«Μύλος» το Eurogroup για το ελληνικό χρέος-Τα πρακτικά της θυελλώδους συνεδρίασης

Παρά τις περί αντι­θέ­του δια­βε­βαιώ­σεις για το καλό κλίμα στο Eurogroup της Δευ­τέ­ρας και για σημα­ντική πρόοδο, τα πρα­κτικά της συνε­δρί­α­σης που εξα­σφά­λισε απο­κλει­στικά το Euro2day.gr απο­κα­λύ­πτουν ότι η συνε­δρί­αση ήταν θυελ­λώ­δης, ότι οι συζη­τή­σεις για το χρέος κατέ­λη­ξαν σε ναυάγιο, ότι ο κ. Τόμσεν αρνή­θηκε όλες τις πιθανές λύσεις και έσπρω­χνε τα πράγ­ματα προς τον συνήθη αστε­ρί­σκο: ναι στην εκτα­μί­ευση αλλά όχι στη βιω­σι­μό­τητα του χρέους. Προ­κύ­πτει ότι ο κ. Σόιμπλε δεν θα κάνει υπο­χω­ρή­σεις και δεν δέχεται τίποτα πέραν της από­φα­σης του 2016.

Η ένταση ήταν εμφανής σε όλη τη συζή­τηση, με τον Ιταλό, τον Γάλλο και τον Ευκλείδη Τσα­κα­λώτο να είναι χει­μαρ­ρώ­δεις για το ναυάγιο. Τελικά η Ελλάδα, μετά από συνεν­νό­ηση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών με τον Αλέξη Τσίπρα, απο­φά­σισε να βάλει βέτο στο δεύτερο draft και έτσι έληξε η συνε­δρί­αση.

Ας πάρουμε όμως τα πράγ­ματα από την αρχή. Ενώ ξεκί­νησε το δεύτερο μέρος της συζή­τη­σης, που ήταν το χρέος, όταν πήρε τον λόγο ο κ. Τόμσεν είπε τα εξής: «Αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι θέλετε να προ­χω­ρή­σετε με αυτό τον τρόπο, όμως το έχουμε επίσης συμ­φω­νή­σει ότι το ΔΝΤ θα πρέπει να κατα­λή­ξει πως αυτή η δέσμη μέτρων θα μας φέρει on board, αλλά δεν είμαστε ακόμα εκεί. Δεν θα μπο­ρέ­σουμε σήμερα να πούμε στο ΔΣ μας ότι οι προ­δια­γρα­φές τηρού­νται. Δεν συμ­φω­νή­σαμε στα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, ούτε στις προ­βλέ­ψεις για την ανά­πτυξη. Θα χρεια­στούμε αρκετά πιο συγκε­κρι­μένα μέτρα, δια­φο­ρε­τικά δεν θα μας πείσετε να συμ­φω­νή­σουμε μαζί σας».

Με αυτή την αρχική τοπο­θέ­τηση, ο κ. Τόμσεν ουσια­στικά τορ­πί­λισε τη συνε­δρί­αση. Αμέσως έλαβε τον λόγο ο κ. Τσα­κα­λώ­τος, ο οποίος υπο­γράμ­μισε ότι η λύση πρέπει να είναι καθαρή, αξιό­πι­στη, ώστε να δώσει το σήμα στις αγορές ότι η Ελλάδα γύρισε σελίδα. «Νομίζω ότι εάν δημο­σιεύ­σουμε αυτή την πρόταση όπως είναι, τα ελλη­νικά ομόλογα θα ανέβουν και η ελλη­νική οικο­νο­μία θα υπο­φέ­ρει. Είχα πολύ δύσκο­λες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με το ΔΝΤ, με βέτο από τη Γερ­μα­νία και την Ολλαν­δία, έτσι ήμουν σε αδύναμη θέση. Δεχθή­καμε τους όρους του ΔΝΤ, έτσι έχουμε ένα πρό­γραμμα με το ΔΝΤ. Η μπάλα είναι στο γήπεδό σας» είπε ο Ελληνας υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, που συμπλή­ρωσε ότι οι αγορές περι­μέ­νουν το QE και ότι η ΕΕ δεν πρέπει να δείξει ότι απλά μετα­θέ­τει τις απο­φά­σεις για αργό­τερα.

Η στήριξη της Γαλλίας…

Ο Γάλλος υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών στήριξε πλήρως τις προ­σπά­θειες της Ελλάδος λέγο­ντας ότι η πρόταση που υπήρχε στο τραπέζι δεν φανε­ρώ­νει «καθαρή λύση», ότι είχε δυσκο­λία να κατα­λά­βει τις προ­βλέ­ψεις του ΔΝΤ για την ανά­πτυξη και ότι η Γαλλία προ­τι­μούσε 17 έτη επι­μή­κυν­σης και πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα 2% (σ.σ. μετά το 2022).

«Ομως δεν έχουμε ξεκά­θαρη απά­ντηση, εάν το ΔΝΤ παρα­μέ­νει ή όχι –δεν μπορεί να είναι μισό-μισό. Εάν δεν είναι μαζί μας το ΔΝΤ, η ΕΚΤ δεν μπορεί να δώσει το QE» είπε ο Γάλλος υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών.

… και η άρνηση του Σόιμπλε

Τον λόγο μετά πήρε ο κ. Σόιμπλε, που εξέ­πληξε τους πάντες γιατί άρχισε να δια­βά­ζει την απόφαση του Μαΐου του 2016 και να δικαιο­λο­γεί­ται λέγο­ντας ότι αυτό που συζη­τείτο στο Eurogroup ήταν ουσια­στικά μια νέα απόφαση, για την οποία δεν δικαιού­ται να δια­πραγ­μα­τευ­τεί χωρίς την εντολή από τη γερ­μα­νική Βουλή.

«Δεν μπορώ να δια­πραγ­μα­τευτώ μια και­νούρ­για εντολή, άρα η βάση μας πρέπει να είναι αυτή (Μάιος 2016). Δεν δώσαμε βέτο στο ΔΝΤ, ούτε εμείς, ούτε η Ολλαν­δία. Να υπεν­θυ­μίσω ότι έχουμε ήδη εγκρί­νει δυο προ­γράμ­ματα από το Ταμείο».

Κάπου εδώ, με τον κύριο Τόμσεν να λέει ότι δεν θέλει να εγκρί­νει τη βιω­σι­μό­τητα του χρέους και τον κ. Σόιμπλε να λέει ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτα πέραν της από­φα­σης του 2016, το Eurogroup πήρε φωτιά…

«Δεν είναι απο­δε­κτό ότι ο ένας συμ­βι­βα­σμός (2016) οδηγεί σε έναν άλλο (το νέο προ­σχέ­διο). Δεν έχω εξου­σιο­δό­τηση. Εάν είναι αυτός ο δρόμος, τότε καλή τύχη! Δεν θα βρούμε λύση», είπε ξεκά­θαρα ο κ. Σόιμπλε.

Ο Ιταλός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών κ. Πάντοαν, βλέ­πο­ντας το επερ­χό­μενο ναυάγιο, έλαβε τον λόγο λέγο­ντας ότι η Ελλάδα έκανε σημα­ντικά βήματα και ότι οι αγορές περι­μέ­νουν ένα σημάδι.

«Το έγγραφο που παρου­σιά­στηκε μπορεί να βελ­τιω­θεί, όμως είναι μια καλή πλατ­φόρμα. Εχω μια ερώτηση για τους θεσμούς: Γιατί δεν μπο­ρούμε να συμ­φω­νή­σουμε σε τεχνική βάση στα μέτρα; Ιδε­ο­λο­γία; Μετά από τόσους μήνες; Ολοι ξέρουμε τι χρειά­ζε­ται. Σας παρα­καλώ, εξη­γή­στε γιατί δεν μπο­ρούμε να συμ­φω­νή­σουμε. Θέλω επίσης να ακούσω από το ΔΝΤ την αντί­δρασή τους για την παρά­γραφο ως προς τον ρόλο που θα παίξει», είπε ο κ. Πάντοαν, που υπο­γράμ­μισε ότι δεν απο­δέ­χε­ται ότι δεν υπάρχει χώρος για συζή­τηση για αυτό το σημα­ντικό θέμα.

Ο Σλο­βά­κος υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών μάλιστα κ. Καζιμίρ παρα­δέ­χθηκε ότι «όλοι κάναμε λάθη, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του ΔΝΤ, δια­φο­ρε­τικά δεν θα ήμαστε εδώ. Αυτό που έχει σημασία για εμάς είναι τα μέτρα να μην έχουν αρνη­τική επί­πτωση στον EFSF και τον ESM. Για την ανά­πτυξη, λέμε πραγ­μα­τικά ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία δεν θα ανα­πτυ­χθεί περισ­σό­τερο από 1% για τόσα χρόνια; Αυτό είναι αλχη­μεία, αλλά δεν είναι δική μας αλχη­μεία» (φωτο­γρα­φί­ζο­ντας το ΔΝΤ).

Τότε ο κ. Τόμσεν υπε­ρα­μύν­θηκε της αρνη­τι­κής του στάσης λέγο­ντας ότι «πρέπει να πάμε πέρα από τη δέσμη μέτρων που έχει προ­βλε­φθεί. Αυτό (η πρόταση) τα βάζει σε πιο συγκρα­τη­μένο πλαίσιο», ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι δεν θα υπάρξει κούρεμα ή δημο­σιο­νο­μι­κές μετα­φο­ρές (transfers) για το χρέος.

Η παρέμ­βαση Ντάι­σελ­μπλουμ

Ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ παρε­νέβη ανα­φέ­ρο­ντας ότι η απόφαση του 2016 λέει τι μπορεί να γίνει και όχι τι δεν μπορεί να γίνει και ότι υπάρ­χουν όρια. «Δεν μπο­ρούμε να πάμε πίσω στα κοι­νο­βού­λια και να ζητή­σουμε επι­πλέον εγγυ­ή­σεις από τον EFSF, σας στο λέω, η Ολλαν­δία θα πει όχι. Οσο για την ανά­πτυξη, υπάρ­χουν δια­φο­ρε­τι­κές προ­βλέ­ψεις. Το έχουμε ενσω­μα­τώ­σει εκεί που ανα­φέ­ρε­ται ότι χρειά­ζε­ται νέα αξιο­λό­γηση βάσει των προ­βλέ­ψεων του ΔΝΤ».

Το στοί­χημα

Εκεί διέκοψε ο Αυστρια­κός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών λέγο­ντας: «Το ΔΝΤ μας είπε ότι το DSA δεν είναι αξιό­πι­στο. Τώρα λέει ότι ακόμα δεν είναι αξιό­πι­στο; 1% ανά­πτυξη τα επόμενα 40 χρόνια; τότε ποιος ο λόγος να έχουμε πρό­γραμμα; Το ΔΝΤ πρέπει να απο­φα­σί­σει είναι μέσα ή όχι; Δεν μπο­ρούμε να συζη­τάμε μέτρα κάθε 4 εβδο­μά­δες».

Γυρ­νώ­ντας προς τον κ. Τομσεν ο Αυστρια­κός υπουρ­γός του είπε «Πόλ θέλεις να βάλουμε ένα στοί­χημα; Αν είναι σωστή η Κομι­σιόν (για τις προ­βλέ­ψεις για την ανά­πτυξη) να πλη­ρώ­σετε διπλά από ότι πρέπει. Εαν είστε εσείς σωστοί να μην πλη­ρώ­σετε τίποτα. Μπο­ρούμε να βάλουμε αυτό το στοί­χημα. Θα χάσετε» είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ο κ. Ρέγκλινγκ ανέφερε ότι εάν κάποιος πει ότι δεν είναι αρκετό το επι­πρό­σθετο (10+ εως 15) μέχρι το 2037 τότε υποτιμά την επί­πτωση αυτού του μέτρου.

Ο Ισπανός υπουρ­γός οικο­νο­μι­κών Ντε Γκίντος ανα­ρω­τή­θηκε «πώς θα τετρα­γω­νί­σουμε τον κύκλο;» « Αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι η Ελλάδα και το ΔΝΤ έχουν ένσταση με την πρόταση. Μήπως να εξε­τά­σουμε τον ρόλο του ΔΝΤ ως σύμ­βου­λος όπως στο Ισπα­νικό μοντέλο;»

«Δεν μπορείς να είσαι 50% έγκυος όπως φαί­νε­ται να είναι το ΔΝΤ τώρα». πρό­σθεσε.

Η πρόταση για ένταξη του ΔΝΤ χωρίς χρήμα

Σε αυτό το σημείο και αφού δεν υπήρχε σύγκλιση, ο πρό­ε­δρος του Eurogroup απο­φά­σισε να δια­κό­ψει την συνε­δρί­αση για να έχει δια­βου­λεύ­σεις με τα εμπλε­κό­μενα μέρη. «Θα ζητήσω από το ΔΝΤ να μπει με πρό­γραμμα ακόμα και εάν δεν δώσει χρήματα πριν κλείσει το θέμα με το χρέος».

«Αυτή είναι μια ενδια­φέ­ρουσα πρόταση που μπο­ρούμε να συζη­τή­σουμε. Να πάμε στο ΔΣ με πρό­γραμμα και να δώσουμε χρήματα αργό­τερα» είπε ο κύριος Τόμσεν για να προ­σθέ­σει ότι θα έπρεπε το θέμα να κλείσει έτσι ώστε να καθο­ρι­στούν κάποιες παρά­με­τροι και κάποιες άλλες όχι.

Η έκρηξη Τσα­κα­λώ­του

Ακο­λού­θησε η «έκρηξη» του Ευκλείδη Τσα­κα­λώ­του ο οποίος είπε ότι δεν αντι­λαμ­βά­νε­ται αυτή την επιλογή.

«Εαν αυτή είναι μια επιλογή τότε είναι η χει­ρό­τερη των χει­ρο­τέ­ρων για την Ελλάδα! Εχουμε δια­πραγ­μα­τευ­τεί ένα σκληρό πρό­γραμμα με το ΔΝΤ με την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα έρθει με πρό­γραμμα και θα πει ότι το χρέος είναι βιώσιμο ώστε να γυρί­σουμε σελίδα. Η συμ­με­τοχή του ΔΝΤ πρέπει να είναι βασι­σμένη στο ότι πρέπει να πει ότι το χρέος είναι βιώσιμο» ανέφερε ο κ. Τσα­κα­λώ­τος.

Ο κ. Τόμσεν αντα­πά­ντησε ότι αντι­λαμ­βά­νε­ται την απο­γο­ή­τευση του κ. Τσα­κα­λώ­του όμως η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ότι δεν υπάρχει σύγκλιση στο χρέος. Προ­σέ­θεσε δε ότι και στο παρελ­θόν το ΔΝΤ ενέ­κρινε προ­γράμ­ματα επί της αρχής και ότι η χρη­μα­το­δό­τηση ήρθε μετά υπό όρους. Στην περί­πτωση της Ελλάδας ο όρος είναι το χρέος.

Η εντολή Μακρόν

Ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ δήλωσε ότι κάτι τέτοιο θα αφήσει αμφι­βο­λίες στις αγορές γιατί δεν είναι ξεκά­θα­ρος ο ρόλος του ΔΝΤ ενώ ο Γάλλος υπουρ­γός είπε ότι αυτό μετα­κυ­λύει το θέμα πιο κάτω. «Εχω εξου­σιο­δό­τηση από τον Γάλλο πρόεδρο για «καθαρή λύση» και όχι μετα­κύ­ληση» είπε ο κ. Λεμέρ.

Τετρά­ωρη διακοπή και τηλε­φώ­νημα σε Τσίπρα

Σε αυτό το σημείο η συνε­δρί­αση διεκόπη για 4 ώρες. Ο κ. Ντάι­σλε­μπλουμ είχε ξεχω­ρι­στές επαφές με ΔΝΤ, Γερ­μα­νία, Γαλλία και Ελλάδα.

Οταν μπήκαν οι υπουρ­γοί ξανά την αίθουσα, ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ είπε ότι η δήλωση (statement) δεν βρίσκει σύμφωνη την Ελλαδα και ότι απο­σύ­ρει τα δύο προ­σχέ­δια των ανα­κοι­νώ­σεων που ήταν στο τραπέζι.

Ο κ. Τσα­κα­λώ­τος πήρε τον λόγο λέγο­ντας ότι συνο­μί­λησε με τον έλληνα πρω­θυ­πουργό πολλές φορές, ότι εκτιμά τις προ­σπά­θειες που έγιναν αλλά εξέ­φρασε την απο­γο­ή­τευση του.

«Εχουμε κάνει τερά­στιες προ­σπά­θειες, αυτό το έγγραφο έχει αρκετά στοι­χεία που μπορούν να δου­λέ­ψουν για την Ελλάδα όμως εάν ένας από τους θεσμούς πει ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο τότε δεν υπάρχει η ξεκά­θαρη λύση που θέλουν οι αγορές» είπε ο κ. Τσα­κα­λω­τος που πρό­σθεσε ότι προ­σω­πικά δεσμεύ­ε­ται να τελειώ­σει τα prior actions και ότι χρειά­ζε­ται περισ­σό­τε­ρος χρόνος για το χρέος.

«Εάν υπέ­γραφα αυτό τώρα θα δημιουρ­γούσα τερά­στια πολι­τική κρίση στην Ελλάδα και εάν γίνει αυτό χρειά­ζο­μαι περισ­σό­τερο χρόνο για να σκεφτώ» είπε ο έλληνας υπουρ­γός.

«Τερά­στια απο­τυ­χία», λέει ο Σόιμπλε

Ο κ. Ντάι­ζελ­μπλουμ προ­σπά­θησε να λήξει την συνε­δρί­αση λέγο­ντας ότι θα κάνει τα πάντα για να κλείσει το θέμα μέχρι το επόμενο Eurogroup για να πάρει απά­ντηση από τον κ. Σόιμπλε: «Ας μην έχουμε ψευ­δαι­σθή­σεις. Αυτό ήταν μια τερά­στια απο­τυ­χία» είπε και επι­τέ­θηκε στους συνα­δέλ­φους του που μίλησαν στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης και σήκωσαν ψηλά τον πήχη των προσ­δο­κιών. Επέ­μεινε δε ότι η απόφαση του 2016 είναι πολύ ξεκά­θαρη και δεν χρειά­ζε­ται κάτι άλλο.

«Δεν είμαι πολύ αισιό­δο­ξος ότι τα πράγ­ματα θα βελ­τιω­θούν και θα βρούμε καλύ­τερη λύση από τη σημε­ρινή. Να μάθετε το μάθημα σας ότι πρέπει να παρα­μέ­νουμε σε αυτά που έχουμε συμ­φω­νή­σει και να μην προ­σπα­θούμε να αλλά­ξουμε την ρητο­ρική με δημό­σιες δηλώ­σεις. Είμαι πραγ­μα­τικά απο­γοη­τευ­μέ­νος γιατί μερικοί από μας μετα­κι­νή­θη­καν περισ­σό­τερο από την εντολή (mandate) για να βρούμε λύση και τώρα απο­τύ­χαμε. Λυπάμαι», είπε ο κ. Σόιμπλε.

«Να δου­λέ­ψουμε»

Οι υπουρ­γοί της Γαλλίας και της Ιταλίας εξέ­φρα­σαν την κατα­νό­ηση τους στην θέση της Ελλάδας με τον κ. Πάντοαν να προ­σθέ­τει ότι «μια πολι­τική κρίση στην Ελλάδα θα πυρο­δο­τούσε χρη­μα­το­πι­στω­τική κρίση. Οταν ξεκινά τέτοια κρίση δεν ξέρουμε πως να την στα­μα­τή­σουμε» είπε ο κ. Πάντοαν.

«Συμ­με­ρί­ζο­μαι την απο­γο­ή­τευση σας. Πρέπει να δου­λέ­ψουμε για να γεφυ­ρώ­σουμε το κενό τις επό­με­νες εβδο­μά­δες με το να βρούμε επι­λο­γές και όχι να παί­ζουμε με τις προσ­δο­κίες» κατέ­ληξε ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ.

Θέμα με τις συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις θέτει το ΔΝΤ

Όπως προ­κύ­πτει από το έγγραφο η πορεία για την υλο­ποί­ηση των υπό­λοι­πων προ­α­παι­τού­με­νων κάθε άλλο παρά «ανέφελη» είναι. Και αυτό γιατί ο Πολ Τόμσεν δηλώνει ότι χρειά­ζο­νται «κάποιες διορ­θώ­σεις» στη νομο­θε­σία ενώ επι­ση­μαί­νει ότι ζητεί­ται «νομική γνώμη» για την συνταγ­μα­τι­κό­τητα των περι­κο­πών στις συντά­ξεις.

Θέμα ανοίγει και για τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις επι­ση­μαί­νο­ντας ότι στο νομο­σχέ­διο υπάρχει συγκε­κρι­μένη ημε­ρο­μη­νία αντι­στρο­φής των ρυθ­μί­σεων, κάτι το οποίο δεν έχει συμ­φω­νη­θεί με το ΔΝΤ.

Παράλ­ληλα ο Μάριο Ντράγκι έθεσε θέμα με την ΕΛΣΤΑΤ ζητώ­ντας ο υφι­στά­με­νος και οι νυν πρό­ε­δροι να απο­ζη­μιω­θούν έναντι όλων των εξόδων από νομικές κινή­σεις ενα­ντίον τους, κάτι που θα πρέπει να καλύ­πτει και τα στελέχη.

Από την πλευρά του ο Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος δέχτηκε το θέμα της ΕΛΣΤΑΤ να είναι «βασικό παρα­δο­τέο» πριν τον Ιούλιο και εκτί­μησε ότι στα θέματα που τέθηκαν, όπως αυτό για τις συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις μπορούν να βρεθούν έντιμοι συμ­βι­βα­σμοί.