το δε Ελλη­νικό Δημόσιο έχει υπο­χρέ­ωση απο­ζη­μί­ω­σης προς τους φορείς – οι οποίοι προ­φα­νώς θα πρέπει να τη διεκ­δι­κή­σουν δικα­στικά και να δικαιω­θούν μετά από πολλά χρόνια καθώς το Ελλη­νικό Δημόσιο οφείλει να εξα­ντλή­σει όλους τους βαθμούς δωσι­δι­κίας πριν κατα­βά­λει ένα ποσό ως απο­ζη­μί­ωση – η οποία απο­ζη­μί­ωση, όποτε επι­δι­κα­στεί αμε­τα­κλή­τως, πιθα­νό­τατα θα κατα­βλη­θεί υπό μορφή ομο­λό­γου του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου!!!!! Με δυο λόγια, οι πόροι αυτοί που θα είναι στο Κοινό Κεφά­λαιο πλέον «χάνο­νται» για τους φορείς, και θα είναι στη διάθεσή τους μόνο υπό την αίρεση της φερεγ­γυό­τη­τας και της δυνα­τό­τη­τας του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου να τους κατα­βά­λει.

Είναι σαφές το πλήγμα για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Με δεδο­μένο ότι η χρη­μα­το­δο­τική της ικα­νό­τητα για την εκπλή­ρωση των υπο­χρε­ώ­σεών της αλλά και για τον προ­γραμ­μα­τι­σμό, για το μέλλον, έργων, πρω­το­βου­λιών και δράσεων, θα τελεί υπό την αίρεση της χρη­μα­το­δό­τη­σης από το Δημόσιο, μέσω της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, χωρίς δυνα­τό­τητα χρήσης δια­θε­σί­μων, όπως γίνεται σήμερα, υπάρχει σοβαρό ενδε­χό­μενο, για να μη πω βεβαιό­τητα, αδυ­να­μίας της να ασκήσει τις αρμο­διό­τη­τές της. Θα ανα­φερθώ μόνο σε ένα παρά­δειγμα, πολύ απτό και ρεα­λι­στικό: λόγω των δύσκο­λών και­ρι­κών συν­θη­κών φέτος, πολλά νησιά κηρύ­χθη­καν σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, σε συνερ­γα­σία με τους οικεί­ους Δήμους, αξιο­ποί­ησε πόρους από τα ταμειακά δια­θέ­σιμα της για να προ­γραμ­μα­τί­σει και να υλο­ποι­ή­σει έργα και δράσεις για την υπο­στή­ριξη αυτών των νησιών. Και σε αυτή την περί­πτωση υπήρξαν οι συνή­θεις καθυ­στε­ρή­σεις που επι­βάλ­λουν οι γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σίες του δημό­σιου λογι­στι­κού. Εάν, σε αυτές πρέπει να προ­στε­θεί και η δια­δι­κα­σία μέσω της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, εάν και εφόσον μπορεί υπάρξει χρη­μα­το­δό­τηση, αντι­λαμ­βά­νε­ται κανείς ότι πλέον δεν υπάρχει καμία δυνα­τό­τητα σοβαρής παρέμ­βα­σης εκ μέρους της Περι­φέ­ρειας.

Υπάρχει κίν­δυ­νος να «παγώ­σουν» και έργα που εκτε­λού­νται από το ΕΣΠΑ της περιό­δου 2007-2014;

Την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, με τα στοι­χεία που είχαμε, δεν φαι­νό­ταν κάποιο πρό­βλημα, όπως άλλωστε είχα επι­ση­μά­νει δημόσια. Μετά τις εξε­λί­ξεις, σε σχετική ερώτηση προς τον αρμόδιο Ανα­πλη­ρωτή Υπουργό Οικο­νο­μι­κών, η απά­ντηση που δόθηκε ήταν ότι η ΠΝΠ αφορά και τους εθνι­κούς πόρους που περι­λαμ­βά­νο­νται στη συγ­χρη­μα­το­δό­τηση των έργων του ΕΣΠΑ, και ότι ανα­ζη­τούν τρόπους διευ­θέ­τη­σης του προ­βλή­μα­τος για να μην παγώ­σουν τα έργα αυτά. Αντι­λαμ­βά­νε­στε λοιπόν ότι ο κίν­δυ­νος να παγώ­σουν έργα είναι υπαρ­κτός, δεδο­μέ­νου δε ότι είμαστε στο τελευ­ταίο έτος της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου, εάν τα έργα δεν ολο­κλη­ρω­θούν, υπάρχει κίν­δυ­νος, σύμφωνα με τους σχε­τι­κούς Κανο­νι­σμούς της ΕΕ, να κληθεί η χώρα να επι­στρέ­ψει ό,τι έχει ήδη εισπρά­ξει από την ΕΕ για όσα έργα δεν ολο­κλη­ρω­θούν.

Σε συνέ­ντευξή του ο περι­φε­ρειάρ­χης κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος δήλωσε πως άλλαξε ριζικά ο τρόπος χρη­μα­το­δό­τη­σης της ΤΑ. Όμως όταν οι πόροι δίνο­νται με το στα­γο­νό­με­τρο πως θα λει­τουρ­γή­σει η Περι­φέ­ρεια;

Όπως προ­α­νέ­φερα, θα είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, για την Περι­φέ­ρεια να ασκήσει τις αρμο­διό­τη­τές της με σοβα­ρό­τητα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα υπό τέτοιες συν­θή­κες.

Θα υπάρξει πρό­βλημα με την μισθο­δο­σία των εργα­ζό­με­νων της Περι­φέ­ρειας αν δεσμευ­θούν τα χρήματα;

Θα μπο­ρούσε κάποιος να πει ότι εφόσον η μισθο­δο­σία είναι μια τακτική δαπάνη, θα μπορεί να γίνει ένας προ­γραμ­μα­τι­σμός ώστε να περι­λαμ­βά­νο­νται τα σχετικά αιτή­ματα στην ανά 15νθήμερο χρη­μα­το­δό­τηση που θα ζητά η Περι­φέ­ρεια. Και αυτό θα γίνεται από την Περι­φέ­ρεια. Θυμίζω όμως αυτό που προ­α­νέ­φερα. Οι πόροι που θα δίνο­νται από την Τράπεζα της Ελλάδος, θα εξαρ­τώ­νται από την τρέ­χουσα αξία των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων στα οποία θα έχουν επεν­δυ­θεί. Εάν δεν επαρ­κούν, λόγω της κακής από­δο­σης των προ­ϊ­ό­ντων αυτών – κάτι το οποίο δεν απο­κλεί­ε­ται σε καμία περί­πτωση – πολύ απλά δεν θα υπάρχει χρη­μα­το­δό­τηση, άρα τίθεται σε κίνδυνο και η μισθο­δο­σία.

Πώς θα εξε­λι­χθεί τώρα το πρό­γραμμα δημο­σίων επεν­δύ­σεων, θα παγώσει και αυτό;

Η μέχρι στιγμής ενη­μέ­ρωση που έχουμε είναι ότι η ΠΝΠ αφορά και το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων, συνεπώς τόσο η χρη­μα­το­δό­τηση ήδη υλο­ποιου­μέ­νων έργων, όσο και ο προ­γραμ­μα­τι­σμός για νέα έργα πλέον έχουν τεθεί υπό σοβα­ρό­τατη αμφι­βο­λία.