Η Τήλος τιμά τη γυναικεία κληρονομιά και εμπνέει ένα βιώσιμο μέλλον

Το και­νο­τόμο πρό­γραμμα καλ­λι­τε­χνι­κής έρευνας και φιλο­ξε­νίας για το περι­βάλ­λον, το design και τη βιω­σι­μό­τητα – στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος του British Council Circular Cultures I Making Matters σε συνερ­γα­σία με τον πολι­τι­στικό οργα­νι­σμό Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) – επι­στρέ­φει από τις 28 Σεπτεμ­βρίου έως τις 7 Οκτω­βρίου 2026 προ­σκα­λώ­ντας τους κατοί­κους της Τήλου να συμ­με­τά­σχουν σε δύο δια­δρα­στικά εργα­στή­ρια, με τίτλο Living Room Sessions, που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στις 30 Σεπτεμ­βρίου και 1 Οκτω­βρίου, στο Artist Studio του Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI). Στην πέμπτη του διορ­γά­νωση στην Τήλο, το πρό­γραμμα διε­ρευνά νέες περι­βαλ­λο­ντι­κές λύσεις μέσα από το πρίσμα της καλ­λι­τε­χνι­κής δημιουρ­γίας και της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας, με τη συμ­με­τοχή δύο μελών της βρε­τα­νι­κής κολε­κτί­βας Black Females in Architecture (BFA).

Τα εργα­στή­ρια θα δώσουν την ευκαι­ρία συμ­με­το­χής σε συζη­τή­σεις και ανταλ­λα­γής πρα­κτι­κών και ιστο­ριών που έχουν μετα­φερ­θεί στο σήμερα από γενιά σε γενιά γυναι­κών – από τις μητέρες και τις για­γιά­δες και άλλες σημα­ντι­κές γυναι­κείες μορφές – εμπει­ρίες που έχουν συμ­βά­λει στη δια­μόρ­φωση της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας του νησιού. Το πρό­γραμμα εστιά­ζει ιδιαί­τερα στις γνώσεις και τις εμπει­ρίες των μελών της τοπικής κοι­νό­τη­τας γύρω από τη χει­ρο­τε­χνία, τις γαστρο­νο­μι­κές παρα­δό­σεις, τα υλικά, την ιστορία και την καθη­με­ρινή ζωή της Τήλου. Οι μαρ­τυ­ρίες και οι γνώσεις αυτές θα απο­τε­λέ­σουν πολύ­τιμο υλικό για τη δημιουρ­γία του ζωντα­νού αρχείου και των καλ­λι­τε­χνι­κών έργων που θα προ­κύ­ψουν στο πλαίσιο της Καλ­λι­τε­χνι­κής Φιλο­ξε­νίας στην Τήλο.

Τα Living Room Sessions θα αξιο­ποι­ή­σουν μια άτυπη, συμ­με­το­χική μεθο­δο­λο­γία, με στόχο να συν­δέ­σουν τους συμ­με­τέ­χο­ντες για να μοι­ρα­στούν μνήμες και εμπει­ρίες. Δεν απαι­τεί­ται προη­γού­μενη καλ­λι­τε­χνική εμπει­ρία, ωστόσο, οι συμ­με­τέ­χο­ντες ενδέ­χε­ται να προ­σκλη­θούν να συμ­με­τά­σχουν σε απλές δρα­στη­ριό­τη­τες γραφής ή χει­ρο­τε­χνίας, με τη χρήση υφα­σμά­των, χαρτιού και άλλων υλικών.

Παράλ­ληλα με τα εργα­στή­ρια, οι καλ­λι­τέ­χνι­δες της Black Females in Architecture (BFA) θα συνερ­γα­στούν με τοπι­κούς φορείς, κατοί­κους, σχολεία και συλ­λό­γους, για να γνω­ρί­σουν καλύ­τερα τις απόψεις των ανθρώ­πων, την ιστορία, τον πολι­τι­σμό, το περι­βάλ­λον και τις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει το νησί. Στο πλαίσιο της έρευνάς τους, οι καλ­λι­τέ­χνι­δες θα δημιουρ­γή­σουν ένα συλ­λο­γικό έργο τέχνης βασι­σμένο στην κοι­νό­τητα, το οποίο θα παρα­μεί­νει στο νησί ως απο­τέ­λε­σμα της έρευνάς τους.

«Η δουλειά των BFA εστιά­ζει στην ενδυ­νά­μωση των γυναι­κών και στην ανά­δειξη φωνών που συχνά δεν εκπρο­σω­πού­νται επαρκώς στον χώρο της αρχι­τε­κτο­νι­κής και του κυκλι­κού σχε­δια­σμού στο δημόσιο χώρο. Η προ­σέγ­γιση των BFA δεν περιο­ρί­ζε­ται στην αρχι­τε­κτο­νική ως φυσικό χώρο, αλλά εξε­τά­ζει το πώς οι άνθρω­ποι, οι κοι­νό­τη­τες και οι ιστο­ρίες τους δια­μορ­φώ­νουν και δια­μορ­φώ­νο­νται από τον τόπο. Αυτό δημιουρ­γεί μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα σύνδεση με την Τήλο, όπου η μικρή κλίμακα και η απο­μό­νωση του νησιού μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν όχι ως περιο­ρι­σμός, αλλά ως ευκαι­ρία για πιο ουσια­στική και άμεση επαφή με την τοπική κοι­νό­τητα» εξηγεί η Μαρία Παπαϊ­ω­άν­νου, Επι­κε­φα­λής Τμή­μα­τος Τεχνών, στο British Council της Ελλάδας.

Σχετικά με το Tilos Artist Residency 2026, Circular Cultures x PCAI

Το πρό­γραμμα  φιλο­ξε­νίας καλ­λι­τε­χνών της Τήλου στο­χεύει να διε­ρευ­νή­σει το πώς οι αρχές της κυκλι­κής οικο­νο­μίας μπορούν να εμπνεύ­σουν τη δημιουρ­γι­κό­τητα, τη συνερ­γα­σία και την και­νο­τόμα σκέψη στην αρχι­τε­κτο­νική, το design, τα δια­φο­ρε­τικά υλικά και τον αστικό σχε­δια­σμό. Το πρό­γραμμα υλο­ποιεί­ται σε συνερ­γα­σία με το Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) και απο­τε­λεί μέρος του προ­γράμ­μα­τος Circular Cultures | Making Matters του British Council.

Οι καλ­λι­τέ­χνι­δες που συμ­με­τέ­χουν στο φετινό Πρό­γραμμα Καλ­λι­τε­χνι­κής Έρευνας και Φιλο­ξε­νίας στην Τήλο είναι μέλη της συλ­λο­γι­κό­τη­τας Black Females in Architecture (BFA), ενός παγκό­σμιου οργα­νι­σμού που συνί­στα­ται από μέλη και μια κοι­νω­νική επι­χεί­ρηση με ένα παγκό­σμιο δίκτυο σχεδόν 500 μελών. Οι BFA συν­δέ­ουν  και υπο­στη­ρί­ζουν μαύρες γυναί­κες και γυναί­κες μικτής μαύρης κατα­γω­γής που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στους τομείς της αρχι­τε­κτο­νι­κής, του σχε­δια­σμού και των κατα­σκευών. Μέσα από δράσεις συνη­γο­ρίας, έρευνα, εκπαί­δευση και συνερ­γα­τικά έργα, οι BFA προ­ω­θούν την ορα­τό­τητα, την ισότητα και την ηγεσία στο χώρο του δομη­μέ­νου περι­βάλ­λο­ντος.

Στην Τήλο, οι Black Females in Architecture θα εκπρο­σω­πη­θούν από τη Neba Sere (Ειδική στη χωρική ανάλυση, Ανα­πλη­ρώ­τρια Καθη­γή­τρια και Διευ­θύ­ντρια του προ­γράμ­μα­τος Decolonising and Decarbonising στη Σχολή Αρχι­τε­κτο­νι­κής The Bartlett, UCL) και τη Lauren Fashokun (Ειδική στον αρχι­τε­κτο­νικό σχε­δια­σμό και συνερ­γά­τιδα των BFA).

Σχετικά με το British Council στην Ελλάδα

Το British Council δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Ελλάδα από το 1939, παρέ­χο­ντας ένα ευρύ φάσμα υπη­ρε­σιών και δράσεων μέσα από τα γραφεία του στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Η δρα­στη­ριό­τη­τές του επι­κε­ντρώ­νο­νται σε τρεις βασι­κούς τομείς – την Αγγλική Γλώσσα, την Εκπαί­δευση και τις Τέχνες – και περι­λαμ­βά­νουν συνερ­γα­σίες με ελλη­νι­κούς φορείς όπως υπουρ­γεία, πανε­πι­στή­μια, ακα­δη­μαϊκά και ερευ­νη­τικά ιδρύ­ματα, σχολεία και μη κυβερ­νη­τι­κούς και πολι­τι­στι­κούς οργα­νι­σμούς, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιω­τικό τομέα.

Το British Council προάγει ενεργά τις ίσες ευκαι­ρίες και τον σεβασμό στη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα σε όλες τις πτυχές του έργου του.

Σχετικά με το Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) και το Tilos Artist Residency

O πολι­τι­στι­κός οργα­νι­σμός PCAI ιδρύ­θηκε από τον Αθα­νά­σιο Πολυ­χρο­νό­πουλο, CEO της περι­βαλ­λο­ντι­κής εται­ρείας Polygreen, και στο­χεύει στην περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­το­ποί­ηση μέσα από ένα ετήσιο πρό­γραμμα καλ­λι­τε­χνι­κών ανα­θέ­σεων, εκθέ­σεων σύγ­χρο­νης τέχνης, προ­γραμ­μά­των φιλο­ξε­νίας καλ­λι­τε­χνών, εργα­στη­ρίων και συνε­δρίων. Η Συλλογή Τέχνης PCAI εστιά­ζει σε ανα­θέ­σεις και έργα σύγ­χρο­νης τέχνης και κινού­με­νης εικόνας, ενώ παρέχει στους καλ­λι­τέ­χνες τα μέσα και τους πόρους για να δημιουρ­γή­σουν καλ­λι­τε­χνικό έργο σε διάλογο με σύγ­χρονα περι­βαλ­λο­ντικά, κοι­νω­νιο­λο­γικά και φιλο­σο­φικά ζητή­ματα, επι­τρέ­πο­ντας απόλυτη ελευ­θε­ρία έκφρα­σης και κρι­τι­κής έρευνας. Μέσα στα χρόνια της δρα­στη­ριό­τη­τάς του, το PCAI έχει συνερ­γα­στεί με σημα­ντικά ιδρύ­ματα, μπιε­νάλε και πολι­τι­στι­κούς φορείς, όπως το Βρε­τα­νικό Συμ­βού­λιο, τη Serpentine του Λον­δί­νου, την Μπιε­νάλε της Βενε­τίας, την Μπιε­νάλε του Σάο Πάολο, τη Μπιε­νάλε της Sharjah και το KW του Βερο­λί­νου, ενώ έχει δια­κρι­θεί επα­νει­λημ­μένα για το πολι­τι­στικό έργο και τις συνερ­γα­σίες του. Από τo 2021 o οργα­νι­σμός είναι official nominator του σημα­ντι­κού περι­βαλ­λο­ντι­κού βρα­βείου Earthshot Prize, το οποίο θεσπί­στηκε από το Royal Foundation of the Prince and Princess of Wales. Το PCAI συμ­με­τέ­χει στη Διεθνή Ένωση Εται­ρι­κών Συλ­λο­γών Σύγ­χρο­νης Τέχνης (IACCCA) και η Κίκα Κυρια­κά­κου, καλ­λι­τε­χνική διευ­θύ­ντρια του PCAI, συνιστά εκλεγ­μένο μέλος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του.

To Tilos Artist Residency πραγ­μα­το­ποιεί­ται στο πλαίσιο της συνερ­γα­σίας του ομίλου Polygreen με τον Δήμο της Τήλο και του και­νο­τό­μου εγχει­ρή­μα­τος Just Go Zero Tilos. To πρό­γραμμα εγκαι­νιά­στηκε το 2022, με την Polygreen να μετα­τρέ­πει την Τήλο σε σημα­ντική μελέτη περί­πτω­σης νησιού μηδε­νι­κών απο­βλή­των. Μέσω του προ­γράμ­μα­τος Just Go Zero απο­τε­λεί πλέον το μονα­δικό νησί παγκο­σμίως και το μόνο μέρος στην Ελλάδα που έχει βρα­βευ­τεί με τη διεθνή πιστο­ποί­ηση Zero Waste City. Στο πρώτο Tilos Artist Residency στο πλαίσιο του εγχει­ρή­μα­τος, συμ­με­τεί­χαν το καλ­λι­τε­χνικό δίδυμο Hypercomf και το designer duo The New Raw.

Σχετικά με τις Black Females in Architecture (BFA)

Το έργο της ομάδας των BFA εκτεί­νε­ται σε μια σειρά πρω­το­πο­ρια­κών πρω­το­βου­λιών που ανα­δει­κνύ­ουν τις εμπει­ρίες, τη γνώση και τη δημιουρ­γική συμβολή των μαύρων γυναι­κών στο δομη­μένο περι­βάλ­λον. Το 2023, η BFA προ­σκλή­θηκε από την καθη­γή­τρια Lesley Lokko να συμ­με­τά­σχει στη Μπιε­νάλε Αρχι­τε­κτο­νι­κής της Βενε­τίας, όπου παρου­σί­ασε την ταινία μικρού μήκους «A Voice for the 450 Plus», μια δημιουρ­γία που τιμά την πολυ­διά­στατη και διαρκή συμβολή των μαύρων γυναι­κών στην αρχι­τε­κτο­νική και τη χωρική πρα­κτική. Το 2024, η BFA συνερ­γά­στηκε με το Studio Gil για τον συν-σχεδιασμό ενός δημό­σιου χώρου στο Queen Elizabeth Olympic Park, αφιε­ρω­μέ­νου σε έφηβες και νεαρές γυναί­κες, διε­ρευ­νώ­ντας συμπε­ρι­λη­πτι­κές προ­σεγ­γί­σεις γύρω από την ασφά­λεια, το αίσθημα του ανήκειν και την ευη­με­ρία. Το 2025, η BFA επι­με­λή­θηκε την έκθεση «Earth, Memory, and the Spaces We Inhabit» στο πλαίσιο του London Festival of Architecture, εξε­ρευ­νώ­ντας τη μητρο­γραμ­μική γνώση, τη μνήμη και την κλη­ρο­νο­μιά μέσα από τον ήχο, τη γλυ­πτική και την αρχι­τε­κτο­νική. Το 2026, επι­με­λή­θηκε την έκθεση «You’re Invited: A Moment to Rest, to Listen, and to Reflect on Women’s Ways of Knowing the City» στην Άκρα της Γκάνας, παρου­σιά­ζο­ντας έργα που επι­λέ­χθη­καν μέσω ανοι­χτής πρό­σκλη­σης και διε­ρευ­νούν τους τρόπους με τους οποίους οι γυναί­κες αντι­λαμ­βά­νο­νται, δια­σχί­ζουν, δια­μορ­φώ­νουν και απο­δί­δουν νόημα στο αστικό περι­βάλ­λον.