Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: «Ο Πατριάρχης Κύριλλος θα έπρεπε να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στον Πούτιν»

Ο Πανα­γιώ­τα­τος δεν έκρυψε την απο­γο­ή­τευσή του για τη στάση της Εκκλη­σίας της Ρωσίας και του Πατριάρχη Μόσχας για τον πόλεμο στην Ουκρα­νία.

Οπό­λε­μος στην Ουκρα­νία, η στάση της Ρωσικής Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας, ο ρόλος του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου, η Αγιά Σοφιά και η επι­κεί­μενη επί­σκεψή του στο ‘Αγιον Όρος βρέ­θη­καν στο επί­κε­ντρο της συνέ­ντευ­ξης που παρα­χώ­ρησε ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος «Στο Κέντρο» της ΕΡΤ1 και τον δημο­σιο­γράφο Γιώργο Κουβαρά.

Μπρος στον Πάν­σε­πτο Πατριαρ­χικό Ναό και στην αυλή του Πατριαρ­χείου, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης μίλησε για τον πόλεμο που μαί­νε­ται στην Ουκρα­νία, κατόπιν ερώ­τη­σης για τη στάση της Εκκλη­σίας της Ρωσίας και του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλ­λου απέ­να­ντι στον πόλεμο και υπο­γράμ­μισε:

«Δεν θα ήταν δυνατόν να μην κατα­δι­κά­σουν όλες οι Εκκλη­σίες τη βία, τον πόλεμο. Αλλά η Εκκλη­σία της Ρωσίας μας απο­γο­ή­τευσε. Δεν ήθελα να απο­τε­λέ­σουν αυτή την τραγική εξαί­ρεση η Εκκλη­σία της Ρωσίας και ο αδελφός Πατριάρ­χης Κύριλ­λος. Δεν ξέρω πώς μπορεί να δικαιο­λο­γή­σει ο ίδιος τον εαυτό του στη συνεί­δησή του. Πώς θα τον δικαιο­λο­γή­σει, πώς θα τον κρίνει η ιστορία. Έπρεπε να ορθώσει το ανά­στημά του. Γιατί μπορεί κάποιος να αντι­τά­ξει ότι πιέ­ζε­ται από τον πρόεδρο Πούτιν. Θα έπρεπε να αντι­δρά­σει στην εισβολή στην Ουκρα­νία και να κατα­δι­κά­σει τον πόλεμο όπως κάναμε όλοι οι άλλοι Ορθό­δο­ξοι Προ­κα­θή­με­νοι. Δεν το έκανε, αυτό είναι εις βάρος του και λυπού­μαι πολύ. Μπορεί να είχαμε άλλες δια­φο­ρές, τη γνωστή για την Αυτο­κε­φα­λία της Εκκλη­σίας της Ουκρα­νίας, τη διαφορά που έχουμε αιώνες τώρα διότι η Ρωσική Εκκλη­σία επο­φθαλ­μιά το πρωτείο του Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως, υπο­σκά­πτει τα θεμέλια του θρόνου της Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως, αλλά περί­μενα από τον αδελφό Κύριλλο σε αυτή την κρίσιμη, ιστο­ρική στιγμή, να σταθεί στο ύψος των περι­στά­σεων. Εν ανάγκη να θυσιά­σει τον θρόνο του, να πει στον Πούτιν, κύριε πρόεδρε εγώ δεν μπορώ να συμ­φω­νήσω μαζί σας, παραι­τού­μαι, φεύγω. Ή θα τον βάλει στη φυλακή, δεν ξέρω τι θα έκανε ο πρό­ε­δρος Πούτιν αν αντι­δρούσε στα σχέδιά του ο Πατριάρ­χης, αλλά αυτό θα περι­μέ­ναμε εμείς, οι άλλοι αδελφοί Προ­κα­θή­με­νοι».

Η Θεο­λο­γική σχολή της Χάλκης

Εν συνε­χεία, ο Πανα­γιώ­τα­τος μίλησε για το ζήτημα της Θεο­λο­γι­κής Σχολής της Χάλκης για την οποία επι­σή­μανε:

«Η Θεο­λο­γική Σχολή της Χάλκης παρα­μέ­νει κλειστή εδώ και 51 χρόνια και το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο στε­ρεί­ται της δυνα­τό­τη­τας να εκπαι­δεύει στην έδρα της τους αυρια­νούς λει­τουρ­γούς της. Παρα­κα­λέ­σαμε κατ’ επα­νά­ληψη την εδώ κυβέρ­νηση να μας ανοίξει τη σχολή. Να επα­να­λει­τουρ­γή­σει, δηλαδή, η σχολή για τους χρι­στια­νούς, που άνοιξε επί Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας και έκλεισε επί τουρ­κι­κής δημο­κρα­τίας. Αυτό είναι αντί­φαση και αδι­καιο­λό­γητη εξέλιξη. Δυστυ­χώς, δεν εισα­κού­ο­νται οι παρα­κλή­σεις μας προς την ‘Αγκυρα. Ας ελπί­σουμε ότι η τουρ­κική κυβέρ­νηση θα δει κάποια στιγμή αυτό το θέμα υπό άλλο πρίσμα και θα πεισθεί ότι η επα­να­λει­τουρ­γία της Χάλκης είναι καταρ­χήν προς το συμ­φέ­ρον της ίδιας της Τουρ­κίας. Διότι, μια τέτοια ενέρ­γεια θα απο­δεί­ξει περί­τρανα ότι υπάρχει θρη­σκευ­τική ελευ­θε­ρία, ότι δεν υπάρ­χουν περιο­ρι­σμοί στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, στο δικαί­ωμα της θρη­σκευ­τι­κής ελευ­θε­ρίας. Λέγω εδώ ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρ­χουν δεκάδες μου­σουλ­μα­νι­κές σχολές και ούτε μία θεο­λο­γική σχολή για τους χρι­στια­νούς. Διότι η συνθήκη της Λωζάν­νης λέει πως οι μειο­νό­τη­τες που ζουν στην Τουρκία έχουν δικαί­ωμα να ανοί­γουν σχολεία που θα δίδουν θρη­σκευ­τική εκπαί­δευση με δικά τους έξοδα. Εμείς ουδέ­ποτε ζητή­σαμε χρήματα, άρα το κλεί­σιμο της Χάλκης είναι και παρα­βί­αση της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης».

Η Αγιά Σοφιά

Ακο­λού­θως, ο Προ­κα­θή­με­νος της Ορθο­δο­ξίας μίλησε για τα αισθή­ματα που του προ­κά­λεσε η μετα­τροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τέμενος, αλλά και οι ζημιές οι οποίες έχουν σημειω­θεί, σύμφωνα με ρεπορ­τάζ:

«Δεν έκρυψα ποτέ τα αισθή­ματά μου. Μίλησα και έγραψα για την Αγιά Σοφιά. Αυτά τα κείμενα είχε την ευαι­σθη­σία να τα συλ­λέ­ξει ο μακα­ρι­στός φίλος και συνερ­γά­της Μαγ­γί­νας και να τα βγάλει σε βιβλια­ράκι. Δεν πρό­φτασε να το δει, αλλά έκανε τον κόπο να το ετοι­μά­σει. Εκεί μπορεί να δει κάποιος τα αισθή­ματα μου για την Αγιά Σοφιά. Από την Εκκλη­σία της Ρωσίας και την Πολι­τεία της Ρωσίας, πάλι, δεν είχαμε ευχά­ρι­στα μηνύ­ματα όταν μετα­τρά­πηκε η Αγιά Σοφιά σε τέμενος, γιατί τότε ελέχθη από τον Βορρά ότι “τώρα μπο­ρούμε να μπαί­νουμε χωρίς εισι­τή­ριο”.

Αυτά που δια­βά­ζουμε τώρα τελευ­ταία στις τουρ­κι­κές εφη­με­ρί­δες δεν είναι ευχά­ρι­στα για τη συντή­ρηση, για την καθα­ριό­τητα. Υπάρ­χουν παρά­πονα δια­τυ­πω­μένα από Τούρ­κους δημο­σιο­γρά­φους. Εγώ επα­να­λαμ­βάνω ότι θα προ­τι­μού­σαμε να είναι ανοιχτό μουσείο για όλον τον κόσμο η Αγιά Σοφιά και όχι τέμενος μόνο για μου­σουλ­μά­νους».

Τέλος, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης έκανε λόγο για την επι­κεί­μενη επί­σκεψή του στο ‘Αγιον Όρος και υπεν­θύ­μισε ότι αυτή θα είναι η όγδοη φορά που θα πάει, καθώς το αγαπά και το νοιά­ζε­ται.

«Μετά από 30 χρόνια που με αξίωσε ο Θεός να είμαι στο θρόνο της Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως θέλω να πάω ξανά να ευχα­ρι­στήσω για αυτή τη μεγάλη ευλογία. Ελέ­χθη­σαν και γρά­φτη­καν μερικά περί­εργα πράγ­ματα, ότι θα πάω να εκδιώξω Ρώσους μονα­χούς. Είναι μυθεύ­ματα. Ούτε πρόθεση έχω να διώξω κανέναν, φαντά­ζο­μαι ότι δεν θα με προ­κα­λέ­σουν να κάνω κάτι τέτοιο. Ας κάθο­νται φρόνιμα να μην εκδιω­χθεί κανείς. Αυτά είναι αυτο­νό­ητα πράγ­ματα. Εγώ πηγαίνω εκεί ως προ­σκυ­νη­τής».