Παγκόσμια κατακραυγή για το προσβλητικό σόου Ερντογάν – Νέα παρέμβαση από ΗΠΑ και Γερμανία

Κύμα αντι­δρά­σεων και επι­κρί­σεων προ­κά­λεσε η μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί ενώ υπήρξε και νέα παρέμ­βαση από το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ.

Μετά από 86 χρόνια η  Αγιά Σοφία λει­τούρ­γησε ως τζαμί μετά από απόφαση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν μέσα σε ένα κλίμα έντασης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία.

Χθες στην Αγία Σοφία ακού­στη­καν απο­σπά­σματα από το κοράνι για πρώτη φορά μετά από 86 χρόνια και ο δυτικός κόσμος το απο­δο­κί­μασε με κάθε τρόπο και μέσο.

«Η μετα­τροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί τερ­μά­τισε την αναμονή του έθνους μας. Σύμφωνα με ανε­πί­ση­μες πλη­ρο­φο­ρίες, 350.000 άτομα βρέ­θη­καν σήμερα στην Αγιά Σοφιά», είπε ο Τούρκος πρό­ε­δρος σε δηλώ­σεις του έξω από το ιστο­ρικό μνημείο, λίγο μετά την προ­σευχή, απο­σπά­σματα της οποίας διάβασε και ο ίδιος.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Αγιά Σοφία λει­τουρ­γούσε επί 86 χρόνια ως μουσείο.

Στις 10 Ιουλίου, ωστόσο, το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, το ανώτατο διοι­κη­τικό δικα­στή­ριο της Τουρ­κίας, απο­δέ­χθηκε αίτηση δια­φό­ρων οργα­νώ­σεων και ακύρωσε κυβερ­νη­τική απόφαση του 1934 που απέδιδε στην Αγία Σοφία το καθε­στώς μου­σείου. Μόλις η απόφαση αυτή δημο­σιο­ποι­ή­θηκε, ο πρό­ε­δρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν ανα­κοί­νωσε τη μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Οι αντι­δρά­σεις

Ο γερ­μα­νι­κός Τύπος απο­δί­δει αυτή την απόφαση του Ερντο­γάν στην κακή οικο­νο­μική κατά­σταση που επι­κρα­τεί στη χώρα του και στην ανάγκη του να απο­σπά­σει την προσοχή των Τούρκων πολιτών από τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα της χώρας. «Ο Ερντο­γάν χάνει συνεχώς υπο­στή­ριξη λόγω της κακής οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης, δεν μπορεί να είναι σίγου­ρος για τη νίκη του στις εκλογές. Με τα ταχυ­δα­κτυ­λουρ­γικά του σε ένα από τα πιο διάσημα κτί­σματα στον κόσμο αποσπά την προσοχή των Τούρκων, προ­βάλ­λει την εικόνα της χώρας του ως μιας νέας ισλα­μι­κής υπερ­δύ­να­μης και ταυ­τό­χρονα τους δημιουρ­γεί αίσθημα ανά­τα­σης σε σχέση με την ισλα­μική ταυ­τό­τητα», σημειώ­νει ο συντά­κτης της εφη­με­ρί­δας «Süddeutsche Zeitung», Tomas Avenarius, σημειώ­νο­ντας: «Σε τελική ανάλυση, το εκλο­γικό σώμα δεν επι­λέ­γει την κυβέρ­νηση που βαυ­κα­λί­ζε­ται για το εθνικό ανά­στημα, αλλά εκείνη που γεμίζει το πιάτο».

Για «εκνευ­ρι­στική παρά­σταση» κάνει λόγο το περιο­δικό «Der Spiegel», υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι o Τούρκος πρό­ε­δρος τιμά τη φήμη του ως «έμπει­ρου λαϊ­κι­στή», ο οποίος με κάθε είδους «μαγικά» επι­χει­ρεί να αντι­με­τω­πί­σει την πτώση της δημο­φι­λίας του. «Για πολλούς άλλους Τούρ­κους όμως, ειδικώς της κοσμι­κής Τουρ­κίας, το σόου του Ερντο­γάν μάλλον δεν λέει τίποτα. Αυτοί διε­ρω­τώ­νται περισ­σό­τερο γιατί δεν αξιο­ποιεί τον χρόνο του για να ασχο­λη­θεί με την κρίση του κορω­νοϊού ή την παρα­παί­ουσα τουρ­κική οικο­νο­μία», σημειώ­νε­ται.

«Αντί θριάμ­βου, η μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας γίνεται σύμβολο της αδυ­να­μίας του Ερντο­γάν. Θυμίζει την απο­τυ­χη­μένη του προ­σπά­θεια να εκβιά­σει την περα­σμένη άνοιξη την ΕΕ με ένα τεχνητό προ­σφυ­γικό κύμα», γράφει η «Berliner Zeitung». «Ο Ερντο­γάν, που παλαιό­τερα θεω­ρού­νταν πραγ­μα­τι­στής, συμπε­ρι­φέ­ρε­ται πλέον σαν στρι­μωγ­μένη τίγρη: είναι απρό­βλε­πτος και επι­κίν­δυ­νος. Η ΕΕ πρέπει να προ­σαρ­μο­στεί. Θα πρέπει να του δείξει τα όριά του. Η μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας είναι μια προει­δο­ποί­ηση, την οποία η Ευρώπη πρέπει να ακούσει», προ­σθέ­τει χαρα­κτη­ρι­στικά η εφη­με­ρίδα.

Νέο μήνυμα Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ

Μετά το προ­κλη­τικό σόου από τον Ταγίπ Ερντο­γάν, την απο­γο­ή­τευσή του εκφρά­ζει και πάλι το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ για τη μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας σε μου­σουλ­μα­νικό τέμενος.

Ζητά από την κυβέρ­νηση της Τουρ­κίας να δια­σφα­λί­σει την προ­σβα­σι­μό­τητα σε όλους και να δια­τη­ρή­σει την κλη­ρο­νο­μιά «αυτού του αξιο­θαύ­μα­στου κτηρίου».

«Όπως είπαμε προη­γου­μέ­νως, οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες είναι απο­γοη­τευ­μέ­νες από την απόφαση της κυβέρ­νη­σης της Τουρ­κίας να αλλάξει το καθε­στώς της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί», η νέα δήλωση του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ στην ιστο­σε­λίδα Hellas Journal.

«Η Αγία Σοφία απο­τε­λεί μαρ­τυ­ρία όχι μόνο της θρη­σκευ­τι­κής έκφρα­σης, αλλά και της καλ­λι­τε­χνι­κής και τεχνι­κής ιδιο­φυ­ΐας. Σημειώ­νουμε ότι η κυβέρ­νηση της Τουρ­κίας δεσμεύ­τηκε να δια­τη­ρή­σει και να προ­βάλ­λει την ιστο­ρική θρη­σκευ­τική εικο­νο­γρα­φία της Αγίας Σοφίας και να δια­σφα­λί­σει την προ­σβα­σι­μό­τητα χωρίς εμπόδια σε όλους τους επι­σκέ­πτες», σημεί­ωσε ο εκπρό­σω­πος του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ.

«Οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες καλούν την κυβέρ­νηση της Τουρ­κίας να δια­τη­ρή­σει την κλη­ρο­νο­μιά αυτού του αξιο­θαύ­μα­στου κτηρίου και την αξε­πέ­ρα­στη ικα­νό­τητά της – τόσο σπάνια στον σύγ­χρονο κόσμο – να εξυ­πη­ρε­τεί την ανθρω­πό­τητα ως μια πολύ απα­ραί­τητη γέφυρα μεταξύ εκείνων των δια­φο­ρε­τι­κών θρη­σκευ­τι­κών παρα­δό­σεων και πολι­τι­σμών», προ­σέ­θεσε.

Χάικο Μαας: Δεν μπο­ρούμε να κάνουμε λογικό διάλογο με την Τουρκία

Η απόφαση της Άγκυρας για την Αγία Σοφία δεν βοηθά να διε­ξα­χθεί ένας λογικός διά­λο­γος μεταξύ της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και της Τουρ­κίας, δήλωσε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Γερ­μα­νίας και προ­ε­δρεύων του Συμ­βου­λίου των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών της Ε.Ε. κατά το τρέχον εξάμηνο Χάικο Μάας και τόνισε μεταξύ άλλων ότι πρέπει να επι­λυ­θούν και τα ζητή­ματα με τις γεω­τρή­σεις της Τουρ­κίας στα ανοιχτά της Κύπρου και της Κρήτης.

«Η μετα­τροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί δεν απο­τε­λεί συνει­σφορά στην συνεν­νό­ηση μεταξύ των λαών. Είναι μια απόφαση που δεν μπο­ρούμε να κατα­νο­ή­σουμε, καθώς η σημασία του μονα­δι­κού αυτού κτιρίου, με το καθε­στώς μνη­μείου παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, εκτεί­νε­ται πολύ πέρα από την Τουρκία», τονίζει ο κ. Μάας σε συνέ­ντευξή του η οποία θα δημο­σιευ­θεί αύριο στις εφη­με­ρί­δες «Rheinische Post» και «General-Anzeiger» και επι­ση­μαί­νει για μια ακόμη φορά ότι είναι απα­ραί­τη­τος ένας λογικός διά­λο­γος μεταξύ της Τουρ­κίας και της Ε.Ε. «Η απόφαση της ‘Αγκυρας για την Αγία Σοφία δεν βοηθάει ιδιαί­τερα σ’ αυτό. Ήδη και χωρίς αυτή την επι­πρό­σθετη διένεξη, ένας εμπρο­σθο­βα­ρής διά­λο­γος μεταξύ Ε.Ε. και Τουρ­κίας εμπο­δί­ζε­ται», επι­ση­μαί­νει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ο κ. Μάας δηλώνει ακόμη ότι πρέπει να επι­λυ­θούν και άλλα σημεία διέ­νε­ξης, όπως οι γεω­τρή­σεις της Τουρ­κίας στα ανοιχτά της Κύπρου και της Κρήτης, ενώ, σε ό,τι αφορά στο μελ­λο­ντικό στάτους της Αγίας Σοφίας, σημειώ­νει ότι η UNESCO θα απο­φα­σί­σει ποια επί­δραση θα έχουν τα μέτρα της Τουρ­κίας στο καθε­στώς της ως μνη­μείου Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς. «Αλλά εύχομαι τα πράγ­ματα να εξε­λι­χθούν το προ­σε­χές διά­στημα κατά τρόπο ώστε να μην απει­λη­θεί ακόμη και το καθε­στώς της Αγίας Σοφίας», λέει ο γερ­μα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών.

Πατριαρ­χείο Μόσχας: Η Αγία Σοφία θα μείνει για πάντα εκκλη­σία

Ως κίνηση αδυ­να­μίας και όχι ισχύος ερμη­νεύ­ουν την απόφαση του Τούρκου προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν να μετα­τρέ­ψει την Αγία Σοφία σε τζαμί έγκυροι ανα­λυ­τές από τη Μόσχα, που συχνά υπο­στη­ρί­ζουν από τα κρατικά μέσα όσα δεν θέλει ή δεν μπορεί να πει η πολι­τειακή και πολι­τική ηγεσία της Ρωσίας, όπως μετα­φέ­ρει ο αντα­πο­κρι­τής του «Έθνους» και του OPEN TV από τη Μόσχα, Θανάσης Αυγε­ρι­νός στο κεντρικό δελτίο ειδή­σεων του OPEN.

Η κίνηση αυτή υπα­γο­ρεύ­ε­ται από την κλο­νι­ζό­μενη δημο­τι­κό­τητά του και θα έχει αβέβαια και πρό­σκαιρα απο­τε­λέ­σματα εκτι­μούν αρκετοί Ρώσοι σχο­λια­στές, οι οποίοι δεί­χνουν και την εμφά­νιση κάποιων δεύ­τε­ρων σκέψεων στη Μόσχα ανα­φέ­ρο­ντας την υψηλή δημο­τι­κό­τητα και τις έξυπνες κινή­σεις δια­φο­ρο­ποί­η­σης από τον δήμαρχο Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, Εκρέμ Ιμά­μο­γλου.

Όπως ανα­φέ­ρει ο Θανάσης Αυγε­ρι­νός, στους γνω­στούς κατα­δι­κα­στι­κούς τόνους κινή­θη­καν στα κηρύγ­ματά τους και τις δηλώ­σεις τους και την Παρα­σκευή (24/7) οι αρχιε­ρείς της ρωσικής εκκλη­σίας. Μεταξύ αυτών ξεχω­ρί­ζουν οι δηλώ­σεις του αρμό­διου για τις εξω­τε­ρι­κές σχέσεις του Πατριαρ­χείου, Μητρο­πο­λίτη Ιλα­ρί­ωνα, ο οποίος ανέφερε ότι «η Αγία Σοφία θα μείνει για πάντα για όλους τους ορθό­δο­ξους εκκλη­σία αφιε­ρω­μένη στη Σοφία του Κυρίου Ιησού Χριστού, έστω και αν της αφαι­ρούν την ταυ­τό­τητά της», ενώ έκανε λόγο για ημέρα θλίψης για ολό­κληρη την Ορθο­δο­ξία.

Άλλοι αρχιε­ρείς επα­νέ­λα­βαν τις δηλώ­σεις του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλ­λου για ανάγκη να εξευ­ρε­θούν τρόποι υπέρ­βα­σης της κρίσης στην Ορθο­δο­ξία καθώς, όπως ανα­φέ­ρει ο Θανάσης Αυγε­ρι­νός είναι ολο­φά­νερο ότι αν δεν υπήρχε ο σημε­ρι­νός διχα­σμός από το Ουκρα­νικό Αυτο­κέ­φαλο θα ήταν πολύ ισχυ­ρό­τερη η απά­ντηση που θα μπο­ρού­σαν να δώσουν όλες μαζί οι Ορθό­δο­ξες εκκλη­σίες.

Επι­πλέον, εντυ­πω­σιακή είναι η η δεύτερη κατά σειρά αντί­δραση του ηγέτη των Ρώσων Κομ­μου­νι­στών, Γκε­νά­ντι Ζιου­γκά­νοφ, που απο­τε­λούν το ισχυ­ρό­τερο κόμμα της ρωσικής αντι­πο­λί­τευ­σης, ο οποίος ενόψει του ανοίγ­μα­τος των ρωσικών πτήσεων προς την Τουρκία από την 1η Αυγού­στου ζήτησε από τους Ρώσους πολίτες «να απο­φύ­γουν τα τουρ­κικά θέρετρα στις δια­κο­πές τους» και άφησε μάλιστα υπο­νο­ού­μενα για πιθανά προ­βλή­ματα ασφα­λείας που προ­κύ­πτουν από το ότι οι Τούρκοι δεν άφησαν, όπως είπε, «ανέγ­γι­χτη ούτε την Αγία Σοφία και μπήκαν ως και εκεί».