Πότε ξεκινά η περίοδος των ιώσεων στην Ελλάδα – Πώς θα προφυλαχθούμε

Ενόψει του χειμώνα οι λοι­μώ­ξεις του ανα­πνευ­στι­κού θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη από όλους μας και κυρίως από τις ευπα­θείς ομάδες, προει­δο­ποιούν οι επι­στή­μο­νες.

Όπως εξηγεί, μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθη­γη­τής και πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Πνευ­μο­νο­λο­γι­κής Εται­ρείας Στυ­λια­νός Λου­κί­δης, στην Ελλάδα υπάρχει μια περί­ο­δος η οποία ξεκι­νάει στις 15 Δεκεμ­βρίου -λίγο πριν τις γιορτές -και τελειώ­νει στις αρχές του Μαρτίου όπου φαί­νε­ται ότι ενδη­μικά υπάρχει έξαρση των ιογενών λοι­μώ­ξεων από το κοινό κρυο­λό­γημα μέχρι την πνευ­μο­νία.

«Οι πιο γνωστές και δυνη­τικά επι­κίν­δυ­νες λοι­μώ­ξεις του ανα­πνευ­στι­κού αφορούν τη γρίπη, τον ανα­πνευ­στικό συγκυ­τιακό ιό (RSV), την Covid-19, καθώς και άλλους ιούς που σίγουρα υπάρ­χουν σήμερα και κυκλο­φο­ρούν κατά τη διάρ­κεια των επι­δη­μι­κών εξάρ­σεων. Οι άνθρω­ποι οι οποίοι είναι πιο επιρ­ρε­πείς όχι μόνο για τις προ­σβολή από τις λοι­μώ­ξεις αλλά και για την πιθανή εξέλιξη σε σοβαρή νόσο είναι οι άνθρω­ποι με χαμηλή άμυνα του οργα­νι­σμού, οι λεγό­με­νοι ανο­σο­κα­τα­σταλ­μέ­νοι, οι άνθρω­ποι που είναι πάνω από 65 ετών, αυτοί που έχουν σημα­ντι­κές συν-νοσηρότητες, όπως καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα, χρόνια ανα­πνευ­στικά νοσή­ματα, σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της» επι­ση­μαί­νει.

Ρωτή­σαμε τον κ. Λουκίδη εάν υπάρχει λόγος ανη­συ­χίας για τους φετι­νούς χει­με­ρι­νούς μήνες όσον αφορά τον κορο­νοϊό που πλέον έχει γίνει μια ενδη­μική νόσος η οποία έχει υφέσεις και εξάρ­σεις.

«Είναι σίγουρο ότι μετά τις 15-20 Δεκεμ­βρίου θα έχουμε πάλι μια αύξηση των περι­πτώ­σεων η οποία σίγουρα θα έχει επί­πτωση στις νοση­λείες και στην χρήση των δομών υγείας. Πρέπει επίσης να παρα­δε­χτούμε ότι σε αυτή τη φάση έχουμε μια πάρα πολύ μικρή εμβο­λια­στική κάλυψη. Η καλή υγιεινή, η έγκαιρη ανα­γνώ­ριση της λοί­μω­ξης, η έγκαιρη χορή­γηση αντι­ι­ι­κών φαρ­μά­κων στις ομάδες εκείνες που κιν­δυ­νεύ­ουν για σοβαρή νόσο, καθώς και ο εμβο­λια­σμούς των ανθρώ­πων εκείνων που έχουν οριστεί διεθνώς ότι είναι πιο ευά­λω­τοι στην εξέλιξη της νόσου σε σοβαρή μορφή, είναι τα μέτρα εκείνα που θα μειώ­σουν και την πίεση στο σύστημα υγείας αλλά και τη νοση­ρό­τητα και θνη­τό­τητα από τη νόσο», τονίζει.

Μπροστά στην πρό­κληση των ανα­πνευ­στι­κών λοι­μώ­ξεων, η ανάγκη πρό­λη­ψης καθί­στα­ται επι­τα­κτική επι­ση­μαί­νουν οι ειδικοί, καθώς πέρα από την τήρηση των κανόνων υγιει­νής, είναι σημα­ντικό και όλοι οι ενή­λι­κες με παρά­γο­ντες κιν­δύ­νου να είναι επαρκώς εμβο­λια­σμέ­νοι με τα εμβόλια που συστή­νο­νται από το Εθνικό Πρό­γραμμα Εμβο­λια­σμών (ΕΠΕ) Ενη­λί­κων.

Όπως εξηγεί ο κ. Λου­κί­δης «οι άνθρω­ποι οι οποίοι εμβο­λιά­ζο­νται και τηρούν τους κανόνες υγιει­νής στην περίοδο των ενδη­μι­κών εξάρ­σεων και όχι μόνο, είναι σίγουρα η μειο­νό­τητα όσων εξε­λίσ­σουν μια ιογενή λοίμωξη ή μια μικρο­βιακή λοίμωξη σε αυτό που λέμε σοβαρή νόσο, όταν μιλάμε για πνευ­μο­νιό­κοκκο».

Γιατί κλο­νί­στηκε η εμπι­στο­σύνη αρκετών ανθρώ­πων στον εμβο­λια­σμό

Την ίδια ώρα όλο και περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι φαί­νε­ται να βλέπουν με επι­φύ­λαξη κάποια εμβόλια. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ ρώτησε τον πρόεδρο της ΕΠΕ τι έχει συμ­βά­λει ώστε να κλο­νι­στεί η εμπι­στο­σύνη του κόσμου στα εμβόλια αλλά και εάν είναι ικα­νο­ποι­η­τική η εμβο­λια­στική κάλυψη του πλη­θυ­σμού σήμερα.

«Εδώ πρέπει να κάνουμε όλοι την αυτο­κρι­τική μας η οποία έχει σχέση και με την επι­κοι­νω­νιακή πολι­τική που φτιά­ξαμε για τα εμβόλια ανε­ξάρ­τητα από την περίοδο της Covid-19. Η εμπι­στο­σύνη του κόσμου, αν εξαι­ρέ­σουμε κάποιες μικρές μειο­νο­τι­κές τάσεις που σίγουρα βλέπουν παντού θεωρίες συνω­μο­σίας, έχει άμεση σχέση με την προ­σέγ­γιση του γιατρού και με την εκλαϊ­κευ­μένη τεκ­μη­ρί­ωση της παρέμ­βα­σης του εμβο­λια­σμού ως μέσου πρό­λη­ψης.

Παίρ­νο­ντας αρκετά παρα­δείγ­ματα από την περίοδο της παν­δη­μι­κής έξαρσης της Covid-19, πρέπει να θυμη­θούμε πώς ήμασταν στις αρχές του 2021 και πως το σύστημα υγείας αντα­πε­ξήλθε σε όλες τις δυσκο­λίες δύο σκληρών μεταλ­λά­ξεων, της βρε­τα­νι­κής και της δέλτα, όταν εισήχθη ο εμβο­λια­σμός. Την ίδια περίοδο, όμως, νομίζω ότι όλοι μας προ­σπα­θή­σαμε να υπε­ρα­σπί­σουμε τις επι­στη­μο­νι­κές μας απόψεις δια­φο­ρε­τικά ο ένας από τον άλλον, πράγμα που για τον κόσμο ήταν μάλλον ένα αρνη­τικό πρόσημο ώστε να εμπι­στευ­τεί την επι­στήμη».

Όσον αφορά το ζήτημα της εμβο­λια­στι­κής κάλυψης ο καθη­γη­τής πνευ­μο­νο­λο­γίας μιλώ­ντας στο ΑΠΕ -ΜΠΕ εξηγεί πως η χαμηλή εμβο­λια­στική κάλυψη έχει πολλές συνι­στώ­σες και οφεί­λε­ται «σε πολ­λα­πλές σε δια­φο­ρε­τι­κές γνώμες που ακού­γο­νται κατά καιρούς από επι­στη­μο­νι­κές πηγές, στην μη επι­στη­μο­νικά τεκ­μη­ριω­μένη πλη­ρο­φο­ρία στο δια­δί­κτυο και ίσως στην έλλειψη επι­κοι­νω­νια­κής τακτι­κής μεταξύ ιατρού και ασθε­νούς που άπτεται της σωστής πλη­ρο­φό­ρη­σης της τεκ­μη­ριω­μέ­νης επι­στη­μο­νι­κής άποψης και της εκλαϊ­κευ­μέ­νης προ­σέγ­γι­σης».

«Είναι λογικό ότι όταν εμβο­λιά­ζεις εκα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πους σε όλο τον κόσμο να έχεις και κάποιες ανε­πι­θύ­μη­τες ενέρ­γειες, αυτό συμ­βαί­νει με όλα τα φάρμακα. Πρέπει όμως να βάζεις σε μια ζυγαριά όλα τα θετικά στοι­χεία του εμβο­λια­σμού, όλες τις θετικές επι­δρά­σεις του εμβο­λια­σμού στη δημόσια υγεία και από την άλλη πλευρά τις λίγες -ακόμα και αν είναι σημαντικές- ανε­πι­θύ­μη­τες ενέρ­γειες», κατα­λή­γει και προ­σθέ­τει πως θα πρέπει να ανα­λο­γι­στούμε τη μείωση της πνευ­μο­νι­κής θνη­σι­μό­τη­τας μέσω των εμβο­λίων και να σκε­φτούμε την εξά­λειψη πολλών ασθε­νειών οι οποίες επα­να­κάμ­πτουν λόγω της χαμηλής εμβο­λια­στι­κής κάλυψης, όπως η ιλαρά.

Σε ποιο βαθμό τα εμβόλια προ­στα­τεύ­ουν από τη μόλυνση και τη σοβαρή νόσηση

Ερω­τη­θείς ο κ. Λου­κί­δης με ποια εμβόλια θα μπο­ρούσε κάποιος να προ­φυ­λα­χθεί και ποια είναι η ποσο­στιαία προ­στα­σία που προ­σφέ­ρουν για να μην μολυν­θεί από τις ιογε­νείς λοι­μώ­ξεις ανα­φέ­ρει: «Αυτά τα εμβόλια είναι το εμβόλιο κατά της γρίπης, το εμβόλιο κατά του ανα­πνευ­στι­κού συγκυ­τια­κού ιού, το επι­και­ρο­ποι­η­μένο εμβόλιο κατά της Covid-19, ενώ ανε­ξάρ­τητα από την εποχή θα πρέπει να έχει εμβο­λια­στεί απέ­να­ντι στον πνευ­μο­νιό­κοκκο και στον έρπητα ζωστήρα. Η προ­στα­σία με βάση τα ποσοστά που υπάρ­χουν στη βιβλιο­γρα­φία είναι για τη γρίπη κοντά στο 35%, για τον πνευ­μο­νιό­κοκκο κοντά στο 45%, για την Covid-19 από ό,τι φαί­νε­ται με βάση τα στοι­χεία που υπάρ­χουν από πρό­σφατη βιβλιο­γρα­φική άποψη που αφορά το νότιο ημι­σφαί­ριο αγγί­ζουν το 60% στο πρώτο τετρά­μηνο, ενώ για τον ανα­πνευ­στικό συγκυ­τιακό ιό τα στοι­χεία είναι πολύ πρώιμα αλλά φαί­νε­ται ότι η προ­στα­σία απέ­να­ντι στη σοβαρή νόσο μπορεί να αγγίζει και το 90%».

Αλήθεια τα εμβόλια είναι απο­τε­λε­σμα­τικά και σε ποιο βαθμό όσων αφορά τη βαρύ­τητα με την οποία νοσεί κάποιος από μια ανα­πνευ­στική λοίμωξη; Αυτό είναι άλλο ένα ερώτημα που προ­βλη­μα­τί­ζει κυρίως τους ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται στις ευπα­θείς ομάδες.

Ο πρό­ε­δρος της ΕΠΕ επι­ση­μαί­νει πως τα εμβόλια είναι ιδιαί­τερα απο­τε­λε­σμα­τικά σε αυτούς οι οποίοι έχουν κάποιο υπο­κεί­μενο νόσημα ή κάποιο ηλι­κιακό κρι­τή­ριο και προ­στα­τεύ­ουν σημα­ντικά απέ­να­ντι στην εξέλιξη σε σοβαρή νόσο.

«Εκεί τα ποσοστά με βάση την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα είναι πολύ υψη­λό­τερα και είναι πολύ σημα­ντικό αυτό που βλέ­πουμε στις ενδη­μι­κές εξάρ­σεις, ότι η πλειο­νό­τητα των ανθρώ­πων που νοση­λεύ­ο­νται με ταυ­το­ποι­η­μέ­νες ιογε­νείς λοι­μώ­ξεις -δηλαδή λοι­μώ­ξεις οι οποίες έχει ταυ­το­ποι­ή­σει το αίτιο- είναι οι περισ­σό­τε­ροι ανεμ­βο­λί­α­στοι».

«Εδώ πρέπει να ξεκα­θα­ρί­σουμε και έναν μύθο που υπάρχει, ότι όλες οι λοι­μώ­ξεις οι οποίες υπάρ­χουν κατά τη διάρ­κεια των ενδη­μι­κών εξάρ­σεων είναι γρίπη. Έτσι αρκετοί λένε έκανα το αντι­γρι­πικό αλλά νόσησα, παρα­κάμ­πτο­ντας το γεγονός ότι νοσήσαν από κάποια άλλη ιογενή λοίμωξη», προ­σθέ­τει.

Οι επι­πλο­κές του πνευ­μο­νιό­κοκ­κου και ο ανα­πνευ­στι­κός συγκυ­τια­κός ιός

Ο πνευ­μο­νιό­κοκ­κος -για τον οποίο υπάρχει προ­λη­πτικό εμβόλιο- είναι ένα ισχυρό μικρό­βιο το οποίο μπορεί να δημιουρ­γή­σει τη διεισ­δυ­τική Πνευ­μο­νιο­κοκ­κική νόσο που σχε­τί­ζε­ται με τη μηνιγ­γί­τιδα και την εμφά­νιση του μικρο­βίου στο αίμα επι­ση­μαί­νουν οι επι­στή­μο­νες και προ­σθέ­τουν πως άλλες επι­πλο­κές μπορεί να είναι η συλλογή υγρού στον πνεύ­μονα που συνο­δεύει την Πνευ­μο­νιο­κοκ­κική πνευ­μο­νία.

«Οι επι­πλο­κές που μπορεί να συμβούν από την καρδιά όπως η μυο­καρ­δί­τιδα ή/και η περι­καρ­δί­τιδα, ή η επι­δεί­νωση της ανα­πνευ­στι­κής λει­τουρ­γίας, μπορεί να οδη­γή­σουν έναν ασθενή στη μηχα­νική υπο­στή­ριξη της ανα­πνοής και την εισα­γωγή στη μονάδα εντα­τι­κής θερα­πείας» εξηγεί ο κ. Λου­κί­δης και συμπλη­ρώ­νει πως η διά­γνωση αφορά στην έγκαιρη ανα­γνώ­ριση των συμ­πτω­μά­των και την έγκαιρη χορή­γηση αντι­βιο­τι­κών τα οποία κατα­πο­λε­μούν τη νόσο.

Για τον ανα­πνευ­στι­κός συγκυ­τια­κός ιό ο καθη­γη­τής Πνευ­μο­νο­λο­γίας εκτιμά ότι δικαιο­λο­γη­μένα εξα­κο­λου­θεί να μας ανη­συ­χεί μετά την έξαρση που εμφά­νισε πρό­σφατα.

«Τον ανα­πνευ­στικό συγκυ­τιακό ιό η ειδι­κό­τητα της πνευ­μο­νο­λο­γίας τον έμαθε από τη λοίμωξη που προ­κα­λούσε στα παιδιά και που αυτή η λοίμωξη απο­τε­λούσε έναν σαφέ­στατο προ­δια­θε­σικό παρά­γο­ντα για την εμφά­νιση άσθμα­τος και στην ενήλικη ζωή. Φαί­νε­ται όμως ότι η επί­δραση του ανα­πνευ­στι­κού συγκυ­τια­κού ιού σαν ενδη­μική ιογενής λοίμωξη κατά τη διάρ­κεια των μηνών από τον Νοέμ­βριο μέχρι και τα τέλη Φεβρουα­ρίου έχει μια σημα­ντική επί­πτωση στο σύστημα υγείας με αρκετές νοση­λείες και δυστυ­χώς με υψηλή θνη­τό­τητα», επι­ση­μαί­νει ο κ. Λου­κί­δης, εφι­στώ­ντας την προσοχή στις κύριες ομάδες που προ­σβάλ­λο­νται από τη σοβαρή μορφή του ανα­πνευ­στι­κού συγκυ­τια­κού ιού που είναι «οι άνθρω­ποι μεγάλης ηλικίας και αυτοί που έχουν συνοδά νοσή­ματα».

«Αυτό που πρέπει να γνω­ρί­ζουμε δε, είναι ότι ο ανα­πνευ­στι­κός συγκυ­τια­κός ιός για τους ενή­λι­κες δεν έχει καμία θερα­πεία παρά μόνο πρόληψη μέσω του εμβο­λια­σμού, ο οποίος στην Ελλάδα έχει αδειο­δο­τη­θεί από τον Σεπτέμ­βριο του 2024 με σχε­δια­σμό για τις ηλικίες πάνω από τα 75 έτη και για αυτές μεταξύ 60 και 74 που έχουν του­λά­χι­στον ένα σημα­ντικό συνοδό νόσημα».

 

Πηγή: iefimerida.gr