Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι 30 ημέρες που συγκλόνισαν τον πλανήτη

Ένας μήνας πολέμου συμπλη­ρώ­θηκε πια στην Ουκρα­νία (24 Φεβρουα­ρίου – 24 Μαρτίου), με τη διεθνή κοι­νό­τητα να έχει ζήσει μέσα σε αυτές τις 30 ημέρες όσα δεν είχε ζήσει εδώ και δεκα­ε­τίες.

Συνο­ψί­ζο­ντας, θα μπο­ρούσε κανείς να πει πως πλέον, έπειτα από τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες πολέμου, το ΝΑΤΟ δείχνει να έχει ανα­ζω­ο­γο­νη­θεί. Η Βορειο­α­τλα­ντική Συμ­μα­χία ενι­σχύ­ε­ται (ειδικά στην ανα­το­λική της πτέρυγα), έχοντας απο­κτή­σει ξανά λόγο ύπαρξης στην σκιά της ρωσικής επι­θε­τι­κό­τη­τας που πλέον έχει περάσει από τη θεωρία στην πράξη, όχι ως περιο­ρι­σμέ­νης κλί­μα­κας επι­χεί­ρηση αλλά ως κανο­νι­κός πόλεμος με στόχο την «άλωση» της πρω­τεύ­ου­σας γει­το­νι­κού κράτους.

Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΕ φαντά­ζει πλέον και εκείνη γεω­πο­λι­τικά αφυ­πνι­σμένη, αν και είναι ακόμη νωρίς για να πει κανείς με βεβαιό­τητα εάν και σε ποιόν βαθμό οι ευρω­παϊ­κές δια­κη­ρύ­ξεις θα γίνουν πράξη.

Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους, έχουν πάντως επι­στρέ­ψει πια στη Γηραιά Ήπειρο, χωρίς βέβαια να ξεχνούν το «πίβοτ στην Ασία» και τον ελέ­φα­ντα στο δωμάτιο που δεν είναι άλλος από τον κινε­ζικό δράκο.

Όσο για τη Ρωσία του Πούτιν, εκείνη δείχνει πια πρω­το­φα­νώς απο­μο­νω­μένη, ενώ και οι αλλε­πάλ­λη­λοι γύροι κυρώ­σεων που της έχουν επι­βλη­θεί από τη Δύση μέσα σε διά­στημα ολίγων εβδο­μά­δων, εάν ιδωθούν συνο­λικά, είναι επίσης πρω­το­φα­νείς.

Οι ροές ρωσικού φυσικού αερίου και πετρε­λαίου προς την Ευρώπη δεν έχουν δια­κο­πεί. Κατά τα λοιπά ωστόσο, είναι πάρα πολλές οι ρωσικές εται­ρείες και πάρα πολλοί οι Ρώσοι επι­χει­ρη­μα­τίες και αξιω­μα­τού­χοι που έχουν πια μπει στο στό­χα­στρο των κυρώ­σεων της Δύσης, με τους Ρώσους ολι­γάρ­χες να ανα­ζη­τούν πλέον κατα­φύ­γιο εκτός ΕΕ για τα περιου­σιακά τους στοι­χεία (τα γιοτ, τα τζετ κ.ά.) που απει­λού­νται με κατά­σχεση.

Η Ρωσία δεν έχει, βέβαια, απο­μεί­νει χωρίς φίλους διεθνώς. Συνε­χί­ζει να έχει στο πλευρό της την Κίνα και μια σειρά από άλλες χώρες (της Αφρικής, τη Συρία κ.ά.) που την στη­ρί­ζουν, άλλες περισ­σό­τερο και άλλες λιγό­τερο δια­κρι­τικά.

Γαλλία, Ισραήλ και Τουρκία επι­χεί­ρη­σαν τις περα­σμέ­νες εβδο­μά­δες να δια­με­σο­λα­βή­σουν προς την κατεύ­θυνση της εκτό­νω­σης της κρίσης, αλλά χωρίς απο­τέ­λε­σμα.

Οι αντι­μα­χό­με­νες πλευρές Ρώσων και Ουκρα­νών είχαν, άλλωστε, και εκείνες σειρά συνο­μι­λιών (στο έδαφος της Λευ­κο­ρω­σίας) από τις οποίες όμως δεν βγήκε λευκός καπνός παρά μόνο κάποια ψήγματα πιθανών μελ­λο­ντι­κών συγκλί­σεων.

Εκα­τομ­μύ­ρια εκτο­πι­σμέ­νοι και πρό­σφυ­γες

Ο απο­λο­γι­σμός πάντως, έπειτα από έναν μήνα πολέμου, συγκλο­νί­ζει:

Περίπου δέκα εκα­τομ­μύ­ρια Ουκρα­νοί, ή αλλιώς ένας στους τέσ­σε­ρις κατοί­κους της χώρας, εκτι­μά­ται πως έχουν ήδη εκτο­πι­στεί εγκα­τα­λεί­πο­ντας τις εστίες τους.

Από αυτούς, περίπου 4 εκα­τομ­μύ­ρια εκτι­μά­ται πως έχουν φύγει εκτός των συνόρων, οι περισ­σό­τε­ροι (πάνω από δύο εκα­τομ­μύ­ρια) στην Πολωνία και ακο­λού­θως σε χώρες όπως η Ρου­μα­νία, η Μολ­δα­βία, η Ουγ­γα­ρία κ.ά.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, έως και τα μεσά­νυ­χτα της 22ης Μαρτίου, είχαν χάσει τη ζωή τους στην Ουκρα­νία 977 άμαχοι, μεταξύ αυτών και δεκάδες παιδιά.

Χιλιά­δες νεκροί

Ανα­φο­ρικά με τους αριθ­μούς των νεκρών στρα­τιω­τών ωστόσο, οι ανα­φο­ρές ποι­κί­λουν. Δυτικές πηγές (ΝΑΤΟ) υπο­λο­γί­ζουν τους νεκρούς Ρώσους στρα­τιώ­τες σε 7.000 με 15.000. Σημειώ­νε­ται ωστόσο πως ο πρώτος και τελευ­ταίος απο­λο­γι­σμός με ανθρώ­πι­νες απώ­λειες που είχε δώσει στη δημο­σιό­τητα η ρωσική πλευρά ήταν πίσω στις αρχές Μαρτίου και έκανε λόγο για 498 νεκρούς.

Οι Ουκρα­νοί νεκροί στρα­τιώ­τες από την άλλη πλευρά, υπο­λο­γί­ζο­νται σε ολίγες χιλιά­δες. Για 1.300 νεκρούς είχε κάνει λόγω ο Ουκρα­νός πρό­ε­δρος Βολο­ντί­μιρ Ζελέν­σκι πριν από περίπου δύο εβδο­μά­δες. Για περίπου 2.000 με 4.000 έκαναν λόγο τότε οι Αμε­ρι­κα­νοί.

Στο στρα­τιω­τικό μέτωπο, το οποίο βρί­σκε­ται άλλωστε και στον πυρήνα των εξε­λί­ξεων, οι ρωσικές δυνά­μεις έχουν κατα­φέ­ρει μεν να προ­ω­θη­θούν βαθύ­τερα εντός της Ουκρα­νίας κερ­δί­ζο­ντας έδαφος, πλην όμως όχι και να κάμψουν την ουκρα­νική αντί­σταση που συνε­χί­ζει να ελέγχει τις περισ­σό­τε­ρες από τις μεγάλες πόλεις της χώρας, του Κιέβου συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου, και σε κάποιες περι­πτώ­σεις μάλιστα να εξα­πο­λύει αντε­πι­θέ­σεις προ­χω­ρώ­ντας στην ανά­κτηση εδαφών.

Πολιορ­κίες πόλεων

Οι Ρώσοι έχουν προ­ω­θη­θεί δυτικά της γραμμής επαφής του Ντον­μπάς. Έχουν επε­κτα­θεί νότια (Χερσώνα, Μελι­τό­πολη, Μπερ­ντιάνσκ) και συνε­χί­ζουν να σφυ­ρο­κο­πούν πόλεις (όχι μόνο στρα­τιω­τι­κούς στόχους αλλά και πολυ­κα­τοι­κίες, θέατρα, νοσο­κο­μεία, σχολεία, σχολές, εμπο­ρικά κέντρα κ.ά.), με τρα­γι­κό­τερη την περί­πτωση της Μαριού­πο­λης που, αν και ισο­πε­δω­μένη από τους ρωσι­κούς βομ­βαρ­δι­σμούς, ακόμη δεν έχει περάσει υπό πλήρη ρωσικό έλεγχο.

Σημειω­τέων πως ρωσικοί πύραυ­λοι (μεταξύ αυτών και υπε­ρη­χη­τι­κοί, όπως λέγεται) έχουν πέσει και στη δυτική Ουκρα­νία, κοντά στο Λβιβ και στα σύνορα με την Πολωνία, βάζο­ντας στο στό­χα­στρο στρα­τιω­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις.

Ο Ουκρα­νός πρό­ε­δρος Βολο­ντί­μιρ Ζελέν­σκι έχει από την πλευρά του επι­δο­θεί σε μια κούρσα ενη­μέ­ρω­σης και κινη­το­ποί­η­σης της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας ανα­φο­ρικά με όσα συμ­βαί­νουν στην Ουκρα­νία. Μέσα σε διά­στημα ολίγων εβδο­μά­δων, εκείνος έχει απευ­θύ­νει ομιλίες (μέσω βιντε­ο­κλή­σης) ενώπιον πλήθους κοι­νο­βου­λίων ενώ έχει παρα­χω­ρή­σει και σειρά συνε­ντεύ­ξεων σε διεθνή μέσα.

Κάποια από τα αιτή­ματά του, περί επι­βο­λής ζώνης απα­γό­ρευ­σης πτήσεων πάνω από την Ουκρα­νία (no-fly zone) και απο­στο­λής εκεί ξένων μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών, δεν εισα­κού­στη­καν. Ωστόσο η απο­στολή άλλων δυτικών οπλικών συστη­μά­των στην Ουκρα­νία (αντιαρ­μα­τι­κών Javelin, αντια­ε­ρο­πο­ρι­κών Stinger κ.ά.) θεω­ρεί­ται πως συνέ­βαλε στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της ουκρα­νι­κής αντί­στα­σης.

Τι θα γίνει από εδώ και πέρα; Το μόνο βέβαιο είναι πως οι αμυ­ντι­κοί εξο­πλι­σμοί γιγα­ντώ­νο­νται διεθνώς και πως η ΕΕ προχωρά πια σε απο­φα­σι­στικά βήματα επι­τά­χυν­σης του στόχου της απε­ξάρ­τη­σης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Αλλά και πίσω στη Ρωσία, λέγεται πως πλέον έχουν αρχίσει να εκφρά­ζο­νται επι­κρί­σεις ανα­φο­ρικά με την τροπή που έχουν πάρει τα πράγ­ματα και αμφι­βο­λίες ως προς την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των πολε­μι­κών σχε­δια­σμών της ρωσικής ηγεσίας.

Απτό­η­τος ο Βλα­ντι­μίρ Πούτιν από την πλευρά του, πνέει μένεα κατά της Δύσης, απο­κη­ρύσ­σει ως «προ­δό­τες» όσους Ρώσους τολ­μή­σουν να του ασκή­σουν κριτική, και κλι­μα­κώ­νει δια­μη­νύ­ο­ντας πως δεν υπάρχει καμία περί­πτωση να κάνει πίσω.

Πόσο μπορεί να συνε­χι­στεί αυτό; Οι Ουκρα­νοί, πάντως, ξεκα­θα­ρί­ζουν πως δεν υπάρχει περί­πτωση να κατα­θέ­σουν τα όπλα.

Και ο πόλεμος συνε­χί­ζε­ται, μέσα σε ένα τοπίο αχαρ­το­γρά­φητο, εν μέσω δυσοί­ω­νων προ­βλέ­ψεων περί επι­δεί­νω­σης της ανθρω­πι­στι­κής κρίσης, επι­θέ­σεων με χημικά κ.ά.

Πηγή kathimerini.gr