2 δισ. απώλειες τον χρόνο από τα παράνομα καταλύματα της “σκιώδους φιλοξενίας” τουριστών

Aπό βίλες και δια­με­ρί­σμα­τα μέχρι… πα­τά­ρια και σκάφη, οι Ελ­λη­νες νοι­κιά­ζουν πλέον τα πάντα στους του­ρί­στες με ετή­σιες απώ­λειες για την οι­κο­νο­μία ως 2 δισ. ευρώ.

Οι αριθ­μοί για τη «σκιώ­δη φι­λο­ξε­νία» στην Ελ­λά­δα -αλλά και σε όλο τον κόσμο- αυ­ξά­νο­νται με ρα­γδαί­ους ρυθ­μούς, με τα πιο γνω­στά sites όπου φι­λο­ξε­νού­νται οι κα­τα­χω­ρή­σεις για τις ενοι­κιά­σεις να συ­γκε­ντρώ­νουν πλέον δε­κά­δες χι­λιά­δες αναρ­τή­σεις από ιδιο­κτή­τες κα­τα­λυ­μά­των που ψά­χνουν για ένα επι­πλέ­ον ει­σό­δη­μα, χωρίς όμως, στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­νό­τη­τα, να το δη­λώ­νουν στην Εφο­ρία.

Η Airbnb, το πλέον δη­μο­φι­λές site πα­γκο­σμί­ως στη συ­γκε­κρι­μέ­νη αγορά, είχε, με βάση τα στοι­χεία της ίδιας, αύ­ξη­ση κατά 90% στη χώρα μας το 2014 ως προς τον αριθ­μό των κα­τα­χω­ρή­σε­ων από Ελ­λη­νες «οι­κο­δε­σπό­τες». Πα­ράλ­λη­λα, σύμ­φω­να με δη­λώ­σεις του επι­τε­λεί­ου της που βρέ­θη­κε προ ημε­ρών στη Γερ­μα­νία, στο πλαί­σιο της διε­θνούς του­ρι­στι­κής έκ­θε­σης της ΙΤΒ, το σύ­νο­λο των κα­τα­χω­ρή­σε­ων στη χώρα μας αγ­γί­ζει πλέον τις 18.000! Τα νού­με­ρα είναι αυ­ξη­τι­κά και για τις άλλες, δη­μο­φι­λείς πλατ­φόρ­μες στη χώρα μας: η HomeAway φι­λο­ξε­νεί αυτή τη στιγ­μή 7.540 κα­τα­χω­ρή­σεις στην Ελ­λά­δα, εκ των οποί­ων οι πε­ρισ­σό­τε­ρες αφο­ρούν σπί­τια στο Αι­γαίο, ενώ 3.742 και 7.393 είναι αντί­στοι­χα τα νού­με­ρα για τα VacationRentals.com και VRBO.com, τα οποία όμως είναι πα­ρα­κλά­δια της HomeAway. Στη HouseTrip οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι επι­σκέ­πτες για την Ελ­λά­δα μπο­ρούν να βρουν 2.770 κα­τα­λύ­μα­τα και στη FlipKey 3.713.

Εκτός από τις γνω­στές πλατ­φόρ­μες, όπου μά­λι­στα ο αριθ­μός των κα­τα­χω­ρή­σε­ων αυ­ξο­μειώ­νε­ται ανα­λό­γως της επο­χής, προ­στί­θε­νται φυ­σι­κά και οι με­μο­νω­μέ­νες αγ­γε­λί­ες και τα sites που έχουν φτιά­ξει οι ίδιοι οι ιδιο­κτή­τες των κα­τα­λυ­μά­των.

«Το θέμα της σκιώ­δους φι­λο­ξε­νί­ας, ή shadow economy όπως το απο­κα­λεί η HOTREC, η Πα­νευ­ρω­παϊ­κή Συ­νο­μο­σπον­δία Δια­μο­νής και Εστί­α­σης, είναι ου­σια­στι­κά ένας πα­ράλ­λη­λος το­μέ­ας της οι­κο­νο­μί­ας που λει­τουρ­γεί ερή­μην κάθε κα­νο­νι­στι­κού πλαι­σί­ου -φο­ρο­λο­γι­κού, πο­λε­ο­δο­μι­κού ή ερ­γα­σια­κού-, εκ­με­ταλ­λευό­με­νος την τε­ρά­στια ανά­πτυ­ξη και εξέ­λι­ξη της τε­χνο­λο­γί­ας στις δια­δι­κτυα­κές συ­ναλ­λα­γές, προ­σφέ­ρο­ντας υπη­ρε­σί­ες φι­λο­ξε­νί­ας, με­τα­κί­νη­σης κ.λπ., χωρίς καμία συμ­με­το­χή ή έλεγ­χο του κρά­τους, με την οποια­δή­πο­τε ωφέ­λεια να πα­ρα­μέ­νει, κα­θα­ρή, στους πα­ρέ­χο­ντες τις υπη­ρε­σί­ες», ανα­φέ­ρει στο «business stories» ο πρό­ε­δρος του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δος (ΞΕΕ) Γιώρ­γος Τσα­κί­ρης και συ­μπλη­ρώ­νει: «Αλ­λο­θι της τε­ρά­στιας ανά­πτυ­ξης αυτής της σκιώ­δους οι­κο­νο­μί­ας απο­τέ­λε­σε η φι­λο­σο­φία της οι­κο­νο­μί­ας του δια­μοι­ρα­σμού ή sharing economy, όπως είναι ο διε­θνής όρος».

«Ει­δι­κά στο κομ­μά­τι του του­ρι­σμού -δυ­στυ­χώς- στην πράξη, όπως ανα­κοι­νώ­θη­κε και πρό­σφα­τα στη διε­θνή του­ρι­στι­κή έκ­θε­ση ITB του Βε­ρο­λί­νου, η οι­κο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού έχει με­τα­τρα­πεί σε επαγ­γελ­μα­τι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση, σε πο­σο­στό διε­θνώς άνω του 75%», ανα­φέ­ρει.

«Το αντί­στοι­χο πο­σο­στό στη χώρα μας εκτι­μά­με ότι ξε­περ­νά­ει το 90%, συ­νε­πι­κου­ρού­με­νο από την από­λυ­τη έλ­λει­ψη οποιου­δή­πο­τε κρα­τι­κού ελεγ­κτι­κού μη­χα­νι­σμού. Ο αριθ­μός των κα­τα­χω­ρή­σε­ων, δια­δι­κτυα­κών ή μη, κάθε μορ­φής δια­μο­νής και φι­λο­ξε­νί­ας, για χώ­ρους ή, δω­μά­τια ή, κα­τοι­κί­ες ή ακόμη και σκάφη ανα­ψυ­χής, ξε­περ­νά­ει τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες τις 80.000. Το νού­με­ρο αυτό, με­τα­τρε­πό­με­νο σε κλί­νες, πλη­σιά­ζει το νό­μι­μο αδειο­δο­τη­μέ­νο δυ­να­μι­κό της χώρας!».

Οι επι­πτώ­σεις

«Ο τζί­ρος των πα­ρά­νο­μων κα­τα­λυ­μά­των που δεν κα­τα­γρά­φε­ται επι­σή­μως ως νό­μι­μο έσοδο, σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις μας, ξε­περ­νά­ει σε ετή­σια βάση τα 2 δισ. ευρώ κι έχει την τάση να αυ­ξά­νε­ται, πα­ράλ­λη­λα με τα νό­μι­μα έσοδα, σε χρο­νιές-ρεκόρ όπως η περ­σι­νή. Η δρα­στη­ριό­τη­τα, ως σκιώ­δης οι­κο­νο­μία και φι­λο­ξε­νία, δεν συ­νει­σφέ­ρει κα­θό­λου στη σύν­νο­μη απα­σχό­λη­ση, ενώ, αντι­θέ­τως, η μαύρη ερ­γα­σία απο­τε­λεί δο­μι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της δρα­στη­ριό­τη­τας. Με­γά­λα ποσά που αφο­ρούν φό­ρους ει­σο­δή­μα­τος, ΦΠΑ, δη­μο­τι­κούς φό­ρους δια­φεύ­γουν συ­στη­μα­τι­κά. Συγ­χρό­νως, μέσω της δρα­στη­ριό­τη­τας αυτής, έσοδα τα οποία σε άλλη πε­ρί­πτω­ση θα κι­νού­νταν μέσω των αδειο­δο­τη­μέ­νων νό­μι­μων κα­τα­λυ­μά­των, ξε­νο­δο­χεί­ων και επι­χει­ρή­σε­ων ενοι­κια­ζό­με­νων δω­μα­τί­ων κα­τευ­θύ­νο­νται στην πα­ρά­νο­μη οι­κο­νο­μία, απο­μειώ­νο­ντας κατ’ αυτόν τον τρόπο και την απο­δο­τι­κό­τη­τα του νό­μι­μου τομέα».

Η ανά­πτυ­ξη της οι­κο­νο­μί­ας του δια­μοι­ρα­σμού διευ­κο­λύν­θη­κε και συμ­βα­δί­ζει με την πα­γκό­σμια ανά­πτυ­ξη του ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρί­ου και την και­νο­το­μία στις συ­ναλ­λα­γές που αυτό ει­σά­γει. Στην Αμε­ρι­κή εμ­φα­νί­ζε­ται εδώ και πέντε χρό­νια, αλλά στην Ευ­ρώ­πη είναι σχε­τι­κά πρό­σφα­το.

«Εμείς στην Ελ­λά­δα το δια­γνώ­σα­με ως φαι­νό­με­νο και ως πρό­βλη­μα πριν από πέντε χρό­νια», ανα­φέ­ρει ο κ. Τσα­κί­ρης. «Οταν -τότε- το πρω­το­θέ­σα­με ως θέμα στην ατζέ­ντα της HOTREC, αρ­χι­κά η αντί­δρα­ση των άλλων χωρών ήταν χλια­ρή ως αδιά­φο­ρη, όμως εδώ και δύο χρό­νια έχει ανα­χθεί στο κυ­ριό­τε­ρο θέμα και πρό­βλη­μα της ευ­ρω­παϊ­κής φι­λο­ξε­νί­ας».

Παρ’ όλα αυτά, οι αντι­δρά­σεις σε επί­πε­δο θε­σμι­κής κρα­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται ακόμη είτε χα­λα­ρές είτε απο­σπα­σμα­τι­κές. Η μο­να­δι­κή με­λέ­τη για το θέμα υλο­ποι­ή­θη­κε για λο­γα­ρια­σμό του ΞΕΕ και πα­ρα­δό­θη­κε στο Επι­με­λη­τή­ριο φέτος τον Ια­νουά­ριο, και είναι η πρώτη του εί­δους της στην Ευ­ρώ­πη.

Πα­ρα­δείγ­μα­τα θε­σμι­κής αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος έρ­χο­νται βα­σι­κά από τις ΗΠΑ. «Στη Νέα Υόρκη, με πα­ρέμ­βα­ση των ει­σαγ­γε­λι­κών αρχών, έχουν ζη­τη­θεί από τους ηλε­κτρο­νι­κούς πα­ρό­χους (Airbnb, FlipKey, HomeAway, 9plan κ.λπ.) τα στοι­χεία των ιδιο­κτη­τών κα­τα­λυ­μά­των για να τους επι­βλη­θούν οι ανα­λο­γού­ντες φόροι. Στο Σαν Φραν­σί­σκο οι Αρχές ζή­τη­σαν από τους ηλε­κτρο­νι­κούς πα­ρό­χους να κα­τα­βά­λουν οι ίδιες τους δη­μο­τι­κούς και πο­λι­τεια­κούς φό­ρους των τε­λευ­ταί­ων ετών, που ανέρ­χο­νται βε­βαί­ως σε πολλά εκατ. δο­λά­ρια. Στο Πόρ­τλαντ δό­θη­κε διο­ρία να δη­λω­θούν όλα τα κα­τα­λύ­μα­τα και να κα­τα­βά­λουν τους φό­ρους», ανα­φέ­ρει ο κ. Τσα­κί­ρης.

Στην Ελ­λά­δα, με τον του­ρι­στι­κό νόμο του 2013, δό­θη­κε η δυ­να­τό­τη­τα έκ­δο­σης άδειας

λει­τουρ­γί­ας για κα­τα­λύ­μα­τα, ενώ επι­βάλ­λε­ται διοι­κη­τι­κό πρό­στι­μο 50.000 ευρώ κατά πε­ρί­πτω­ση για την πα­ρά­νο­μη ενοι­κί­α­ση κα­τοι­κιών. «Ωστό­σο», σχο­λιά­ζει ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ, «μόνο 4.500 κα­τα­λύ­μα­τα νο­μι­μο­ποι­ή­θη­καν. Και στις δύο πε­ρι­πτώ­σεις δεν υπάρ­χει κα­νέ­νας έλεγ­χος».

Aπό την πλευ­ρά τους, οι ξε­νο­δό­χοι θε­ω­ρούν κα­ταρ­χάς απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για να αντι­με­τω­πι­στεί συ­νο­λι­κά το θέμα τη δη­μιουρ­γία των ελεγ­κτι­κών μη­χα­νι­σμών που θα επο­πτεύ­ουν συ­στη­μα­τι­κά την αγορά τόσο των νό­μι­μων όσο και των πα­ρά­νο­μων κα­τα­λυ­μά­των. «Αν και εφό­σον δη­μιουρ­γη­θεί αυτός ο μη­χα­νι­σμός, θα μπο­ρέ­σου­με να ανοί­ξου­με τη συ­ζή­τη­ση, να δια­βου­λευ­τού­με για τα μέτρα που πρέ­πει να πά­ρου­με και να θε­σμο­θε­τή­σου­με τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις λει­τουρ­γί­ας αυτών των κα­τα­λυ­μά­των, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ασφά­λειας που θα πρέ­πει να πλη­ρούν, τις πο­σο­στώ­σεις αδειών ανά πε­ριο­χή, τους κα­νό­νες δια­φά­νειας των ηλε­κτρο­νι­κών πα­ρό­χων, τη θε­σμι­κή αρ­μο­διό­τη­τα αδειο­δό­τη­σης των κα­τα­λυ­μά­των, τις ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις τους κλπ.», κα­τα­λή­γει ο κ. Τσα­κί­ρης.

newmoney.gr