ΑμεΑ, προσβασιμότητα και νόμοι που δεν εφαρμόζονται

Αν η Ελλάδα θέλει να είναι ένα σύγ­χρονο ευρω­παϊκό κράτος, θα πρέπει, στην πράξη, να ανα­γνω­ρί­ζει το δικαί­ωμα των ατόμων με ανα­πη­ρία στη συμ­με­τοχή στη ζωή της κοι­νό­τη­τας, κάνο­ντας το δομη­μένο περι­βάλ­λον προ­σβά­σιμο για ΑμεΑ και, του­λά­χι­στον εφαρ­μό­ζο­ντας τους νόμους που έχουν ψηφι­στεί για το σκοπό αυτό. Ακόμη και οι καθη­με­ρι­νές, απλές κοι­νω­νι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, εξαρ­τώ­νται από το πλαίσιο παρεμ­βά­σεων που θέτει το κράτος. Όμως, ειδικά τα άτομα που μετα­κι­νού­νται με αμα­ξί­διο, είναι σχεδόν αδύνατο να πάνε για φαγητό σε εστια­τό­ριο, επειδή δεν υπάρ­χουν οι κατάλ­λη­λες υπο­δο­μές ( κατά­λο­γοι, ράμπες, τουα­λέ­τες, διά­δρο­μοι), ενώ ακόμη και γιατρό, δύσκολα μπορούν να επι­σκε­φθούν, επειδή η πολυ­κα­τοι­κία που βρί­σκε­ται το ιατρείο δεν έχει ράμπα ή αρκετά φαρδύ ασανσέρ.

Υπάρχει σοβαρό πρό­βλημα στην προ­σβα­σι­μό­τητα των ΑμεΑ σε κτίρια, αλλά και σε ηλε­κτρο­νι­κές εφαρ­μο­γές, όπως επίσης δια­πι­στώ­νε­ται επα­νει­λημ­μέ­νως η απουσία ουσια­στι­κού ελέγχου από τα όργανα της Πολι­τείας. Τα προ­βλή­ματα που έχουν επα­νει­λημ­μέ­νως ανα­φερ­θεί σε εκθέ­σεις του Συνη­γό­ρου του Πολίτη, επι­μέ­νουν, δημιουρ­γώ­ντας μάλιστα σύγχυση και τάση απο­φυ­γής του νόμου, στους επεν­δυ­τές σε νέα έργα, επειδή το κράτος αμελεί να εκδώσει απο­φά­σεις και ερμη­νευ­τι­κές εγκυ­κλί­ους, παρά τις δεσμεύ­σεις που έχει ανα­λά­βει. Και παρα­δείγ­ματα υπάρ­χουν τρα­ντα­χτά:

Όταν ψηφί­σθηκε ο ΝΟΚ 4067/2012 προ­έ­βλεπε την υπο­χρέ­ωση εκπό­νη­σης μελέτης προ­σβα­σι­μό­τη­τας ΑμεΑ για τα κτίρια που θα

κατα­σκευά­ζο­νταν μετά το 2012 και μελέτης προ­σαρ­μο­γών για κτίρια που υφί­στα­ντο πριν το 2012. Τι έγινε όμως;

ια τα νέα κτίρια οι προ­δια­γρα­φές της μελέτης προ­σβα­σι­μό­τη­τας ορι­στι­κο­ποι­ή­θη­καν με ΥΑ που εκδό­θηκε το 2021, δέκα χρόνια μετά την ψήφιση του ΝΟΚ και, μετά το 2020 που ήταν ο χρόνος προ­σαρ­μο­γής για τα υφι­στά­μενα κτίρια, μετά από παρα­τά­σεις και κόντρα παρα­τά­σεις.

Σαν απο­τέ­λε­σμα, πολλά νέα κτίρια δεν έχουν μελέτη προ­σβα­σι­μό­τη­τας, για τον πρό­σθετο λόγο ότι δεν περι­λαμ­βά­νε­ται στα συνημ­μένα της αρχι­τε­κτο­νι­κής μελέτης για την έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας, επειδή δεν γίνεται ο έλεγχος.

Με τις πρό­σφα­τες παρα­τά­σεις ισχύος των οικο­δο­μι­κών αδειών ως 31/12/2027, παρα­τεί­νε­ται και η ισχύς των μελετών προ­σβα­σι­μό­τη­τας

Για τα υφι­στά­μενα κτίρια που θα έπρεπε να προ­σαρ­μο­στούν έως τα τέλη του 2020, η σχετική Υ.Α. με τις τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές υλο­ποί­η­σης των υπο­χρε­ώ­σεων προ­σβα­σι­μό­τη­τας για τα ΑμεΑ εκδό­θηκε το 2020 (ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020 (ΦΕΚ 2998/Β` 20.7.2020) η οποία λάμβανε παρα­τά­σεις ισχύος έως τις 31/5/2024. Αντί όμως να γίνουν οι προ­σαρ­μο­γές ως τέλος 2024, οι περισ­σό­τε­ροι υπό­χρεοι θεώ­ρη­σαν ότι τότε εκκι­νούσε ο χρόνος υλο­ποί­η­σης, με απο­τέ­λε­σμα, ελά­χι­στα να είναι τα κτίρια που προ­σαρ­μό­σθη­καν στις απαι­τή­σεις του νόμου.

Για τα δημόσια κτίρια μέσω του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, ξεκί­νησε έστω και καθυ­στε­ρη­μένα σε σχέση με ανα­κοι­νώ­σεις της κυβέρ­νη­σης (τέως υφυ­πουρ­γού ΥΠΕΝ Οικο­νό­μου) και με τη συμβολή του ΤΕΕ, κατα­γραφή των δημο­σίων κτηρίων της χώρας, προ­κει­μέ­νου να δρο­μο­λο­γη­θεί η υλο­ποί­ηση των υπο­δο­μών προ­σβα­σι­μό­τη­τας. Όμως, τα κον­δύ­λια εξα­ντλή­θη­καν πριν ένα χρόνο και η δια­δι­κα­σία στα­μά­τησε.

Ποια είναι η κατά­σταση στα υφι­στά­μενα δημόσια κτίρια; Τηρού­νται οι προ­δια­γρα­φές προ­σβα­σι­μό­τη­τας και, σε τι βαθμό, στα νέα κτίρια; Η Εθνική Συνο­μο­σπον­δία ΑμεΑ, έχει επα­νει­λημ­μέ­νως θέσει το ζήτημα.

Όπως ο κάθε κανόνας, έτσι και ο νόμος έχει τις εξαι­ρέ­σεις του. Με παρά­γραφο, που με ΥΑ του 2020, ενσω­μα­τώ­θηκε στο ΝΟΚ 4067/2012, προ­βλέ­πο­νται εξαι­ρέ­σεις για την προ­σβα­σι­μό­τητα ΑμεΑ, με αμα­ξί­διο, σε κτίρια, λόγω «δυσα­νά­λο­γης οικο­νο­μι­κής επι­βά­ρυν­σης» του υπό­χρεου, αφού με απόφαση του ΥΠΕΝ καθο­ρι­στούν τα κρι­τή­ρια δυσα­νά­λο­γης επι­βά­ρυν­σης. Μόνο που σχεδόν έξι χρόνια μετά, απόφαση δεν έχει εκδοθεί με απο­τέ­λε­σμα: 1) Χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες κτιρίων, να μη μπορούν να ζητή­σουν εξαί­ρεση και 2) οι Περι­φε­ρεια­κές Επι­τρο­πές Προ­σβα­σι­μό­τη­τας, να μη δέχο­νται αιτή­σεις.

Το θέμα της προ­σβα­σι­μό­τη­τας, αφορά και τις επι­χει­ρή­σεις αφού στο πλαίσιο του Ταμείο Ανά­καμ­ψης και του ΕΣΠΑ 2021-2027, η τήρηση της προ­σβα­σι­μό­τη­τας των ΑμεΑ απο­τε­λεί υπο­χρέ­ωση σύμφωνα με τους Ενω­σια­κούς κανο­νι­σμούς χρη­μα­το­δό­τη­σης και προ­ϋ­πό­θεση για να θεω­ρη­θεί ότι ένα έργο υπο­δο­μής/επέν­δυση ολο­κλη­ρώ­θηκε σωστά.

Αυτό που θα βοη­θούσε τους επεν­δυ­τές, είναι ένας οδηγός που να εξηγεί τις υπο­χρε­ώ­σεις τους και τον τρόπο υλο­ποί­η­σης τους, ενώ και στις προ­σκλή­σεις των Δράσεων θα βοη­θούσε η συμπερίληψη- πέραν του γενικού θεσμι­κού πλαισίου- διευ­κρι­νί­σεων σε σχέση με το έργο που υλο­ποιεί­ται. Σε αυτό το τοπίο, είναι δύσκολη και η διε­νέρ­γεια ελέγχων από πλευράς αρμο­δίων ελεγ­κτών οπότε ας ελπί­σουμε ότι δεν θα υπάρξει καταγ­γε­λία στην ΕΕ, περί μη συμ­μόρ­φω­σης στις απαι­τή­σεις της προ­σβα­σι­μό­τη­τας.

Πηγή: powergame.gr