Κ. Μητσοτάκης στην Τουρκία: Ουσιαστική πρόοδος δε μπορεί να υπάρξει με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων

Μέσω μίας ομιλίας, από το βήμα της 81ης γενικής συνέ­λευ­σης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, που είχε ως πρό­ταγμα την ανά­δειξη του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα στα­θε­ρό­τη­τας και ασφά­λειας σε μία κρίσιμη περιοχή του παγκό­σμιου χάρτη, υπό το πρίσμα των κεκτη­μέ­νων της ανα­πτυ­ξια­κής στρα­τη­γι­κής, ο πρω­θυ­πουρ­γός έσπευσε να εκπέμ­ψει τα δικά του μηνύ­ματα προς την ηγεσία της Τουρ­κίας. Ορί­ζο­ντας σαφώς το πλαίσιο του δια­λό­γου ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα, με βατήρες το σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και τους κανόνες καλής γει­το­νίας, χωρίς την απειλή πολέμου, ο κ. Μητσο­τά­κης σε ένα άτυπο debate επί αμε­ρι­κα­νι­κού εδάφους με τον πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, επέλεξε την οδό των χαμηλών τόνων, αλλά και της απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας. Όπως εξη­γού­σαν, δε, κυβερ­νη­τικά στελέχη που βρί­σκο­νται στη Νέα Υόρκη, ο πρω­θυ­πουρ­γός δεν ανέβασε τους τόνους απέ­να­ντι στον εξ’ ανα­το­λών γείτονα, λαμ­βά­νο­ντας υπόψιν τις δια­φο­ρε­τι­κές όσον αφορά στο κλίμα και στην ένταση δηλώ­σεις του κ. Ερντο­γάν στο σκηνικό της αμε­ρι­κα­νι­κής μεγα­λού­πο­λης. Οι πάγιες ελλη­νι­κές θέσεις, οι σαφείς κόκ­κι­νες γραμμές όρισαν τις ανα­φο­ρές του κ. Μητσο­τάκη, ο οποίος έφερε στην πρώτη γραμμή και τις κινή­σεις της Αθήνας στην ενερ­γειακή σκα­κιέρα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, λίγες ώρες μετά τις ανα­κοι­νώ­σεις ότι την Άνοιξη του 2027, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η πρώτη διε­ρευ­νη­τική γεώ­τρηση στη χώρα μας, μετά από σχεδόν 45 χρόνια, με στόχο την εξόρυξη φυσικού αερίου.

Περι­γρά­φο­ντας, στο φόντο της γενικής συνέ­λευ­σης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, την ευρύ­τερη εικόνα των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων (πρό­κει­ται για μια ευαί­σθητη σχέση, η οποία φέρει το βάρος της ιστο­ρίας, ανέφερε) ο πρω­θυ­πουρ­γός κράτησε στην προ­με­τω­πίδα το casus belli της Άγκυρας, ανα­λύ­ο­ντας τη μία και μόνη διαφορά που ανα­γνω­ρί­ζει η Αθήνα που κρατάει πάντα την πόρτα ανοιχτή στο διάλογο. “Δεδο­μέ­νων των ευρύ­τε­ρων και περι­φε­ρεια­κών προ­κλή­σεων, η κατά­σταση απαιτεί επει­γό­ντως μια κοινή αντί­ληψη για το πώς θα προ­χω­ρή­σουμε προς τα εμπρός. Μια αντί­ληψη που θα εδρά­ζε­ται στον πλήρη σεβασμό του Διε­θνούς Δικαίου και των αρχών των σχέσεων καλής γει­το­νίας. Δεν μπο­ρούμε, άλλωστε, όπως έχω πει επα­νει­λημ­μένα, να αλλά­ξουμε τη γεω­γρα­φία, είναι το πεπρω­μένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον. Η Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας παρέχει το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μονα­δι­κής μακρο­χρό­νιας δια­φο­ράς μας, που αφορά την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κών Οικο­νο­μι­κών Ζωνών. Ο διά­λο­γος είναι απα­ραί­τη­τος για την ειρήνη και την ευη­με­ρία. Ωστόσο, ένας ουσια­στι­κός διά­λο­γος δεν μπορεί να συνυ­πάρ­χει με μονο­με­ρείς ενέρ­γειες που αμφι­σβη­τούν τη διεθνή έννομη τάξη, ούτε μπορεί να υπάρξει ουσια­στική πρόοδος όταν βρι­σκό­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι με απειλές πολέμου ως απά­ντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιω­μά­των σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Τέτοιες ενέρ­γειες δεν επι­λύ­ουν δια­φο­ρές, κατα­λή­γουν μόνο να τις επι­δει­νώ­νουν. Και ενέχουν τον κίνδυνο υπο­νό­μευ­σης της στα­θε­ρό­τη­τας της ευρύ­τε­ρης περιο­χής μας”, ήταν η χαρα­κτη­ρι­στική απο­στροφή του κ. Μητσο­τάκη.

Όπως πράττει παγίως στις ομιλίες του στον Οργα­νι­σμό Ηνω­μέ­νων Εθνών, ο κ. Μητσο­τά­κης πραγ­μα­το­ποί­ησε εκτενή αναφορά στο Κυπριακό. Υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την παρά­νομη τουρ­κική εισβολή και τη συνε­χι­ζό­μενη κατοχή μέρους της μεγα­λο­νή­σου (μία κατά­φωρη παρα­βί­αση του Διε­θνούς Δικαίου, οι συνέ­πειες της οποίας εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται σήμερα, τόνισε) ο πρω­θυ­πουρ­γός σημεί­ωσε ότι για τα Ηνωμένα Έθνη, η Κύπρος παρα­μέ­νει η “λυδία λίθος” όσον αφορά στην αξιο­πι­στία τους. Αλλά και την ικα­νό­τητά τους να τηρούν τα δικά τους ψηφί­σματα και τις αρχές του Χάρτη. “Η Ελλάδα υπο­στη­ρί­ζει πλήρως τις πρό­σφα­τες προ­σπά­θειες του Γενικού Γραμ­μα­τέα Γκου­τέ­ρες, ώστε να δημιουρ­γη­θούν οι κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την επα­νέ­ναρξη ουσια­στι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Ευελ­πι­στούμε ειλι­κρινά ότι θα επι­τευ­χθεί πρόοδος κατά το υπό­λοιπο της θητείας του και προσ­δο­κούμε ότι αυτές οι προ­σπά­θειες θα συνε­χι­στούν από τον διάδοχό του, με τον ίδιο στόχο: την επα­νέ­νωση της Κύπρου, απαλ­λαγ­μέ­νης από δυνά­μεις κατοχής, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφί­σματα του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ”, επε­σή­μανε.

 Η ενερ­γειακή σκα­κιέρα

Η ομιλία του κ. Μητσο­τάκη, στη γενική συνέ­λευση του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, περιείχε και ξεκά­θαρο ενερ­γειακό προ­σα­να­το­λι­σμό. Με κεντρική προ­τε­ραιό­τητα της ελλη­νι­κής ατζέ­ντας τη μετα­τροπή της χώρας σε πάροχο ενερ­γεια­κής ασφά­λειας για τη Βαλ­κα­νική και ολό­κληρη την Ανα­το­λική Ευρώπη, ο πρω­θυ­πουρ­γός όρισε το…τοπίο. “Τα ηλε­κτρικά δίκτυα, οι ενερ­γεια­κοί και ψηφια­κοί διά­δρο­μοι, τα λιμάνια και οι οδοί θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών απο­τε­λούν μοχλούς ισχύος. Η γεω­γρα­φία έχει σημασία. Φιλο­δο­ξία μας είναι να μετου­σιώ­σουμε τη μονα­δική μας θέση σε ισχυ­ρό­τε­ρους δεσμούς μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανα­το­λής, του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής. Για τον λόγο αυτό, επεν­δύ­ουμε σε μια νέα γενιά έργων συν­δε­σι­μό­τη­τας, όπως το GREGY, το οποίο θα μετα­φέ­ρει καθαρή ηλε­κτρική ενέρ­γεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, και το Great Sea Interconnector, το οποίο θα συν­δέ­σει ευρω­παϊκά ηλε­κτρικά δίκτυα με την Κύπρο και το Ισραήλ. Παράλ­ληλα, αξιο­ποιούμε τη μονα­δική γεω­γρα­φική μας θέση για να γίνουμε πάροχος ενερ­γεια­κής ασφά­λειας στους βόρειους γεί­το­νές μας”, σημεί­ωσε. Με τη…σκυτάλη να περνάει και στο μέτωπο της οικο­νο­μίας, σε ένα momentum νέων ανα­βαθ­μί­σεων από διε­θνείς οίκους.

“Τα δημόσια οικο­νο­μικά είναι υγιή και οι δημο­σιο­νο­μι­κές μας επι­δό­σεις απο­τε­λούν πλέον θετικό παρά­δειγμα στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος μας μειώ­νε­ται ταχύ­τερα από ό,τι σε οποια­δή­ποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ. Οι διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και η ψηφιο­ποί­ηση του κράτους, που συνέ­βαλε στον περιο­ρι­σμό της γρα­φειο­κρα­τίας, έχουν αλλάξει τη δημόσια διοί­κηση και απο­κα­τα­στή­σει την εμπι­στο­σύνη των επεν­δυ­τών. Πριν από λίγες ημέρες, δύο κορυ­φαίοι οίκοι αξιο­λό­γη­σης προ­έ­βη­σαν σε ανα­βαθ­μί­σεις. Σε μια περίοδο μεγάλης ανα­τα­ρα­χής στις παγκό­σμιες αγορές ομο­λό­γων, αυτό λέει πολλά για την πρόοδο που έχει σημειώ­σει η Ελλάδα. Μόλις πριν από λίγα χρόνια λίγοι θα στοι­χη­μά­τι­ζαν ότι σήμερα το κόστος δανει­σμού της Ελλάδας θα ήταν χαμη­λό­τερο από αυτό τεσ­σά­ρων χωρών του G7. Αυτή η αλλαγή δεν ήταν εύκολη. Κατέστη δυνατή χάρη στη σκληρή δουλειά, την αντοχή και την απο­φα­σι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού λαού”, τόνισε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Χαρα­κτη­ρι­στική ήταν, πάντως, η τοπο­θέ­τησή του όσον αφορά στη θέση της Ελλάδας στην ευρύ­τερη γει­το­νιά της. “Η χώρα μου απο­τε­λεί πυλώνα στα­θε­ρό­τη­τας, συν­δε­σι­μό­τη­τας και ειρήνης σε ολό­κληρη την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο. Η Ελλάδα έχει ανα­πτύ­ξει ισχυρές στρα­τη­γι­κές συνερ­γα­σίες με χώρες-κλειδιά της περιο­χής, μεταξύ αυτών το Ισραήλ, η Αίγυ­πτος, η Σαου­δική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπα­χρέιν και το Κατάρ. Είμαστε γεφυ­ρο­ποιοί, όχι ταρα­χο­ποιοί. Ωστόσο, η υλο­ποί­ηση αυτού του ορά­μα­τος σπάνια είναι απλή σε μία εποχή τεκτο­νι­κών γεω­πο­λι­τι­κών αλλαγών”, επε­σή­μανε.

Ολό­κληρη η ομιλία του κ. Μητσο­τάκη, στην 81η γενική συνέ­λευση του ΟΗΕ, έχει ως εξής:

Απο­τε­λεί μεγάλη τιμή για εμένα να απευ­θύ­νο­μαι στη Γενική Συνέ­λευση για όγδοη φορά ως Πρω­θυ­πουρ­γός της Ελλάδας.

Το κάνω αυτό σε μια ιδιαί­τερα σημα­ντική στιγμή, καθώς η Ελλάδα οδεύει προς το τέλος του δεύ­τε­ρου έτους της θητείας της στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών και ετοι­μά­ζε­ται να ανα­λά­βει εκ νέου την Προ­ε­δρία του, τον επόμενο μήνα.

Πριν από δώδεκα μήνες, καθώς γιορ­τά­ζαμε την 80ή επέτειο των Ηνω­μέ­νων Εθνών, μιλή­σαμε για την ανάγκη να δώσουμε νέα πνοή στην πολυ­μέ­ρεια.

Έναν χρόνο αργό­τερα, αυτή η ανάγκη έχει γίνει πολύ πιο επι­τα­κτική, καθώς βιώ­νουμε ιδιαί­τερα επι­κίν­δυ­νες εποχές. Οι συγκρού­σεις πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται. Οι εντά­σεις βαθαί­νουν.

Και, ίσως το πιο ανη­συ­χη­τικό, παρα­τη­ρούμε περαι­τέρω διά­βρωση της αυτο­συ­γκρά­τη­σης στις διε­θνείς σχέσεις.

Οι κανόνες και οι συμ­φω­νίες που εδώ και καιρό εξα­σφά­λι­ζαν έναν σχετικό βαθμό στα­θε­ρό­τη­τας στις δια­κρα­τι­κές σχέσεις δοκι­μά­ζο­νται όλο και περισ­σό­τερο.

Ο Γενικός Γραμ­μα­τέας António Guterres ηγήθηκε των Ηνω­μέ­νων Εθνών κατά τη διάρ­κεια αυτής της εξαι­ρε­τικά ταρα­χώ­δους δεκα­ε­τίας, με ακλό­νητη προ­σή­λωση στον Χάρτη του Οργα­νι­σμού και στις αξίες που ενσαρ­κώ­νει.

Η επιλογή του δέκατου Γενικού Γραμ­μα­τέα απο­τε­λεί μια ιστο­ρική ευκαι­ρία για την ανα­ζω­ο­γό­νηση του Οργα­νι­σμού, τη στιγμή που αυτό είναι περισ­σό­τερο ανα­γκαίο παρά ποτέ.

Κυρίες και κύριοι,

Το πρώτο βήμα για την απο­κα­τά­σταση της εμπι­στο­σύ­νης στην πολυ­μέ­ρεια είναι η ανα­γνώ­ριση των περι­πτώ­σεων στις οποίες έχει πράγ­ματι επι­τύ­χει.

Λίγα παρα­δείγ­ματα είναι πιο ισχυρά από τη Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας (UNCLOS). Με 172 συμ­βαλ­λό­μενα μέρη, η UNCLOS παρέχει το δεσμευ­τικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι δια­φο­ρές μπορούν να επι­λύ­ο­νται ειρη­νικά και όχι με τη χρήση βίας.

Από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, οι στρα­τη­γι­κές θαλάσ­σιες οδοί μετα­τρέ­πο­νται ολοένα και περισ­σό­τερο σε πεδία γεω­πο­λι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης. Εμπο­ρικά πλοία γίνο­νται στόχος επι­θέ­σεων και οι ζωτικής σημα­σίας εμπο­ρι­κές οδοί χρη­σι­μο­ποιού­νται ως μέσα άσκησης πίεσης, με σοβαρές συνέ­πειες για τις αλυ­σί­δες εφο­δια­σμού, τις αγορές ενέρ­γειας και την επι­σι­τι­στική ασφά­λεια σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Η ελευ­θε­ρία της ναυ­σι­πλο­ΐας και η απρό­σκο­πτη διέ­λευση από στενά διε­θνούς ναυ­σι­πλο­ΐας, όπως δια­σφα­λί­ζο­νται από το Διεθνές Δίκαιο, πρέπει να προ­α­σπί­ζο­νται σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Είναι συλ­λο­γική μας ευθύνη να τηρούμε αυτές τις αρχές στην πράξη και να προ­στα­τεύ­ουμε την εμπο­ρική ναυ­τι­λία. Ως ηγετική δύναμη στη ναυ­τι­λία, η Ελλάδα συμ­βάλ­λει ενεργά στη θαλάσ­σια ασφά­λεια μέσω της επι­χεί­ρη­σης “ASPIDES” της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το ζήτημα αυτό θα παρα­μεί­νει υψηλή προ­τε­ραιό­τητα όταν η Ελλάδα ανα­λά­βει την Προ­ε­δρία του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας τον επόμενο μήνα, με ιδιαί­τερη προσοχή στις προ­κλή­σεις που θέτουν οι ανα­δυό­με­νες τεχνο­λο­γίες.

Κυρίες και κύριοι,

Η γεω­γρα­φική θέση της Ελλάδας τής προσ­δί­δει τον φυσικό ρόλο να λει­τουρ­γεί ως “γέφυρα” μεταξύ της Ευρώπης και της ευρύ­τε­ρης γει­το­νιάς της προς τα ανα­το­λικά και τα νότια. Βρι­σκό­μα­στε κυριο­λε­κτικά στο σταυ­ρο­δρόμι του συρ­ρι­κνού­με­νου χώρου μεταξύ Ανα­το­λής και Δύσης.

Η χώρα μου απο­τε­λεί πυλώνα στα­θε­ρό­τη­τας, συν­δε­σι­μό­τη­τας και ειρήνης σε ολό­κληρη την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.

Η Ελλάδα έχει ανα­πτύ­ξει ισχυρές στρα­τη­γι­κές συνερ­γα­σίες με χώρες-κλειδιά της περιο­χής, μεταξύ αυτών το Ισραήλ, η Αίγυ­πτος, η Σαου­δική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπα­χρέιν και το Κατάρ.

Είμαστε γεφυ­ρο­ποιοί, όχι ταρα­χο­ποιοί. Ωστόσο, η υλο­ποί­ηση αυτού του ορά­μα­τος σπάνια είναι απλή σε μία εποχή τεκτο­νι­κών γεω­πο­λι­τι­κών αλλαγών.

Στη Μέση Ανατολή, το Σχέδιο Ειρήνης για τη Γάζα που συμ­φω­νή­θηκε πέρυσι πρέπει να εφαρ­μο­στεί απο­τε­λε­σμα­τικά. Είναι εξέ­χου­σας σημα­σίας να δια­σφα­λι­στεί ότι η Χαμάς θα παρα­δώ­σει τα όπλα της. Δεν μπορεί να έχει οποιον­δή­ποτε ρόλο -επαναλαμβάνω: κανέναν ρόλο-, στο μέλλον της Γάζας.

Ταυ­τό­χρονα, η ανοι­κο­δό­μηση πρέπει να προ­χω­ρή­σει, με τους ίδιους τους Παλαι­στι­νί­ους να ανα­λαμ­βά­νουν την ευθύνη για το μέλλον της Γάζας.

Η Ελλάδα θα συνε­χί­σει να υπο­στη­ρί­ζει λύση δύο κρατών, όπου το Ισραήλ και η Παλαι­στίνη συνυ­πάρ­χουν με ειρήνη και ασφά­λεια.

Ωστόσο, οι εξε­λί­ξεις στη Δυτική Όχθη εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν πηγή βαθιάς ανη­συ­χίας. Δεν μπορεί να επι­τρα­πεί η συνέ­χιση ενερ­γειών που είναι παρά­νο­μες βάσει του Διε­θνούς Δικαίου και υπο­νο­μεύ­ουν τη βιω­σι­μό­τητα ενός μελ­λο­ντι­κού παλαι­στι­νια­κού κράτους.

Υπο­στη­ρί­ζουμε σθεναρά ότι αυτό είναι προς όφελος και της μακρο­πρό­θε­σμης ασφά­λειας του ίδιου του Ισραήλ. Η Ελλάδα έχει ανα­πτύ­ξει μια μακρό­πνοη στρα­τη­γική εται­ρική σχέση με το Ισραήλ, που έχει βάθος, ενώ παράλ­ληλα δια­τη­ρεί στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο. Είναι ακριβώς η ισχύς αυτής της εται­ρι­κής σχέσης που μας επι­τρέ­πει να συνο­μι­λούμε ανοιχτά και με ειλι­κρί­νεια.

Στον Λίβανο, υπάρχει πλέον μια πραγ­μα­τική ευκαι­ρία να θεμε­λιω­θεί μια ειρήνη που θα έχει διάρ­κεια. Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με το Ισραήλ, με την υπο­στή­ριξη των ΗΠΑ, απο­τε­λούν ένα σημα­ντικό βήμα προς τα εμπρός και πρέπει να συνε­χι­στούν. Η Ελλάδα υπο­στη­ρί­ζει σθεναρά έναν κυρί­αρχο, ανθε­κτικό και ενωμένο Λίβανο, καθώς και τις προ­σπά­θειες της κυβέρ­νη­σης για την απο­κα­τά­σταση του απο­κλει­στι­κού ελέγχου του κράτους ως προς την κατοχή όπλων.

Εν τέλει, ένα ισχυ­ρό­τερο λιβα­νέ­ζικο κράτος θα συμ­βάλ­λει τόσο στην εσω­τε­ρική ασφά­λεια όσο και στην περι­φε­ρειακή στα­θε­ρό­τητα. Ως εκ τούτου, θα συνε­χί­σουμε να παρέ­χουμε απτή βοήθεια στη χώρα, μεταξύ άλλων και στις Ένοπλες Δυνά­μεις του Λιβάνου. Με τη λήξη της εντολής της Προ­σω­ρι­νής Δύναμης των Ηνω­μέ­νων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL), η από κοινού δράση είναι ζωτικής σημα­σίας για την αποφυγή ενός κενού ασφα­λείας και τη δια­τή­ρηση μιας απο­τε­λε­σμα­τι­κής διε­θνούς και ευρω­παϊ­κής παρου­σίας.

Η Συρία απο­τε­λεί έναν ακόμη σημα­ντικό παρά­γο­ντα στην περιοχή. Η μακρο­πρό­θε­σμη στα­θε­ρό­τητα στη Μέση Ανατολή προ­ϋ­πο­θέ­τει μια σταθερή Συρία. Μια Συρία συμπε­ρι­λη­πτική, απαλ­λαγ­μένη από ξένες παρεμ­βά­σεις και περι­φε­ρεια­κές αντι­πα­λό­τη­τες, όπου κάθε πολίτης θα μπορεί -και πρέπει- να αισθά­νε­ται ασφαλής.

Οι νέες αρχές της Συρίας έχουν λάβει μέτρα προς αυτή την κατεύ­θυνση. Ωστόσο, πρέπει να επι­τευ­χθεί περαι­τέρω χει­ρο­πια­στή πρόοδος, ιδίως όσον αφορά την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των και της ασφά­λειας όλων των θρη­σκευ­τι­κών και εθνο­τι­κών κοι­νο­τή­των. Σε αυτές περι­λαμ­βά­νε­ται, ασφαλώς, η ορθό­δοξη χρι­στια­νική μειο­νό­τητα, η οποία εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζει τη βία των ισλα­μι­στών εξτρε­μι­στών.

Η ανα­ζή­τηση στα­θε­ρό­τη­τας επε­κτεί­νε­ται και στη Λιβύη, μια γει­το­νική μας χώρα, με την οποία μοι­ρα­ζό­μα­στε πολλά κοινά συμ­φέ­ρο­ντα. Χαι­ρε­τί­ζουμε όλες τις προ­σπά­θειες επα­νέ­νω­σης. Μια σταθερή Λιβύη, απαλ­λαγ­μένη από ξένες παρεμ­βά­σεις, είναι προς όφελος όχι μόνο του λιβυκού λαού, αλλά και ολό­κλη­ρης της περιο­χής μας.

Η Ελλάδα είναι έτοιμη να στη­ρί­ξει τους θεσμούς της Λιβύης ως προς την προ­στα­σία των συνόρων και τη δια­χεί­ριση της μετα­νά­στευ­σης. Παρα­μέ­νουμε προ­ση­λω­μέ­νοι στην επί­τευξη συμ­φω­νίας για την οριο­θέ­τηση των θαλάσ­σιων ζωνών μας.

Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα τώρα να στραφώ στις σχέσεις μας με τη γείτονα Τουρκία.

Τα τελευ­ταία τρία χρόνια, κατα­βάλ­λουμε συνεχή προ­σπά­θεια για τη βελ­τί­ωση των σχέσεών μας, την ανοι­κο­δό­μηση της εμπι­στο­σύ­νης και τη δια­τή­ρηση ανοι­κτών διαύλων επι­κοι­νω­νίας, προ­κει­μέ­νου να απο­τρέ­ψουμε την κλι­μά­κωση των εντά­σεων που θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε ανε­πι­θύ­μη­τες κρίσεις. Πρό­κει­ται για μια ευαί­σθητη σχέση, η οποία φέρει το βάρος της ιστο­ρίας.

Πράγ­ματι, δεδο­μέ­νων των ευρύ­τε­ρων και περι­φε­ρεια­κών προ­κλή­σεων, η κατά­σταση απαιτεί επει­γό­ντως μια κοινή αντί­ληψη για το πώς θα προ­χω­ρή­σουμε προς τα εμπρός. Μια αντί­ληψη που θα εδρά­ζε­ται στον πλήρη σεβασμό του Διε­θνούς Δικαίου και των αρχών των σχέσεων καλής γει­το­νίας. Δεν μπο­ρούμε, άλλωστε, όπως έχω πει επα­νει­λημ­μένα, να αλλά­ξουμε τη γεω­γρα­φία, είναι το πεπρω­μένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον.

Επι­τρέψτε μου να επα­να­λάβω ότι η Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας παρέχει το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μονα­δι­κής μακρο­χρό­νιας δια­φο­ράς μας, που αφορά την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κών Οικο­νο­μι­κών Ζωνών.

Ο διά­λο­γος είναι απα­ραί­τη­τος για την ειρήνη και την ευη­με­ρία. Ωστόσο, ένας ουσια­στι­κός διά­λο­γος δεν μπορεί να συνυ­πάρ­χει με μονο­με­ρείς ενέρ­γειες που αμφι­σβη­τούν τη διεθνή έννομη τάξη, ούτε μπορεί να υπάρξει ουσια­στική πρόοδος όταν βρι­σκό­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι με απειλές πολέμου ως απά­ντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιω­μά­των σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Τέτοιες ενέρ­γειες δεν επι­λύ­ουν δια­φο­ρές, κατα­λή­γουν μόνο να τις επι­δει­νώ­νουν. Και ενέχουν τον κίνδυνο υπο­νό­μευ­σης της στα­θε­ρό­τη­τας της ευρύ­τε­ρης περιο­χής μας.

Μια περιοχή η οποία, δεν πρέπει να ξεχνάμε, εξα­κο­λου­θεί να φέρει μια ανοιχτή πληγή: το ανε­πί­λυτο Κυπριακό ζήτημα. Έχουν περάσει 52 χρόνια από την παρά­νομη τουρ­κική εισβολή και τη συνε­χι­ζό­μενη κατοχή μέρους της Κύπρου. Μια κατά­φωρη παρα­βί­αση του Διε­θνούς Δικαίου, οι συνέ­πειες της οποίας εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται σήμερα.

Για τα Ηνωμένα Έθνη, η Κύπρος παρα­μέ­νει η “λυδία λίθος” όσον αφορά την αξιο­πι­στία τους: την ικα­νό­τητά τους να τηρούν τα δικά τους ψηφί­σματα και τις αρχές του Χάρτη.

Η Ελλάδα υπο­στη­ρί­ζει πλήρως τις πρό­σφα­τες προ­σπά­θειες του Γενικού Γραμ­μα­τέα Guterres ώστε να δημιουρ­γη­θούν οι κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την επα­νέ­ναρξη ουσια­στι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων.

Ευελ­πι­στούμε ειλι­κρινά ότι θα επι­τευ­χθεί πρόοδος κατά το υπό­λοιπο της θητείας του και προσ­δο­κούμε ότι αυτές οι προ­σπά­θειες θα συνε­χι­στούν από τον διάδοχό του, με τον ίδιο στόχο: την επα­νέ­νωση της Κύπρου, απαλ­λαγ­μέ­νης από δυνά­μεις κατοχής, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφί­σματα του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ.

Οι αρχές που δια­κυ­βεύ­ο­νται στην Κύπρο δοκι­μά­ζο­νται και αλλού. Σήμερα, δύο ακόμη σημα­ντι­κές συγκρού­σεις συνε­χί­ζουν να θέτουν σε δοκι­μα­σία την ικα­νό­τητά μας να υπε­ρα­σπι­στούμε τις αξίες βάσει των οποίων ιδρύ­θηκε ο Οργα­νι­σμός αυτός.

Ο πόλεμος στην Ουκρα­νία διανύει πλέον το πέμπτο έτος του. Πέντε χρόνια έχουν περάσει από τότε που η εισβολή της Ρωσίας έφερε ξανά τον πόλεμο σε ευρω­παϊκό έδαφος.

Ο ουκρα­νι­κός λαός έχει επι­δεί­ξει εξαι­ρε­τικό θάρρος υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος την ελευ­θε­ρία του. Η Ελλάδα στέ­κε­ται αδιά­κοπα στο πλευρό του. Κατα­δι­κά­ζουμε απε­ρί­φρα­στα τις επι­θέ­σεις ενα­ντίον αμάχων και πολι­τι­κών υπο­δο­μών.

Η διπλω­μα­τία πρέπει τώρα να επι­τύ­χει άμεση κατά­παυση του πυρός και ειρήνη που θα έχει διάρ­κεια, βασι­σμένη στις αρχές του Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών. Η Ουκρα­νία πρέπει να έχει καθο­ρι­στικό λόγο για το δικό της μέλλον και η Ευρώπη δεν μπορεί να απου­σιά­ζει από αυτές τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, άλλος ένας κατα­στρο­φι­κός πόλεμος απαιτεί την επεί­γουσα προσοχή μας. Στο Σουδάν, η σχεδόν τετρα­ε­τής σύγκρουση έχει οδη­γή­σει σε μια συγκλο­νι­στική ανθρω­πι­στική κατα­στροφή. Εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν ανα­φο­ρές για φρικτά εγκλή­ματα πολέμου, ενώ η σύρραξη τρο­φο­δο­τεί την αστά­θεια πολύ πέρα από τα σύνορα του Σουδάν. Δεν πρέπει να επι­τρέ­ψουμε να συνε­χι­στεί αυτή η τρα­γω­δία.

Πρέπει, επίσης, να στα­μα­τή­σουν οι ξένες παρεμ­βά­σεις και να μην υπάρχει ατι­μω­ρη­σία για εγκλή­ματα πολέμου. Στο τέλος της ημέρας, η λύση βρί­σκε­ται σε μια αξιό­πι­στη πολι­τική δια­δι­κα­σία, με πρω­τα­γω­νι­στές τους Σου­δα­νούς, η οποία θα αντα­να­κλά τις επι­θυ­μίες των πολιτών του Σουδάν. Η Ευρω­παϊκή Ένωση οφείλει να αξιο­ποι­ή­σει τις δυνα­τό­τη­τές της για να δια­δρα­μα­τί­σει πιο ενεργό ρόλο στη στήριξη αυτής της δια­δι­κα­σίας και να συμ­βά­λει στον τερ­μα­τι­σμό αυτής της κατα­στρο­φι­κής σύγκρου­σης. Άλλωστε, το ζήτημα την αφορά άμεσα. Εάν ο κατα­στρο­φι­κός πόλεμος συνε­χι­στεί, η ήπειρός μας θα είναι η πρώτη που θα βρεθεί αντι­μέ­τωπη με ένα πιθανό, νέο, μαζικό μετα­να­στευ­τικό κύμα.

Κυρίες και κύριοι,

Η αυτο­πε­ποί­θηση της Ελλάδας στο εξω­τε­ρικό βασί­ζε­ται σε έναν βαθύ μετα­σχη­μα­τι­σμό στο εσω­τε­ρικό της. Σε μια εποχή που η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των κυβερ­νή­σεων σε όλο τον κόσμο αμφι­σβη­τεί­ται από λαϊ­κι­στές και εξτρε­μι­στές και η εμπι­στο­σύνη των πολιτών υπο­σκά­πτε­ται στους “θαλά­μους αντή­χη­σης” των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, η Ελλάδα απο­τε­λεί παρά­δειγμα ότι οι ορθές πολι­τι­κές που εστιά­ζουν στις μεταρ­ρυθ­μί­σεις μπορούν να απο­φέ­ρουν πραγ­μα­τικά απο­τε­λέ­σματα για τους πολίτες και να βελ­τιώ­σουν τη ζωή τους.

Βεβαίως, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις, αλλά η πρόοδος που έχει σημειώ­σει η Ελλάδα είναι αδύνατο να παρα­βλε­φθεί. Πριν από επτά χρόνια, η χώρα μου εξερ­χό­ταν ακόμα από την πιο οδυνηρή οικο­νο­μική κρίση της νεό­τε­ρης ιστο­ρίας της, έχοντας χάσει περισ­σό­τερο από το 25% του ΑΕΠ της. Σήμερα, η οικο­νο­μία ανα­πτύσ­σε­ται με πολύ υψη­λό­τερο ρυθμό από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο, ενώ η Ελλάδα προ­σελ­κύει σημα­ντι­κές ξένες άμεσες επεν­δύ­σεις.

Τα δημόσια οικο­νο­μικά είναι υγιή και οι δημο­σιο­νο­μι­κές μας επι­δό­σεις απο­τε­λούν πλέον θετικό παρά­δειγμα στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος μας μειώ­νε­ται ταχύ­τερα από ό,τι σε οποια­δή­ποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ. Οι διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και η ψηφιο­ποί­ηση του κράτους, που συνέ­βαλε στον περιο­ρι­σμό της γρα­φειο­κρα­τίας, έχουν αλλάξει τη δημόσια διοί­κηση και απο­κα­τα­στή­σει την εμπι­στο­σύνη των επεν­δυ­τών.

Πριν από λίγες ημέρες, δύο κορυ­φαίοι οίκοι αξιο­λό­γη­σης προ­έ­βη­σαν σε ανα­βαθ­μί­σεις. Σε μια περίοδο μεγάλης ανα­τα­ρα­χής στις παγκό­σμιες αγορές ομο­λό­γων, αυτό λέει πολλά για την πρόοδο που έχει σημειώ­σει η Ελλάδα. Μόλις πριν από λίγα χρόνια λίγοι θα στοι­χη­μά­τι­ζαν ότι σήμερα το κόστος δανει­σμού της Ελλάδας θα ήταν χαμη­λό­τερο από αυτό τεσ­σά­ρων χωρών του G7.

Αυτή η αλλαγή δεν ήταν εύκολη. Κατέστη δυνατή χάρη στη σκληρή δουλειά, την αντοχή και την απο­φα­σι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού λαού.

Η οικο­νο­μική ανά­πτυξη είναι ζωτικής σημα­σίας διότι επε­κτεί­νει το στρα­τη­γικό πλε­ο­νέ­κτημα μιας χώρας. Επι­τρέ­πει σε ένα κράτος να ενι­σχύ­σει την άμυνά του -μια κεντρική δέσμευση την οποία η παρούσα κυβέρ­νηση είναι περή­φανη που τηρεί-, να εκσυγ­χρο­νί­σει τις υπο­δο­μές του, να επεν­δύ­σει στην και­νο­το­μία, δια­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα την κοι­νω­νική συνοχή. Η οικο­νο­μική ανθε­κτι­κό­τητα είναι, επο­μέ­νως, άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με ισχυ­ρούς θεσμούς και αξιό­πι­στες απο­τρε­πτι­κές δυνα­τό­τη­τες.

Φιλο­δο­ξία της Ελλάδας είναι να λει­τουρ­γή­σει ως κόμβος μέσω του οποίου θα σφυ­ρη­λα­τού­νται μακρό­πνοες συνερ­γα­σίες. Αυτό το όραμα ήρθε ξανά στο μυαλό μου νωρί­τερα φέτος, όταν υπο­δέ­χτηκα τον Πρόεδρο Emmanuel Macron στη Ρωμαϊκή Αγορά της Αθήνας, για να συζη­τή­σουμε τη θέση της Ευρώπης σε ένα ρευστό γεω­πο­λι­τικό τοπίο. Το σκηνικό είχε ιδιαί­τερη σημασία.

Η Αγορά ήταν ένας χώρος όπου κάποτε συνυ­πήρ­χαν το εμπόριο, το δίκαιο και η δημόσια ζωή. Εκεί, ανα­λο­γι­στή­καμε πώς η Ευρώπη μπορεί να μετα­τρέ­ψει την κρίση σε ευκαι­ρία για τη στρα­τη­γική της αυτο­νο­μία και να βελ­τιώ­σει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της.

Τη στιγμή που προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε να ανα­λά­βουμε την Προ­ε­δρία του Συμ­βου­λίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, θα εργα­στούμε για μία Ευρώπη που θα είναι πιο αντα­γω­νι­στική, πιο ασφαλής, πιο ικανή να υπε­ρα­σπι­στεί τον εαυτό της και πιο απο­τε­λε­σμα­τική στην προ­στα­σία των εξω­τε­ρι­κών της συνόρων.

Ένα άλλο δίδαγμα, ωστόσο, γίνεται όλο και πιο σαφές: η συν­δε­σι­μό­τητα είναι το απτό πρόσωπο της γεω­πο­λι­τι­κής.

Το ενερ­γειακό τοπίο της περιο­χής έχει αλλάξει ριζικά. Τα ηλε­κτρικά δίκτυα, οι ενερ­γεια­κοί και ψηφια­κοί διά­δρο­μοι, τα λιμάνια και οι οδοί θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών απο­τε­λούν μοχλούς ισχύος. Η γεω­γρα­φία έχει σημασία.

Φιλο­δο­ξία μας είναι να μετου­σιώ­σουμε τη μονα­δική μας θέση σε ισχυ­ρό­τε­ρους δεσμούς μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανα­το­λής, του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής. Για τον λόγο αυτό, επεν­δύ­ουμε σε μια νέα γενιά έργων συν­δε­σι­μό­τη­τας, όπως το GREGY, το οποίο θα μετα­φέ­ρει καθαρή ηλε­κτρική ενέρ­γεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, και το Great Sea Interconnector, το οποίο θα συν­δέ­σει ευρω­παϊκά ηλε­κτρικά δίκτυα με την Κύπρο και το Ισραήλ.

Παράλ­ληλα, αξιο­ποιούμε τη μονα­δική γεω­γρα­φική μας θέση για να γίνουμε πάροχος ενερ­γεια­κής ασφά­λειας στους βόρειους γεί­το­νές μας.

Και, μιλώ­ντας ως Πρω­θυ­πουρ­γός μιας ηγε­τι­κής δύναμης στη ναυ­τι­λία, αξίζει να θυμη­θούμε ένα αδιαμ­φι­σβή­τητο γεγονός: παρα­πάνω από το 90% του παγκό­σμιου εμπο­ρίου πραγ­μα­το­ποιεί­ται δια θαλάσ­σης. Εάν απει­λεί­ται συστη­μα­τικά η ελευ­θε­ρία της ναυ­σι­πλο­ΐας και δεν προ­στα­τεύ­ουμε τις ζωτικές θαλάσ­σιες οδούς, η παγκό­σμια οικο­νο­μία κιν­δυ­νεύει να παρα­λύ­σει. Αυτό πρέπει να ενδια­φέ­ρει ιδιαί­τερα κάθε χώρα που εκπρο­σω­πεί­ται σε αυτή την εξέ­χουσα Συνέ­λευση.

Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα να κλείσω με μερικές σκέψεις σχετικά με την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Ένα από τα αγα­πη­μένα μου συγκρο­τή­ματα όταν μεγά­λωνα ήταν οι “Talking Heads”. Δεν είχα ιδέα τότε ότι το εμβλη­μα­τικό τρα­γούδι του David Byrne, με τον στίχο “We are on a road to nowhere”, θα ακου­γό­ταν τόσο προ­φη­τικό τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες αργό­τερα.

Για πρώτη φορά στην ιστορία του είδους μας, έχουμε δημιουρ­γή­σει μια τεχνο­λο­γία με την οποία αμφι­σβη­τεί­ται ανοιχτά η υπεροχή του ανθρώ­πι­νου νου ως απο­κο­ρύ­φωμα της εξέ­λι­ξής μας. Δεν θα επε­κταθώ στις θετικές μετα­σχη­μα­τι­στι­κές δυνα­τό­τη­τες αυτής της επα­να­στα­τι­κής τεχνο­λο­γίας, είτε πρό­κει­ται για την εξά­λειψη ασθε­νειών, είτε για τη βελ­τί­ωση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας, είτε για την κατα­πο­λέ­μηση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Ωστόσο, είναι απλώς αδύνατο να αγνο­ή­σουμε το γεγονός ότι, επί του παρό­ντος, μία ανε­ξέ­λεγ­κτη πρόοδος της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, δίχως ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους που ενδε­χο­μέ­νως υπερ­βαί­νουν κατά πολύ τα πιθανά οφέλη της.

Όταν αυτοί που ανα­πτύσ­σουν την τεχνο­λο­γία μάς λένε ανοιχτά ότι “αν αφεθεί ανε­ξέ­λεγ­κτη, η ΤΝ θα μπο­ρούσε να ξεπε­ρά­σει την ικα­νό­τητά μας να ελέγ­χουμε αυτά τα συστή­ματα” και οι ίδιοι παρα­δέ­χο­νται ότι “κατα­νο­ούμε μόνο ένα ελά­χι­στο μέρος του τι συμ­βαί­νει σε αυτά τα μοντέλα”, ο συνα­γερ­μός θα πρέπει να ηχήσει πολύ δυνατά για όλους μας.

Με απλά λόγια, οι επι­κε­φα­λής των μεγα­λύ­τε­ρων επι­χει­ρή­σεων στον τομέα της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης μάς λένε ότι δεν έχουν ιδέα πώς λει­τουρ­γεί πραγ­μα­τικά η ανα­δρο­μική αυτο­βελ­τί­ωση, δηλαδή η ικα­νό­τητα της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης να δημιουρ­γεί συνεχώς καλύ­τε­ρες εκδοχές του εαυτού της.

Προ­σθέ­στε σε αυτό την πιθα­νό­τητα μαζικής απώ­λειας θέσεων εργα­σίας, την πιθα­νό­τητα δημιουρ­γίας πρω­το­φα­νούς πλούτου στα χέρια ελά­χι­στων, καθώς και τον αντί­κτυπο που μπορεί να έχει η τεχνητή νοη­μο­σύνη στην ίδια τη φύση των ανθρώ­πι­νων σχέσεων, ειδικά για τα παιδιά μας, και έχετε όλα τα συστα­τικά για πολι­τική και κοι­νω­νική ανα­τα­ραχή δίχως προη­γού­μενο.

Η ιδέα ότι μεγάλες εται­ρείες τεχνο­λο­γίας θα κατα­λή­ξουν οικειο­θε­λώς σε κάποια συμ­φω­νία για αυτορ­ρύθ­μιση της ανά­πτυ­ξης της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης είναι αφελής. Έρχεται σε αντί­θεση με όλα όσα γνω­ρί­ζουμε για την ιστορία του καπι­τα­λι­σμού. Τα οφέλη για τους νικητές είναι, απλώς, πάρα πολύ μεγάλα για να πιστέ­ψουμε ότι η καλο­προ­αί­ρετη μέριμνα για την ευη­με­ρία της ανθρω­πό­τη­τας θα υπε­ρι­σχύ­σει της αστεί­ρευ­της τάσης του κεφα­λαίου να αναζητά συνεχώς καλύ­τε­ρες απο­δό­σεις.

Δεδο­μέ­νου ότι τα πιο προηγ­μένα μοντέλα τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης ανα­πτύσ­σο­νται εδώ, στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, αυτό απο­τε­λεί κατά κύριο λόγο ζήτημα που πρέπει να αντι­με­τω­πί­σει η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση. Ευτυχώς, υπάρ­χουν προη­γού­μενα από τα οποία αντλούμε διδάγ­ματα.

Τις δεκα­ε­τίες του 1940 και του 1950, η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση επέβαλε αυστη­ρούς κανο­νι­σμούς σε μια άλλη τεχνο­λο­γία που ήταν τόσο ισχυρή ώστε οι δημιουρ­γοί της πίστευαν ότι θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει είτε σε μια χρυσή εποχή ανθρώ­πι­νης ευη­με­ρίας είτε στο τέλος του κόσμου. Μιλώ για τα πυρη­νικά.

Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα. Και πρέπει να συμβεί γρήγορα. Οι εται­ρείες τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης πρέπει να λαμ­βά­νουν άδειες βάσει συγκε­κρι­μέ­νων απαι­τή­σεων: προ­σή­λωση στις ανθρώ­πι­νες αξίες, δια­φά­νεια και, το πιο σημα­ντικό, ασφά­λεια. Για να πετάξει ένα νέο αερο­πλάνο, πρέπει να υπο­βλη­θεί σε μια πληθώρα αυστη­ρών δοκιμών που έχουν εγκρι­θεί από τη ρυθ­μι­στική αρχή. Το ίδιο δεν ισχύει για ένα προηγ­μένο μοντέλο τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης.

Παράλ­ληλα, λαμβάνω πολύ σοβαρά υπόψη την έκκληση κορυ­φαίων στε­λε­χών στον τομέα της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για μια εθε­λο­ντική παύση στην ανά­πτυξη των μοντέ­λων τους. Μόνο όμως, επα­να­λαμ­βάνω, μόνο ως προ­σω­ρινό μέτρο για να κερ­δη­θεί χρόνος έως ότου να συστα­θεί μια ισχυρή ρυθ­μι­στική αρχή.

Ο φιλε­λεύ­θε­ρος καπι­τα­λι­σμός έχει ιστο­ρικό περιο­ρι­σμού των υπερ­βο­λών της αγοράς, είτε πρό­κει­ται για τη διάλυση ισχυρών μονο­πω­λίων είτε για τον καθο­ρι­σμό κανόνων και προ­τύ­πων που επι­τρέ­πουν στην αγορά να λει­τουρ­γεί με γνώμονα το κοινό καλό. Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα.

Και όσο απα­ραί­τητη κι αν είναι η συνερ­γα­σία της Κίνας και του υπό­λοι­που κόσμου για την αντι­με­τώ­πιση αυτής της τερά­στιας πρό­κλη­σης, η τύχη της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης και ο αντί­κτυ­πος που θα έχει στην ανθρω­πό­τητα στο σύνολό της δεν θα απο­φα­σι­στούν στις Βρυ­ξέλ­λες, στο Τόκιο ή στη Μπρα­ζί­λια. Θα απο­φα­σι­στούν κυρίως εδώ, στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες.

Η μεγάλη δύναμη συνε­πά­γε­ται μεγάλη ευθύνη. Ας ελπί­σουμε ότι η χώρα που μας φιλο­ξε­νεί θα σταθεί στο ύψος των περι­στά­σεων.

Πηγή: capital.gr