Τεχνητή νοημοσύνη από Έλληνες ερευνητές μπορεί να προβλέπει αποφάσεις δικαστηρίου

Τη δυ­να­τό­τη­τα να προ­βλέ­πει με ακρί­βεια της τάξης του 80% τις δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις του Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­κα­στη­ρί­ου Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των (ΕΔΑΔ) του Στρα­σβούρ­γου έχει τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη την οποία ανέ­πτυ­ξαν δύο Έλ­λη­νες ει­δι­κοί των ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών και ένας νο­μι­κός στη Βρε­τα­νία.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται σε δη­μο­σί­ευ­μα του Αθη­ναϊ­κού Πρα­κτο­ρεί­ου, είναι η πρώτη μέ­θο­δος διε­θνώς που είναι σε θέση να προ­βλέ­ψει αυ­τό­μα­τα τη δι­κα­στι­κή από­φα­ση ενός με­γά­λου διε­θνούς δι­κα­στη­ρί­ου.

Ανα­λύ­ο­ντας το κεί­με­νο της υπό­θε­σης, με τη βο­ή­θεια ενός ει­δι­κού αλ­γό­ριθ­μου μη­χα­νι­κής μά­θη­σης, προ­βλέ­πει εάν υπάρ­χει πα­ρά­βα­ση κά­ποιου άρ­θρου της Ευ­ρω­παϊ­κής Συν­θή­κης Δι­καιω­μά­των του Αν­θρώ­που. Σε πε­ρί­που τέσ­σε­ρις στις πέντε πε­ρι­πτώ­σεις, το πρό­γραμ­μα λο­γι­σμι­κού κα­τα­λή­γει στις ίδιες απο­φά­σεις με αυτές των πραγ­μα­τι­κών δι­κα­στών.

«Η μέ­θο­δος θα μπο­ρού­σε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από το Δι­κα­στή­ριο, ώστε να ιε­ραρ­χεί τις υπο­θέ­σεις που εκ­δι­κά­ζει, με βάση το αν υπάρ­χει με­γά­λη πι­θα­νό­τη­τα για πα­ρα­βί­α­ση κά­ποιου άρ­θρου, αλλά δεν πι­στεύω ότι η Τε­χνη­τή Νοη­μο­σύ­νη θα μπο­ρού­σε να αντι­κα­τα­στή­σει τους δι­κα­στές», δή­λω­σε στο Αθη­ναϊ­κό και Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων ο επι­κε­φα­λής της έρευ­νας δρ Νι­κό­λα­ος Αλε­τράς του Τμή­μα­τος Επι­στή­μης Υπο­λο­γι­στών του University College του Λον­δί­νου (UCL).

«Πι­στεύω πά­ντως ότι η μέ­θο­δος θα μπο­ρού­σε να γε­νι­κευ­θεί, κά­νο­ντας χρήση δε­δο­μέ­νων από πε­ρισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις σχε­τι­κές και με άλλα άρθρα της Ευ­ρω­παϊ­κής Συν­θή­κης Δι­καιω­μά­των του Αν­θρώ­που. Αυτό βέ­βαια προ­ϋ­πο­θέ­τει την ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση της ερευ­νη­τι­κής κοι­νό­τη­τας σε δε­δο­μέ­να δι­κα­στη­ρί­ων, τη­ρώ­ντας πάντα την ασφά­λεια των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων» πρό­σθε­σε.

Στην ανά­πτυ­ξη του πρω­το­πο­ρια­κού λο­γι­σμι­κού, που πα­ρου­σιά­σθη­κε στο πε­ριο­δι­κό πλη­ρο­φο­ρι­κής «PeerJ Computer Science}, συμ­με­τεί­χαν δύο ακόμη Έλ­λη­νες, ο ει­δι­κός στους υπο­λο­γι­στές δρ Βα­σί­λειος Λά­μπος επί­σης του UCL και ο δρ Δη­μή­τριος Τσα­ρα­πα­τσά­νης, λέ­κτο­ρας νο­μι­κής στο Πα­νε­πι­στή­μιο του Σέ­φιλντ.

Οι ερευ­νη­τές δια­πί­στω­σαν ότι οι απο­φά­σεις του ΕΔΑΔ εδρά­ζο­νται σε με­γά­λο βαθμό όχι σε νο­μι­κά επι­χει­ρή­μα­τα, αλλά σε μη νο­μι­κά δε­δο­μέ­να. Αυτό ση­μαί­νει ότι οι δι­κα­στές είναι μάλ­λον «ρε­α­λι­στές» παρά «φορ­μα­λι­στές», κάτι που έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί και στην πε­ρί­πτω­ση του Ανω­τά­του Δι­κα­στη­ρί­ου των ΗΠΑ και σε άλλα ανώ­τα­τα δι­κα­στή­ρια.

Οι επι­στή­μο­νες άντλη­σαν ένα με­γά­λο όγκο δε­δο­μέ­νων που έχει δη­μο­σιο­ποι­ή­σει το ΕΔΑΔ σχε­τι­κά με τις υπο­θέ­σεις που εξέ­τα­σε. Με αυτό το υλικό στην αγ­γλι­κή γλώσ­σα (συ­νο­λι­κά για 584 υπο­θέ­σεις πα­ρα­βί­α­σης ιδιω­τι­κό­τη­τας, βα­σα­νι­στη­ρί­ων κ.α.), δη­μιούρ­γη­σαν έναν αλ­γό­ριθ­μο τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης, που μπο­ρεί να βρει κοινά μο­τί­βα μέσα στα κεί­με­να και έτσι να κάνει προ­βλέ­ψεις για μια μελ­λο­ντι­κή δι­κα­στι­κή από­φα­ση.

Πα­ρά­γο­ντες που βοη­θούν στην πρό­βλε­ψη (με ακρί­βεια 79% κατά μέσο όρο), είναι συ­γκε­κρι­μέ­νες φρά­σεις-κλει­διά, το αντι­κεί­με­νο της εκ­δι­κα­ζό­με­νης υπό­θε­σης, οι γε­νι­κό­τε­ρες πε­ρι­στά­σεις και το υπό­βα­θρο της υπό­θε­σης κ.α.

«Προη­γού­με­νες με­λέ­τες έχουν προ­βλέ­ψει την έκ­βα­ση μιας δίκης με βάση τη φύση του εγκλή­μα­τος ή την προ­σω­πι­κή θέση κάθε δι­κα­στή. Αυτή είναι η πρώτη φορά που προ­βλέ­πε­ται μια δι­κα­στι­κή από­φα­ση χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την ανά­λυ­ση των κει­μέ­νων του δι­κα­στη­ρί­ου» δή­λω­σε ο Β.Λά­μπος.

«Το ερευ­νη­τι­κό απο­τέ­λε­σμα είναι εν­θαρ­ρυ­ντι­κό, αλλά η ερευ­νη­τι­κή προ­σπά­θεια βρί­σκε­ται ακόμη σε πρώ­ι­μο στά­διο, καθώς είναι και η πρώτη που προ­τεί­νει κάτι ανά­λο­γο. Απο­κτώ­ντας πρό­σβα­ση σε πε­ρισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις και σε αι­τή­σεις που δεν έχουν υπο­στεί κά­ποιας μορ­φής προ­ε­πε­ξερ­γα­σία από τις δι­κα­στι­κές αρχές, θα μπο­ρού­σα­με να κά­νου­με μια πιο εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νη ανά­λυ­ση, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας τα μο­ντέ­λα τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης και πα­ρέ­χο­ντας προ­βλέ­ψεις με με­γα­λύ­τε­ρη ακρί­βεια. Ταυ­τό­χρο­να, οι δι­κα­στι­κές αρχές θα πρέ­πει να προ­ε­τοι­μά­σουν την κα­τάλ­λη­λη πλατ­φόρ­μα, έτσι ώστε να γίνει δυ­να­τή η χρήση τέ­τοιων ερ­γα­λεί­ων, χωρίς να απο­τε­λέ­σουν προ­ϊ­όν εκ­με­τάλ­λευ­σης από άμεσα εν­δια­φε­ρό­με­νους», πρό­σθε­σε ο ίδιος.

Από την πλευ­ρά του, ο κ.Τσα­ρα­πα­τσά­νης τό­νι­σε: «Η έρευ­νά μας είναι η πρώτη αυ­θε­ντι­κά διε­πι­στη­μο­νι­κή έρευ­να αυτού του εί­δους που με­λε­τά τις απο­φά­σεις του Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­κα­στη­ρί­ου των Δι­καιω­μά­των του Αν­θρώ­που. Τα απο­τε­λέ­σμα­τά της είναι εξαι­ρε­τι­κά εν­θαρ­ρυ­ντι­κά, αλλά απαι­τεί­ται πε­ραι­τέ­ρω με­λέ­τη, ει δυ­να­τόν με πρό­σβα­ση στο κεί­με­νο των προ­σφυ­γών στο Δι­κα­στή­ριο, πά­ντο­τε με την άδεια του Δι­κα­στη­ρί­ου και με πλήρη σε­βα­σμό της προ­στα­σί­ας των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων».

Ναυ­τε­μπο­ρι­κή