«Ο Πρωθυπουργός μας έδωσε απλώς οξυγόνο μέσω μηχανικής υποστήριξης»

Συ­νέ­ντευ­ξη στη

Μαίρη Φώτη

Ο δή­μαρ­χος της Χάλ­κης κ.  Μι­χά­λης Πα­τρός, θέτει σή­με­ρα τον δά­κτυ­λον “επί τον τύπον των ήλων” και μιλά χωρίς πε­ρι­στρο­φές για τον ΦΠΑ, που είναι «δώρο άδωρο» για τους νη­σιώ­τες και για το πόσο πιο δύ­σκο­λη έχει γίνει η ζωή τους. Πα­ρου­σιά­ζει, χωρίς ωραιο­ποι­ή­σεις, την ει­κό­να του χει­μώ­να στα μικρά νησιά και τις ανά­γκες των κα­τοί­κων της άγο­νης γραμ­μής, προ­σκα­λεί τους κυ­βερ­νώ­ντες να μεί­νουν τρεις μέρες στη Χάλκη, για να βιώ­σουν  και οι ίδιοι τις δυ­σκο­λί­ες, ανα­φέ­ρε­ται στις ευ­θύ­νες των αι­ρε­τών για την απώ­λεια των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών του ΦΠΑ και δη­λώ­νει ότι προσ­δο­κά ένα θαύμα από το 2017…

• Κύριε δή­μαρ­χε, ο πρω­θυ­πουρ­γός έστω και στο πάρα πέντε, πήρε πίσω την εξο­μοί­ω­ση του ΦΠΑ στα νησιά της άγο­νης γραμ­μής. Φα­ντά­ζο­μαι αυτό θα είναι μια τε­ρά­στια ανα­κού­φι­ση.

Θα μου επι­τρέ­ψε­τε να επι­ση­μά­νω ότι δεν πήρε πίσω το εν λόγω μέτρο ο κύ­ριος πρω­θυ­πουρ­γός, απλώς ανέ­στει­λε την εφαρ­μο­γή του. Απο­φά­σι­σε δη­λα­δή να μας δώσει λίγο ακόμα χρόνο ζωής. Και για να γίνω λίγο πιο πε­ρι­γρα­φι­κός, απο­φά­σι­σε να μας θέσει σε κα­τά­στα­ση «εντα­τι­κής», όπου παίρ­νου­με οξυ­γό­νο μέσω μη­χα­νι­κής υπο­στή­ρι­ξης, το οποίο όμως ανά πάσα στιγ­μή πε­ρι­μέ­νου­με να μας το κόψει.   Άλ­λω­στε, η αύ­ξη­ση του Φ.Π.Α στα νησιά απο­τε­λεί δε­δη­λω­μέ­νη δέ­σμευ­ση της κυ­βέρ­νη­σης. Και ας μην ξε­χνά­με τους  έμ­με­σους και άμε­σους φό­ρους που έρ­χο­νται από τις αρχές του 2017, και που θα εκτο­ξεύ­σουν το κό­στος ζωής των πο­λι­τών μας πε­ραι­τέ­ρω στα ύψη.

• Παρά τις δε­σμεύ­σεις του, ο κ. Τσί­πρας εξαί­ρε­σε την Ρόδο και την Κάρ­πα­θο, ωστό­σο το νησί σας εξαρ­τά­ται άμεσα από τη Ρόδο και ως εκ τού­του, έχει συ­μπα­ρα­σύ­ρει κι εσάς η κα­τάρ­γη­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών. Πώς κα­τα­φέρ­νει ο νη­σιώ­της να αντε­πε­ξέλ­θει σε αυτό το «τσου­νά­μι» αυ­ξή­σε­ων;

Βε­βαί­ως και μας έχει συ­μπα­ρα­σύ­ρει. Κα­ταρ­χάς, όλες οι προ­μή­θειες των μι­κρών νη­σιών-δο­ρυ­φό­ρων της Ρόδου γί­νο­νται από την Ρόδο, άρα βιώ­νου­με άμεσα και κα­θη­με­ρι­νά τις δρα­μα­τι­κές συ­νέ­πειες της αύ­ξη­σης των συ­ντε­λε­στών του Φ.Π.Α Επι­πλέ­ον, πολύ ση­μα­ντι­κός πα­ρά­γο­ντας για τα μικρά και ακρι­τι­κά νησιά, όπως η Χάλκη, είναι η αδυ­να­μία των κα­τοί­κων της Ρόδου για με­τα­κι­νή­σεις. Οι δύ­σκο­λες οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες έχουν μειώ­σει ση­μα­ντι­κά την επι­σκε­ψι­μό­τη­τα στο νησί μας. Το γε­γο­νός αυτό σαφώς και είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­ζή­μιο για εμάς και ως νησί που η οι­κο­νο­μι­κή του δυ­να­μι­κή βα­σί­ζε­ται στον του­ρι­στι­κό τομέα και ως ακρι­τι­κό νησί που δε θέλει να ερη­μώ­σει. Όλοι γνω­ρί­ζου­με ότι εξαι­τί­ας της υφι­στά­με­νης κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, η Χάλκη φα­ντά­ζει ένας ακρι­βός προ­ο­ρι­σμός. Τι κά­νουν λοι­πόν για αυτό οι κύ­ριοι με τις σο­φι­στι­κές τους απο­φά­σεις; Απο­φα­σί­ζουν να τον κά­νουν ακρι­βό­τε­ρο, και μά­λι­στα τη στιγ­μή που ο κό­σμος στε­νά­ζει. Σκέ­φτη­καν το βιο­τι­κό επί­πε­δο των κα­τοί­κων; Τις ανά­γκες των χα­μη­λο­συ­ντα­ξιού­χων; Ή μήπως κρί­νουν εξ ιδίων τα αλ­λό­τρια; Ανα­ρω­τή­θη­καν άραγε, πως αυτές οι λίγες επι­χει­ρή­σεις που δου­λεύ­ουν 5 έως 6 μήνες το χρόνο κα­τα­φέρ­νουν να επι­βιώ­νουν και να λει­τουρ­γούν; Δεν νο­μί­ζω… Μέσα από τα με­γά­λα και ζεστά τους γρα­φεία, σχε­διά­ζο­ντας επί χάρ­του νο­μί­ζουν ότι λύ­νουν τα προ­βλή­μα­τα. Δυ­στυ­χώς δεν τα λύ­νουν, απλά μας κά­νουν τη ζωή ακόμα πιο δύ­σκο­λη. Με­γά­λος αριθ­μός συ­ναν­θρώ­πων μας εδώ στη Χάλκη δεν μπο­ρεί να αντε­πε­ξέλ­θει στις κα­θη­με­ρι­νές του ανά­γκες καθώς η σύ­ντα­ξη που παίρ­νουν δεν αρκεί ούτε καν για τις ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κές τους ανά­γκες.  Επί­σης, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις βρί­σκο­νται σε δεινή κα­τά­στα­ση. Όσο και να σφί­ξει το ζω­νά­ρι, που το έχει σφί­ξει πολύ, δεν είναι και τόσο εύ­κο­λο. Και μι­λά­με για μια κοι­νω­νία που σε πο­σο­στό άνω του 50% είναι χα­μη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι.

• Μπο­ρεί στην άγονη γραμ­μή ο ΦΠΑ να δια­τη­ρή­θη­κε σε χα­μη­λά επί­πε­δα, δεν έγινε όμως το ίδιο στα άλλα νησιά όπου χά­θη­κε ένα με­γά­λο κε­κτη­μέ­νο. Θε­ω­ρεί­ται ότι οι δή­μαρ­χοι το πα­λέ­ψα­τε σε ό,τι αφορά τον ΦΠΑ, αντι­στα­θή­κα­τε όσο έπρε­πε;

Επα­να­λαμ­βά­νω και συγ­χω­ρή­στε με για αυτό, πήρε ανα­στο­λή το μέτρο, με το αι­τιο­λο­γι­κό ότι επλή­γη­σαν νησιά από το προ­σφυ­γι­κό και το με­τα­να­στευ­τι­κό.  Δη­λα­δή αν έχεις πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες, το ΦΠΑ πα­ρα­μέ­νει χα­μη­λό, αν δεν έχεις αυ­ξά­νε­ται, η  Ρόδος δη­λα­δή δεν είχε με­τα­νά­στες; Αυτά είναι αστεία πράγ­μα­τα, είναι πο­λι­τι­κές που δεν έχουν ούτε σχέ­διο και  δυ­στυ­χώς δεν είναι ανα­πτυ­ξια­κές. Και κάτι εξί­σου ση­μα­ντι­κό είναι ότι η πα­ρού­σα κυ­βέρ­νη­ση προ­ω­θεί τον κοι­νω­νι­κό δια­χω­ρι­σμό τη στιγ­μή που η ίδια, με τις άστο­χες πο­λι­τι­κές της, έφερε την κοι­νω­νία στο ση­με­ρι­νό ση­μείο. Δυ­στυ­χώς  δεν χά­θη­κε μόνο αυτό το κε­κτη­μέ­νο. Πι­στεύω πως όχι, δεν το πα­λέ­ψα­με όσο θα μπο­ρού­σα­με. Αλλά τι να πα­λέ­ψεις όταν έχεις να κά­νεις με τους κυ­βερ­νώ­ντες, όχι μόνο με τους ση­με­ρι­νούς, αλλά και τους προη­γού­με­νους.  Το μόνο που κά­νουν είναι να κι­νού­νται υπό τη λο­γι­κή του «απο­φα­σί­ζου­με και δια­τά­ζου­με» ρί­χνο­ντας ωστό­σο όλο το βάρος των σα­θρών τους απο­φά­σε­ων στην Τρόι­κα.  Δυ­στυ­χώς, εξα­κο­λου­θούν να νο­μί­ζουν ότι ο κό­σμος «τρώει κου­τό­χορ­το». Βέ­βαια πρέ­πει να πούμε ότι και εμείς δεν εί­μα­στε άμοι­ροι ευ­θη­νών. Αφή­σα­με και ως αι­ρε­τοί, αλλά και ως κοι­νω­νία, τα πράγ­μα­τα να εξε­λι­χθούν όπως εξε­λί­χθη­σαν. Μέσα στο πέ­ρα­σμα των χρό­νων χά­σα­με πράγ­μα­τα που ήταν ωφέ­λι­μα  για την  κοι­νω­νί­ας μας. Όμως αυτό κάπου πρέ­πει να στα­μα­τή­σει και να στα­μα­τή­σει τώρα.

• Πώς είναι η ζωή σε ένα μικρό νησί τον χει­μώ­να; Πως είναι η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά σας;

Θα ήθελα να  προ­σκα­λέ­σω  τους εκά­στο­τε κυ­βερ­νώ­ντες, να έρ­θουν να μεί­νουν στο νησί μας όχι πε­ρισ­σό­τε­ρο από 3 ημέ­ρες, να βιώ­σουν τις κα­θη­με­ρι­νές δυ­σκο­λί­ες των κα­τοί­κων σε πράγ­μα­τα που για αυ­τούς είναι δε­δο­μέ­να και εξα­σφα­λι­σμέ­να, να ζή­σουν την εμπει­ρία του απα­γο­ρευ­τι­κού λόγω και­ρι­κών συν­θη­κών και ίσως κα­τα­νο­ή­σουν την στυ­γνή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Δεν πι­στεύω βέ­βαια ότι ακόμα και τότε θα μας κα­τα­νο­ού­σαν, αλλά η ελ­πί­δα πε­θαί­νει τε­λευ­ταία. Η ζωή εδώ δεν είναι και το ποιο εύ­κο­λο πράγ­μα, αλλά  αυτό που λέω πάντα είναι ότι «άμα έχεις βρει τις προ­σω­πι­κές σου αλή­θειες μπο­ρείς να ζή­σεις ακόμα και τον χει­μώ­να σε ένα τόσο μικρό νησί, με τις αγω­νί­ες, τα καρ­διο­χτύ­πια, με τις ει­κό­νες της άγριας ομορ­φιάς, με τη συ­νει­δη­το­ποί­η­ση της ου­σί­ας των πραγ­μά­των». Η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του δη­μάρ­χου δεν αλ­λά­ζει με τις επο­χές του χρό­νου, εξα­κο­λου­θεί να πα­ρα­μέ­νει δύ­σκο­λη και δύ­σκο­λα δια­χει­ρί­σι­μη. Ο δή­μαρ­χος  προ­σπα­θεί από το πρωί μέχρι το βράδυ, μαζί με τους συ­νερ­γά­τες του, να δί­νουν λύ­σεις στα προ­βλή­μα­τα που προ­κύ­πτουν, να κά­νουν διά­φο­ρες ερ­γα­σί­ες, να σχε­διά­ζουν στον βαθμό που τους δίνει την δυ­να­τό­τη­τα το κε­ντρι­κό κρά­τος να υλο­ποι­ή­σουν πράγ­μα­τα. Ευ­τυ­χώς δεν έχω, δεν έχου­με, κου­ρα­στεί. Η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα λοι­πόν του δη­μάρ­χου είναι ένας διαρ­κής αγώ­νας. Όσα  πρό­βλη­μα και να μας δη­μιουρ­γούν, δεν κα­τα­θέ­του­με και δεν θα κα­τα­θέ­σου­με τα όπλα. Εμείς εδώ θα εί­μα­στε, είτε τους αρέ­σει, είτε δεν τους αρέ­σει. Και θα συ­νε­χί­σου­με να τους απο­δει­κνύ­ου­με ότι μπο­ρού­με και βά­ζου­με την απαι­τού­με­νη τάξη, κάτι που οι ίδιοι οι κυ­βερ­νώ­ντες δεν μπό­ρε­σαν και δεν θα μπο­ρέ­σουν. Όχι για δεν μπο­ρούν, αλλά  γιατί δεν το θέ­λουν.

• Τι σας λεί­πει πε­ρισ­σό­τε­ρο στη διάρ­κεια του χει­μώ­να;

Σε σύ­γκρι­ση με ένα με­γα­λύ­τε­ρο νησί σί­γου­ρα λεί­πουν πολλά, όπως οι «επι­λο­γές» και αυτό αφορά όλους τους το­μείς της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας. Μας λεί­πουν πε­ρισ­σό­τε­ρες ει­κό­νες και χρώ­μα­τα, δη­λα­δή άπλα πράγ­μα­τα, που πολ­λές φορές κά­νουν το μυαλό να ξε­φεύ­γει από τη ρου­τί­να της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας. Βέ­βαια εμείς θα μπο­ρού­σα­με να θε­ω­ρή­σου­με  τους εαυ­τούς μας λι­γά­κι τυ­χε­ρούς, καθώς λόγω της κο­ντι­νής μας από­στα­σης από τη Ρόδο όσοι μπο­ρούν, έχουν την δυ­να­τό­τα­τα να αλ­λά­ζουν πα­ρα­στά­σεις.

• Η Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση, είναι σε μια κρί­σι­μη καμπή με πολλά θέ­μα­τα ανοι­κτά και με ση­μα­ντι­κό­τε­ρο βέ­βαια την έλ­λει­ψη πόρων. Οι δή­μαρ­χοι των με­γα­λύ­τε­ρων νη­σιών είναι σε πλε­ο­νε­κτι­κό­τε­ρη θέση από εκεί­νους των μι­κρών;

Η Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση βρί­σκε­ται σε κρίση εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια. Υπάρ­χει πρό­βλη­μα και πρό­βλη­μα έχου­με και εμείς. Είχα δη­λώ­σει από την πρώτη μου θη­τεία ότι υπάρ­χει σχέ­διο απο­δυ­νά­μω­σης και απα­ξί­ω­σης του Α΄ βαθ­μού το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης, του τε­λευ­ταί­ου πυ­λώ­να επα­φής της κοι­νω­νί­ας. Το σύ­στη­μα θέλει την πο­λι­τι­κή χει­ρα­γώ­γη­σή μας. Υπάρ­χουν νόμοι και ρυθ­μί­σεις υπουρ­γεί­ων που δεν τις γνω­ρί­ζει καν το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, εν μία νυκτί παίρ­νουν αρ­μο­διό­τη­τες χωρίς να ρω­τή­σουν κα­νέ­να, π,χ, βο­σκο­τό­πια, κα­τα­στή­μα­τα υγειο­νο­μι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος, κ.α. Αυτό δεί­χνει ασυ­δο­σία και απα­ξί­ω­ση. Αι­σθά­νο­νται τόσο ισχυ­ροί να παίρ­νουν απο­φά­σεις για την λει­τουρ­γία των Δήμων, χωρίς καν να μπουν στην δια­δι­κα­σία έστω ανταλ­λα­γής από­ψε­ων. Ακόμα και στο κομ­μά­τι των απο­δο­χών των αι­ρε­τών, αρ­χί­ζει το θέμα να γί­νε­ται πολύ ση­μα­ντι­κό. Κά­ποιοι από αξιο­πρέ­πεια δεν μι­λά­νε, ή και από φόβο μην τους κα­τα­λο­γί­σει κα­νείς ότι κοι­τά­νε τα χρή­μα­τα, δεν τολ­μούν να πουν ότι δεν μπο­ρούν να ζή­σουν. Ενώ υπάρ­χουν τόσα πολλά και με­γά­λα προ­βλή­μα­τα αυτό που τους απα­σχο­λεί είναι το πως θα εκλέ­γο­νται οι «δή­μαρ­χοι». Μπορώ να σας ανα­φέ­ρω πάρα πολλά, που δεί­χνουν πε­ντα­κά­θα­ρα πλέον και με μα­θη­μα­τι­κή ακρί­βεια, το πού θέ­λουν να οδη­γή­σουν την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση. Οι πόροι που δί­δο­νταν στους Δή­μους πριν το 2010 είναι ένα όνει­ρο απα­τη­λό, δύ­σκο­λα θα επα­νέλ­θουν.  Ξε­χνά­με ότι αν οι Δήμοι δεν ήταν αριθ­μη­τι­κά αυτοί που είναι τώρα και ήταν προ Καλ­λι­κρά­τη τι χρή­μα­τα θα έπαιρ­ναν: απο­λύ­τως τί­πο­τα. Θα είχαν κλεί­σει όλοι, μι­κροί και με­γά­λοι. Δεν ξέρω αν οι δή­μαρ­χοι των με­γα­λύ­τε­ρων Δήμων  είναι σε πλε­ο­νε­κτι­κή θέση ένα­ντι των μι­κρών, πι­στεύω όμως ότι και εκεί­νοι έχουν με­γά­λα θέ­μα­τα. Το σί­γου­ρο ωστό­σο είναι ότι τα με­γα­λύ­τε­ρα προ­βλή­μα­τα τα έχουν οι μι­κροί Δήμοι. Εί­μα­στε στα «χαρ­τιά» Καλ­λι­κρα­τι­κοί Δήμοι, σε πλήρη υπο-στε­λέ­χω­ση, και απα­ξί­ω­ση του θε­σμι­κού μας ρόλου. Γι΄ αυτό επι­βάλ­λε­ται πλέον να αφή­σου­με την εσω­στρέ­φεια μας, να αφή­σου­με στην άκρη τους πο­λι­τι­κούς μαν­δύ­ες που μπο­ρεί να έχει ο κάθε ένας από εμάς. Εί­μα­στε ενερ­γοί πο­λί­τες, πρέ­πει να βγού­με στις κοι­νω­νί­ες μας και να τους λέμε τις αλή­θειες. Πι­στεύω ότι η και­νούρ­για χρο­νιά θα απο­τε­λέ­σει το εφαλ­τή­ριο για ό,τι το κα­λύ­τε­ρο, μπο­ρεί ωστό­σο να απο­δει­χτεί και η «τα­φό­πλα­κα» για τον θεσμό μας. Εάν τα πράγ­μα­τα συ­νε­χί­σουν να είναι έτσι, αν συ­νε­χί­σει η δική μας αδρά­νεια που επι­τρέ­πει να συμ­βαί­νουν αυτά που συμ­βαί­νουν, τότε το μέλ­λον δε φα­ντά­ζει κα­θό­λου αι­σιό­δο­ξο. Πρέ­πει λοι­πόν να ση­κώ­σου­με το κε­φά­λι  και την αξιο­πρέ­πειά μας ψηλά,  όλοι μαζί ενω­μέ­νοι σαν μια γρο­θιά, να δεί­ξου­με ότι αξί­ζου­με να εί­μα­στε σε αυτό το χώρο και ότι μπο­ρού­με να βοη­θή­σου­με και την χώρα μας αλλά και τις κοι­νω­νί­ες μας, άλ­λω­στε πολ­λοί από εμάς το έχου­με απο­δεί­ξει,  να φέ­ρου­με ξανά την  ελ­πί­δα , την χαρά και το γέλιο, στους αν­θρώ­πους που τόσο το έχουν με­γά­λη ανά­γκη.

• Πάρα τις δυ­σκο­λί­ες πά­ντως, έχετε κα­τα­φέ­ρει να εφαρ­μό­σε­τε και­νο­τό­μα προ­γράμ­μα­τα όπως είναι η χο­ρή­γη­ση δω­ρε­άν φαρ­μά­κων στους κα­τοί­κους, η συ­νερ­γα­σία με την hopegenesis για τις εγκύ­ους, εί­δα­με με εν­δια­φέ­ρον το παι­χνί­δι επι­βί­ω­σης… δεν επα­να­παύ­ε­στε.

Είναι χρέος και υπο­χρέ­ω­ση του κάθε δη­μάρ­χου σε αυ­τούς τους δύ­σκο­λους και­ρούς, να γαν­τζώ­νε­ται και να αξιο­ποιεί όποια ευ­και­ρία του δοθεί για να απα­λύ­νει όπως και όσο μπο­ρεί την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των συν­δη­μο­τών του. Όπως έχω πει, ο Δήμος είναι ο τε­λευ­ταί­ος πυ­λώ­νας στή­ρι­ξης και αμε­σό­τη­τας των κοι­νω­νιών, είναι αυτό που θέ­λουν να κα­τα­στρέ­ψουν. Ο εκά­στο­τε δή­μαρ­χος δεν έχει το δι­καί­ω­μα να επα­να­παύ­ε­ται, είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να ανα­ζη­τά, να μά­χε­ται, να αξιο­ποιεί, είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος και κα­τα­δι­κα­σμέ­νος να κερ­δί­ζει, για το καλό της κοι­νω­νί­ας του και την πρό­ο­δο του νη­σιού του. Γιατί αν τα  πε­ρι­μέ­νου­με αυτά από το Αθηνο-κε­ντρι­κό κρά­τος, που δεν γνω­ρί­ζουν καν πού βρι­σκό­μα­στε, ή θα εί­χα­με φύγει ή θα εί­χα­με πε­θά­νει.

• Τι προσ­δο­κά­τε για το 2017;

Προσ­δο­κώ ένα θαύμα, διότι πι­στεύω στα θαύ­μα­τα, αλλά θαύ­μα­τα μπο­ρού­με να κά­νου­με και εμείς ως λαός, αυτό άλ­λω­στε το έχει δεί­ξει πε­ρί­τρα­να και η ιστο­ρία μας, ας την ξα­να­θυ­μη­θού­με.