Ομιλία Δημήτρη Γάκη στην εκδήλωση της ΔΕΡΜ ΑΕ στις Ιαματικές Πηγές Καλλιθέας

Για μια ακόμα φορά ο μη­χα­νι­σμός προ­πα­γάν­δας του δήμου της Ρόδου δεν βρήκε λέξη να ανα­φέ­ρει για την το­πο­θέ­τη­ση μου στην εκ­δή­λω­ση της ΔΕΡΜΑ ΑΕ για την αξιο­ποί­η­ση των ια­μα­τι­κών πηγών Καλ­λι­θέ­ας, σε αντί­θε­ση με όλους τους άλ­λους ομι­λη­τές. Γνω­ρί­ζω οτι πολ­λούς ενό­χλη­σαν οι θέ­σεις μας. Δεν σκο­πεύω όμως να σιω­πή­σω, οπως πολύ θα ήθε­λαν οι πα­ρα­μη­χα­νι­σμοί που ξε­ψυ­χά­νε.

-Για ενη­μέ­ρω­ση των πο­λι­τών κα­τα­θέ­τω τις ιδέες και τις προ­τά­σεις του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όπως πα­ρου­σιά­στη­καν στην εκ­δή­λω­ση.

«Κυ­ρί­ες και κύ­ριοι,

αι­σθά­νο­μαι ιδιαί­τε­ρη χαρά και τιμή, που βρί­σκο­μαι σή­με­ρα εδώ, και επί­σης, που έχω την ευ­και­ρία να συμ­με­τέ­χω σε έναν γό­νι­μο διά­λο­γο με την το­πι­κή κοι­νω­νία και τους φο­ρείς της για τις προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης του θερ­μα­λι­στι­κού του­ρι­σμού στην πε­ριο­χή μας. O απο­λο­γι­σμός για το 2013, δη­λα­δή την χρο­νιά που πέ­ρα­σε, ήταν 17.899.884 αφί­ξεις με 11.837,8 δις € ει­σπρά­ξεις και με διε­θνείς συ­γκυ­ρί­ες που ευ­νό­η­σαν την αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων όπως ο πό­λε­μος στην Συρία, οι τα­ρα­χές στην Τουρ­κία κλπ.

Την ει­κό­να όμως αυτής της ανο­δι­κής πο­ρεί­ας των βα­σι­κών με­γε­θών του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού δια­τα­ράσ­σουν ορι­σμέ­νοι δεί­κτες που είναι κα­θο­ρι­στι­κοί για τη γε­νι­κό­τε­ρη από­δο­ση της μέχρι σή­με­ρα εφαρ­μο­ζό­με­νης του­ρι­στι­κής πο­λι­τι­κής και ανά­πτυ­ξης στη χώρα μας. Δεί­χνουν ότι τα εν λόγω πο­σο­τι­κά και μόνον με­γέ­θη δεν είναι αυτά που πρέ­πει να προ­κρί­νο­νται ως κρι­τή­ρια αξιο­λό­γη­σης της από­δο­σης της του­ρι­στι­κή­ςα­νά­πτυ­ξης. Πχ το 2008 με λι­γό­τε­ρες αφί­ξεις (15.926.942) κά­να­με σχε­δόν τις ίδιες ει­σπρά­ξεις με το 2013. (11.662,3 δις €, σύμ­φω­να με στοι­χεία της Τρα­πέ­ζης Της Ελ­λά­δος)

Παρά τις διαρ­κείς εξαγ­γε­λί­ες της κυ­βέρ­νη­σης για «νέα εποχή» στον του­ρι­σμό και τους πα­νη­γυ­ρι­σμούς για δια­τή­ρη­ση των αφί­ξε­ων και τον εσό­δων στα ίδια επί­πε­δα, εν μέσω κρί­σης, η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, που δεν απο­τυ­πώ­νε­ται σε «ξε­ρούς» αριθ­μούς και στοι­χεία, είναι άλλη: μεί­ω­ση των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας, μεί­ω­ση μι­σθών, μεί­ω­ση πραγ­μα­τι­κού ει­σο­δή­μα­τος, κλεί­σι­μο χι­λιά­δων μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων πα­νελ­λα­δι­κά, κτλ. Επο­μέ­νως, το ζή­τη­μα δεν είναι μόνο η «πίτα», αλλά πως αυτή μοι­ρά­ζε­ται. Άδικα και άνισα, θα απα­ντού­σα εγώ.

Και εξηγώ λίγο πιο ανα­λυ­τι­κά: Που στη­ρί­χθη­καν τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, οι πο­λι­τι­κές του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης της χώρας;

-Μα­ζι­κές αφί­ξεις, «πα­κε­το­ποί­η­ση» all inclusive, άναρ­χη και αυ­θαί­ρε­τη δό­μη­ση, ογκω­δέ­στα­τες, σχε­δόν «φα­ρα­ω­νι­κές» του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις, πλή­ρης υπο­βάθ­μι­ση των φυ­σι­κών, πο­λι­τι­σμι­κών και κοι­νω­νι­κών πόρων, αδυ­να­μία συ­γκρό­τη­σης ενός του­ρι­στι­κά βιώ­σι­μου με­τα­φο­ρι­κού δι­κτύ­ου, υψηλή εξάρ­τη­ση από συ­γκε­κρι­μέ­νες αγο­ρές και ολι­γο­πω­λια­κές δομές, είναι με­ρι­κές μόνο από τις χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρες επι­λο­γές των πο­λι­τι­κών που εφαρ­μό­στη­καν μέχρι σή­με­ρα.

Μήπως, εν τέλει, φταί­ει το μο­ντέ­λο που ακο­λου­θού­με και όχι οι επι­μέ­ρους στρα­τη­γι­κές;

Με τον τρόπο που κι­νού­μα­στε και σχε­διά­ζου­με την του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη της χώρας μας, οδη­γού­μα­στε με μα­θη­μα­τι­κή ακρί­βεια σε μια ανά­πτυ­ξη αλ­λο­τριω­μέ­νη από το το­πι­κό, φυ­σι­κό, οι­κο­νο­μι­κό, κοι­νω­νι­κό και πο­λι­τι­σμι­κό πε­ρι­βάλ­λον, στο οποίο λαμ­βά­νει χώρα και εξε­λίσ­σε­ται.

Στις μέρες μας, βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέ­λι­ξη ένα σχέ­διο δη­μιουρ­γί­ας άτυ­πων, ανε­πί­ση­μων Ελεύ­θε­ρων Οι­κο­νο­μι­κών Ζωνών (ΕΟΖ) Του­ρι­σμού, με βα­σι­κό πυ­λώ­να την ου­σια­στι­κή εκ­ποί­η­ση των ση­μα­ντι­κό­τε­ρων του­ρι­στι­κών πόρων και υπο­δο­μών της χώρας, με ότι επι­πτώ­σεις απορ­ρέ­ουν για την εθνι­κή κυ­ριαρ­χία και ιδιαί­τε­ρα στην πε­ριο­χή μας ως πα­ρα­με­θό­ριος πε­ριο­χή. Πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια, εμπο­ρι­κά και του­ρι­στι­κά λι­μά­νια, ια­μα­τι­κές πηγές, του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις και ακί­νη­τα, πα­ρα­λια­κές ζώνες και πα­ρά­κτια μέ­τω­πα, εκ­ποιού­νται πά­ραυ­τα, ένα­ντι ευ­τε­λών τι­μη­μά­των και μά­λι­στα με τη μέ­θο­δο της ομα­δο­ποί­η­σής τους, ώστε να­ε­πι­τευ­χθούν με αυτόν τον τρόπο, υψη­λό­τε­ρες απο­δό­σεις.

***

Οι ια­μα­τι­κοί πόροι, δη­λα­δή, το ια­μα­τι­κό νερό και οι εγκα­τα­στά­σεις που ανα­πτύ­χθη­καν για τη δια­χεί­ρι­ση και αξιο­ποί­η­σή του, είναι ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα για το πως αυτή η αντι­κοι­νω­νι­κή πο­λι­τι­κή επι­διώ­κε­ται στη πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία.

Η απα­ξί­ω­ση των πηγών, δια­χρο­νι­κά και συ­στη­μα­τι­κά, οφεί­λε­ται σε συ­γκε­κρι­μέ­νους λό­γους και ελ­λείμ­μα­τα που έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρο να κά­νουν με την πε­λα­τεια­κή αντί­λη­ψη περί του ρόλου του κρά­τους και της αυ­το­διοί­κη­σης που επι­κρά­τη­σε με­τα­δι­δα­κτο­ρι­κά στην χώρα.

Οι κομ­μα­τι­κές εξαρ­τή­σεις, η πρόσ­δε­ση σε, κάθε φορά συ­γκε­κρι­μέ­να ανά­λο­γα με τη συ­γκυ­ρία, οι­κο­νο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα, η διά­βρω­ση και κομ­μα­τι­κο­ποί­η­ση του διοι­κη­τι­κού μη­χα­νι­σμού, η κα­θή­λω­ση της αυ­το­διοί­κη­σης σε ρό­λο­κο­μπάρ­σου, η κα­τα­σπα­τά­λη­ση των όποιων πόρων κα­τέ­στη δυ­να­τόν να δια­σφα­λι­στούν, ώστε η το­πι­κή κοι­νω­νία να αξιο­ποι­ή­σει τις ευ­και­ρί­ες και τις δυ­να­τό­τη­τές της, απο­τε­λούν βα­σι­κές αι­τί­ες για την κα­τά­στα­ση που βιώ­νου­με σή­με­ρα.

Με αυτήν την έν­νοια, κά­ποιος θα μπο­ρού­σε να σας πει ότι η απα­ξί­ω­ση αυτή, υπήρ­ξε σκό­πι­μη και, εν πάση πε­ρι­πτώ­σει, βό­λευε να δια­τη­ρεί­ται επί μα­κρόν, ώστε να κα­τα­λή­ξου­με στα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να όπου η πα­ρα­χώ­ρη­ση σε ιδιώ­τες επεν­δυ­τές προ­βάλ­λε­ται ως η μο­να­δι­κή λύση προς αξιο­ποί­η­ση. Ιδιαί­τε­ρα σε μια πε­ρί­ο­δο όπου μετά την απε­λευ­θέ­ρω­ση των υπη­ρε­σιών υγεί­ας τον πε­ρα­σμέ­νο Οκτώ­βριο στα πλαί­σια της Ευ­ρω­παϊ­κή­ςΈ­νω­σης, ο Ια­μα­τι­κός –θερ­μα­λι­στι­κός του­ρι­σμός ευ­ε­ξί­ας, θα παί­ξει ένα ση­μα­ντι­κό­τα­το ρόλο διεκ­δι­κώ­ντας εν δυ­νά­μει 20-24 εκα­τομ­μύ­ρια πο­λι­τών που δια­κι­νού­νται για τον σκοπό αυτό. Σε μια χώρα όπου οι κλι­μα­το­λο­γι­κές συν­θή­κες, το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, με Ια­μα­τι­κές πηγές δίπλα στην θά­λασ­σα, ο πο­λι­τι­σμός είναι μο­να­δι­κά του­λά­χι­στον με­τα­ξύ των χωρών μελών της ΕΕ. Μήπως τε­λι­κά το αυ­ξη­μέ­νο εν­δια­φέ­ρον μέσου του πι­λο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος για την επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου που υπέ­γρα­ψε τε­λευ­ταία η κυρία Κε­φα­λο­γιάν­νη με τον κύριο Φού­χτελ έχει σαν στόχο και την ‘’αξιο­ποί­η­ση’’ σε πολλά ει­σα­γω­γι­κά των πηγών με τις υπο­δο­μές των ια­μα­τι­κών πηγών της Καλ­λι­θέ­ας; Μήπως με πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κού χα­ρα­κτή­ρα στο σχέ­διο νόμου για την ανα­διάρ­θρω­ση του ΕΟΤ ΥΠΟΤ περ­νά­νε διά­τα­ξη όπου γί­νε­ται απ’ ευ­θεί­ας ανά­θε­ση ια­μα­τι­κής πηγής που ανή­κει και στο δη­μό­σιο με μία απλή από­φα­ση του ΔΣ του ΕΟΤ; Πι­θα­νόν για 50+49 χρό­νια ως ιδιο­κτη­σία επι­φα­νεί­ας και σε τιμή που δεν θα μπο­ρεί να είναι μι­κρό­τε­ρη του 15% των κα­θα­ρών κερ­δών ετη­σί­ως;!!! Γιατί άραγε ακόμα οι ια­μα­τι­κές πηγές δεν έχουν πάρει ακόμα ΦΕΚ ανα­γνώ­ρι­σης –πι­στο­ποί­η­σης; Μήπως πε­ρι­μέ­νουν τον νέο ιδιο­κτή­τη για να ανα­γνω­ρι­στούν σε μια νύχτα; Η κα­τάρ­γη­ση ή στη κα­λύ­τε­ρη των πε­ρι­πτώ­σε­ων ο πε­ριο­ρι­σμός των προ­γραμ­μά­των κοι­νω­νι­κού του­ρι­σμού για λου­τρο­θε­ρα­πεία μήπως ήταν ενταγ­μέ­να στην απα­ξί­ω­ση των ια­μα­τι­κών πηγών προ­κει­μέ­νου να δο­θούν σε ιδιώ­τες ως ώριμο φρού­το σε εξευ­τε­λι­στι­κή τιμή και κα­τό­πιν να απο­γειω­θούν;

Ποια όμως είναι τα συ­γκε­κρι­μέ­να οφέλη αυτής της αξιο­ποί­η­σης, μέσω της πα­ρα­χώ­ρη­σης σε ιδιώ­τες; Πόσες νέες θέ­σεις πλή­ρους απα­σχό­λη­σης θα δη­μιουρ­γη­θούν; Πόσες υφι­στά­με­νες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας θα δια­τη­ρη­θούν; Ποιες υφι­στά­με­νες εγκα­τα­στά­σεις θα εκ­συγ­χρο­νι­σθούν; Ποιες νέες εγκα­τα­στά­σεις θα κα­τα­σκευα­στούν; Ποιες χρή­σεις θα επι­τρα­πούν στην νέα επέν­δυ­ση; Ποια μέ­ρι­μνα θα λη­φθεί για την πρό­σβα­ση όλων των κα­τη­γο­ριών του πλη­θυ­σμού στο ια­μα­τι­κό νερό; Ποια μέ­ρι­μνα θα λη­φθεί, ώστε να ελα­χι­στο­ποι­η­θούν οι επι­πτώ­σεις στις μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις της πε­ριο­χής;

Και δυ­στυ­χώς, οι απα­ντή­σεις που λαμ­βά­νου­με στις ερω­τή­σεις αυτές δεν είναι τί­πο­τε άλλο από αο­ρι­στί­ες. Στη­ρί­ζο­νται απο­κλει­στι­κά σε ευ­σε­βείς πό­θους. Σε έναν ασύ­γκρι­το, νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο δογ­μα­τι­σμό που λέει ότι με έναν αυ­τό­μα­το, σχε­δόν μα­γι­κό τρόπο, τα κοι­νω­νι­κά ωφε­λή­μα­τα της όποιας επέν­δυ­σης, δια­σφα­λί­ζο­νται, μόνο και μόνο μέσα από τις πολ­λα­πλα­σια­στι­κές επι­δρά­σεις της υλο­ποί­η­σής της. Μά­λι­στα ορί­ζο­νται και οι σχε­τι­κοί πολ­λα­πλα­σια­στές (1,8 εδώ, 2,5 αλλού κ.λπ.).

Η λο­γι­κή αυτή όμως είναι εξαι­ρε­τι­κά ανε­παρ­κής. Γιατί;

Γιατί δεν λαμ­βά­νει υπ’ όψιν τη φυ­σι­κή ροπή των επεν­δυ­τών για συσ­σώ­ρευ­ση πλού­του και ιδιο­ποί­η­ση των κερ­δών. Και αυτό πρα­κτι­κά ση­μαί­νει, ότι τα όποια οφέλη προ­κύ­πτουν μόνο για αυ­τούς, τις επεν­δύ­σεις τους και, υπό αυ­στη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, για λίγες ακόμη, επι­χει­ρή­σεις που αυτοί θα επι­λέ­ξουν ότι μπο­ρούν να συ­νερ­γά­ζο­νται μαζί τους.

Οι δε ερ­γα­ζό­με­νοι σε τέ­τοιου τύπου επεν­δύ­σεις θα ερ­γά­ζο­νται σε συν­θή­κες γα­λέ­ρας και με μι­σθούς πεί­νας. Η πο­λυ­θρύ­λη­τη αύ­ξη­ση της απα­σχό­λη­σης, μέσω των απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σε­ων αυτού του τύπου θα δη­μιουρ­γή­σει στρα­τιές υπο­α­μει­βό­με­νων, ημι-ανέρ­γων ή επο­χι­κά απα­σχο­λου­μέ­νων ερ­γα­ζο­μέ­νων, οι οποί­οι θα ζουν υπό διαρ­κή ομη­ρία.

Ως προς το ση­μείο αυτό, είναι ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή η απά­ντη­ση που μας έδωσε το ίδιο το ΤΑΙ­ΠΕΔ σε σχε­τι­κή ερώ­τη­ση που κα­τα­θέ­σα­με στη Βουλή, ήδη από τον Δε­κέμ­βριο του 2012 για την υπο­τι­θέ­με­νη αξιο­ποί­η­ση των πηγών που είχε τότε ανα­κοι­νω­θεί. Στην απά­ντη­ση αυτή δια­βά­ζου­με επί λέξη:

«Επί του πα­ρό­ντος είναι αδύ­να­τον να προσ­διο­ρι­στεί ο ακρι­βής αριθ­μός των νέων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας. Θε­ω­ρεί­ται ωστό­σο δε­δο­μέ­νο, ότι η προ­σέλ­κυ­ση νέων επεν­δύ­σε­ων στην πε­ριο­χή θα αυ­ξή­σει τις θέ­σεις απα­σχό­λη­σης και θα το­νώ­σει την το­πι­κή οι­κο­νο­μία.».

Δη­λα­δή, ενώ ανα­κοί­νω­σαν θριαμ­βο­λο­γώ­ντας, την «αξιο­ποί­η­ση» των πηγών μέσω της πα­ρα­χώ­ρη­σης σε ιδιώ­τες επεν­δυ­τές, το ίδιο το ΤΑΙ­ΠΕΔ, (ανα­φέ­ρο­μαι σε πηγές που ήδη έχουν πε­ρά­σει στο ΤΑΙ­ΠΕΔ και όπου βέ­βαια όλη η δη­μό­σια πε­ριου­σία είτε είναι στην δια­χεί­ρι­ση των δήμων ή όχι εν δυ­νά­μει μπο­ρούν να πε­ρά­σουν στο χαρ­το­φυ­λά­κιο του ΤΑΙ­ΠΕΔ για ‘αξιο­ποί­η­ση’ δη­λα­δή για πα­ρα­χώ­ρη­ση ή ξε­πού­λη­μα). Απο­δει­κνύ­ε­ται ότι δεν έχει, (και γιατί να έχει άλ­λω­στε, δεν είναι αυτός ο σκο­πός του), κα­νέ­να απο­λύ­τως ανα­πτυ­ξια­κό σχέ­διο και καμία απο­λύ­τως ανα­πτυ­ξια­κή στρα­τη­γι­κή που να συ­νη­γο­ρεί σε αυτά που λέ­γο­νται περί πολ­λα­πλα­σια­στι­κών απο­τε­λε­σμά­των και θε­τι­κών επι­πτώ­σε­ων των επεν­δύ­σε­ων αυτών στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία και στην απα­σχό­λη­ση.

Τα κρί­σι­μα ερω­τή­μα­τα λοι­πόν είναι: Ποια η προ­στι­θέ­με­νη αξία της όποιας επέν­δυ­σης αυτού του τύπου για την το­πι­κή κοι­νω­νία, ποια τα αντι­σταθ­μι­στι­κά οφέλη, πως θα προ­κύ­ψουν, πως θα απο­δί­δο­νται και κυ­ρί­ως, πως θα δια­τη­ρη­θούν σε βάθος χρό­νου, όταν καμία απο­λύ­τως δέ­σμευ­ση δεν προ­βλέ­πε­ται από την πλευ­ρά των επεν­δυ­τών; Πρό­κει­ται για ένα άνευ όρων ξε­πού­λη­μα.

***

Δυ­στυ­χώς αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και οφεί­λου­με όλο όσοι έι­μα­στε σή­με­ρα εδώ να σκε­φτού­με τις εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις, τις εναλ­λα­κτι­κές προ­τά­σεις για μία πραγ­μα­τι­κή αξιο­ποί­η­ση των πηγών προς όφε­λος της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας.

Κατ’ αρχάς φυ­σι­κός πλού­τος, φυ­σι­κή πηγή ως κοι­νω­νι­κό αγαθό δεν πα­ρα­χω­ρεί­ται ουτε εκ­ποιεί­ται. Εχουν γίνει ήδη προ­σφυ­γές πο­λι­τών σε άλλες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας όπως Κα­μέ­να Βούρ­λα, Αι­δη­ψό, Θερ­μο­πύ­λες, Υπάτη και ανα­μέ­νε­ται από­φα­ση για την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τα της πα­ρα­χώ­ρη­σης από το ΣτΕ.

Στην συ­νέ­χεια η αξιο­ποί­η­ση των πηγών και των συ­νο­δών εγκα­τα­στά­σε­ων, πρέ­πει να γίνει από την το­πι­κή κοι­νω­νία με τη συμ­με­το­χή της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης και φο­ρέ­ων της κοι­νω­νι­κής – συ­νε­ται­ρι­στι­κής οι­κο­νο­μί­ας, με κύ­ριους στό­χους την προ­στα­σία, ανά­δει­ξη, ανά­πτυ­ξη και δια­χεί­ρι­ση των πηγών και την ανα­δια­νο­μή των πλε­ο­να­σμά­των προς όφε­λος της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας, της το­πι­κής πα­ρα­γω­γι­κής βάσης και της απα­σχό­λη­σης, απο­τε­λεί μία πι­στεύω γό­νι­μη και βιώ­σι­μη λύση. Εξάλ­λου και θέση του ΣΔΙΠΕ (Σύν­δε­σμος Ια­μα­τι­κών πηγών Ελ­λά­δος) απ όσο γνω­ρί­ζω είναι να πε­ρά­σουν οι ια­μα­τι­κές πηγές στην το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση. Εμείς προ­χω­ρού­με ακόμα ποιο πέρα.

Αυτή η μορφή συ­νε­ται­ρι­στι­κής δρά­σης που ορα­μα­τι­ζό­μα­στε, βρί­σκε­ται στην αντί­πε­ρα όχθη του, χωρίς όρια, αμεί­λι­κτου αντα­γω­νι­σμού. Αντί του αντα­γω­νι­σμού, της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και του ατο­μι­κού κέρ­δους, προ­τάσ­σει την αλ­λη­λεγ­γύη, τη συ­νερ­γα­τι­κό­τη­τα και το συλ­λο­γι­κό όφε­λος. Απέ­να­ντι στην ιδιο­ποί­η­ση του πα­ρα­γό­με­νου πλού­του προ­τάσ­σει την κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση του.

Η εξέ­λι­ξη των πα­ρα­γω­γι­κών μέσων και των νέων τε­χνο­λο­γιών μας επι­τρέ­πει σή­με­ρα να ορ­γα­νώ­σου­με πολύ κα­λύ­τε­ρα συ­νε­ται­ρι­στι­κά εγ­χει­ρή­μα­τα και εγ­χει­ρή­μα­τα κοι­νω­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, με τη συμ­με­το­χή, το το­νί­ζω, της αυ­το­διοί­κη­σης, ώστε ο πόρος του ια­μα­τι­κού νερού να απο­δί­δε­ται σε όλους και τα πλε­ο­νά­σμα­τα να ανα­δια­νέ­μο­νται στην το­πι­κή κοι­νω­νία.

Οι νόμοι 1667/1986 περί αστι­κών συ­νε­ται­ρι­σμών, 4019/2011 περί κοι­νω­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και 3498/2006 περί δυ­να­τό­τη­τας δια­νο­μής των ια­μα­τι­κών φυ­σι­κών πόρων, θέ­τουν ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο και αρ­κε­τά πλή­ρες πλαί­σιο αξιο­ποί­η­σης των ια­μα­τι­κών πηγών της πε­ριο­χής, το οποίο, με με­ρι­κές τρο­πο­ποι­ή­σεις, μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει απο­τε­λε­σμα­τι­κά, αλλά και ως «πι­λό­τος» για την ανά­πτυ­ξη πα­ρό­μοιων συ­νε­ται­ρι­στι­κών εγ­χει­ρη­μά­των και δι­κτυώ­σε­ων με στόχο την αξιο­ποί­η­ση του δη­μό­σιου πλού­του προς όφε­λος της κοι­νω­νί­ας και της πα­ρα­γω­γι­κής της βάσης και όχι προς όφε­λος των λίγων.