Σε τεντωμένο σκοινί n κοινωνία και n κυβέρνηση – φόβοι για κοινωνικές εκρήξεις

Αντι­μέ­τωπο με το μεγα­λύ­τερο «αντί­παλο» που θα μπο­ρούσε να τύχει σε μια κυβέρ­νηση, βρί­σκε­ται το Μαξίμου, και δεν είναι άλλος από τη διαρκώς ογκού­μενη λαϊκή δυσα­ρέ­σκεια. Ο μήνας του μέλιτος έχει προ πολλού περάσει, η δύσκολη ώρα της εφαρ­μο­γής των πλέον σκληρών μέτρων που έχει συμ­φω­νή­σει με τους Θεσμούς έφθασε και η εποχή που οι πολίτες συμ­με­τεί­χαν σε δια­δη­λώ­σεις στή­ρι­ξης του Αλ. Τσίπρα, στον «αγώνα» του κατά των δανει­στών, ανήκει ορι­στικά στο παρελ­θόν.

Τα ανοιχτά μέτωπα είναι δεκάδες -όσα και τα προ­α­παι­τού­μενα του μνημονίου- βάζο­ντας καθη­με­ρινά στο στό­χα­στρο νέες κοι­νω­νι­κές ομάδες, προ­κα­λώ­ντας θύελλα αντι­δρά­σεων, ενώ ο φόβος του «συντο­νι­σμού» των επί μέρους κινη­το­ποι­ή­σεων σε μία γενι­κευ­μένη «αντί­σταση» κατά της εφαρ­μο­ζό­με­νης πολι­τι­κής τείνει να μετα­τρα­πεί σε εφιάλτη για το Μαξίμου. Την ίδια ώρα, η απειρία, οι ατυχείς δηλώ­σεις και οι αστο­χίες μελών του κυβερ­νη­τι­κού επι­τε­λείου, προ­κα­λούν νέο «πονο­κέ­φαλο», αφού εκμη­δε­νί­ζουν μέσα σε λίγα λεπτά τα όποια πολι­τικά οφέλη από την επι­κοι­νω­νιακή δια­χεί­ριση της κρίσης.

Ο θόρυβος που προ­κλή­θηκε από την επιβολή ΦΠΑ στην ιδιω­τική εκπαί­δευση, παρά τις ρητές δεσμεύ­σεις του ίδιου του πρω­θυ­πουρ­γού από το βήμα της Βουλής για έγκαιρη εξεύ­ρεση ισο­δυ­νά­μων, απο­τε­λεί μόνο την αρχή όσων θα ακο­λου­θή­σουν.

Με ανοιχτό το ζήτημα των αλλαγών στο Ασφα­λι­στικό, το οποίο αφορά στο σύνολο των Ελλήνων και απο­τε­λεί το πεδίο στο οποίο ανα­μέ­νο­νται και οι περισ­σό­τε­ρες αντι­δρά­σεις, θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι η κυβέρ­νηση το αμέσως προ­σε­χές διά­στημα θα βρεθεί σε κλοιό απερ­γιών και κινη­το­ποι­ή­σεων και μάλιστα τη στιγμή που στη χώρα μας θα βρί­σκο­νται οι εκπρό­σω­ποι των Θεσμών, οι οποίοι θα απαι­τούν σαφείς απα­ντή­σεις και δεσμεύ­σεις για το σύνολο των όρων της συμ­φω­νίας, προ­κει­μέ­νου να εκτα­μιευ­θεί η ανα­γκαία δόση.

ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Για δυνα­μι­κές κινη­το­ποι­ή­σεις κόντρα στη μνη­μο­νιακή καται­γίδα μέτρων, ετοι­μά­ζο­νται οι εργα­ζό­με­νοι σε όλους σχεδόν τους επαγ­γελ­μα­τι­κούς κλάδους. Ήδη ΓΣΣΕ και ΑΔΕΔΥ εξήγ­γει­λαν πανελ­λα­δική απεργία για τις 12 Νοεμ­βρίου, κίνηση που απο­τε­λεί και την πρώτη οργα­νω­μένη σύγκρουση με την κυβέρ­νηση μετά τις κάλπες του Σεπτέμ­βρη. Στην ίδια απεργία θα συμ­με­τέ­χουν οι εργα­ζό­με­νοι στους Δήμους, ενώ το Γενικό Συμ­βού­λιο της ΠΟΕ – ΟΤΑ, απο­φά­σισε την πραγ­μα­το­ποί­ηση κατα­λή­ψεων σε όλα τα Δημαρ­χεία και τους ΧΥΤΑ της χώρας στις 4 Νοεμ­βρίου.

Αγρότες και κτη­νο­τρό­φοι «ζεσταί­νουν» τα τρακτέρ τους, σχε­διά­ζο­ντας πανελ­λα­δι­κές κινη­το­ποι­ή­σεις, ακόμα και την περίοδο πριν από τις γιορτές των Χρι­στου­γέν­νων, καθώς θεωρούν δυσβά­στα­κτα τα νέα φορο­λο­γικά μέτρα που έρχο­νται στον κλάδο τους. Καζάνι που βράζει είναι και ο χώρος της Παι­δείας, με την ΟΛΜΕ να προ­σα­να­το­λί­ζε­ται σε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες απερ­γίες και συλ­λα­λη­τή­ρια μέσα στον Νοέμβρη, ενώ επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες 24ωρες απερ­γίες σχε­διά­ζουν και οι φαρ­μα­κο­ποιοί, αντι­δρώ­ντας στην αλλαγή του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος που προωθεί η κυβέρ­νηση. Ένα ακόμη καυτό μέτωπο απο­τε­λεί και η πώληση του ΟΛΠ με την τοπική κοι­νω­νία να βρί­σκε­ται στο πόδι, ενώ η απεργία των εργα­ζο­μέ­νων στα λιμάνια όλης της χώρας την περα­σμένη Πέμπτη, εκτι­μά­ται ότι απο­τε­λεί μόνο την αρχή.

Μπροστά σε αυτό το γενι­κευ­μένο «ξεση­κωμό», το Μαξίμου, στην παρούσα φάση εμφα­νί­ζε­ται μάλλον αμήχανο, καθώς βλέπει ότι η μεγάλη του δύναμη, η «εμπι­στο­σύνη των πολιτών» και η «δημο­φι­λία» την οποία απο­λάμ­βανε μέχρι τώρα, εξα­νε­μί­ζο­νται με ταχείς ρυθμούς, αφή­νο­ντας λιγοστά «απο­θέ­ματα» για τα ακόμη πιο δύσκολα που ακο­λου­θούν.

ΣΤΟ ΚΕΝΟ ΤΑ

«ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ»

Η ρητο­ρική των «ισο­δυ­νά­μων» έχει ήδη πέσει στο κενό, αφού με αφορμή και το θέμα του ΦΠΑ στην ιδιω­τική εκπαί­δευση απο­δεί­χθηκε με τον πλέον κατη­γο­ρη­μα­τικό τρόπο ότι η εξεύ­ρεσή τους είναι από δύσκολη έως αδύνατη, ενώ ακόμη και αν εντο­πι­σθεί τρόπος να απο­φευ­χθεί ένα επώδυνο μέτρο, ανοίγει κάποιο άλλο εξίσου οδυνηρό μέτωπο, αφού επί της ουσίας μετα­το­πί­ζει το βάρος της φορο­λό­γη­σης σε άλλη κοι­νω­νική ομάδα.

Επι­πλέον τα στενά χρονικά περι­θώ­ρια που υπάρ­χουν για να ορι­στι­κο­ποι­η­θεί ο «κατά­λο­γος» των μέτρων και η ασφυ­κτική πίεση των δανει­στών που ζητούν συγκε­κρι­μέ­νους αριθ­μούς, καθιστά το όλο εγχεί­ρημα αδύνατο. Υπό το φως των εξε­λί­ξεων, η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να «κερ­δί­σει» χρόνο και να απο­φύ­γει τις όποιες απο­σπα­σμα­τι­κές διαρ­ροές μέχρι την τελική ανα­κοί­νωση των μέτρων, όταν αυτά πάρουν τη μορφή νομο­σχε­δίου.

Στο πλαίσιο αυτό, άλλωστε, εντάσ­σε­ται και η μετά­δοση των «πλη­ρο­φο­ριών» ότι ο Αλ. Τσίπρας κρατά απο­στά­σεις από το πόρισμα της Επι­τρο­πής «σοφών» για το Ασφα­λι­στικό, μετά την οργι­σμένη αντί­δραση που υπήρξε από τη δημο­σιο­ποί­ησή του. Ωστόσο ο χρόνος «τρέχει» και στο Μαξίμου γνω­ρί­ζουν ότι ακόμη και η τακτική των καθυ­στε­ρή­σεων μόνο ως βρα­χυ­πρό­θε­σμη λύση μπορεί να έχει απο­τέ­λε­σμα. Σύντομα, όπως παρα­δέ­χο­νται «θα έρθει η ώρα του λογα­ρια­σμού».

ΑΠΟΥΣΑ Η ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Μονα­δική «ανα­κού­φιση» για την κυβέρ­νηση απο­τε­λεί το γεγονός ότι η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση δείχνει αρκετά «απορ­ρο­φη­μένη» με τα δικά της εσω­κομ­μα­τικά προ­βλή­ματα, τα οποία μάλιστα δεν φαί­νε­ται να βρί­σκουν σύντομα τη λύση τους και έτσι δεν μπορεί να ασχο­λη­θεί με τη «μεγάλη εικόνα» των όσων συμ­βαί­νουν στη χώρα, προ­σφέ­ρο­ντας «πολι­τική ομπρέλα» στις κινη­το­ποι­ή­σεις.

Παράλ­ληλα τα συν­δι­κάτα, δεν φαί­νε­ται να βρί­σκο­νται στο… απόγειο της δόξας τους, αφού οι πολίτες τους έχουν στρέψει την πλάτη μετά από πέντε χρόνια εφαρ­μο­γής μνη­μο­νίων, κατά τα οποία δεν κατά­φε­ραν να «συσπει­ρώ­σουν» και να «οργα­νώ­σουν» τους εργα­ζό­με­νους απέ­να­ντι στα σκληρά μέτρα. Στην παρούσα φάση, τον ρόλο αυτό φαί­νε­ται να κρατά απο­κλει­στικά το ΚΚΕ, γεγονός ωστόσο, που δεν απα­σχο­λεί ιδιαί­τερα το Μαξίμου, καθώς, όπως εκτι­μούν, ο Περισ­σός παρα­δο­σιακά «κατέ­βαινε στον δρόμο», λει­τουρ­γώ­ντας μάλιστα σε πολλές περι­πτώ­σεις ως «βαλβίδα εκτό­νω­σης» της λαϊκής δυσα­ρέ­σκειας…

ΠΡΩΤΟΦΑΝΗΣ ΦΤΩΧΟΠΟΙΗΣΗ, ΘΡΥΑΛΙΔΑ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

Μια πρω­το­φανή για τα παγκό­σμια χρονικά προ­σαρ­μογή πέτυχε η ελλη­νική οικο­νο­μία την περίοδο 2009 – 2015. Η απώλεια άνω του 25% του εισο­δή­μα­τος χάρη στις απί­στευ­τες θυσίες του ελλη­νι­κού λαού προ­κα­λεί ίλιγγο, αλλά και απο­τε­λεί σαφή προει­δο­ποί­ηση ότι από εδώ και στο εξής οι πολι­τι­κές λιτό­τη­τας στα ίδια κάθε φορά κοι­νω­νικά στρώ­ματα, θα είναι κατα­στρο­φι­κές.

Τα στοι­χεία για την οικο­νο­μία είναι εντυ­πω­σιακά:

Σύμφωνα με στοι­χεία της ΕΚΤ, ο ατο­μι­κός πλούτος των Ελλήνων μειώ­θηκε την περίοδο 2009-2013 περί κατά 17.000 ευρώ.

Η πρό­σφατη έρευνα της Credit Suisse ανα­φέ­ρει ότι οι Ελληνες την περίοδο 2008-2015 έχασαν σχεδόν μισό τρισ. δολάρια από τη συνο­λική περιου­σία τους. Η μεσαία τάξη ήταν αυτή που επλήγη περισ­σό­τερο από την υπο­χώ­ρηση των τιμών στα ακίνητα, τις μετοχές και τα ομόλογα.

Το δημο­σιο­νο­μικό έλλειμμα της χώρας από 15,4% το 2009 βρί­σκε­ται το 2014 στο 3,6%. Μια προ­σαρ­μογή πράγ­ματι θαυ­μα­στή, αλλά και ιδιαί­τερα επώδυνη. Δείχνει πάντως μια τάση «νοι­κο­κυ­ρέ­μα­τος» και περι­κο­πής άσκοπων δαπανών.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΓΣΕΕ, η μηνιαία σύνταξη από τα 1.350 ευρώ κατά μέσο όρο έχει περιο­ρι­στεί στα 833 ευρώ.

Βεβαίως δρα­μα­τική είναι η επί­πτωση της κρίσης στην ανεργία, αφού βρί­σκε­ται σταθερά πάνω από το 25%, ενώ η νεανική ανεργία έχει εκτο­ξευ­τεί στο 49%.

Αρνη­τικό είναι βεβαίως το στοι­χείο του χρέους που βρί­σκε­ται στο 178% του ΑΕΠ, το μεγα­λύ­τερο στην Ε.Ε.

Τα στοι­χεία για την οικο­νο­μία δεί­χνουν ότι η οικο­νο­μία και η κοι­νω­νία έχουν φτάσει στα όριά τους. Μια νέα φορο­κα­ται­γίδα που σχε­διά­ζε­ται σε συν­δυα­σμό με περι­κο­πές σε μισθούς και συντά­ξεις, θα φέρουν κοι­νω­νική έκρηξη και θα απο­τε­λέ­σουν θρυαλ­λίδα πολι­τι­κών εξε­λί­ξεων, έστω κι αν είναι πολύ νωπή η λαϊκή εντολή. Αν η κυβέρ­νηση δεν κατα­φέ­ρει τους επό­με­νους μήνες να ανα­στρέ­ψει την κατά­σταση, θα βρεθεί αντι­μέ­τωπη με τα συνεχώς διο­γκού­μενα οικο­νο­μικά και κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα.

Την ίδια ώρα, η «καυτή ανάσα» των δανει­στών θα προ­κα­λεί νευρικό κλο­νι­σμό, καθώς πλη­σιά­ζει και η επίσημη αξιο­λό­γηση του Νοεμ­βρίου. Ηδη οι πρώτες επαφές δεί­χνουν ότι υπάρχει μεγάλη διά­σταση απόψεων, γεγονός που μπορεί να λει­τουρ­γή­σει αρνη­τικά για την κυβέρ­νηση. Η οποία είτε θα συγκρου­στεί με τους Θεσμούς, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την οικο­νο­μία, είτε θα πρέπει να φέρει νέα οδυνηρά μέτρα προς ψήφιση (ασφα­λι­στικό, νέο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο, παρεμ­βά­σεις στον δημόσιο τομέα, πλει­στη­ρια­σμοί πρώτης κατοι­κίας) κι εκεί να μετρή­σει τις δυνά­μεις της.

Μέχρι το τέλος του έτους, δηλαδή οι επό­με­νες 70 ημέρες εκτι­μά­ται ότι θα κρίνουν το μέλλον της οικο­νο­μίας και θα σημα­το­δο­τή­σουν πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις.

ΤΑ “ΑΥΤΟΓΚΟΛ” ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΠΑΛΟ

Ιδιαί­τε­ρος προ­βλη­μα­τι­σμός επι­κρα­τεί στην ηγετική ομάδα του Μαξίμου και ανα­φο­ρικά με τον τρόπο που χει­ρί­ζο­νται τα του «οίκου» τους οι υπουρ­γοί.

Ο Γ. Κατρού­γκα­λος με τις δηλώ­σεις του για το Ασφα­λι­στικό και ο Ν. Φίλης με τις «πεντα­ρο­δε­κά­ρες» του ΦΠΑ στην ιδιω­τική εκπαί­δευση, απο­τε­λούν τα πιο ηχηρά, άλλα όχι τα μονα­δικά «αυτο­γκόλ» της κυβέρ­νη­σης.

Οι διαρ­κείς τηλε­ο­πτι­κές εμφα­νί­σεις υπουρ­γών και στε­λε­χών, ο σάλος που προ­κα­λούν με τις δηλώ­σεις τους και -κυρίως- η ανη­συ­χία στην κοινή γνώμη, για τα όσα με μισό­λογα, αφήνουν να φανεί ότι σχε­διά­ζο­νται πίσω από κλει­στές πόρτες για το μέλλον του λαού, σήμαναν «συνα­γερμό», καθώς έδειξαν ότι πολλές φορές ο «εχθρός», έστω και άθελά του βρί­σκε­ται, εντός των τειχών.

Η «κατσάδα» που επε­φύ­λαξε ο Αλ. Τσίπρας στα μέλη του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λίου και οι διαρ­ροές για «έντονη δυσφο­ρία» του πρω­θυ­πουρ­γού, απο­τε­λούν μάλλον «ασπι­ρί­νες» στο πρό­βλημα.

ΜΟΝΟ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

Μπροστά στον φόβο το πρό­βλημα να γιγα­ντω­θεί με απρό­βλε­πτες πολι­τι­κές συνέ­πειες, στο Μαξίμου έχει ληφθεί, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η απόφαση, να ανα­λά­βει απο­κλει­στικά ο πρω­θυ­πουρ­γός το βάρος των δηλώ­σεων και της συνο­λι­κής επι­κοι­νω­νια­κής δια­χεί­ρι­σης της εφαρ­μο­γής του μνη­μο­νίου.

Με τον τρόπο αυτό, εκτι­μά­ται ότι θα επι­τευ­χθεί καλύ­τε­ρος συντο­νι­σμός, θα απο­φεύ­γο­νται τα λάθη, αλλά δεν θα υπάρ­χουν «παρε­ξη­γή­σεις» και με τους δανει­στές, που σε καθη­με­ρινή βάση γίνο­νται «παρα­λή­πτες» νέων πλη­ρο­φο­ριών ανα­φο­ρικά με τις απο­φά­σεις των υπουρ­γών, οι οποίες βρί­σκο­νται σε τελείως δια­φο­ρε­τική κατεύ­θυνση από όσα είχαν συμ­φω­νή­σει στις κατ’ ιδίαν συνα­ντή­σεις μαζί τους.

ΥΨΗΛΗ «ΑΠΟΔΟΧΗ»

Παράλ­ληλα η υψηλή δημο­φι­λία και εμπι­στο­σύνη που εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί προ­σω­πικά ο Αλ. Τσίπρας στην κοινή γνώμη, σύμφωνα με τους επι­τε­λείς του, θα μπο­ρούσε να βοη­θή­σει στην ευκο­λό­τερη «αποδοχή» από τους πολίτες, των νέων μέτρων που θα εφαρ­μο­στούν.

Μέχρι νεω­τέ­ρας λοιπόν, όπως όλα δεί­χνουν, οι υπουρ­γοί θα υπο­χρε­ω­θούν σε αυστηρό «σιω­πη­τή­ριο», πλην των επι­βε­βλη­μέ­νων συνε­ντεύ­ξεων τύπου…