Το σύνδομο της Εύβοιας

Εφιαλ­τι­κές μέρες έζησε και εξα­κο­λου­θεί να ζει το μαρ­τυ­ρικό νησί μας, με τους κατοί­κους και τους επι­σκέ­πτες μας να ανα­ρω­τιού­νται αν ξαφνικά κοι­μή­θη­καν σε ένα «σμα­ρα­γδέ­νιο νησί» και ξύπνη­σαν στον κόλαση του Δάντη. Λες και να το μάτια­ξαν το νησί ή να το κατα­ρά­στη­καν.

Στα χείλη όλων αλλά και στο μυαλό τους πλα­νά­ται πάντως μια και μόνο σκέψη, με τα υπό­λοιπα μαρ­τύ­ρια να ξεχνιού­νται: «Ευτυχώς και δεν θρη­νή­σαμε νεκρούς, οι περιου­σίες φτιά­χνο­νται ξανά, οι ανθρώ­πι­νες ζωές δεν γυρί­σουν πίσω».

Τούτες τις μέρες, τούτες τις ώρες, προ­έ­χουν οι μάχες και οι ευχές και όχι οι κατάρες και οι εύκολες και ανέ­ξο­δες κρι­τι­κές. Προέχει ο περιο­ρι­σμός των περαι­τέρω ζημιών, προέχει η αλλη­λεγ­γύη, προέχει ο περιο­ρι­σμός του ανθρώ­πι­νου πόνου και πάνω απ’ όλα η σωτηρία του νησιού και τέλος πάντων ό,τι απέ­μεινε. Οι κρι­τι­κές, όποιες κι αν είναι και όποιο βάθος κι αν έχουν, μπορούν να περι­μέ­νουν.

Φυσικά κι έγιναν λάθη, ιδίως στις πρώτες ώρες και μέρες που εκδη­λώ­θηκε η φωτιά, φυσικά και υπήρξαν ολι­γω­ρίες και κακή εκτί­μηση των πραγ­μά­των, αλλά περίσ­σε­ψαν οι ανθρώ­πι­νες θυσίες και αυτο­θυ­σίες, οι κοινές μάχες για την κοινή μοίρα.

Φυσικά και υπήρξαν υπερ­βο­λές, κυρίως σε ό,τι αφο­ρούσε στην εκκέ­νωση δια­φό­ρων περιο­χών όπου ήταν αδύνατη η πρό­σβαση της φωτιάς (π.χ. στην πετρώδη Λίνδο, όπου δεν υπάρχει βλά­στηση) αλλά είναι προ­φα­νές, είναι ηλίου φαει­νό­τε­ρον ότι επε­κρά­τησε η παγκό­σμια αρχή της προ­λή­ψεως από τους πέν­θι­μους ήχους της όποιας κατα­στο­λής, που μόνο θλίψη, καθμούς και οδυρ­μούς θα επε­φύ­λασσε.

Είναι προ­φα­νές ότι επε­κρά­τησε στη δημόσια σφαίρα το «σύν­δρομο της Εύβοιας» (ή οι μνήμες από το Μάτι) που «φώναζαν» από μακριά «προ­στα­τέ­ψετε τις ανθρώ­πι­νες ζωές». Είναι ιστο­ρική και διδα­κτική η δια­πί­στωση ότι ο ντόπιος πλη­θυ­σμός, ανε­ξαρ­τή­τως φύλου, ηλικίας, επαγ­γέλ­μα­τος και κατα­γω­γής υπε­ρέ­βαλε εαυτόν, μέρες και νύχτες γιατί η αγάπη για το νησί δεν του επέ­τρεπε να σκέ­φτε­ται αν επι­ζή­σει ή όχι στην άνιση μάχη με τις φλόγες. Η Ρόδος, το καμάρι αυτό της χώρας δίδαξε για μια ακόμα φορά τι σημαί­νει αυτα­πάρ­νηση, αυτο­θυ­σία και αγάπη προς την πατρίδα. Αγάπη πραγ­μα­τική και όχι υπο­τι­θέ­μενη.

Πιο πέρα δίδαξε ξανά τι σημαί­νει φιλο­ξε­νία, τι σημαί­νει να προ­στα­τεύ­εις και να σώζεις όσους επι­σκέ­φθη­καν το νησί, που ήταν και είναι «ιερά πρόσωπα». Ο Ξένιος Ζεύς, ήταν παντα­χού παρών.

Και επειδή κάποιες αλή­θειες πρέπει να λέγο­νται και να ομο­λο­γού­νται θα πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί (παρότι δεν είναι οι κατάλ­λη­λες ώρες για επίρ­ριψη ευθυνών) ότι το λεγό­μενο «κεντρικό κράτος» επέ­δειξε στην αρχή του δρά­μα­τος (περιοχή Απολ­λώ­νων) σχετική ολι­γω­ρία, ίσως γιατί δεν είχε την κατάλ­ληλη ενη­μέ­ρωση, επαρκή ενη­μέ­ρωση, ίσως γιατί δεν επαρ­κού­σαν εκείνες τις ώρες τα όποια σωστικά μέσα.

Οι όποιες ευθύνες βεβαίως κάποια στιγμή, που θα επι­κρα­τή­σει η σύνεση, η ψυχραι­μία και η κοινή λογική, θα πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν και να κατα­με­ρι­στούν κατά πως ανα­λο­γεί στον καθένα, αυτό, όμως δεν περιο­ρί­ζει, πολύ περισ­σό­τερο δεν μηδε­νί­ζει τις άοκνες και συνε­χείς προ­σπά­θειες κυρίως του ντόπιου πλη­θυ­σμού να περι­σώ­σει ό,τι ήταν ανθρω­πί­νως δυνατόν.

Εξαί­ρε­ται επί του προ­κει­μέ­νου η ψύχραιμη και ήρεμη αντι­με­τώ­πιση των πραγ­μά­των από την τοπική πολι­τική ηγεσία, την ποι­κι­λώ­νυμη τοπική ηγεσία και όλο τον ροδιακό λαό, που ανα­πλή­ρω­σαν τις όποιες ολι­γω­ρίες στις δύο πρώτες του­λά­χι­στον ημέρες, που η αντι­με­τώ­πιση της κατα­στά­σεως δεν ήταν, κατά γενική ομο­λο­γία η δέουσα και ενδε­δειγ­μένη.

Και όταν η κεντρική διοί­κηση την 5η μόλις ημέρα δια­πί­στωσε το μέγεθος του δρά­μα­τος, έπραξε ό,τι ήταν ανθρω­πί­νως δυνατόν για να δια­σώ­σει ότι πρόδιδε «εικόνα ζωής» πάνω στο νησί.

Και τέλος στο ερώτημα αν υπήρξαν υπερ­βο­λές με την χρήση του «112» σχετικά με την εκκέ­νωση περιο­χών που δεν κιν­δύ­νευαν, όποια κι αν ήταν η εξέλιξη, μια και μόνη θα μπο­ρούσε ίσως να είναι η απά­ντηση: «Ουδείς προ­φή­της μετά Χριστόν».

‘Η αν προ­τι­μάτε η παροι­μία, όσο αφελής κι αν είναι και όσο και αν δεν «παντρεύ­ε­ται» με την λογική των πραγ­μά­των και τους χρυσούς κανόνες της ευγε­νείας, «κάλιο γαϊ­δου­ρό­δενε, παρά γαϊ­δου­ρο­γύ­ρευε».

Υ.Τ.Ε., ένας πονε­μέ­νος και πλημ­μυ­ρι­σμέ­νος από δάκρυα «αδιόρ­θω­τος Ροδίτης» που κοι­μά­ται και ξυπνά, με έναν όρκο, με μια κατά­θεση ψυχής: Rhodos über alles