Πώς θα σωθούν τα νησιά από τη λειψυδρία – Στη λίστα προτεραιότητας Λέρος, Πάτμος, Κάρπαθος, Λειψοί

Η κλι­μα­τική κρίση δεν αφήνει περι­θώ­ρια ανα­μο­νής. Η επάρ­κεια νερού στα ελλη­νικά νησιά βρί­σκε­ται πλέον σε καθε­στώς συνα­γερ­μού, με τη λει­ψυ­δρία να ανα­δει­κνύ­ε­ται σε έναν από τους πλέον επεί­γο­ντες κιν­δύ­νους για τη νησιω­τική Ελλάδα. Το φαι­νό­μενο της παρα­τε­τα­μέ­νης ανομ­βρίας, οι μειω­μέ­νες βρο­χο­πτώ­σεις των τελευ­ταίων ετών, η κατα­κό­ρυφη αύξηση της του­ρι­στι­κής κατα­νά­λω­σης και η εξά­ντληση των φυσικών απο­θε­μά­των έχουν οδη­γή­σει τα δίκτυα ύδρευ­σης στα όρια των δυνα­το­τή­των τους.

Οι ανάγκες σε νερό αυξά­νο­νται γεω­με­τρικά κάθε καλο­καίρι, ενώ τα απο­θέ­ματα μειώ­νο­νται. Το νερό παύει να είναι αυτο­νό­ητο αγαθό και η καθη­με­ρι­νό­τητα κατοί­κων και του­ρι­στών εξαρ­τά­ται από εύθραυ­στα δίκτυα, υδρο­φό­ρες και ελλι­πείς υπο­δο­μές. Οι εικόνες με πλοία που μετα­φέ­ρουν νερό σε άνυδρα νησιά έχουν πάψει να είναι έκτα­κτες: είναι πια μέρος της νέας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας.

Η κυβέρ­νηση, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τον επεί­γο­ντα χαρα­κτήρα της κρίσης, έχει καταρ­τί­σει ένα φιλό­δοξο και πολυ­ε­πί­πεδο σχέδιο αντι­με­τώ­πι­σης της λει­ψυ­δρίας, το οποίο εκτεί­νε­ται από την ενί­σχυση των υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών έως τη μετά­βαση σε ενερ­γειακά αυτό­νο­μες λύσεις, βασι­σμέ­νες στις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΑΠΕ). Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται οι μονάδες αφα­λά­τω­σης, η απο­θή­κευση νερού, οι γεω­τρή­σεις και τα έξυπνα δίκτυα δια­νο­μής, σε συν­δυα­σμό με σημα­ντικά έργα ενερ­γεια­κής υπο­στή­ρι­ξης.

Έχουν εξα­σφα­λι­στεί 200 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ για έργα ύδρευ­σης, δια­χεί­ρι­σης λυμάτων και αφα­λά­τω­σης. Επι­πλέον, ένα στο­χευ­μένο κονδύλι 18 εκατ. ευρώ προ­ο­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά για νησιά που βρί­σκο­νται σε κρίσιμη κατά­σταση, ενι­σχύ­ο­ντας την ετοι­μό­τητα τους απέ­να­ντι στις διαρκώς αυξα­νό­με­νες πιέσεις. Το πακέτο των 200 εκατ. ευρώ περι­λαμ­βά­νει έργα υπο­δο­μής, νέους ταμιευ­τή­ρες, δεξα­με­νές, δίκτυα μείωσης απω­λειών, καθώς και την ανα­βάθ­μιση των απο­χε­τευ­τι­κών συστη­μά­των. Ειδικό βάρος δίνεται στην κατα­σκευή και λει­τουρ­γία μονάδων αφα­λά­τω­σης με χρήση ΑΠΕ, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται τόσο η αυτο­νο­μία όσο και η οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα των λύσεων.

Τα νησιά σε πρώτο πλάνο

Οι πρώτες στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις αφορούν 19 νησιω­τι­κούς δήμους που έχουν ήδη εισέλ­θει στη «ζώνη κιν­δύ­νου». Στη λίστα προ­τε­ραιό­τη­τας περι­λαμ­βά­νο­νται οι Φούρνοι Κορσεών, η Λέρος, η Τήνος, η Πάτμος, η Αλόν­νη­σος, η Κέα, η Ιθάκη, οι Λειψοί, οι Παξοί, η Κάρ­πα­θος, το Μεγα­νήσι, η Νάξος, οι Σπέτσες, ο Πόρος, η Ύδρα, η Κέρκυρα, η Λιβα­δειά, η Κύμη-Αλιβέρι και το Βέλο-Βόχα. Ιδιαί­τερη εντύ­πωση προ­κα­λεί η απουσία της Κρήτης από τη λίστα, παρότι κι αυτή αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρές προ­κλή­σεις.

Σε κάθε περί­πτωση, τα έργα προ­σαρ­μό­ζο­νται στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε νησιού. Από μονάδες αφα­λά­τω­σης 1.000 κυβικών μέτρων ημε­ρη­σίως στη Λέρο και την Κάρπαθο, μέχρι μικρό­τε­ρες αλλά κρί­σι­μες εγκα­τα­στά­σεις σε νησιά όπως οι Λειψοί, οι Παξοί και η Ιθάκη. Η Τήνος, η Αλόν­νη­σος και το Μεγα­νήσι ενι­σχύ­ο­νται επίσης με νέες μονάδες και δεξα­με­νές, ενώ στη Νάξο σχε­διά­ζε­ται η μεγα­λύ­τερη παρέμ­βαση: μονάδα αφα­λά­τω­σης 2.000 κυβικών μέτρων ημε­ρη­σίως.

Στην Ύδρα προ­βλέ­πε­ται η κατα­σκευή αγωγού σύν­δε­σης για την καλύ­τερη ενσω­μά­τωση των μονάδων αφα­λά­τω­σης στο υδρευ­τικό δίκτυο. Στη Νότια Κέρκυρα, η παρέμ­βαση επε­κτεί­νε­ται σε απο­σι­δή­ρωση, σωλη­νώ­σεις και ανα­καί­νιση δεξα­με­νών. Στη Λιβα­δειά και στην Κύμη-Αλιβέρι προ­κρί­νο­νται γεω­τρή­σεις και αγωγοί εμπλου­τι­σμού των υφι­στά­με­νων πηγών, ενώ στο Βέλο-Βόχα σχε­διά­ζε­ται διυ­λι­στή­ριο 300 κυβικών μέτρων την ώρα, συνο­δευό­μενο από νέο αγωγό μετα­φο­ράς.

Η δια­χεί­ριση των υδα­τι­κών πόρων στα νησιά δεν είναι μόνο ζήτημα υπο­δο­μών ύδρευ­σης, αλλά πλέον αγγίζει τον πυρήνα της ενερ­γεια­κής μετά­βα­σης. Οι μονάδες αφα­λά­τω­σης, ιδιαί­τερα σε απο­μο­νω­μένα νησιά, απο­τε­λούν ενερ­γο­βό­ρες εγκα­τα­στά­σεις. Η ενσω­μά­τωσή τους σε αυτό­νομα ενερ­γειακά συστή­ματα με ΑΠΕ μειώνει την εξάρ­τηση από καύσιμα, μειώνει το λει­τουρ­γικό κόστος και καθιστά τα νησιά πιο ανθε­κτικά απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική και ενερ­γειακή αστά­θεια.

Η επέν­δυση στην υδατική ασφά­λεια λει­τουρ­γεί, έτσι, ως κατα­λύ­της για ευρύ­τε­ρες πρά­σι­νες υπο­δο­μές. Η δια­σύν­δεση νερού και ενέρ­γειας ανα­δει­κνύ­ε­ται σε στρα­τη­γική προ­τε­ραιό­τητα, όπου η ανθε­κτι­κό­τητα των δικτύων και η απο­κέ­ντρωση της παρα­γω­γής μετα­τρέ­πο­νται σε προ­α­παι­τού­μενα επι­βί­ω­σης – και όχι απλώς σε επι­μέ­ρους επι­λο­γές πολι­τι­κής.

Το νερό γίνεται ο νέος κρί­σι­μος πόρος. Η ενερ­γειακή του δια­χεί­ριση, ειδικά στα νησιά, δεν απο­τε­λεί πλέον περι­βαλ­λο­ντική πολυ­τέ­λεια, αλλά επέν­δυση ζωής.

Πηγή: powergame.gr