Προβληματίζει η εισβολή «λεσεψιανών» ψαριών

Σε ενη­μέ­ρωση προς τους δημο­σιο­γρά­φους, προ­χώ­ρησε χτες ο ιχθυο­λό­γος του Υδρο­βιο­λο­γι­κού Σταθμού Ρόδου και του ΕΛΚΕΘΕ κ. Γερά­σι­μος Κον­δυ­λά­τος, ανα­φο­ρικά με τους ‘λεσεψιανούς’ μετα­νά­στες, τα επι­κίν­δυνα δηλαδή ψάρια που έχουν εισβά­λει στις θάλασ­σες της Ελλάδας και βέβαια, ψαρεύ­ο­νται κατά κόρον τόσο στην Ρόδο όσο και στα υπό­λοιπα νησιά μας.

Η ενη­μέ­ρωση έγινε στον απόηχο της σχε­τι­κής ημε­ρί­δας που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο Ενυ­δρείο Ρόδου την περα­σμένη εβδο­μάδα, από επι­στή­μο­νες που συζή­τη­σαν εκτενώς τα ζητή­ματα αυτά.

Μιλώ­ντας για το θέμα, ο κ. Κον­δυ­λά­τος, τόνισε τα εξής:

«Η Μεσό­γειος αυτή την στιγμή, κατα­με­τρά περίπου 1000 είδη τέτοιων ψαριών. Δεν είναι όλα στην κατη­γο­ρία των «λεσε­ψια­νών», αλλά ένα ποσοστό ανήκει σε αυτά –προ­ερ­χό­μενα από την Ερυθρά, τον Ινδικό και Ειρη­νικό Ωκεανό μέσω της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ. Είναι πάρα πολλά τα είδη κι εμείς παρα­κο­λου­θούμε την εξέλιξή τους, δηλαδή πώς επε­κτεί­νο­νται και ιδρύουν πλη­θυ­σμό εδώ στην Μεσό­γειο. Σίγουρα, στα δικά μας ύδατα (είναι πολύ σημα­ντικό το σημείο που βρί­σκε­ται η Ρόδος) διότι απο­τε­λούν ‘κομβικό’ σημείο της εξά­πλω­σής τους από την Ανατολή (τα νερά της Λεβα­ντί­νης) προς το Αιγαίο και κατ’ επέ­κταση προς το Ιόνιο, την Αδρια­τική και την Δυτική Μεσό­γειο, γενι­κό­τερα.

Μέσα από το πρό­γραμμα που πραγ­μα­το­ποιούμε και επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τα δεδο­μένα που έχουμε συλ­λέ­ξει, παρα­τη­ρούμε ότι αυτή την στιγμή το μεγα­λύ­τερο μέρος της -βιομάζας του αλιεύ­μα­τος, απο­τε­λεί ο λαγο­κέ­φα­λος. Ειδι­κό­τερα για τα εργα­λεία με αγκί­στρι (παρα­γά­δια και καθετές).

-Ένα ακόμη είδος που παίρνει μεγάλο κομμάτι είναι το λεο­ντό­ψαρο και η τρο­μπέτα. Είναι και τα τρία βασικά είδη με τα οποία κάναμε στο­χευ­μένη, πει­ρα­μα­τική αλιεία. Τα καλά νέα, είναι ότι το λεο­ντό­ψαρο και η τρο­μπέτα, μπορούν να κατα­λή­ξουν στο πιάτο μας (!) καθώς ο αλιέας μπορεί να τα που­λή­σει.

Ο λαγο­κέ­φα­λος, δυστυ­χώς, κατα­γρά­φει πολύ μεγά­λους αριθ­μούς φτά­νο­ντας το… 65% του συνο­λι­κού αλιεύ­μα­τος, όλων των δειγ­μα­το­λη­ψιών που κάναμε!!! Είναι πάρα πολύ μεγάλο το ποσοστό –πάνω από 500 κιλά- ενώ εκτο­πί­ζει άλλα είδη. Και μάλιστα, κατα­να­λώ­νει είδη τα οποία, αφενός είναι απα­ραί­τητα στο οικο­σύ­στημα, αφε­τέ­ρου είναι απα­ραί­τητα για τους ψαράδες όπως π.χ. χτα­πό­δια, καλα­μά­ρια, σουπιές –ενώ κατα­στρέ­φει και τα… δίχτυα! Είναι δηλαδή κατα­στρο­φικά από κάθε άποψη και μπορεί να φτάσει τα εννέα κιλά!».

Δυστυ­χώς, ο λαγο­κέ­φα­λος, δεν έχει εχθρούς. Τα άλλα είδη τον απο­φεύ­γουν όπως και οι γλάροι –γνω­ρί­ζο­ντας τον κίνδυνο.

Οι επι­στή­μο­νες ανα­ζη­τούν, από ειδικά προ­γράμ­ματα, εναλ­λα­κτι­κές λύσεις που κάνουν τον λαγο­κέ­φαλο χρήσιμο. Π.χ. μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στην κοσμε­το­λο­γία, σε παρα­σκευά­σματα τροφών, σε φαρ­μα­κευ­τική παρα­γωγή, σε κολ­λα­γόνο κ.ά. «Του­λά­χι­στον δεν θα είναι ένα είδος που ο αλιέας θα το πετάει. Θα γίνει ένα είδος το οποίο θα μπορούν οι ψαράδες να το αλιεύ­σουν και να αξιο­ποιεί­ται. Μέσα από ειδικά προ­γράμ­ματα, μπο­ρούμε να βρούμε εναλ­λα­κτι­κές εφαρ­μο­γές και για τα λεο­ντό­ψαρα όπως π.χ. στα είδη καλ­λυ­ντι­κών ίσως και σε χυμούς.

Αυτά όλα, ίσως να απο­τε­λέ­σουν το κίνητρο για να περιο­ρι­στεί και ο πλη­θυ­σμός αυτών των ψαριών. Δεν θα μειωθεί, αλλά θα δούμε μια στα­θε­ρο­ποί­ηση. Σε δεύτερο χρόνο θα πρέπει να εξε­τά­σουμε εάν όλα αυτά είναι βιώσιμα και εφαρ­μό­σιμα…», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ερω­τη­θείς ο κ. Κον­δυ­λά­τος, για το πώς αξιο­ποιού­νται αυτά τα είδη ψαριών στις χώρες από τις οποίες προ­έρ­χο­νται, απά­ντησε πως δεν τα αξιο­ποιούν καθόλου ενώ σε περιο­χές όπως η Καραϊ­βική, παρου­σιά­ζο­νται πάρα πολλά προ­βλή­ματα από την αλιεία τους.

«Πρέπει να μάθουμε να βάζουμε στο πιάτο μας, όσα μπο­ρούμε» -ανέφερε.

Είπε ακόμη ότι κατα­γρά­φε­ται η εμφά­νιση ενός ακόμη τοξικού είδους ψαριού με τσί­μπημα, όπως του σκορ­πιού, το οποίο εμφα­νί­ζε­ται στην Ατάλεια, αλλά δεν εμφα­νί­ζε­ται σε μεγά­λους πλη­θυ­σμούς.

«Η εισα­γωγή των λεσε­ψια­νών στην Μεσό­γειο, δεν είναι φυσιο­λο­γικό φαι­νό­μενο. Είναι ανθρω­πο­γε­νές.

Είναι πολλά τα είδη που προ­κα­λούν πρό­βλημα στο οικο­σύ­στημα όπως ο λαγο­κέ­φα­λος αλλά και ο γερ­μα­νός που βόσκει πάνω από τις πέτρες όλα τα φύκη που φυτρώ­νουν και πολλές περιο­χές τα αφήνει… γυμνά (!) ενώ υπάρ­χουν και άλλα είδη που έρχο­νται να ανα­πλη­ρώ­σουν κενά σε είδη τα οποία είτε έχουν υπερ-αλιευτεί, είτε έχουν εξα­φα­νι­στεί μετα­κι­νού­μενα προς βορρά, λόγω της ανόδου της θερ­μο­κρα­σίας της θάλασ­σας.

Ωστόσο, αυτό που μας ενδια­φέ­ρει είναι τα εισβο­λικά είδη (10 στην Ελλάδα)».

Φέτος, είχαν εμφα­νι­στεί αχινοί με πολύ μεγάλα αγκάθια –που όμως, σημειώ­θη­καν μαζικοί αφα­νι­σμοί αυτού του είδους και κανείς δεν ξέρει πώς θα εξε­λι­χθεί. Πάντως, αυτοί οι αχινοί, είναι μεν τοξικοί, αλλά είναι βρώ­σι­μοι!

-Ερωτηθείς τέλος σχετικά με τις τοξικές μέδου­σες, ο ιχθυο­λό­γος απά­ντησε πως εμφα­νί­σθη­καν και στην Ρόδο αλλά σε πολύ περιο­ρι­σμένο αριθμό, ενώ η εμφά­νισή τους θεω­ρεί­ται παρο­δικό φαι­νό­μενο.