Το καλώδιο μπαίνει σε «βαθιά νερά»

Αντί­στροφα μετράει πλέον ο χρόνος προ­κει­μέ­νου οι έρευνες για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας – Κύπρου όχι μόνο να εντα­τι­κο­ποι­η­θούν, αλλά και να μπουν στα «βαθιά νερά» περιο­χών εκτός των εθνικών χωρικών υδάτων, που η Αγκυρα υπο­στη­ρί­ζει ότι καλύ­πτο­νται από το άκυρο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Η απόφαση για την προ­ώ­θηση του έργου του καλω­δίου έχει «κλει­δώ­σει», ενώ οι επό­με­νες κινή­σεις της Αθήνας εξε­τά­στη­καν σε άτυπο μίνι ΚΥΣΕΑ που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε υπό τον πρω­θυ­πουργό Κυρ. Μητσο­τάκη το περα­σμένο Σάββατο στο Μέγαρο Μαξίμου.

Οι ερευ­νη­τι­κές εργα­σίες του ιτα­λι­κού πλοίου τοπο­θε­τού­νται χρονικά ακόμη και εντός του προ­σε­χούς δεκα­πεν­θη­μέ­ρου, παρότι εναλ­λα­κτικά δεν έχει απο­κλει­στεί να μετα­τε­θούν χρονικά για μερικές εβδο­μά­δες, αλλά σε κάθε περί­πτωση όχι πέραν του διμήνου. Οπως ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά, «θα τηρηθεί το χρο­νο­διά­γραμμα και το έργο δεν εγκα­τα­λεί­πε­ται».

Γόρδιος δεσμός με το καλώδιο

Η Αθήνα δεν τρέφει αυτα­πά­τες για την πιθανή αντί­δραση της Αγκυρας. Εξάλλου το καλο­καίρι η τουρ­κική πλευρά είχε στείλει πολε­μικά πλοία στην Κάσο, ενώ πρό­σφατα προέβη σε παρε­νό­χληση του ιτα­λι­κού πλοίου δι’ ασυρ­μά­του, βόρεια της Κρήτης.

Ομως θεωρεί την προ­ώ­θηση του έργου μονό­δρομο για μια σειρά από λόγους:

Πρώτον, η χώρα έχει ανα­λά­βει δεσμεύ­σεις έναντι της Ε.Ε., αλλά και της γαλ­λι­κής εται­ρείας που μετέχει στο εγχεί­ρημα, το οποίο έχει προ­φα­νώς και οικο­νο­μική διά­σταση.

Δεύ­τε­ρον, τυχόν υπα­να­χώ­ρηση της Αθήνας θα σημα­το­δο­τούσε έμμεση αποδοχή των θέσεων της Αγκυρας περί εγκυ­ρό­τη­τας του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου, με όλες τις συνε­πα­γό­με­νες «παρε­νέρ­γειες».

Ενόψει της ορι­στι­κο­ποί­η­σης των απο­φά­σεων για το καλώδιο, στα «συν» για την Αθήνα περι­λαμ­βά­νε­ται ότι στο έργο εμπλέ­κο­νται με δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους δύο από τις πλέον ισχυρές ευρω­παϊ­κές δυνά­μεις – η Γαλλία και η Ιταλία. Επίσης, το έργο είναι απο­λύ­τως συμβατό με το διεθνές δίκαιο και δεν συν­δέ­ε­ται καθ’ οιον­δή­ποτε τρόπο με το καθε­στώς των θαλασ­σίων ζωνών.

Στον αντί­ποδα, «μείον» μπορεί να θεω­ρη­θεί ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο βρί­σκο­νται σε φάση «μετά­βα­σης» και εστιά­ζουν στο Ουκρα­νικό, αλλά και είναι σαφές πως δεν έχουν πλήρη εικόνα για τα δεδο­μένα στην περιοχή. Το γεγονός αυτό μπορεί να συνε­κτι­μη­θεί κατά τη δια­μόρ­φωση της τελικής από­φα­σης ανα­φο­ρικά με τον χρόνο επα­νέ­ναρ­ξης των εργα­σιών για το καλώδιο.

Με Ρούμπιο

Αυτή την εβδο­μάδα ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώργος Γερα­πε­τρί­της θα βρί­σκε­ται στη Νέα Υόρκη και στη συνέ­χεια στην Ουά­σιγ­κτον, όπου πρό­κει­ται να συνα­ντη­θεί στο Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ με τον νέο Αμε­ρι­κανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ένα πρόσωπο που –αν μη τι άλλο– γνω­ρί­ζει τις ευαί­σθη­τες ισορ­ρο­πίες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Αν και αυτή τη στιγμή στο –απο­δε­κα­τι­σμένο– Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ η προσοχή είναι στραμ­μένη προς την Ουκρα­νία και είναι απο­λύ­τως σαφές ότι ο πυρήνας των συζη­τή­σεων του κ. Ρούμπιο με τον κ. Γερα­πε­τρίτη θα στραφεί γύρω από το συγκε­κρι­μένο θέμα.

Προ­κει­μέ­νου πάντως να μην προ­κλη­θούν αναί­τιες εντά­σεις η Αθήνα δεν θα αιφ­νι­διά­σει την Αγκυρα:

Μέσω των υφι­στά­με­νων διαύλων προ­τί­θε­ται να την ενη­με­ρώ­σει για τις κινή­σεις της, αλλά και για τους λόγους για τους οποίους αυτές είναι απο­λύ­τως συμ­βα­τές με το διεθνές δίκαιο.

Εχουν προη­γη­θεί και άλλες επαφές επί τούτω ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αγκυρα, τόσο σε επίπεδο υπουρ­γών (Γερα­πε­τρί­της – Φιντάν στην Ντόχα προ τριών εβδο­μά­δων) όσο και μέσω των υπη­ρε­σια­κών διαύλων που υπάρ­χουν.

Από την Αγκυρα –πέρα από την προφανή κινη­το­ποί­ηση κορ­βέ­τας κάθε φορά που τα ερευ­νη­τικά πλοία βρί­σκο­νταν σε σημείο εκτός χωρικών υδάτων, ακόμη και βορείως της Κρήτης– έχει δια­μη­νυ­θεί εγγρά­φως ότι ακόμη και οι έρευνες στη στήλη ύδατος, ανα­φαί­ρετη δικαιο­δο­σία της Ελλάδας με βάση τα δικαιώ­ματα κάθε κράτους στην ανοιχτή θάλασσα, αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως κινή­σεις που γίνο­νται σε περιοχή τουρ­κι­κής ευθύνης (νότια της Κάσου) ή σε εκκρε­μό­τητα (βορείως της Κρήτης). Ολα αυτά, βεβαίως, ενώ στα νότια της Κάσου και της Καρ­πά­θου η Αθήνα έχει ενεργή συμ­φω­νία οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ από τον Αύγου­στο του 2020 με την Αίγυπτο.

Την ίδια στιγμή, στη Λευ­κω­σία κατα­λο­γι­ζό­ταν επαμ­φο­τε­ρί­ζουσα συμπε­ρι­φορά, καθώς η Κυπριακή Δημο­κρα­τία επι­χει­ρεί να δια­γνώ­σει πώς θα εξε­λι­χθεί η ελλη­νο­τουρ­κική διά­σταση του θέματος προτού εμφα­νι­στεί να έχει μια ορι­στική στάση υπέρ ή κατά της ολο­κλή­ρω­σης του έργου.

Το θέμα τέθηκε και το περα­σμένο Σάββατο (15 Φεβρουα­ρίου) σε σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ με πολύ περιο­ρι­σμένη σύνθεση. Στη σύσκεψη αυτή κατα­γρά­φη­καν τα κενά επι­κοι­νω­νίας που υπάρ­χουν σε κάποια ζητή­ματα ανάμεσα στα υπουρ­γεία Εξω­τε­ρι­κών και Εθνικής Αμυνας, ωστόσο υπο­γραμ­μί­στηκε η ανάγκη το έργο να προ­χω­ρή­σει. Η κατά­σταση έχει συζη­τη­θεί και σε επίπεδο επι­χει­ρη­σιακό, με αντι­με­τώ­πιση όλων των πιθανών σενα­ρίων, θετικών και αρνη­τι­κών. Στο υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας υπάρχει συγκε­ντρω­μένη η πολύ­τιμη εμπει­ρία της αντι­πα­ρά­θε­σης των στόλων με επί­κε­ντρο τις έρευνες του «Ορούτς Ρέις» στην περιοχή ανα­το­λικά και νότια της Ρόδου, από την οποία εξή­χθη­σαν τότε συμπε­ρά­σματα τα οποία επι­βε­βαιώ­νουν το πλε­ο­νέ­κτημα που δια­θέ­τει στην περιοχή η Τουρκία λόγω γεω­γρα­φι­κής εγγύ­τη­τας. Απέ­να­ντι από τη Ρόδο το τουρ­κικό ναυτικό δια­θέ­τει τη βάση του Ακσάζ, η οποία απο­τε­λεί έναν σημα­ντικό δεύτερο ναύ­σταθμο με δυνα­τό­τητα υπο­στή­ρι­ξης μακρο­χρό­νιων επι­χει­ρή­σεων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Πηγή: kathimerini.gr